កូនសោឥស្លាម
The Key to Islam
មាតិកា
ឥរធិពលអ្រិយ្ម៌ឥស្លាមចំសពាោះការអ្ភិវឌ្ឍខ្នក្វិរាស្លស្រេតរំសនីប..៦៨
គេចក្តីស តើម ការនិយាយបរិយាយកនុងកូនសៀវភៅមេាសរេក៍ែ៏េសងខបអំពី សាសនាចុងក្រោយបងអេ់ ខែលគេបញាុោះមក្ពីលើមេឃ។ ជាមួយនរង សាសនានោះ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានបំសពញលក្ខណៈសាសនាមូស្ល និងអុីស្ល (េូមេនតិភាពកើតមានចំសពាោះពួកោត់) ទ្រង់បានរុក សាសនាមុនៗជាសម្គឃៈ ហើយបានបញ្ចប់ការបញាុោះស្លរពីលើមេឃ ដោយសាសនានោះ។ សបីសយាងាមេាិតិក្ទ្មិតពិភពលោកចុងក្រោយ បងអេ់ សាសនាឥស្លាមមានអ្នកចូលសទ្ចីនជាងមួយពាន់ោននក់។ សាសនានោះ មានមនុេសទ្បណាំងទ្បខជផងោនចូលយា៉ាងសទ្ចីន ទោះបីជា មានភាពែវោះខ្លតក្នុងការឧបតាមភខ្នកេម្គភរៈ និងនធានមនុេសក៏ ដោយេឺមនុេសភាេតិចណាេ់អ្នកខែលចូលសាសនានោះហើយច្ចក សចញសៅវិញនោះ។
កំណត់េមាល់៖
មុននរងអានសៀវភៅនោះ ច្ចំបាច់អ្នកទ្តូវែរងថាេមពីរអាល់េួរអានមិនខមនជាេមពីរវិរាស្លស្រេត ប៉ាុខនតជាេមពីរខែលឱ្យតទមាសៅលើ ចំសណោះែរង និងអ្នកទ្បាជ្ញ ហើយលើកឋានៈពួកអ្នកទ្បាជ្ញឱ្យែពង់ែពេ់ក្នុងេងាមឥស្លាម និងបគាប់ឱ្យគេលើកតសមាីង និងតល់តទមាែល់ពួកអ្នក ទ្បាជ្ញ។ េមពីរអាល់េួរអានេឺជាក្បួនចាប់សរៀបចំខ្នរីាូវេទ្ម្គប់ជីវិត នសយាបាយ គេែឋកិចា េងាមកិចា េីល្ម៌ និងការអ្ប់រំខែលសរៀបចំ
េណាតប់ធានប់រសបៀបរេ់សៅរបស់អ្នកមូេាីម ការរំនក់រំនងរបស់ពួក គេជាមួយនរងេងាមែទរ ដើម្បីឱ្យពួកគេរេ់សៅទ្បក្បដោយភាពេុែុមរមន ពួកគេស្លាល់ពីេិរធិែាួនឯង និងេិរធិអ្នកែទរ។ ក្នុងសៀវភៅនោះែញុំមិនភាជប់េមពីរអាល់េួរអានសៅនរងរបកេំសហ្សីញ និងវិរាស្លស្រេតរំសនីប ឫក៏្ទុយមក្វិញ។ ប៉ាុខនតែញុំនិយាយពីអ្វី ខែលមានខចងក្នុងេមពីរអាល់េួរអានទនក្ថាែណឌមួយចំនួន ខែល និយាយអំពីអ្វីខែលគេបានរក្សឃីញថ្មីៗនសពលបចាបបនន។ ពិតប្រាកដេមពីរអាល់េួរអានមានក្ថាែណឌែាោះ ខែលនិយាយពីអ្វីខែលសៅក្នុង លោកនោះែូចជា ព្រះអារិតយ ព្រះច័នទ ផ្កាយ ទថៃ យប់ មេឃែី េតវ រុក្ខជាតិ បរិយាកាេ។ល។ អំពាវនវឱ្យមានុេគេិតពិច្ចរណាខែលនំ សៅរក្ការស្លាល់ម្ចាស់ខែលបសងាីត វិស្លលភាពទនក្ម្គាំងអំណាចរបស់ ទ្រង់ និងភាពេុទ្កិតឥតសខ្លាោះទនចំសណោះែរង និងពុរធិរបស់ទ្រង់។ េងឃរមថាសៀវភៅនោះនំឱ្យអ្នកអានស្លាល់ពីេមពីរអាល់េួរអាន ខែលេុទ្កិតឥតសខ្លាោះោមនភាពែវោះចសនាោះទ្តង់ណាសីយ។ ជាការ បញាុោះមក្អំពីព្រះជាម្ចាស់ែ៏មហខ្លាំងពូខក។ េមពីរអាល់េួរអាន្ទុក្សពារ សពញដោយកបួនតទ្ម្គចងអុលបគាញឱ្យស្លាល់ពីចំសណោះែរងពិតខែលគេ មិនែរង ឬអ្វីខែលគេមិនទន់រក្សឃីញអំពីសាសនាឥស្លាម ។
សតើឥស្លាមជាអ្វី?
ឥស្លាមេឺជាការទ្បេល់ែាួនជូនអល់ឡោះជាម្ចាស់ គោរព ទ្បតិបតតិចំសពាោះទ្រង់ដោយគេចក្តីសស្លមោះេ និងសជៀេវាងការគោរព ស្សងសទៅពីទ្រង់។ ជាសាសនាខែលមានគេចក្តីេសនតេទ្បណី និង គយទទទួល ។ ែូចអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថាៈ ﭽ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜﯝ ﭼﯞ ا لبقرة : ١٨٥ មានន័យថាៈ «អល់ឡោះទ្រង់ចង់ឱ្យពួកអ្នកររួលបាននូវភាព គយទទទួល ហើយទ្រង់មិនចង់ឱ្យពួកអ្នកពិបាក្នោះសីយ»។
ﭽﰈ ﰉ ﰊ ﰋ ﰌ ﰍﰎﰏ ﰐ ﰑ ﰒ ﰓﰔ ﭼ ا لرعد : ٨٨ មានន័យថា៖ «ពួកអ្នកខែលមានជំសនឿ ហើយចិតតរបស់ពួកគេ នរងនរ ដោយស្លរតែការរំលរក្សៅចំសពាោះអល់ឡោះជាម្ចាស់។ តើមិន ខមនសរឬការរំលរក្ចំសពាោះអល់ឡោះធ្វើឱ្យចិតតនរងនរ?» ។
عن عبد هللا بن عمرو قال
قال رسول هللا صلى هللا عليه م وسل:
(الراحمون يرحمهم الرحمن ارحموا من في األرض يرحمكم من في السم اء) حسن صحيح سنن .الترمذي
មានន័យថា៖
«ពួកអ្នកខែលសចោះអាណិតទេឡាញ់ចំសពាោះ មានុេស អល់ឡោះនរងអាណិតទេឡាញ់ពួកគេ ចូរអាណិតទេឡាញ់ ចុោះចំសពាោះអ្នកសៅលើែី នោះអ្នកសៅលើមេឃនរងអាណិតទេឡាញ់ពួក អ្នក» ។
عن ابن عمر رضي هللا عنهما قال قال رسول هللا صلى هللا عليه و:سلم (أحب الناس إلى هللا تعالى أنفعهم للناس)
المعجم الكبير មានន័យថា៖ «អល់ឡោះទេឡាញ់ចំសពាោះមនុេសណា ខែល តល់្លទ្បសយាជ្ន៍សទ្ចីនជាងគេចំសពាោះមនុេសរូសៅ» ។
ﭽ ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭼ ا لنحل : ٤٣ មានន័យថា៖
«យើងមិនបាបបញ្ជូននរណាមានក់មុនអ្នកឯង (មូហំម្គ៉ាត់) លើកលែងតែជាបុរសខែលយើងទាេ់បគាប់ចំសពាោះពួក គេ ។ ចូរេួរពួកអ្នកខែលសចោះែរងចុោះ ទ្បេិនសបីពួកអ្នកទាំងអេ់ោនមិនែរងនោះ» ។
عن سهل بن سعد قال قال رسول هللا ( الناس سواسية كأسنان المشط ) اسناده ضعيف មានន័យថា៖
«មនុេសទាំងអេ់មានភាពគេមីោនែូចជាស្ម ទ្កាេិតេក់» ។ អ្នកនំស្លរលោកបានមានទ្បសាសនា៍ទៀតថា៖
قال رسول هللا صلى هللا عليه وسلم: (ال فضل لعربي على أعجمي...
إلا بالتقوى) مسند أحمد بن حنبل
មានន័យថា៖
«ជ្នជាតិអារ៉ាប់មិនលអទ្បគេីរជាងជ្នជាតិែទរ លើកលែងតែមានការគោរពវិន័យសាសនា» ។
ﭽ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﭼ ا لمائدة : ٨ មានន័យថា៖ «ចូរកុំសទ្ពាោះតែការេអប់សែពីមរបស់ទ្កុមមួយ ធ្វើឱ្យ ពួកអ្នកទ្បទ្ពរតតអំសពីអ្យុតតិ្ម៌ឱ្យសស្លោះ។ ចូរពួកអ្នកទ្បកាន់ខ្លជប់នូវភាព យុតតិ្ម៌ សទ្ពាោះភាពយុតតិ្ម៌សៅសកៀេបំុតជាមួយនរងការសកាតខ្លាច ចំសពាោះអល់ឡោះសរាោះ» ។
ﭽ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﭼ ا لبقرة : ٢١٨ មានន័យថា៖ «ោមនការបងខិតបងខំសរក្នុងសាសនា» ។ គេរីភាពក្នុងការបសញាញេំនិតស្លាបន ដើម្បីឈានសៅរក គេចក្តីចំរុងចំសរីន និងការស្លាល់អល់ឡោះសរាោះជាម្ចាស់។ អល់ឡោះសរាោះបាន មានព្រះបន្ទូលៈ ﭽ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﭼ ونس ي : ٥٠٥ មានន័យថា៖ «មូហំម្គ៉ាត់ចូរសពាលថា ចូរពួកអ្នកពិច្ចរណា សមីលចុោះថា តើមានអ្វីែាោះសៅលើមេឃ និងខ្នែី» ។ គេរីភាពខ្លងការនិយាយេតី។ អ្នកនំស្លរបានមានទ្បសាសនា៍ ថា៖
عن أبي سعيد الخدري رضي هللا عنه قال ال ق رسول هللا صلى هللا يه عل وسلم: (أفضل الجهاد كلمة عدل عند سلطان جائر أو أمير جائر)
سنن أبي داود មានន័យថា៖
«ការតេ ូែ៏លអទ្បគេីរនោះេឺការនិយាយពាក្យ ពិតសៅចំសពាោះមុែសមែរក្នំផ្កតច់ការ» ។
ﭽ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭼ لآ عمران : ٤٠٥ មានន័យថា៖«ចូរពួកអ្នកទ្បកាន់ខ្លជប់នរងម្គោ៌របស់អល់ឡោះសរាោះ (សាសនាឥស្លាម)ទាំងអេ់ោន ហើយកុំខបក្ប្ប្ប្រាក់ោនឱ្យសស្លោះ» ។
ﯭﭽ ﯮ ﯯ ﯰﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﭼﯶ سورة ا لمائدة : ٨ មានន័យថា៖
«ចូរពួកអ្នកជួយេហ្សការោនក្នុងការស្វីអំសពីលអ និងគេចក្តីសកាតខ្លាចចំសពាោះអល់ឡោះសរាោះ ហើយចូរពួកអ្នកកុំជួយេហ្សការោនក្នុងការស្វីអំសពីបាប និងចងេទ្តូវនរងោនឱ្យសស្លោះ» ។
ﭽﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﭼ بأ س : ٨٨ មានន័យថា៖ «យើងោមនច្ចត់ាំងអ្នក លើកលែងតែសៅកាន់ មានុេសលោករូសៅ ដើម្បី្តល់ែំណរងរីក្រយ និងការទ្ពមានោេ់សតឿនែល់ពួកគេ ក៏ប៉ាុខនតមនុេសលោកភាេសទ្ចីនមិនបានែរង» ។
عن عمرو بن العاص رضي هللا عنه قال أن رسول هللا صلى هللا عليه وسلم :قال
...(أن اإلسالم يهدم ما كان قبله) صحيح مسلم
មានន័យថា៖ «...ឥស្លាមជាសាសនាខែលអ្ត់សអាននូវអ្វីខែល
ក្នាងុត» ។
ហើយបញ្ចប់សាសនាស្សងៗដោយសាសនាឥស្លាមនោះខែរ។ អល់ឡោះសរាោះបានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭽ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﭼ ا لمائدة : ٤ មានន័យថា៖ «ទថៃនោះយើងបានបំសពញសាសនារបស់ពួកអ្នក និងបានបស្រងាប់ពរជ័យរបស់យើងជូនពួកអ្នក ហើយយើងបានសទ្ជីេ សរីេសាសនាឥស្លាមជាសាសនារបស់ពួកអ្នក» ។ ខ្លងសទ្កាមនោះជាទ្បសភរទនការគោរពេការៈខែលមាន (កាយ វាច្ច ចិតត) តួនរីយា៉ាងេំខ្លន់ក្នុងការក្ស្លងេីល្ម៌ទ្បទពទថា ថា ជ្ទ្មោះេំអាតចិតតេំនិត និងការទ្បកាន់ខ្លជប់សមុីងម្គ៉ាត់ ការខក្ខទ្ប តទ្មង់ែាួនឱ្យកាយជាបុេាលលអ ហើយការរក្សាការពារឯក្ភាព និង ចំណងសមទ្តីភាពទនេងាមឥស្លាម។ ការគោរពេការៈដោយកាយវាច្ច ខែលហៅថាឥស្លាមនោះ មាន៖
ពាក្យសច្ចាទាំងពីរ រី១េច្ចាររួលស្លាល់ថា ោមនម្ចាស់ខែលទ្តូវគេគោរពេការៈ យា៉ាងពិតប្រាកដ លើកលែងតែអល់ឡោះសរាោះ ហើយេច្ចាថា ពិតប្រាកដ ណាេ់មូហំម្គ៉ាត់ជាែញុំបំសរី និងជាអ្នកនំស្លររបស់អល់ឡោះសរាោះ។ ពាក្យ នោះជាកូនសស្លេទ្ម្គប់ចូលសាសនាឥស្លាម។ អ្តាន័យទនពាក្យ៖
«ោមនព្រះខែលទ្តូវគេគោរពេការៈយា៉ាង ពិតប្រាកដ លើកលែងតែអល់ឡោះ» ។
ែំសណីរ ពួកគេបានយកបសញ្ញីរបស់ពូក្គេមក្ស្ញីនរងោត់ ហើយគេបាន ររួលស្លាល់ថាោត់ជាមនុេសខែលទ្បកាន់នូវភាពេចាៈ មិនសចោះ កុហ្សក គេមិនខែលលឺថា ោត់ក្បត់នរងពាក្យេនា សបាក្ទ្បាេ់ សពាលេឺោត់ ទេោញ់គេចក្តីលអ និងភាពចំរុងចំសរីនែល់មនុេសលោក រូសៅ ។ អល់ឡោះបានទ្បទនស្លរែល់ោត់ែណៈខែលោត់មាន អាយុ ៤០ឆ្នំ ោត់បានទ្បាប់ទ្បពនធសឈាមោះ ែរីជោះថា (ពិតប្រាកដ ណាេ់ ែញុំមានការបារមភចំសពាោះែាួនែញុំ ទ្បពនធោត់បានសាីយថា៖ ពុំែូសច្ចនោះសរ! អល់ឡោះមិនធ្វើឱ្យអ្នកអាម្គ៉ាេ់មុែជាោច់ខ្លតាមពិត អ្នកបានាភាជប់ស្លច់ញាតិ ជួយោំទ្រពួកអ្នករន់សែាយ ឧបតាមភែល់ អ្នករីរ័លទ្ក ររួលឱ្យសភញៀវអាទេ័យសៅ និងជួយជ្នរងសទោោះ ។ ោត់បានស្លនក់សៅរីទ្កុង ម្គ៉ាកោះ អេ់រយៈកាល ១៣ឆ្នំ អំពាវ នវមនុេសឱ្យសជឿចំសពាោះអល់ឡោះ បន្ទាប់មកោត់បានសភៀេែាួន សៅ ម្គ៉ារីណោះ ហើយបានអំពាវនវអ្នកទទុក្នោះឱ្យកាន់សាសនាឥស្លាម ពួកគេក៏បានចូលឥស្លាម ហើយអល់ឡោះសៅតែបញាុោះចាប់សាសនា ខែលសៅគេល់ស្សងៗទៀតែល់ោត់ជាបនតបនទប់។ ោត់បាន រំសោោះទ្កុងម្គ៉ាកោះ បនទប់ពីោត់បានសភៀេែាួនបាន៨ឆ្នំ។ ោត់បាន ររួលមរណភាពសៅអាយុ៦៣ឆ្នំ ក្រោយពីគេបានបញាុោះេមពីរ អាល់េួរអានទាំងមូល និងចាប់ឥស្លាមបានចប់េពវទេប់ ហើយពួក អារ៉ាប់ទាំងមូលក៏បានចូលសាសនាឥស្លាមផងខែរ។
គេបាននិយាយអំពីអ្នកនំស្លរម៉ាូហំម្គ៉ាត់ថា លោកបណ្ឌិត ចច លីបូន បាននិយាយសៅក្នុងសៀវភៅ អ្រិយ្ម៏អារ៉ាប់របស់លោកថា៖
សពលណាគេចង់សទ្បៀបសៀបេុណេមបតតិពួកវីរជ្នាមរយៈស្លនទែ៏អ្ស្លារយរបស់ពួកគេ េឺម៉ាូហំម្គ៉ាត់ជា បុេាលអ្ស្លារយខែលទ្បវតតិស្លស្រេតបានររួលស្លាល់។ ជាកាពិតណាេ់ អ្នកទ្បាជ្ញលោកខ្លងលិច បានតល់យុតតិ្ម៌ជូនម៉ាូហំម្គ៉ាត់ ថ្វីសបី សាសនានិយមបានធ្វើឱ្យពួកទ្បវតតិវិបូជាសទ្ចីនបាត់បង់ឧតតមេតិ មិន ររួលស្លាល់ឧតតមភាពរបស់ោត់..។ លោកបណ្ឌិត ទម៉ាសឃីល ហត បាននិយាយសៅក្នុងសៀវភៅ “ការខេវងយល់អំពីវីរជ្នកំពូលទាំង ១០០” ថា៖ ែញុំបានសទ្ជីេយក ម៉ាូហំម្គ៉ាត់ មកោក់សលែសរៀងរីមួយទនបញ្ជីសឈាមោះខែលមានបុេាលជា សទ្ចីនេុរធតែមានឥរធពលជាេក្ល ក្នុងវិេ័យជាសទ្ចីន ទ្បខហ្សលជា មានអ្នកអានជាសទ្ចីន មានការសងឿងឆៃល់ ..ក៏ប៉ាុខនតាមរេសនៈរបស់ែញុំ ម៉ាូហំម្គ៉ាត់ េឺជាវីរជ្នតែមួយេត់ក្នុងទ្បវតតិស្លស្រេត ខែលររួលសជាេជ័យ សលចសធានិងឧតាុងាឧតាមជាងគេ ទាំងខ្នក្សាសនាចទ្ក និងអាណា ទ្ចក ។ េឡាត (ការថាវយបងាំ) ការារភាជប់រវាងែញុំបំសរី និងម្ចាស់របស់ែាួន គេបួងេួងេុំ អ្ភ័យសទេ េុំជំនួយ និងភាពេុទ្ក្រតទ្តរមទ្តូវ។ េឺជាេឡាតទាំងទ្បាំ សពលក្នុងមួយទថៃ មួយយប់ ាមសពលសវោកំណត់។ អ្នកមូេាីមសៅតែារភាជប់នរងម្ចាស់របស់ែាូន សរៀងរល់សពល ។ ចំខណកឯពួកទ្បុេៗ
ទ្តូវទ្បតិបតតិ េឡាត ជាទ្កុមសៅឯម្គ៉ាេជិត លើកខលងអ្នកខែលោមន លរធភាព។ក៏ែូសចនោះខែរេឡាត ជួយពទផងរងចំណងទនគេចកាីទេោញ់ ភាពជិតេនិរធ ហើយជួយលុបបំបាត់ទាំងទេុងនូវការខបងខចក្វណណៈក្នុង សទ្ពាោះអ្នកឥស្លាមឈរជាជួរ ជាប់ៗោន ហើយេំសៅសៅរក្រិេតែមួយ ក្នុងសពលតែមូយ សពាលេឺ ពួកគេទាំងអេ់គេមីភាពោនក្នុងការគោរពសអា នលំសទន និងឈរេការៈចំសពាោះអល់ឡោះជាម្ចាស់។ ហ្សាកាត់ (ការបរិច្ចាេទ្រពយ) ជាទ្រពយេមបតតិមួយភាេតូច ខែលអ្នកមានទ្តូវបង់ាមលក្ខែណឌ កំណត់ ដោយចិតតទ្ជោះថា ជាការអនុវត្តតាមបរបញ្ជជរបស់អល់ឡោះេទ្ម្គប់ខចក្ជូនែល់បងបអួនរបស់ែាួនខែលទ្កីទ្ក និងពួកអ្នកែវោះខ្លត។ ឥស្លាមបានោក់កាតពវកិចានោះក្នុងសោលបំណងដើម្បីបណតុោះស្លមរតីសចោះ ររួលរប់រងក្នុងេងាម រវាងអ្នកឥស្លាម និងអ្នកឥស្លាម លុបបំបាត់ភាព ទ្កីទ្ក និងរប់ស្លាត់ហនិភ័យទាំងឡាយខែលកើតសចញពីភាពទ្កីទ្ក។ មិនទ្តរមតែប៉ាុសណាណោះ ហ្សាកាត់ជួយជ្ទ្មោះេម្គអតចិតតពួកអ្នកមានពីភាព រិោះកំណាញ់ សោភលន់ និងជ្ទ្មោះេម្គអតចិតតអ្នកទ្ក្ពីការទ្ចខណន ឈាននីេ ការចងេំនុំេុំកួនលើអ្នកមាន។ សៅសពលខែលពួកគេសឃីញ អ្នកមានយកចិតតរុកោក់ចំសពាោះពូក្គេក្នុងការាល់ជាលុយកាក់ និងការ តល់ជាេបបុរស្ម៌ែល់ពួកគេ ..។ បួេខែរ៉ាម្គ៉ាហ្សទន (ការតមអាហរមួយខែក្នុងមួយឆ្នំ) អ្នកឥស្លាម បួេមួយឆ្នំមាង ដោយតមទ្បការខែលនំឲ្យែូច បួេ ែូចជាការហ្សូបចុក រក្ររក រូមេគវេ ខែលេិត ច្ចប់ពីសពល អារុណរោះរហ្សូតែល់ទថៃលិច។ បួេពុំខមនជាទ្បការខែលសរីបនរងកើត
មានសីងក្នុងសាសនាឥស្លាមនោះសរាមពិត អល់ឡោះបានោក់ កាតពវកិចានោះែល់ពួកទ្បជាជាតិជំនន់មុនផងខែរ។ ែូចទ្រង់បានមាន ព្រះបន្ទូលថា៖
ﭽﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ
ﭮ ﭯ ﭰﭱ ﭼ ا لبقرة : ٤٨٥ មានន័យថា៖ “មានលពួកអ្នកខែលមានជំសនឿទាំងឡាយ យើង បានោក់កាតពវកិចាឱ្យបួេ ែូចខែលយើងបានោក់កាតពវកិចាលើពួក អ្នកជំនន់មុនខែរេងឃរមថាពួកអ្នកនរងសកាតខ្លាចមក្ចំសពាោះយើង» ។ បួេឺជាការតេ ូជំនោះរវាងែាួនឯងនិងតណា ហើយនិង ចំណង់អូេទញ។ បួេធ្វើឱ្យអ្នកមូេាីមមានអារមមណ៍ែរងពីភាពែវោះ ខ្លតបងបអូនរបស់គេខែលទ្កីទ្ក សាក្យា៉ាក។ ែូសចនោះ ធ្វើឱ្យរូបគេមាន ចិតតអាណិតអាេូរ សចោះចូលរួមរំខលក្រុក្ខលំបាក និងជួយបំសពញតទ្មូវ ការរបស់ពួកគេ។ បុណយហ្ស័ជ្ជ (ការស្វី្មមយាទា) ការស្វីែំសណីរសៅកាន់វិហរកៈហ្សពោះជាររកែីពិេិែឋដើម្បីបំសពញ ពិីបុណយមួយយា៉ាងពិគេ សៅរីក្ខនាងមួយែ៏ពិគេ ក្នុងសពលសវោ មួយកំណត់ដោយទ្បតិបតតិាមក្តីបគាប់របស់អល់ឡោះជាម្ចាស់។ ច្ចំ បាច់លើមូេាីមទេប់រូបមានបញ្ជញ ទេប់អាយុែរងក្តី ទ្តូវបំសពញពិីនោះឱ្យ បានមតងក្នុងមួយជីវិត ដោយមានលក្ខែណឌកំណត់ទ្តូវមានលរធភាព ទាំងេុែភាពាូវកាយ និងនធានទ្រពយេមបតតិ អល់ឡោះជាម្ចាស់ ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﮬﭽ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝﯞ ﭼ لآ عمران : ٩٧ មានន័យថា៖
«ពិតប្រាកដ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានោក់ កាតពវកិចាលើមនុេសឱ្យទ្បារពធពិីបុណយហ្ស័ជ្ជ សៅវិហរកៈហ្សពោះចំសពាោះ នរណាខែលមានលរធភាព។ រីឯអ្នកខែលទ្បឆំងបែិគេនោះ ពិត ប្រាកដណាេ់ អល់ឡោះទ្រង់មិនទ្តូវការអ្វីពីពិភពលោកនោះសីយ”។ គេច្ចត់រុក្បុណយហ្ស័ជ្ជា ការទ្បមូល្តុំពួកអ្នកមូេាីមែ៏ំបំុតសៅ ក្ខនាងតែមួយ ក្នុងសពលតែមួយ ពួកគេនំោនបួងេួងចំសពាោះព្រះជាម្ចាស់ តែមួយ ពួកគេសទ្បីេំសលៀក្បំពាក់តែមួយ ទ្បារពវពិីតែមួយ មិនមាន ការខបងខចក្រវាងអ្នកមាន និងអ្នកទ្ក វណណៈែពេ់ទប ពណ៌េមបុរ អារ៉ាប់ និងជ្នជាតិែទរសីយ។ នោះជាេក្ខីភាពមួយបញ្ជជក់ពី ភាតរភាព ភាពជាបងបអូននរងោនរវាងពួកអ្នកមូេាីមរូសៅ។
ការគោរពេការៈផែក្ជំសឿគេលគេបញ្ញតតិហៅថា សោលជំសឿ ឥស្លាម៖
១- សជឿចំសពាោះអល់ឡោះជាម្ចាស់ៈ ទ្តូវមានជំសនឿថាមានព្រះជា ម្ចាស់ ជាព្រះតែមួយោមនទែេូទាំងភាពជាម្ចាស់ ទាំងភាពជាព្រះ ទាំង ព្រះនម និងព្រះលក្ខណៈរបស់ទ្រង់។ ទ្រង់ោមនេូសទ្បៀប ហើយទ្រង់ោមនែនងបខងអក និងអ្នកជួយោំទ្រ ទ្រង់ជាព្រះខែលបសងាីតេភាវេតវ លោក ទ្រង់ជាអ្នកច្ចត់ខចងតែមួយេត់ ោមនអ្វីកើតសីងលើកខលងត ទ្រង់េពវព្រះរ័យ ហើយោមនកើត្លអ្វីលើកលែងតែទ្រង់មានព្រះ
សចតន ទ្រង់តែមួយេត់េក្តិេមនរងររួលការគោរពេការៈ ោមនអ្នក ស្សងសីយ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭑﭽ ﭒ ﭓ ﭔﭕ ﭖ ﭗﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢﭣ ﭼ ا إلخالص : ٥-٣ មានន័យថា៖ «មូហំម្គ៉ាត់ចូរទ្បសាសនា៍ចុោះថា៖ អល់ឡោះតែ មួយេត់ទ្រង់ជាព្រះជាម្ចាស់ ហើយទ្រង់មានព្រះនម និងព្រះលក្ខណៈែ៏ទ្បគេីរទថាថា ោមននរណាមានក់ចូលហ្សុនចំខណក្ជាមួយទ្រង់សីយ។ អល់ឡោះតែមួយេត់ទ្រង់េង់ជាអ្មតៈ ខែលទ្តូវគេសងទ្បាថានេុំឱ្យ បានេំសរចែូចបំណង។ ទ្រង់ោមនកូនោមនឳពុក និងោមនទ្បពនធ។ ោមនេតវលោកណាអាចទ្បែូច ហើយសទ្បៀបនរងទ្រង់ ទាំងព្រះនម ព្រះ លក្ខណៈ ទាំងេក្មមភាព ទ្រង់មហែពង់ែពេ់ មហពិេិែឋ» ។
ភេតុតាងបញ្ជាក់ថាមាន អល់ឡោះសោះជាមាេ់
ពិតប្រាកដ ទេប់អ្វីទាំងឡាយខែលមានសៅក្នុងចទ្ក្វា ទនេភាវេតវលោកបញ្ជជក់យា៉ាងចាេ់ដោយោមមនទិលេងស័យថា មាន ព្រះជាម្ចាស់ខែលជាអ្នកបសងាីត ទ្រង់េឺអល់ឡោះជាម្ចាស់។ ពួកអ្នក ខែលមានបញ្ញា ណ និងមាននិេស័យទ្ជោះថាបានយល់ពីសរឿងនោះ យា៉ាងចាេ់។ ពិតប្រាកដ ពួកអ្នកខែលបែិគេចំសពាោះវតតមានរបស់ អល់ឡោះ ពួកគេចង់បានភេតុាងជារូបធាតុពិតខែលែរងដោយឥស្រនទី យារមមណ៍របស់ពួកគេ។ ពួកគេជំទេ់នរងែាួនឯងក្នុងការទមទរចង់ បានធាតុរូបីទនជំសនឿ ដោយស្លរពួកគេមានជំសនឿថា មានវតតមានអ្វីទេប់
យា៉ាងក្នុងចទ្ក្វា នោះឥស្រនទីយារមមណ៍របស់ពួកគេក៏េិតមិនែល់ខែរ តែ ពួកគេអាចែរងាមរយៈការទ្បរោះសឃីញលរធ្ល និងឥរធិពលទនរបស់ ខែលមានសៅក្នុងចទ្ក្វា ។ ពួកគេែរងាមរយៈឥរធិពលទនវតាុទាំង នោះ តែមិនាមរយៈធាតុពិតទនវតាុទាំងនោះសីយ។ ពួកគេសជឿថាមាន រំនញខ្នែី ហើយកនុងែាួនែរងចាេ់មិនអាចសមីលសឃីញ តែពួកគេ សឃីញឥរធិពលរបស់វាេឺអ្វីទេប់យា៉ាងទ្តូវទេូបទញដោយរំនញខ្នែី ។ ពួកគេសជឿថាមានខែនម្គ៉ាសញរិច ហើយក៏ែរងចាេ់ថាែាួនឯងសមីល មិនសឃីញខែនម្គ៉ាសញរិចនោះ តែពួកគេសឃីញពីឥរធិពលរបស់វា ខែល ទេូបចូលោន។ ប៉ាុខនតពួកគេសមីលមិនសឃីញពីក្ម្គាំងរំនញនោះសីយ។ ពួកគេមានជំសនឿថាមានទ្បាជាញ ពួកគេសមីលមិនសឃីញទ្បាជាញ តែពួកគេ សឃីញពីឥរធិពលរបស់វា។ តើពួកអ្នកខែលេិតថាអ្វីៗវាឋិតសៅទ្តរមតែ ការែរងដោយឥស្រនទីយារមមណ៍នោះទ្តរមទ្តូវខែរឬសរ? តើេមសហ្សតុ្ល ខែរឬសរសៅសពល ខែលពួកគេបែិគេនរងជំសនឿចំសពាោះអល់ឡោះ ពីសទ្ពាោះពួកគេមិនអាចែរងពីទ្រង់ាមរយៈឥស្រនទីយារមមណ៍របស់ពួកគេ? ទោន់តែខ្អក្សៅលើឥរធិពលតែមួយេត់ ពួកគេសជឿលើភាពពិតជាសទ្ចីន ខែលពួកគេសមីលមិនសឃីញ។ ពិតប្រាកដ ការទមទរចង់ែរងដោយ ឥស្រនទីយារមមណ៍ ដើម្បីសជឿថាមានអល់ឡោះជាម្ចាស់ បានធ្វើឱ្យមានុេស ភាេសទ្ចីនឃាតច្ចក្ពីាូវទ្តូវក្នុងការស្លាល់អល់ឡោះជាម្ចាស់ ខែលឆាុោះ បញ្ជាំងក្នុងេំនិតទនការេិតអំពីនិមិតតេញ្ជញរបស់ទ្រង់ និងស្លភាវេតវ លោករបស់ទ្រង់។ ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﮌﭽ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮﮯ ﭼ افر غ : ٢٤- ٩٤ មានន័យថា៖ «ផ្ករ៉ាអផង់បាននិយាយថា ខនហាម្គ៉ាន ចូរេង់ អាោរែពេ់មួយឱ្យយើងេងឃរមថាយើងអាចសីងសៅលើមេឃបាន យើងចង់សមីលព្រះជាម្ចាស់របស់មូស្លដោយែាួនឯង យើងេងស័យថាវា និយាយកុហ្សក្យើង។ គេបានលបួងរសងវីែ៏អាទ្ក្ក់របស់ផ្ករ៉ាអផង់ថាជា រសងវីលអ ហើយែាួនទ្តូវររំងពីាូវទ្តូវ។ លបិចក្លរបស់ផ្ករ៉ាអផង់ោមនអ្វី សទៅពីក្តីអ្ភ័ពវទាំងសៅលោកីយ៍ និងបរលោក» ។ ពុំខមនចំសពាោះតែយុេម័យកាលណាមួយនោះសីយ តែនោះេឺជាវបប្ម៌រំសនៀមរំោប់របស់ពួកអ្នកទ្បឆំងជំទេ់បែិគេាំងពី សែីមសរៀងមក្ដោយស្លរភាពលៃង់សលារបស់ពួកគេ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﯣﭽ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴﯵ ﯶ ﯷﯸ ﯹﯺ ﯻ ﯼ ﯽﯾ ﭼ ا لبقرة : ٨٥٥ មានន័យថា៖ «ពួកអ្នកខែលលៃង់សលាបាននិយាយថា សបីេិន ជាអល់ឡោះនិយាយផ្កទល់ជាមួយពួកយើង ឬឯងនំមក្បគាញយើង នូវនិមិតតេញ្ជញណាមួយ។ ក៏ែូចោនខែរ ពួកអ្នកជំនន់មុនក៏និយាយ
អ្ញារងខែរែួងចិតតរបស់ពួកគេទេសែៀងៗោន។ ពិតណាេ់យើងបាន បក្ទ្ស្លយបញ្ជជក់អំពីនិមិតតេញ្ជញរបស់យើង យា៉ាងចាេ់ោេ់េទ្ម្គប់ពួកអ្នកខែលមានជំសនឿសជឿជាក់» ។ ឬពួកគេមិនសជឿដោយស្លរមូលសហ្សតុទនភាពទ្ក្អឺតទ្ក្រមរបស់ ពួកគេ អល់ឡោះទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭒﭽ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰﭱ ﭼ ا لفرقان : ٥٨-٨٨
មានន័យថា៖
«ពួកអ្នកខែលោមនេងឃរមនរងជួបយើងបាន និយាយថា ប្រសិនបើគេបញ្ជូនពួកសរវាមក្ជួបពួកយើង ឬក៏ពួក យើងសឃីញព្រះជាម្ចាស់របស់យើង។ ពិតទ្បាែក ពួកគេមានចិតតអំនួត ចំសពាោះែាួន ហ ននិយាយពាក្យទ្ក្អឺតទ្ក្រមខបបនោះ។ ទថៃខែលពួកគេ សឃីញពួកសរវា ោមនអ្វីរីក្រយសៅទថៃនោះេទ្ម្គប់ពួកអ្នកអេតិ ហើយ ពួកសរវានិយាយថាឋានេួេ៌ជាក្ខនាងខែលគេហាមចំសពាោះពួកអ្នក»។ ឬក៏ជាអំសពីអេតិ ែូចជាការទ្បទ្ពរតតិរបស់ពួកជិហ្សវ។ អល់ឡោះ ជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭽﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘﯙ ﭼ ا لبقرة : ١١ មានន័យថា៖
“ចូររំលរក្ចុោះែណៈខែលពួកអ្នកនិយាយថា បពិទ្តមូស្ល! ពួកយើងមិនទ្ពមសជឿចំសពាោះឯងជាោច់ខ្លត លុោះទាណា
ពួកយើងសឃីញអល់ឡោះផ្កទល់នរងខភនក។ ទ្ស្លប់តែមានសភាីងធាក់ពីលើ មេឃមក ហើយពួកអ្នកបានសឃីញផ្កទល់នរងខភនក សភាីងនោះបានឆ្ប សឆោះទ្បល័យពួកអ្នក ដោយស្លរតែអំសពីបាប និងការទ្បម្គថ្របស់ពួក អ្នកចំសពាោះអល់ឡោះជាម្ចាស់» ។ ភេតុាងែាោះៗបញ្ជជក់ថាមានអល់ឡោះ
ឡាយស្វីចលនាមទ្ក្រតយទ្ក្មកំណត់មួយយា៉ាងជាក់ោក់។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﮈﭽ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖﮗ ﭼ ونس ي : ٥٠٥ មានន័យថា៖ «មូហំម្គ៉ាត់ចូរទ្បាប់ពួកគេចុោះថា ចូរពួកអ្នកពិនិតយេសងាតសៅលើអ្វីៗខែលមានសៅលើមេឃ និងសៅលើខ្នែី តែនិមិតតេញ្ជញទាំងឡាយ ទ្ពមទាំងការោេ់សតឿនឱ្យទ្បុងទ្បយ័តនោមន ទ្បសយាជ្ន៍េទ្ម្គប់ពួកអ្នកខែលោមនជំសនឿ» ។
ﮝﭽ ﮞ ﮟ ﮠﮡ ﮢ ﮣﮤ ﮥ ﮦﮧ ﭼ ا لذاريات : ٠٨-٥٨ មានន័យថា៖ «ហើយសៅលើខ្នែីជានិមិតតេញ្ជញេទ្ម្គប់ពួក អ្នកខែលមានជំសនឿសជឿជាក់ និងសៅក្នុងែាួនរបស់ពួកគេ តើពួកគេអ្ត់ សបីក្ខភនក្សមីលសរខមនសរ?» ។
ﭣﭽ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯﭰ ﭱ
ﭲ ﭳ ﭴﭵ ﭶ ﭷﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅﮆﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓﮔﮕ ﮖ ﮗ ﮘﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥﮦ ﮧﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮﮯ ﭼ ا لنحل : ٢٢-٧٢ មានន័យថា៖
«ពិតប្រាកដេតវពាហ្សនៈេឺជាតួយា៉ាងមួយេទ្ម្គប់ពួកអ្នក យើងបានទ្បទនររក្សោោះែល់ពួកអ្នក សចញពីក្នុងសពាោះ របស់វាកើតសចញពីចសនាោះអាចន៍ និងឈាមរបស់វាជាររក្សោោះែ៏ថា បរិេុរធមានរេជាតិឆៃញ់េទ្ម្គប់ពួកអ្នកររួលទន។ អំពីក្តីទ្បទន របស់យើងេឺខាសលមី និងខារំពាំងបាយជូរ ពួកអ្នកយកវាសៅបិតស្វីទ្ស្ល ហើយពួកអ្នកយកខាសឈីទាំងនោះស្វីជាចំណីែ៏ឆៃញ់ពិស្ល ពិតប្រាកដ ទាំងនោះជានិមិតតេញ្ជញេទ្ម្គប់ពួកអ្នកខែលមានទ្បាជាញសចោះេិត។ ព្រះ ជាម្ចាស់របស់ឯងបានទាេ់បគាប់ឱ្យេតវឃមុំយកភនំ និងសែីមសឈីស្វីជាេំបុក ហើយនិងទោះេខមបងេំណង់អាោរខែលមនុេសស្វី។ បនទប់ មក្ទ្រង់សទ្បីឱ្យឃមុំខ្លំេុីខាសឈីទាំងឡាយ និងស្វីទាប់ាមរាូវខែល ទ្រង់បានទ្តួេទាយឱ្យយា៉ាងគយទទទួល។ ររកែមខែលសចញពីក្នុង សពាោះរបស់វាមានេមបុរែុេៗោនជាថានំពាបាលេទ្ម្គប់មនុេស។ ពិត ណាេ់ នោះជានិមិតតេញ្ជញេទ្ម្គប់ពួកអ្នកខែលសចោះេិតពិច្ចរណា»។
ﮂﭽ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑﮒ ﮓ ﮔ ﮕﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚﯛ ﭼ ا لرعد : ٤-٣ មានន័យថា៖
«ទ្រង់េឺជាអ្នកខែលពនាតខ្នែីឱ្យំរូោយ ទ្រង់បានបសងាីតឱ្យភនំ និងរសនា និងមានខាសឈីទេប់ទ្បសភរ ទេប់ខាសឈី នីមួយៗមានពីរទ្បសភរ ហើយទ្រង់បសងាីតឱ្យមានយប់និងទថៃទេប់ែណតប់ោនសៅវិញសៅមក។ ពិតប្រាកដ នោះជានិមិតតេញ្ជញេទ្ម្គប់ពួក អ្នកខែលសចោះេិតពិច្ចរណា។ សៅលើខ្នែីនោះទៀតមានទ្បសភរែី ស្សងោនតែសៅជាប់ៗោន មានចំការទេប់ទ្បសភរ ចំការរំពាំងបាយជូរ ចំការែំណាំស្សងៗ និងចំការសលមីខែលមានសែីមែុោះសចញពីេល់តែមួយ និងេល់ស្សងោន គេសទ្ស្លចទេពររក្តែមួយ ហើយយើងបានធ្វើឱ្យខា សឈីទាំងនោះមានរេជាតិទ្បគេីរែុេោនក្នុងការររួលទន។ ពិត ប្រាកដ ជានិមិតតេញ្ជញេទ្ម្គប់ពួកអ្នកខែលមានទ្បាជាញសចោះេិត» ។
ﮪﭽ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯨﯧ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱﯲ ﯳ ﯴ ﯵﯶ ﯷﯸ ﭼ ل قمان : ٠٥-٥٥ មានន័យថា៖
«ទ្រង់បានបសងាីតមេឃដោយោមនេរែូច ខែលពួកអ្នកសមីលសឃីញទ្ស្លប់ ហើយទ្រង់បានោក់ភនំចុោះមក្ដើម្បីរប់លំនរង ខ្នែី កុំឱ្យរសគាោះរសងាីែល់ពួកអ្នក។ ទ្រង់ោក់ពទ្គយេតវទេប់ទ្បសភរ សៅលើខ្នែី យើងបានបញាុោះររក្សភាៀងពីលើមេឃ បន្ទាប់មក យើង បសងាីតឱ្យរុក្ខជាតិទេប់ទ្បសភរែុោះោលសីងទេ់បំទ្ពង និងមាន ទ្បសយាជ្ន៍។ នោះជាការបសងាីតរបស់អល់ឡោះ ចូរបគាញយើងពីអ្វី ខែលអ្នកស្សងសទៅពីយើងបានបសងាីត។ ាមពិត ពួកអ្នកខែលអេតិ នោះកំពុងឋិតក្នុងក្តីវសងវងយា៉ាងជាក់ចាេ់» ។
ﭝﭽ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ
ﭾﭿ ﭼ ا لنور : ١٣ មានន័យថា៖ «ហើយអល់ឡោះទ្រង់បសងាីតទេប់េតវទាំងអេ់ ខែលរេ់សៅលើខ្នែីពីស្លរធាតុររក ពពួកេតវែាោះលូនែាោះទៀតសែីរ សជីងពីរ ហើយែាោះទៀតសែីរសជីងបួន អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បសងាីតអ្វីាមតែទ្រង់េពវព្រះរ័យ ពិតប្រាកដ ណាេ់ អល់ឡោះទ្រង់មាន អានុភាពលើអ្វីទេប់យា៉ាង» ។
ﭒﭽ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢﭣ ﭼ ود ه : ٢ មានន័យថា៖ «ហើយោមនេតវអ្វីខែលសែីរសៅលើខ្នែីលើក ខលងតែអល់ឡោះជាម្ចាស់ ទ្រង់ធានចំសពាោះរបបអាហរចិញារមជីវិត របស់វា ទ្រង់ែរងពីរីជ្ទ្មក និងរីអ្វស្លនរបស់វា។ អ្វីៗទាំងអេ់មាន ច្ចរក្នុងេមពីរព្រះលិែិតយា៉ាងចាេ់ោេ់» ។ េភាវេតវលោកេពវខបបយា៉ាងសៅក្នុងចទ្ក្វា អល់ឡោះជា ម្ចាស់បានបញ្ជជក់យា៉ាងចាេ់ពីទ្បភពសែីមរបស់វាមួយចំនួន ហើយ
ទ្រង់តែមួយេត់ែរងពីទ្បភពសែីមមួយចំនួនស្សងទៀត។ ែូចអល់ឡោះ ជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭽﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖﯗ ﭼ سي : ٢٤ មានន័យថា៖ «អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់មហពិេិែឋមហស្លអតេអំ ទ្រង់បសងាីតឱ្យមានសភរញីសឈាមលទេប់រុក្ខជាតិខែលែុោះសចញពីែី និងកំសណីតខែលកើតសចញពីែាួនពួកគេ ហើយនិងអ្វីស្សងឯទៀតខែល ពួកគេមិនែរង» ។ ោមនអ្វីមនទិលបនតិចសស្លោះថា មានក្ម្គាំងចលក្រមួយខែល បសងាីតឱ្យមានេភាវៈទាំងនោះ ហើយកម្គាំងនោះសៅរក្សា និងែំសណីរ ការាមទ្ក្រតយទ្ក្មរបស់វាទាំងមូល។ ែូសចនោះមានការេននិោឋនបីោមនបួនេឺ៖
េក្លលោក ហើយនោះជាអ្វីខែលពួកអ្នកមូេាីមសជឿ។ ឯ ចំខណក្ពួកអ្នកោមនជំសនឿវិញឋិតក្នុងភាពមនទិលេងស័យស្លទក់ គេទីរ។ ទ្តូវនរងពាក្យបន្ទូលរបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់៖
ﭪﭽ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶﭷ ﭸ ﭹ ﭺﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃﭼ ا لطور : ١٤-٩٤ មានន័យថា៖ «តើពួកគេកើតសីងដោយោមនអ្នកបសងាីត ឬក៏ ពួកគេជាអ្នកបសងាីតមេឃ និងខ្នែី។ ាមពិត ពួកគេោមនជំសនឿជាក់ ឬ ក៏ពួកគេមានឃាំងេមបតតិព្រះជាម្ចាស់របស់ឯង ឬក៏ពួកគេជាអ្នក ទ្តួតទា» ។
អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﯔﭽ ﯕ ﯖ ﯗﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣﭼ ا لروم : ٠٤ មានន័យថា៖ «ចូរតទ្មង់រិេរបស់ឯងេទ្ម្គប់សាសនាែ៏ទ្តរម ទ្តូវ ជាឧបនិេស័យខែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានបសងាីតមនុេសឱ្យ មានខបបនោះ ោមនការផ្កាេ់បតូរេទ្ម្គប់ការបសងាីតរបស់អល់ឡោះ»។
ែាួនមនុេសគេបសងាីតមក្ជាមួយនរងអារមមណ៍ និងការររួល ស្លាល់ថា មានព្រះជាម្ចាស់ជាអ្នកបសងាីតែាួនគេ និងចទ្ក្វា ទាំងមូល ខែលពួកសាសនាវិរូបានបញ្ញតតិថា “ េភាវេតិសាសនា “ ទោះបីជា ឧបនិេស័យនោះបានឃាតច្ចក្ពីែាួនរបស់គេ ក៏មនុេសសៅតែទ្តូវការ ក្ម្គាំងចលក្រនោះដើម្បីបំសពញតទ្មូវការ និងកផងវោះខ្លតរបស់គេ ហើយេុំទ្ជ្ក្សកានសៅសពលមានឧបេាលំបាក និងសទោោះថានក់។ េភាវេតិ នោះ មានសៅក្នុងែាួនមនុេសទេប់រូបោមនក្រណីលើកខលង ក៏ប៉ាុខនតអ្នកែាោះ បែិគេដោយភាពចសចេររងរូេ និងទ្ក្អឺតទ្ក្រម ហើយអ្នកែាោះ ររួលស្លាល់ និងមានជំសនឿ។ េភាវេតិនោះសលចសីងសៅសពលបុេាល មានក់ធាក់ែាួនឈឺអេ់េងឃរម ជួបនរងសទោោះថានក់ំ ភ័យរនធត់នរងសរឿង ខែលែាួនមិនសពញចិតត សពលនោះអ្នកនរងសឃីញគេស្វីទាំងមិនែរងែាួន ដោយពោលពាក្យថា ឱ្ព្រះជាម្ចាស់! ឬសងីយសមីលសៅលើមេឃ ជាការ ររួលស្លាល់សចញពីែាួនគេផ្កទល់ថា មានក្ម្គាំងអាថ៌កំបាំងែ៏ខ្លាំងកា អាចជួយេសស្រគាោះគេពីសទោោះភ័យទាំងនោះ។ ទ្តូវនរងបន្ទូលរបស់ អល់ឡោះជាម្ចាស់៖
ﮞﭽ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﭼﯓ ونس ي : ٨٥ មានន័យថា៖ «សៅសពលខែលមនុេសរងនូវសទោោះថានក់ គេបួងេួងេុំឱ្យយើងេសស្រគាោះទាំងែាួនសៅសែក ឬអផងាុយ ឬឈរែរបណាយើង បានេសស្រគាោះឱ្យគេរួចុតភ័យពីសទោោះថានក់ គេស្វីហក់បីែូចែាួនគេពុំ
បានេុំបួងេួងយើង ឱ្យជួយេសស្រគាោះែាួនគេពីសទោោះថានក់ខែលគេបាន ររួលរង»។
េមពីរអាល់េួរអានបានោក់កំហ្សិតឱ្យេតវលោកទាំងអេ់ស្វីរួមោន ឬស្សងោន បសងាីតេភាវៈអ្វីមួយខែលមានជីវិត។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមាន ព្រះបន្ទូលថា៖
ﭑﭽ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫﭬ ﭭ ﭮ ﭯﭰ ﭼ لحج ا : ٤٩ មានន័យថា៖ “ខនមនុេសលោកទាំងឡាយ គេលើកឧទហ្សរណ៍ មួយចូរនំោនស្លតប់ និងពិច្ចរណា ពិតប្រាកដ រូបេំណាក្ទាំងឡាយ ខែលពួកអ្នកនំោនគោរពបូជាសទៅពីអល់ឡោះជាម្ចាស់នោះ ពួកគេមិន អាចបសងាីតេតវរុយមួយកាល សបីសទោះជាពួកគេទាំងនោះរួមោនស្វីក៏ ដោយ ប្រសិនបើេតវរុយលួចពាំចំណីពួកគេ ពួកគេមិនែសណតីមពីេតវរុយមក្វិញបានសីយ។ ទាំងរូបេំណាក និងេតវរុយេុរធតែរន់ សែាយែូចោន»។ ជាមួយនោះ ទ្ពលរងជាភារកិចារបស់អល់ឡោះជា ម្ចាស់ោមននរណាែរងថាទ្ពលរងជាអ្វីនោះសីយ។ លើកលែងតែព្រះអផងា តែមួយេត់។ ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﯮﭽ ﯯ ﯰﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼﯽ ﭼ ا إلسراء : ١٨
មានន័យថា៖ «ពួកអ្នកោមនជំសនឿេួរអ្នកអំពីទ្ពលរង ចូរទ្បាប់ ពួកគេវិញថា ទ្ពលរងេឺជាសរឿងរបស់ព្រះជាម្ចាស់របស់ែញុំ ហើយគេោមន បានឱ្យចំសណោះែរងែល់ពួកអ្នកលើកលែងតែបនតិចបនតួច»។ ាមពិត ពួកគេអេមតាភាពនរងបសងាីតអ្វីខែលោមនទ្ពលរង អ្នក នំសារមូហាំម៉ាត់បានមានទ្បសាសនា៍ថា៖
يقول صلى هللا عليه :وسلم قال هللا عز وجل: (ومن أظلم ممن ذهب يخلق كخلقي فليخلقوا ،ًذرّة أو ليخلقوا ًحبة أو ًشعيرة) صحيح البخاري មានន័យថា៖ «អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថាោមននរណាអេតិជាងអ្នកខែលបសងាីតែូចជាការបសងាីតរបស់យើង ចូរឱ យគេបសងាីតទោប់សពាត ឬឱ្យគេបសងាីតទោប់្ញ្ញជាតិ ឬបសងាីតទោប់ ទេូវស្លី» ។ ការអេមតាភាពរបស់មនុេសក្នុងការច្ចត់ខចងចទ្ក្វា ជា ភេតុាងបញ្ជជក់ថា មានព្រះជាម្ចាស់ជាអ្នកបសងាីត និងជាអ្នកច្ចត់ ខចង។ ែូចអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលៈ ﭽﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃﮄ ﮅ ﮆ
ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙﮚ ﭼ ا لبقرة : ٨١٨ មានន័យថា៖ «តើឯងសឃីញសរេភាពរបស់អ្នកខែលបាន ទ្បខក្ក្ជាមួយនរងអុីទ្ពហ្សុីមក្នុងសរឿងព្រះជាម្ចាស់របស់គេ។ សទ្ពាោះតែ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានទ្បទនអំណាចែល់គេែណៈខែលអុីទ្ពហ្សុីម
បាននិយាយថា ព្រះជាម្ចាស់របស់ែញុំខែលទ្រង់្តល់ជីវិត និងែក្យក ជីវិត។ គេតចរមិ នោះនិយាយថា អ្ញ់ក៏អាចរុក្ជីវិត និងេម្គាប់ បានខែរ។ អុីទ្ពហ្សុីមនិយាយថា ពិតប្រាកដ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់អាច ធ្វើឱ្យព្រះអារិតយរោះពីរិេខ្លងកើត ចូរឱ្យព្រះអារិតយរោះពីរិេខ្លងលិច វិញសមីល៍បានសរ? ែូសចនោះ អ្នកខែលោមនជំសនឿនោះទ្តូវរ័លេំនិត ហើយ អល់ឡោះជាម្ចាស់ ទ្រង់មិនចងអុលបគាញាូវចំសពាោះពួកអ្នកខែលអេតិ នោះសីយ» ។
ﭽﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪﭫ ﭬ ﭭ ﭮﭯ ﭼ ا إلسراء : ٨٨ មានន័យថា៖
«មូហំម្គ៉ាត់ចូរទ្បសាសនា៍ចុោះថា ប្រសិនបើ មានុេស និងជិនទ្បមូល្តុំោនពាយាមនិពនធឱ្យែូចេមពីរអាល់េូរអាន ពួក គេមិនអាចស្វីបានជាោច់ខ្លត សបីសទោះជាពួកគេជួយេហ្សការោនក៏ ដោយ»។ នរណាកើតមនទិលេងស័យចំសពាោះការមានវតតមានរបស់ អល់ឡោះជាម្ចាស់ ឬកើតមនទិលចំសពាោះស្លររបស់អ្នកនំសារមូហាំម៉ាត់េូមអ្នកនោះររួលនូវការោក់កំហ្សិតនោះ ហើយនិពនធឱ្យែូចេមពីរ
អាល់េូរអាន។ គេែរងចាេ់ថា ពួកអ្នកជំនញខ្លងភាស្ល ខ្លងនិពនធ ហើយអ្នកខែលពូខក្សវាហរទាំងអេ់ គេទ្បទនេមពីរនោះចុោះមក្ជា ភាស្លរបស់ពួកគេ បានែិតែំពាយាមណាេ់ខែរ តែពួកគេសៅតែ អេមតាភាពជាមួយនរងការែិតែំទ្បរងខទ្បងែ៏ខ្លាំងការបស់ពួកគេ ដើម្បី សឆាីយតបនរងការោក់កំហ្សិតនោះ។ េមពីរអាល់េូរអានជាពាក្យបន្ទូលរបស់អល់ឡោះបញាុោះមក្ពី ព្រះអផងាផ្កទល់។ ែូចទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭽﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯﮰ ﭼ ونس ي : ٩٤ មានន័យថា៖
«ោមននរណាមានក់មានេមតាភាពនិពនធេមពីរ អាល់េូរអាននោះសីងសទៅអំពីអល់ឡោះ តែអល់ឡោះជាម្ចាស់បាន បញាុោះេមពីរនោះមក្ជាការបញ្ជជក់ពីភាពទ្តរមទនេមពីរមុនៗ ហើយក៏ជា ការបក្ទ្ស្លយខែលោមនភាពមនទិលេងស័យ ខែល សចញមក្អំពីព្រះជា ម្ចាស់ទនេក្លលោកទាំងមូល »។ ប្រសិនបើេមពីរនោះជាេំែីរបស់មនុេសនោះនរងទ្តោងសីង នូវភាពចទ្មូងចទ្ម្គេក្នុងវាក្យែណឌនីមួយៗ។ ែូចទ្រង់បានមានព្រះ បន្ទូលថា៖
ﭻﭽ ﭼ ﭽﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈﮉ ﭼ ا لنساء : ٨٨
មានន័យថា៖ «តើពួកគេមិនពិនិតយសមីលសៅក្នុងេមពីរអាល់េួរ អានសរឬ? ប្រសិនបើេមពីរនោះមក្អំពីអ្នកស្សងសទៅពីអល់ឡោះ ពួក គេនរងទ្បរោះសឃីញក្នុងេមពីរនោះ នូវការខែវងោនយា៉ាងសទ្ចីន»។ ២- សជឿចំសពាោះពួកសរវា៖ េឺជាជំសនឿមួយខែលសជឿថាេទ្ម្គប់ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់មានពួកសរវាែ៏សទ្ចីនេនធរកេនធប់ោមននរណាែរងពីចំនួនរបស់ពួកគេសីយ។ មានតែអល់ឡោះជាម្ចាស់សរជាអ្នក ខែលែរង។ ទ្រង់បសងាីតពួកគេទ្ម្គប់ឱ្យគោរពេការៈចំសពាោះទ្រង់។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭽﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﭼ ا لنساء : ٨٩٥ មានន័យថា៖ «មេស៊ី (យេស៊ូ ូ)មិនខែលទ្បម្គថ្ជាោច់ខ្លត ចំសពាោះការោក់ែាួនជាែញុំបសទ្មីរបស់អល់ឡោះ ហើយពួកសរវាែ៏ជិតេនិរធនរងទ្រង់ក៏អ្ញារងខែរ»។ ពួកសរវាទាំងនោះពុំខមនជាព្រះស្សងសទៅពីអល់ឡោះ ពួកគេ ពុំខមនជាបុទ្តរបស់ទ្រង់ាមពិតទ្រង់បសងាីតពួកគេដើម្បីឱ្យពួកគេ បំសពញការគរខែលទ្រង់បានបគាប់សទ្បី។ ែូចទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូល ថា៖
ﭡﭽ ﭢ ﭣ ﭤﭥ ﭦﭧ ﭨ ﭩ ﭪﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱﭲﭼ ا ألنبياء : ٢٨-٩٨
មានន័យថា៖ «ពួកអ្នកគោរពពហ្សុសរពនិយាយថា ព្រះជាម្ចាស់ មហសមាតទ្រង់មានបុទ្ត។ ព្រះជាម្ចាស់មហស្លអតេអំ! ាមពិត ពួកគេ ទោន់តែញុំបសទ្មីរបស់ទ្រង់ែ៏មហទ្បទពតែប៉ាុសណាណោះ។ ពួកគេមិនខែល និយាយពាក្យអ្វីមុនព្រះអផងាបគាប់ ហើយពួកគេស្វីាមការបគាប់របស់ ព្រះអផងា»។ ៣- សជឿចំសពាោះព្រះេមពីរ៖ េឺជាការសជឿថាអល់ឡោះជាម្ចាស់ ទ្រង់បានទ្បទនេមពីរជាសទ្ចីនចុោះពីលើមេឃមក្កាន់ពួកអ្នកនំស្លរ របស់ទ្រង់ដើម្បី្សពវាយេមពីរទាំងនោះែល់មនុេសលោក បក្ទ្ស្លយ ទ្បាប់ពួកគេពីចាប់េារីអាត់ខែលពួកគេនរងគោរពេការៈចំសពាោះទ្រង់ រួមទាំងការសរៀបចំជីវិតរេ់សៅរបស់ពួកគេ។េមពីរទាំងនោះមានែូចជា៖
សតើេមពីរអាល់េួរអា ជាអ្វី?
ជាពាក្យបន្ទូលរបស់អល់ឡោះខែលទ្រង់ទ្បទនចុោះមក្ចំសពាោះ អ្នកនំសារមូហាំម៉ាត់ជាភាស្លអារ៉ាប់។ ទោន់តែ េូទ្តគេច្ចត់រុក្ជាការ គោរពេការៈ។ េមពីនោះបានចមាងយា៉ាងទ្តរមទ្តូវតៗោនទាំងេំសណរ និងការរសនទញច្ចំ ច្ចប់ស្តីមដោយជំពូក្មួយហៅថា (េ ូសរ៉ាោះអាល់ហវរី ហ្សោះ) ហើយបញ្ចប់ដោយជំពូក្មួយហៅថា (េ ូសរ៉ាោះ អាន់សណីេ)។ េមពីរនោះជា្មមនុញ្ញេទ្ម្គប់ពួកអ្នកមូេាីម ខែលពួកគេែក្ទេង់នូវ ពាក្យរូនមនសទ្បៀនទ្បសៅ ក្បួនចាប់េទ្ម្គប់សរៀបចំកិចាការសាសនា និងេងាមរេ់សៅរបស់ពួកគេឱ្យមានចាប់រម្គាប់ែុេពីេមពីរមុនៗែូច តសៅ៖
ﮗﭽ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝﮞ ﭼ ا لحجر : ٧ មានន័យថា៖ “ពិតប្រាកដ យើងបានទ្បទនេមពីរអាល់េួរអានចុោះមក ហើយយើងជាអ្នកខថ្រក្សាេមពីរនោះ”។
រួចុតពីជំសនឿអ្រូបី ការទេសមីទេទម សចញពីភាពអ្យុតតិ្ម៌ ហ្សិងាទទ្ព ទ្ស ហើយស្លតរពួកវណណៈទេក្រឱ្យមានភាពទ្បគេីរសីងវិញ។ លើកេទួយពួកអ្នកមានវណណៈតូចទបឱ្យមានតទមានិងឥេសរភាពសីងវិញ។ បសងាីតឱ្យមានេម្ម៌ក្នុងេងាមមូេាីម ទ្បាេច្ចក្ពីមហ្សិចឆាសោភ លន់ ោមនេងាមណាអាចសទ្បៀបគេមីនរងេងាមឥស្លាម សទោះសៅរីណាក៏ ដោយកនុងេក្លលោកទាំងមូល ខែលមានជ្នជាតិខេបកេរេ់សៅ។ ៤-សជឿចំសពាោះពួកអ្នកនំស្លរ៖ សជឿថាអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បាន សទ្ជីេសរីេពួកអ្នកនំស្លរពីក្នុងចំសណាមមនុេសលោកដើម្បី្តល់ស្លរ និងនីតិចាប់របស់អល់ឡោះែល់មនុេសលោករូសៅ ដើម្បីកុំឱ្យពួកគេ យកសលេជាមួយទ្រង់បនទប់ពីបញ្ជូនពួកអ្នកនំស្លររួច។ ពួកគេជា មានុេសខែលមានេីល្ម៌េុទ្ក្រតទ្តរមទ្តូវបំុត ពួកគេោមនកំហ្សុេ ចំសពាោះអ្វីខែលពួកគេសពវាយអំពីអល់ឡោះជាម្ចាស់។ ពួកអ្នកនំស្លរ របស់ទ្រង់មានចំនួនសទ្ចីឥតេណនោមននរណាែរងពីចំនួនរបស់ពួក គេ លើកខលងអល់ឡោះ ពួកគេជាមនុេស្មមាន តែទ្រង់បានតល់លក្ខ ណៈពិគេទ្ម្គប់ពួកគេក្នុងការររួលស្លរពីទ្រង់។ ែូចទ្រង់បាន មានព្រះបន្ទូលថា៖
ﮜﭽ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪﮫ ﭼ ا ألنبياء : ٩ មានន័យថា «យើងពុំបានបញ្ជូនអ្នកនំស្លរមុនឯងលើកលែងតែពួកគេ ជាបុរសខែលយើងបានទាេ់បន្ទូលចំសពាោះពួកគេ ចូរនំោនេួរពួកអ្នក
សចោះែរង ប្រសិនបើពួកអ្នកមិនែរង»។ អ្នកនំស្លរែំបូងបងអេ់េឺណួហ្ស (ណូសអ) ហើយចុងក្រោយបងអេ់េឺអ្នកនំសារមូហាំម៉ាត់។ ៥- សជឿចំសពាោះទថៃបរលោក៖ សជឿថាជីវិតរេ់សៅលោកីយ៍នរងមាន ទថៃបញ្ចប់ និងស្លបេូនយ។ ែូចទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭿﭽ ﮀ ﮁ ﮂﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉﮊ ﭼ ا لرحمن : ٢٨-٩٨ មានន័យថា៖ «រល់អ្នកខែលសៅលើខ្នែីទាំងអេ់ទ្តូវវិនេ ហើយសៅេល់តែព្រះភស្រក្តរបស់ព្រះជាម្ចាស់របស់ឯង ខែលមានព្រះ កិតតិនមទថាថា ឧតតុងឧតតម»។ បន្ទាប់មកទៀត ទ្រង់នរងបសងាីតឱ្យរេ់ សីងវិញសងីបសចញពីនូរ សៅសពលនោះ ទ្រង់នរងបសងាីតេតវលោកទាំង អេ់ឱ្យរេ់សីងវិញដើម្បីជំនុំជំរោះពួកគេ ហើយតបេនងាមអំសពីរបស់ ពួកគេ ទ្រង់ទ្បទនជូនពួកអ្នកស្វីលអេក្តិេមនរងអ្វីខែលពួកគេបាន ស្លងដូចជាអំសពីលអ ក្តីជំសនឿ ការទ្បតិបតតិាមពួកអ្នកនំស្លរ។ ្ទុយសៅ វិញទ្រង់នរងោក់សទេចំសពាោះពួកអ្នកស្លងអំសពីអាទ្ក្ក់ ជាការតបេនងាមអ្វីខែលពួកគេបានស្លងទនអំសពីបាប ការក្បត់នរងជំសនឿ ការទ្បទ្ពរតត បរសលមីេទ្បឆំងនរងពួកអ្នកនំស្លរ មិនសជឿចំសពាោះជីវិតអ្មតៈសៅទថៃ បរលោកខែលមានឋានេួេ៌ និងឋាននរក។ ៦- សជឿចំសពាោះព្រះលិែិត៖ សជឿថាអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់ែរងពីបុសពវ នូវរល់អ្វីទេប់យា៉ាងមុននរងវាកើតសីង ហើយនិងអ្វីខែលនរងកើត ចំសណោះែរង ការលិែិតកំណត់ និងក្តីទ្បាថានរបស់ទ្រង់។ ែូចទ្រង់បាន មានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭽ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰﯱ ﭼ ا لفرقان : ٨ មានន័យថា៖ «ទ្រង់បានបសងាីតអ្វីទេប់យា៉ាង ហើយទ្រង់បានកំណត់សៅាមទ្ក្រតយទ្ក្មរបស់វា»។ ខាផ្កាទនជំសនឿចំសពាោះព្រះលិែិតកើតសីងបនទប់ពីយកសហ្សតុជា បចា័យ៖
يقول صلى هللا عليه وسلم: ( .. واعلم أن األمة لو اجتمعت على أن ينفعوك بشيء لم ينفعوك إال بشيء قد كتبه هللا لك ولو اجت معوا على أن يضروك بشيء لم يضروك إال بشيء قد كتبه هللا عليك عت رف األقالم وجفت الصحف) سنن الترمذي
មានន័យថា៖ «ចូរទ្ជាបចុោះថា ប្រសិនបើទ្បជាតិទាំងមូលទ្បមូលោនចង់ ជួយជាទ្បសយាជ្ន៍អ្វីែល់អ្នក ពួកគេមិនអាចជួយជាទ្បសយាជ្ន៍ែល់អ្នក ជាោច់ខ្លតលុោះទាតែអ្វីខែលទ្រង់បានច្ចរេទ្ម្គប់អ្នក ហើយសបីេិន ជាពួកគេទ្បមូលោនចង់ស្វីបាបអ្នក ពួកគេមិនអាចស្វីបាបអ្នកបានជាោច់ខ្លត លុោះទាតែអ្វីខែលអល់ឡោះទ្រង់បានច្ចរសៅលើអ្នក បញ្ជីព្រះ លិែិតគេខលងេរគេរ រំព័រទនព្រះលិែិតក៏េៃួតអេ់ហើយខែរ » ។
គោលការណ៍គេរោះរបស់ឥស្លាម
គោលការណ៍គ្រឹះរបស់ឥស្លាមេឺរក្សាអាយុជីវិត (លើកខលង តែមានសទេខែលចាប់ឥស្លាមបានកំណត់) រក្សាកិតតិយេ ទ្រពយេមបតតិ បញ្ជញ និងពូជ្សាសនា៍។ អ្នកនំស្លរឥស្លាមបានមាន ទ្បសាសនា៍ថា៖
يقول رسول اإلسالم صلى هللا عليه م وسل : (فإن هللا حرم عليكم دماءكم وأموالكم وأعراضكم كحرمة يومكم هذا في شهركم هذا في بلدكم هذا) صحيح البخاري
មានន័យថា៖ «ពិតប្រាកដ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានហាមសៅលើ ពួកអ្នកទាំងអេ់ោននូវការបងាូរឈាម និងការសបៀតសបៀនកិតតិយេទ្តូវ ហាមែូចជាទថៃនោះ ក្នុងខែរនោះ ក្នុងនេរែ៏ពិេិែឋនោះ (នេរមរក្សាោះ)» ។ លោកបានមានទ្បសាសនា៍ទៀតថា៖
ويقول أ يضًا: (أال أخبركم بالمؤمن من أمنه الناس على أموالهم وأنفس هم والمسلم من سلم الناس من لسانه ويده والمجاهد من جاهد نفسه في طاعة هللا والمهاجر من هجر الخطايا والذنوب) صحيح ابن حبان
មានន័យថា៖ «តើែញុំមិនបានទ្បាប់ពួកអ្នកពីបុេាលមានជំសនឿសររឺ? េឺ អ្នកខែលមនុេសទាំងអេ់ររួលបានគេចក្តីេុែេុវតាិភាពពីរូបគេទាំង ទ្រពយេមបតតិ និងអាយុជីវិត។ អ្នកមូេាីមេឺជាអ្នកខែលមនុេសទាំង ឡាយររួលបានគេចក្តីេុែេនតិភាពអំពីពាក្យេំែីរបស់គេ ទែសជីង របស់គេ។ អ្នកខែលតេ ូពលី េឺអ្នកខែលតេ ូជំនោះនរងែាួនឯងក្នុងការ គោរពទ្បណិប័តន៍ចំសពាោះអល់ឡោះ ហើយអ្នកខែលសភៀេែាួនេឺអ្នក ខែលលោះបង់សជៀេឆៃយពីកំហ្សុេ និងអំសពីបាប»។
គក្មេីលធម៌ស្លាម
ឥស្លាមបានហាមទេប់អំសពីអ្បាយមុែទាំងឡាយទាំងកាយវិការ និងពាក្យេំែី។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានបន្ទូលថា៖
ﭽﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ
ﮜﮝ ﭼ ا ألعراف : ٤٤ មានន័យថា៖ «មូហំម្គ៉ាត់ចូរទ្បសាសនា៍ចុោះថា ពិតប្រាកដ ព្រះជាម្ចាស់ របស់ែញុំទ្រង់បានហាមអំសពីអ្បាយមុែទាំងសបីក្ចំហ្ស និងោក់បាំង ទ្រង់ហាមអំសពីបាប និងការបំពានសបៀតសបៀនដោយែុេចាប់ ទ្រង់ហាមការចូលហ្សុនជាមួយអល់ឡោះ ក្នុងការគោរពេការៈ ខែលោមនភេតុាងបញាុោះមក ទ្រង់ហាមការនិយាយទ្បឌិតចំសពាោះអល់ឡោះ នូវអ្វីខែលពួកអ្នកមិនែរង»។
ទ្រង់បគាប់ឱ្យទ្បកាន់យកនូវេីល្ម៌លអ ហើយសពញចិតត ចំសពាោះេីល្ម៌លអនោះ។ អ្នកនំស្លរលោកបានមានទ្បសាសនា៍ថា៖
يقول رسول اإلسالم صلى هللا عليه وسلم: ( بعثت ألتمم صالح ا ألخالق ) المستدرك على الصحيحين មានន័យថា៖ «គេបញ្ជូនែញុំមក្ដើម្បីបំសពញេីល្ម៌លអ»។
េិទ្ធិកែុងឥស្លាម ឥស្លាមបានោក់សចញនូវេិរធិ និងកាតពវកិចាសៅលើសាសនាិក ឥស្លាមមានក់ៗាមលំោប់ឋានុទ្ក្មរបស់ែាួន។ ឪពុក្ម្គតយមានេិរធិ បតី ទ្បពនធក៏មានេិរធិសរៀងៗែាួន កូនៗក៏មានេិរធិ ហើយញាតិជិតខ្លងក៏ មានេិរធិ។ល។ សោលបំណងទនេិរធិទាំងនោះ េឺជាចំណងារស្លច់ារឈាមបុេាលនិងបុេាលក្នុងេងាមមូេាីម រក្សាការពារមិនឱ្យរសគាោះ រសងាីរ ខបក្ប្ប្ប្រាក់ និងស្លបសទ្ពាោះគេចក្តីទេោញ់សមទ្តីភាពរវាងពួកគេ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﮗﭽ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙﯚ ﭼ ا لنساء: ٢٤ មានន័យថា៖ «ចូរគោរពេការៈចំសពាោះអល់ឡោះ កុំយកអ្វីមួយមក្ចូល ហ្សុនជាមួយទ្រង់ ទ្តូវក្តតញ្ញូចំសពាោះឪពុក្ម្គតយ ស្វីលអចំសពាោះស្លច់ញាតិ កូនកំទ្ពា អ្នករីរ័លទ្ក អ្នកជិតខ្លងខែលជាប់ស្លច់ជាប់ឈាម និង
ញាតិសៅខក្បរខ្លងោន មិតតភ័ស្រក្តខែលសៅខក្បរខ្លងោន អ្នកសថ្មីរសជីងសែីរោច់េខងវង និងអ្នកបសទ្មីខែលសៅសទ្កាមអាណាពាបាលរបស់ពួកអ្នក ពិតប្រាកដណាេ់ អល់ឡោះទ្រង់មិនេពវព្រះរ័យចំសពាោះអ្នកខែល មានសម្គរនភាពទ្ក្អឺតទ្ក្រមនោះសីយ»។ ាមរីស្លធារណៈក៏មានេិរធិ អ្នកនំស្លរលោកបានមាន ទ្បសាសនា៍ថា៖
يقول رسول اإلسالم صلى هللا عليه وسلم : (إياكم والجلوس بالط رقات فقالوا يا رسول هللا ما لنا من مجالسنا بد نتحدث فيها فقال ذا فإ أبيتم إال المجلس فأعطوا الطريق حقه قالوا وما حق الطريق يا رسول هللا ال ق غض البصر وكف األذى ورد السالم واألمر بالمعروف والنهي عن المنكر) صحيح البخاري
មានន័យថា៖ “ចូរទ្បុងទ្បយ័តនចំសពាោះការអផងាុយសៅាមចិសញាីមាូវ ពួក គេនិយាយថា បពិទ្តអ្នកនំស្លររបស់អល់ឡោះ ោមនអ្វីច្ចំបាច់នោះសរ ពួកយើងទោន់តែអផងាុយនិយាយោនតែប៉ាុសណាណោះ។ លោកបានតបវិញថា ប្រសិនបើពួកអ្នកចសចេចង់តែអផងាុយនោះ ចូរគោរពេិរធិាូវ ពួកគេួរ ថា បពិទ្តអ្នកនំស្លររបស់អល់ឡោះ តើអ្វីជាេិរធិរបស់ាូវនោះ? លោកបានតបវិញថា កុំាមលំ រងសមីលគេ កុំសបៀតសបៀនគេ ររួល ស្លឡាម សទ្បីោនឱ្យស្វីលអ និងហាមឃាត់ោនពីទ្បការអាទ្ក្ក់»។ េតវឃាតក៏មានេិរធិរបស់វា ទ្តូវសចោះសមាត និងអាណិតអាេូរ ចំសពាោះេតវ ជាមូលសហ្សតុទនការលុបោងសទេកំហ្សុេ។ អ្នកនំស្លរ លោកបានមានទ្បសាសនា៍ថា៖
يقول رسول اإلسالم صلى هللا عليه وسلم: (بينا رجل بطريق شتد ا عليه العطش فوجد بئرا فنزل فيها فشرب ثم خرج فإذا كلب لهث ي يأكل الثرى من العطش فقال الرجل: لقد بلغ هذا الكلب من العطش مثل لذي ا كان بلغ مني فنزل البئر فمأل خفه ماء فسقى الكلب فشكر هللا له فغفر له قالو:يارسول هللا وإن لنا في البهائم ًأجرا ؟ فقال:نعم في كل بد ك رطبة أجر) صحيح البخاري មានន័យថា៖ «មានបុរសមានក់សែីរាមាូវ គេសទេក្ររក្ខ្លាំង ទ្ស្លប់តែ បានទ្បរោះនរងអ្ណតូងររក្មួយ បានចុោះសៅក្នុងអ្ណតូងនោះ ្រក្ររក ខឆ្អតរួច សីងសចញមក្វិញ ទ្ស្លប់តែសឃីញេតវេុនែមួយកំពុងលិតែី សទ្ពាោះសទេក្ររក្ឃាំងសពក។ បុរសនោះនរក្ក្នុងចិតតថាេតវទុកែនោះ ពិតជាខទេក្ររក្ខ្លាំងែូចែញុំខែរហើយសមីលសៅ។ គេក៏បានចុោះសៅក្នុង អ្ណតូងររក្មតងទៀត យកខេបក្សជីងែួេររក្សពញ ហើយោក់ឱ្យេតវេុនែនោះ្រក។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់អ្រេុណចំសពាោះរូបគេ ហើយ អ្ភ័យសទេចំសពាោះគេ។ ពួកគេនិយាយថា បពិទ្តអ្នកនំស្លររបស់អល់ឡោះ ឡោះ តើពាក់ព័នធនរងេតវឃាតមានបុណយេទ្ម្គប់ពួកយើងែញុំខែរឬ? លោកតបថា ពិតណាេ់ រល់ការស្វីលអចំសពាោះេតវមានជីវិតតែងមាន បុណយ»។ រីឯការស្វីបាប ច្ចប់ចង ឃុំឃាំងេតវ ជាមូលសហ្សតុទនការចុោះ នរក។ អ្នកនំស្លរលោកបានមានទ្បសាសនា៍ថា៖
يقول رسول اإلسالم صلى هللا عليه وسلم: (عذبت امرأة في هرة سجنتها حتى ماتت فدخلت فيها النار ال هي أطعمتها وال سقتها ذإ حبستها وال هي تركتها تأكل من خشاش األرض) صحيح البخاري
មាននន័យថា៖
«ស្ត្រីមានក់បានច្ចប់េតវឆ្មឃុំឃាំងស្វីបាបរហ្សូតែល់េតវឆ្មនោះគប់ ហើយទ្តូវចុោះនរក្សទ្ពាោះតែេតវឆ្មនោះ មិនឱ្យចំណីវាេុី មិនឱ្យររក្វា្រក ច្ចប់វាចង មិនទ្ពមខលងឱ្យវាសៅរកេុីេតវលអិត»។ នោះជាក្តីសមាតរបស់ឥស្លាមចំសពាោះេតវឃាត យា៉ាងណាមិញ ចំសពាោះមនុេសលោកខែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានលើកតំសកីង និង តល់តំទលែល់រូបគេែពេ់លើេពីេតវលោកទាំងមូល។
ស្លេ ៍េទទិយាយអំពីឥស្លាម លោក សជ្ក សរ៉ាេគេាី បាននិយាយកនុងសៀវភៅអ្រិយ្ម៌អារ៉ាប់ របស់លោកថា៖ ពិតប្រាកដ ឥស្លាម គេអាចនិយមន័យបានបីន័យរី មួយសាសនា ន័យរីពីរ រោឋភិបាល និងរីបី េឺវបប្ម៌ េរុបេសងខប ឥស្លាមេឺជាអ្រិយម៌តែមួយេត់។
ឥស្លាមិងគទ្ពយេមបតតិ
ទ្រពបេមបតតិក្នុងឥស្លាម ជាទ្រពយេមបតតិរបស់អល់ឡោះ េឺជា បសញ្ញីរបស់ទ្រង់មក្ចំសពាោះមនុេសលោក និងជារំនួលែុេទ្តូវ ទ្តូវរកេុីដោយទេបចាប់ឥស្លាម ចំណាយច្ចយសៅវិញក៏ឱ្យទេបនរងចាប់ ឥស្លាម ចំណាយេទ្ម្គប់ែាួនេទ្ម្គប់អ្នកសៅសទ្កាមបនទុក្ដោយោមន ការែជោះខ្លជយ។ អ្នកនំស្លរឥស្លាម បានមានទ្បសាសនា៍ថា៖
يقول رسول اإلسالم صلى هللا عليه وسلم : (ال تزول قدما عبد وم ي القيامة حتى يسأل عن عمره فيما أفناه وعن علمه فيم فعل وعن اله م من أين اكتسبه وفيم أنفقه وعن جسمه فيم أباله)
سنن الترمذي មានន័យថា៖ «សៅទថៃបរលោកបុេាលមានក់មិនអាចឈានសជីងសែីរជាោច់ ខ្លត លុោះទាតែគេួរពីអាយុជីវិតរបស់គេតើគេចំណាយអាយុជីវិត របស់គេសៅលើអ្វី? ចំសណោះែរងរបស់គេយកស្វីអ្វី? ទ្រពយេមបតតិរក្បាន មក្ពីណា? ហើយចំណាយច្ចយវិញសៅាូវណា? ហើយែាួនទ្បាណ គេចំណាយកម្គាំងស្វីអ្វីែាោះ?”។ ទ្តូវបរិច្ចាេទ្រពយេមបតតិក្នុងាូវលអ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បាន មានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭽﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰﭼ ا لبقرة : ٩٩٥ មានន័យថា៖ «ពុំខមនជាគេចក្តីលអ ខែលពួកអ្នកខបរសៅរិេខ្លងកើត និងរិេខ្លងលិច ក៏ប៉ាុខនតគេចក្តីលអេឺអ្នកខែលមានជំសនឿចំសពាោះអល់ឡោះ ឡោះ ទថៃបរលោក ពួកសរវា េមពីរៗ និងពួកអ្នកនំស្លរ ហើយបិច្ចាេ ទ្រពយេមបតតិដោយគេចក្តីសពញចិតតជូនែល់ស្លច់ញាតិ កូនកំទ្ពា អ្នករី រ័លទ្ក អ្នកសែីរោច់េខងវងាមាូវ និងការសោោះទេក្រ»។
ឥស្លាមិងស្ត្រី ឥស្លាមយល់សឃីញថា បុរស និងស្ត្រីជាសភរពីរែុេោន មានក់ៗ េុរធតែមានេិរធិ និងមានកាតពវកិចាសរៀងៗែាួន។ មា៉ាងទៀតឥស្លាម យល់សឃីញថា ការលើកតសមាីង និងគោរពេិរធិស្ត្រីជាេញ្ជញេម្គាល់េទ្ម្គប់បុេាលខែលទ្តរមទ្តូវសពញលក្ខណៈ ទ្បគេីរទថាថា។ អ្នកនំ សារមូហាំម៉ាត់ បានមានទ្បសាសនា៍ថា៖
يقول صلى هللا عليه وسلم: ( خياركم خياركم لنسائهم ) صحيح ابن حبان មានន័យថា៖ «អ្នកមានជំសនឿខែលទ្បគេីរជាងគេក្នុងចំសណាមពួកអ្នកេឺអ្នកខែលស្វីលអទ្បគេីរជាងគេចំសពាោះស្ត្រី»។ ស្ត្រីមានអារិភាពជាងបុរសក្នុងការររួលនូវភាពក្តញ្ញូា្ម៌ ការរប់-អាន និងការស្វីអំសពីលអ អ្នកនំសារមូហាំម៉ាត់បានទ្បសាសនា៍ សៅកាន់បុរសមានក់ខែលេួរថា៖
يقول رسول اإلسالم للرجل الذي سأله من أولى الناس بحسن صحابتي؟ ل قا: (أمك. قال ثم من ؟ قال: أمك قال: ثم من ؟ قال: أمك. قال ثم من ؟ قال: أبوك ) صحيح البخاري
មានន័យថា៖ «អ្នកណាេួរោត់ស្វីលអជាងគេ? លោកបានតបវិញថា៖
ម្គតយរបស់អ្នក។ បន្ទាប់មក នរណាទៀត? លោកឆ្លើយថា ម្គតយរបស់ អ្នក។ បុរសេួរទៀតថា នរណាទៀត? លោកឆ្លើយថាម្គតយរបស់អ្នក។ បន្ទាប់មក នរណាទៀត? លោកឆ្លើយថា ឪពុក្របស់អ្នក។
ឋានៈស្ត្រីក្នុងឥស្លាមែូចអ្នកនំស្លរលោកបានទ្បាប់ថា៖
كما أخبر عنها رسول اإلسالم بقوله : (إنما النساء شقائق الرجال) سنن أبي داود មានន័យថា៖ «ពិតប្រាកដ ស្ត្រីជាបងបអូនបសងាីតរបស់បុរស»។ ឥស្លាមច្ចត់រុក្ការលើកតសមាីងស្ត្រីជាអ្តតេញ្ជញណបុេាលខែល ទ្តរមទ្តូវសពញលក្ខណៈលអទ្បគេីរទថាថា ែូចអ្នកនំស្លរលោកបានមាន ទ្បសាសនា៍ថា៖
يقول صلى هللا عليه سلم و: (أكمل المؤمنين إيمانا أحسنهم خلقا وخياركم خياركم لنسائهم) صحيح ابن حبان មានន័យថា៖ “អ្នកមានជំសនឿខែលសពញលក្ខណៈជាងគេ េឺអ្នកមាន ជំសនឿខែលមានេីល្ម៌លអជាងគេ ហើយអ្នកមានជំសនឿខែលទ្បគេីរ ជាងគេក្នុងចំសណាមពួកអ្នកេឺអ្នកខែលស្វីលអទ្បគេីរជាងគេចំសពាោះស្ត្រី» ។
ឥស្លាមិងាូវសភទ
ពិតប្រាកដ ឥស្លាមសមីលសឃីញថា េភាវេតិាូវសភរជាក្ម្គាំង ចលក្រច្ចំបាច់មួយខែលទ្តូវបំសពញាមតទ្មូវការ ពុំទ្តូវរំងែទប់ ហើយ ក៏ពុំខមនជាសរឿងអាទ្ក្ក់ខែលទ្តូវសជៀេវាងនោះខែរ។ សយាងាមទ្ក្មេីល្ម៌ឥស្លាមបានធានការបំសពញចំណង់តណានោះដោយវិីស្លស្រេត មួយទ្តរមទ្តូវមានេុវតាិភាព សជៀេវាងពីភាពទទ្ពទ្ស និងតណាពុោះ ក្ញ សរជល។ ឥស្លាមបានច្ចត់រុក្អាពាហ្ស៍ពិពាហ្ស៍ជាទ្ចក្សចញទេបចាប់ដើម្បី រំលត់នូវតណាខែលជាេភាវេតិនោះ។ សោលសៅទនអាពាហ្ស៍ពិពាហ្ស៍ក្នុងឥស្លាមេឺដើម្បីភាពេាល់េាល់ ភាពហ្សនរងហ្សនរាូវចិតត និងមសនេសញាតនបតីទ្បពនធ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭽﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝﮞ ﭼ ا لروم : ٥٨ មានន័យថា៖ «អំពីនិមិតតេញ្ជញរបស់ទ្រង់េឺទ្រង់បសងាីតេទ្ម្គប់ពួកអ្នក នូវេូរទេក្រសចញពីែាួនរបស់ពួកអ្នក ដើម្បីឱ្យពួកអ្នករួមរេ់េាប់េាល់ ជាមួយនិងោត់ ទ្រង់ធ្វើឱ្យកើតមានក្តីទេោញ់ អាណិតអាេូររវាង ពួកអ្នក។ ពិតប្រាកដក្នុងសរឿងនោះជានិមិតតេញ្ជញេទ្ម្គប់ពួកអ្នកខែល សចោះេិតពិច្ចរណា»។ សោលបំណងទនអាពាហ្ស៍ពិពាហ្ស៍េឺរក្សាការពារបតីទ្បពនធទាំងពីរ នក់ពីការធាក់ ឬរអិលចូលក្នុងអំសពីអ្បាយមុែ សថាក្ទប។ ែូច អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭽﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞﭼ ا لبقرة : ٩٨٥ មានន័យថា៖ «ពួកោត់ជាសខ្លអាវទេបែណតប់ពួកអ្នក ហើយពួកអ្នកជាសខ្ល អាវទេបែណតប់ពួកោត់»។ ដើម្បីរក្សាេុវតាិភាពបុេាល និងេងាម ឥស្លាមបានហាមរល់កាត ទាំងឡាយខែលជាមូលសហ្សតុបងាឱ្យកើតតណាូវសភរ ខ្លាចខទ្កផងធាក់ ចូលក្នុងអំសពីសពេាច្ចរយ ិ តក្បត់ ឬរួមសភរែូចោន សទោះដោយការ យល់ទ្ពម ឬជាការច្ចប់រំសោភ ហើយជាលរធ្លអំសពីទាំងនោះបាន បនសល់នូវកូនឥតែណឌស្លា ោមនឪពុក្ម្គតយពិតប្រាកដោមនែំបូលពិត ប្រាកដ ដើម្បីចិញារមបីបាច់ ខថ្រក្សា និងអ្ប់រំពួកគេឱ្យបរិេុរធស្លអតេអំ និងមានេីល្ម៌លអ។ ែូសចនោះ កូនទាំងនោះ នរងំសីងកាយជាវណណៈ
េងាមមួយសពារសពញដោយកំហ្សរងចំសពាោះេងាមរបស់ែាួន រីក្រលោល ជំងឺឆាង ជំងឺសទោោះថានក់ស្សងៗខែល្លប៉ាោះពាល់របស់វា ពុំខមនមាន ចំសពាោះតែពួកអ្នកទ្បទ្ពរតតប៉ាុសណាណោះសរ តែអាចទេបែណតប់លើេងាមទាំង មូល។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﮊﭽ ﮋ ﮌﮍ ﮎ ﮏﮐ ﮑ ﮒﮓ ﭼ ا إلسراء : ٨٤ មានន័យថា៖ «ចូរកុំសៅខក្បរអំសពីិតក្បត់ ពិតប្រាកដ វាជា អំសពីអ្បាយមុែ ហើយជាូវែ៏អាទ្ក្ក់ជារីបំុត»។
ឥស្លាមិងអែក្មិ ផ្ម មូេាីម ពួកអ្នកមិនខមនមូេាីមខែលជាប់កុងទាក្នុងទ្បសរេឥស្លាមទ្តូវ បានការពារអាយុជីវិត ទ្រពយេមបតតិ កិតិតយេ ោមនការរំសោភបំពាន បងាហ្សិងាចំសពាោះពួកគេ មិនទ្តូវរំសោភេិរធិឬសរីេសអីងចំសពាោះពួកគេ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭽﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎﮏ ﭼ سورة ا لممتحنة : ٨ មានន័យថា៖ «អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់មិនហាមឃាត់ពួកអ្នកពីពួក ខែលមិនបានតាំងទ្បយុរធជាមួយនិងពួកអ្នកក្នុងសរឿងសាសនា ហើយ ពួកគេពុំបានសែញជ្សមាៀេពួកអ្នកសចញពីទទុក្ភូមិ។ ចូរស្វីលអ និងតល់ ភាពយុតតិ្ម៌ែល់ពួកគេ ពិតប្រាកដ អល់ឡោះទ្រង់េពវព្រះរ័យចំសពាោះ ពួកអ្នកខែលទ្បកាន់នូវភាពយុតតិ្ម៌»។
អ្នកនំសារមូហាំម៉ាត់លោកបានមានទ្បសាសនា៍ថា៖
يقول رسول اإلسالم صلى هللا عليه وسلم : ( أال من ظلم معاهدا وانتقصه وكلفه فوق طاقته أو أخذ منه شيئا بغير طيب نفس نه م فأنا حجيجه يوم القيامة وأشار رسول هللا صلى هللا عليه وسلم بأص بعه إلى صدره أال ومن قتل معاهدا له ذمة هللا وذمة رسوله حرم هللا عليه ريح الجنة وإن ريحها لتوجد من مسيرة سبعين خريفا) سنن الب يهقي.
មានន័យថា៖ «ពិតណាេ់ អ្នកខែលរំសោភបំពានលើអ្នកមិនខមនមូេាីម ខែលជាប់កិចាេនា ទ្បម្គថ្សមីលគយគេ បងខំឱ្យស្វីការហ្សួេក្ម្គាំង ឬែក្ហ្សូតយកអ្វីដោយបងខំ ែូសចនោះ ែញុំជាអ្នកបតរងតវា៉ាឱ្យគេសៅទថៃបរលោក អ្នកនំស្លរបានយកទ្ម្គមទែចងអុលទ្រូង ហើយនិយាយ ពិតណាេ់ នរណាេម្គាប់អ្នកខែលជាប់កិចាេនា គេមានការធានរបស់អល់ឡោះ និងអ្នកនំស្លររបស់ទ្រង់ អល់ឡោះជាម្ចាស់នរងហាមអ្នកនោះពីកាិន ពិសោរឋានេួេ៌ កាិនរបស់វានរងឃាតពីគេរយៈសពល៧០ឆ្នំ» ។
ឥស្លាមិងការគោរពេិទ្ធិសាសនាេទទ ពិតប្រាកដ ឥស្លាមតទ្មូវឱ្យសាសនាិក្របស់ែាួនសជឿចំសពាោះស្លរ ស្សងៗទៀតខែលចុោះពីលើមេឃ និងសជឿចំសពាោះពួកអ្នកនំស្លរ ទេោញ់ លើកតសមាីង និងគោរពពួកោត់។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បាន មានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭝﭽ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧﭨ ﭩ
ﭪ ﭫ ﭬﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱﭲ ﭳ ﭴﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂﮃ ﮄ ﮅ ﮆﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋﮌ ﮍ ﮎ ﮏﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤﮥ ﭼ سورة ا ألنعام : ٤٨-٩٨ មានន័យថា៖ «នោះេឺជាភេតុាងរបស់យើង ខែលយើងបានទ្បទន ជូនអុីទ្ពហ្សុីមចំសពាោះសាសនា៍របស់គេ យើងលើកឋានៈអ្នកណាខែល យើងេពវព្រះរ័យ។ ពិតប្រាកដ ព្រះជាម្ចាស់របស់ឯងទ្រង់មហាមានេតិបណឌិត និងមហែរង។ យើងបានទ្បទនចំសពាោះគេនូវកូនសឈាមោះ អុិ ស្លាក និងសៅសឈាមោះយា៉ាក់កូប ពួកគេទាំងពីរនក់យើងបានចងអុល បគាញាូវ ហើយណួហ្ស យើងបានចងអុលបគាញគេមុននោះ។ កូនសៅ វងសទ្តកូលអុីទ្ពហ្សុីម មានោវូតេ ូទ ម្គ៉ាន អាយូប យូេុហ្សវ មូស្ល ហរូន ខបបនោះឯង យើងតបេនងចំសពាោះពួកអ្នកស្វីអំសពីកុេល ម៌។ ហ្សាការីយា៉ា និងយ៉ាោះយា៉ា ហើយនិងអុិលសយុីេ េុរធតែពួកអ្នក មានកុេល្ម៌។ អុិស្លមអុីល អិលយា៉ាស្លក់ យូណុេ និងលូត ពួកគេ ទាំងអេ់យើងបានតសមាីងែពេ់អេ់េក្លលោកទាំងមូល។ ក្នុងចំសណាម ជីែូនជីា កូនសៅ បងបអូនរបស់ពួកគេ យើងបានសទ្ជីេសរីេពួកគេ និង ចងអុលបគាញាូវទ្តង់ែល់ពួកគេ» ។
អល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﰌﭽ ﰍ ﰎ ﰏﰐ ﰑ ﰒ ﰓ ﰔ ﰕ ﰖﰗ ﭼ ريم م : ٥١ មានន័យថា៖ «ចូររំលរក្ចុោះក្នុងេមពីរអាល់េួរអានពីមូស្ល ពិតប្រាកដគេ ជាបុេាលខែលមានចិតតេទធទ្ជោះថាជាអ្នកនំស្លរនិងជាព្យាការី» ។
អល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭽﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭﮮ ﭼ لآ عمران : ٨٣ មានន័យថា៖ «ចូររំលរក្ចុោះែណៈខែលសរវាបាននិយាយថា ខននង ម្គ៉ារី ពិតប្រាកដ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានសទ្ជីេសរីេនង្តល់ភាពស្លអតេអំែល់នង ហើយបានសទ្ជីេសរីេនងឱ្យមានឋានៈែពេ់លើេពីស្ត្រី ក្នុងលោកទាំងមូល»។ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﮦﭽ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖﯗ ﭼ لآ عمران : ٧١ មានន័យថា៖ «ពិតប្រាកដ សទ្បៀបសៀបអុីស្លចំសពាោះអល់ឡោះែូចជាអាោំទ្រង់បសងាីតគេពីែី បន្ទាប់មកទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលសៅកាន់គេថា ចូរកើតចុោះ វាក៏កើតសីង» ។
អល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭽﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪﭫ ﭬ ﭭ ﭮﭯ ﭰ ﭱ ﭲﭳ ﭴ ﭵ ﭶﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉﮊ ﮋ ﮌ ﮍﮎ ﭼ ا لنساء : ٥٩٥ មានន័យថា៖ “ខនពួកម្ចាស់េមពីរ ចូរកុំទ្បកាន់ទ្ជុលសពក្ក្នុងសាសនា របស់ពួកអ្នក ហើយកុំនិយាយទ្បឌិតសៅលើអល់ឡោះ លើកលែងតែ ពាក្យពិត ពិតប្រាកដ មេស៊ី (អុីស្ល) កូននងម្គ៉ារី ជាអ្នកនំស្លររបស់ អល់ឡោះ ហើយពាក្យបន្ទូលរបស់ទ្រង់ខែលបានទាេ់សៅកាន់នង ម្គ៉ារី និងវិញ្ជញណបរិេុរធខែលមក្អំពីទ្រង់។ ចូរមានជំសនឿចុោះចំសពាោះអល់ឡោះ ឡោះ និងអ្នកនំស្លររបស់ទ្រង់ កុំនិយាយថាព្រះមានបីអផងា ចូរបញ្ឈប់ វាទ្បគេីរេទ្ម្គប់ពួកអ្នកាមពិតអល់ឡោះជាព្រះតែមួយែ៏មហពិេិែឋ ទ្រង់ឯណាមានកូន។ េទ្ម្គប់ទ្រង់េឺអ្វីៗខែលសៅលើមេឃ និងសៅលើែី ហើយមានអល់ឡោះជាអ្នកររួលែុេទ្តូវេឺទេប់ទោន់ »។
ឥស្លាមិងសង្គ្រាម សង្គ្រាមសៅក្នុងឥស្លាម ហៅថា (ជីហត) ការតេ ូ។ ការតេ ូក្នុង ឥស្លាមាមអ្តាន័យរូសៅេឺការជំនោះចិតតែាួនឯង បងខំឱ្យែាួនឯងសបាោះបង់ អំសពីគេហាមឃាត់ និងអនុវត្តតនូវទ្បការខែលគេបគាប់សទ្បីាមលរធភាព ខែលអាចស្វីបានដើម្បីខេវងរក្ការេពវព្រះរ័យរបស់អល់ឡោះ។ អ្នក នំសារមូហាំម៉ាត់លោកបានមានទ្បសាសនា៍ថា៖
عن فضالة بن عبيد رضي هللا عنه كان يحدث عن رسول هللا لى ص هللا عليه وسلم قال : ( المجاهد من جاهد نفسه هلل عز وجل ) صحيح ابن حبان មានន័យថា៖ «អ្នកខែលតេ ូេឺអ្នកខែលេ ូជំនោះនរងែាួនឯង ដើម្បី អល់ឡោះជាម្ចាស់»។
ﮪﭽ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰﮱ ﯓ ﯔ ﯕ
ﯖ ﯗ ﯘ ﯙﯚ ﭼ ا لفرقان : ٥١-٨١ មានន័យថា៖ «ប្រសិនបើយើងេពវព្រះរ័យ យើងនរងបញ្ជូនសៅកាន់ ទេប់ភូមិនីមួយៗនូវអ្នកោេ់សតឿនមានក់ ចូរកុំស្លតប់ពួកអ្នកោមនជំសនឿ ហើយចូរតេ ូឱ្យបានេវិតស្លវញជាមួយពួកគេ» ។
عن عبداهلل بن مسعود أن َرَسُول اللَّه صلى اهلل عليه سلم و يقول : (ام من نَب ي ُب َعَثَه اهلل في أُمَّة ق َبْل ي إال كان له من أُمَّت ه َحَوَار يُّون وَأَصْحَاب َيَأْخُذُون ب سُنَّت ه َوَي َقْتَدُون ب أَمْر ه ُث َّم إ ن َّهَا ُتَخْلُف من ْب َعْد ه م خُلُوف َي َقُولُون ماال َي َفْعَلُون َوَي َفْعَلُون ماال َي ُؤْمَرُون ْفَمَن ْجَاهَدَهُم بيده ُف َه َو مُؤْم ن ْوَمَن ْجَاهَدَهُم ب ل سَان ه َف َهُو مُؤْم ن ْوَمَن ْجَاهَدَهُم ب قَلْب ه َف َهُو مُؤْم ن َوَلَيْس َوَرَاء ذلك نم اْلْ يمَان ُحَبَّة خَرْدَل) صحيح مسلم មានន័យថា៖ “ោមនអ្នកនំស្លរណាមានក់ ខែលអល់ឡោះជាម្ចាស់បាន បញ្ជូនោត់មក្សៅេម័យមុនែញុំ លើកលែងតែក្នុងចំសណាមសាសនា៍ របស់ពួកោត់មានពួកេហ្សការី និងពួកអ្នកខែលទ្បកាន់ាមាូវរបស់ោត់ អនុវត្តតាមការបគាប់របស់ោត់ បន្ទាប់មកពួកអ្នកបនតសវនជំនន់ ក្រោយ នំោននិយាយពីអ្វីខែលែាួនមិនស្វី ហើយនំោនស្វីអ្វីខែលគេមិន សទ្បី នរណាតេ ូជាមួយពួកគេនរងទែគេជាអ្នកមានជំសនឿ នរណាតេ ូ ជាមួយពួកគេនរងពាក្យេំែីគេជាអ្នកមានជំសនឿ នរណាតេ ូជាមួយពួក គេនរងចិតតគេជាអ្នកមានជំសនឿ ហើយសទៅពីនោះោមនអ្វីហៅថាជំសនឿេូម បីប៉ាុនទោប់ទេព» ។
عن أبي هريرة رضي اهلل عنه قال قال رسول اهلل صلى هللا عليه وسلم : (السَّاع ي على اْلَْرْمَلَة وَالْم سْك ين كَالْمُجَاه د في سَب يل اللَّه أو الْقَائ م َاللَّيْل الصَّائ م َالن َّهَار) صحيح ا لبخاري មានន័យថា៖
«អ្នកេវោះខេវងជួយែល់ស្ត្រីសមម្គ៉ាយនិងអ្នកទ្ក្សាក្យា៉ាក សទ្បៀបែូចជាអ្នកតេ ូតាំងក្នុងាូវអល់ឡោះ ឬែូចអ្នកខែលសងីបថាវយ បងាំសពលយប់ ហើយបួេសពលទថៃ» ។
عن أنس بن مالك رضي اهلل عنه قال لاق رسول اهلل لى ص اهلل عليه وسلم : (من خرج في طلب العلم كان في سبيل هللا حتى يرجع ) سنن الترمذي មានន័យថា៖ «នរណាសចញខេវងរក្ចំសណោះវិជាជេឺគេកំពុងឋិតក្នុងាូវអ ល់ឡោះរហ្សូតែល់គេទ្តលប់មក្វិញ» ។
عن أبي هريرة رضي اهلل عنه قال لاق رسول اهلل صلى هللا عليه وسلم : (من جاء مَسْج د ي هذا لم يَأْت ه إال ل خَيْر َي َت َع ُلَّمُه أو ُي ُعَلِّمُه َف َهُو ب مَنْز لَة الْمُجَاه د في سَب يل اللَّه ْوَمَن اء ج ل غَيْر ذلك
َف َهُو ب مَنْز لَة الرَّجُل ُي َنْظُر إلى مَتَاع غَيْر ه) ابن ماجه មានន័យថា៖ «នរណាមក្វិហររបស់ែញុំ មកោមនបំណងអ្វីសទៅពី បំណងលអ មក្សរៀន ឬមក្បសទផងៀនេឺគេមានឋានៈគេមីនរងអ្នកតេ ូតាំង ក្នុងាូវអល់ឡោះ ហើយនរណាមក្ក្នុងបំណងស្សងគេសទ្បៀបែូចនរង បុរសមានក់ខែលឈរសមីលទ្រពយេមបតតិអ្នកែទរ» ។ និយាយពាក្យពិតក៏ជាការតេ ូ។ អ្នកនំស្លរលោក បានមាន ទ្បសាសនា៍ថា៖
عن أبي سعيد الخدري رضي اهلل عنه قال قال رسول اهلل صلى اهلل عليه وسلم : (أفضل الجهاد كلمة عدل عند سلطان ائر ج أو أمير جائر) سنن أبي داود មានន័យថា៖ «ការតេ ូែ៏ទ្បគេីរបំុត កឺការនិយាយពាក្យយុតតិ្ម៌ សៅចំសពាោះគេតចពាល ឬសមែរក្នំផ្កតច់ការ» ។
عن عبد اهلل بن عمرو رضي اهلل عنهما قال جاء رجل إلى لنبي ا صلى اهلل عليه وسلم فاستأذنه في الجهاد فقال:(أحي والداك) . قال نعم قال (ففيهما فجاهد) صحيح البخاري
មានន័យថា៖ «តើឪពុក្ម្គតយរបស់អ្នកសៅរេ់សរោត់ថាបារ។ លោក ទ្បាប់ថាចូរតេ ូជាមួយឪពុក្ម្គតយទាំងពីររបស់អ្នកចុោះ» ។
عن أليسع بن المغيرة قال مر رسول اهلل صلى اهلل يه عل و سلم برجل بالسوق يبيع طعاما بسعر هو أرخص من سعر الس وق فقال : (تبيع في سوقنا بسعر هو أرخص من سعرنا قال :نعم قال :
صبرا و احتسابا قال : نعم قال : أبشر فإن الجالب إلى وقنا س كالمجاهد في سبيل اهلل و المحتكر في سوقنا كالملحد يف كتاب اهلل) المستدرك على الصحيحين មានន័យថា៖ «តើឯងលក់ក្នុងារយើងក្នុងតទមាទបជាងតទមារីារ របស់យើងខមនសរ ។ បុរសនោះសឆាីយថា បារ។ លោកថា តើឯងអ្ត់ មត់ និងទ្បាថាន លបុណយពីអល់ឡោះជាម្ចាស់ឬ? បុរសនោះសឆាីយថា បារ។ លោកទ្បសាសនា៍ថា៖ ចូរររួលែំណរងលអចុោះ អ្នកខែលនំ្ល ទ្បសយាជ្ន៍មក្កាន់ាររបស់យើងែូចជាពួកអ្នកតេ ូតាំងក្នុងាូវអល់ឡោះ ឡោះ ហើយអ្នករកេុីផ្កតច់មុែក្នុងាររបស់យើងែូចជាពួកអ្នកោមន ជំសនឿក្នុងេមពីរអល់ឡោះ» ។
عن عبد الرحمن بن حميد عن أبيه عن جده قال قال رسول اهلل صلى اهلل عليه وسلم : (العامل إذا استعمل فأخذ الحق و أعطى الحق كالمجاهد في سبيل اهلل حتى يرجع إلى بيته) المعجم الكبير មានន័យថា៖ «អ្នកស្វីការ សបីគេសទ្បីឱ្យស្វីការ គេយកអ្វីខែលទ្តរមទ្តូវ ហើយ្តល់ឱ្យអ្វីខែលទ្តរមទ្តូវេឺគេែូចជាអ្នកតេ ូតាំងក្នុងាូវអល់ឡោះ រហ្សូតែល់គេទ្តលប់មក្ទោះវិញ» ។
عن عبيد اهلل أنه سمع رسول اهلل صلى اهلل عليه لم وس يقول :
(الحج جهاد والعمرة تطوع) سنن ابن ماجه حديث ضعيف មានន័យថា៖ «ការស្វីបុណយហ្ស័ជ្ជេឺជាការតេ ូ ហើយការស្វីអុ៊ុំសរ៉ាោះជា ការេម័ទេចិតត» ។
عن أبي أمامة أن رسول اهلل صلى اهلل عليه وسلم يقول: (الغدو والرواح إلى المسجد من الجهاد في سبيل اهلل) الطبراني
មានន័យថា៖
«ការសចញសៅវិហរទាំងទ្ពរក្ទាំងោៃចជាការ តេ ូក្នុងាូវអល់ឡោះ» ។ អ្នកនំស្លររបស់អល់ឡោះបានមានទ្បសាសនា៍ថា៖
عن أبي هريرة رضي اهلل عنه أن رسول اهلل صلى اهلل ليه ع وسلم قال: (أال ْأَدُلُّكُم على ما يَمْحُو اهلل ب ه الْخَطَايَا َ وَي ُرْفَع ب ه الدَّرَجَات قالوا ب َلَى يا َرَسُول اللَّه قال ُإ سْبَاغ الْوُضُوء ى عل الْمَكَار ه ُوَكَث ْرَة الْخُطَا إلى الْمَسَاج د ُوَانْت ظَار الصََّلَة َب َعْد َالصََّل ة ْفَذَل كُم ُالرِّبَاط) صحيح مسلم មានន័យថា៖ «តើចង់ឱ្យែញុំបគាញពួកអ្នកពីអ្វីខែលធ្វើឱ្យអល់ឡោះជា ម្ចាស់លុបោងសទេកំហ្សុេ ហើយទ្រង់លើកឋានៈសរ? ពួកគេសឆាីយ ពិតហើយ អ្នកនំស្លររបស់ព្រះ។ លោកបានទ្បសាសនា៍ថា៖ ការយក ររក្ជ្ទ្មោះកាយឱ្យេពវទ្តង់ក្ខនាងេនាក់ សែីរឱ្យបានសទ្ចីនជំហនសៅ កាន់វិហរ រង់ច្ចំថាវយបងាំពីសពលមួយសៅសពលមួយនោះ េឺជាការឈរ សជីងសៅេមរភូមិ» ។ អំសពីលអទាំងឡាយក៏ែូសចនោះខែរ ការតេ ូពិតប្រាកដេឺការតេ ូជំ នោះែាួនខែលអ្នកមូេាីមទ្តូវទ្បកាន់ខ្លជប់ក្នុងមួយជីវិតរបស់គេ។ រីឯអ្តាន័យពិគេទនពាក្យតេ ូ (ជីហត) េឺទ្បយុរធតេ ូ ជាមួយនរងពួកអ្នកខែលឈានពពានររកែីរបស់ពួកអ្នកមូេាីម កិតតិយេ ទ្រពយេមបតតិ និងសាសនារបស់ែាួន នោះេឺជាេិរធិទេបចាប់េទ្ម្គប់ មានុេសរូសៅ។ រីឯការស្វីសង្គ្រាមដើម្បី្លទ្បសយាជ្ន៍នសយាបាយែូច
ជា ការពទផងីក្អំណាចសកាតបកាតប់ បគាញក្ម្គាំងរ័ព ស្វីសង្គ្រាមេងេរកេឺជាអំសពីខែលឥស្លាមបានហាមឃាត់។ េទ្ម្គប់ការតេ ូក្នុងឥស្លាមមានចាប់ ទ្ក្មេីល្ម៌ និងវិជាជជីវៈ ខែលបញ្ជជក់ថា ឥស្លាមជាសាសនាទនគេចក្តីសមាត។ ពួកចំណាប់ខ្លមំង សឈាីយេរក ពួកអ្នកច្ចញ់សង្គ្រាម ទ្បជាពលរែឋខែលច្ចញ់សង្គ្រាមសៅ មានេិរធិ និងកាតពវកិចាេទ្ម្គប់ពួកគេ។ ចំសពាោះទ្បិយមិតតអ្នកអានខែល ចង់ខេវងយល់បខនាមេូមទ្តលប់សៅអានសៀវភៅឯក្សរេខែលពាក់ ពាន់នរងវិេ័យនោះ។
ឥស្លាមិងបរិស្លា ឥស្លាមសទ្បីឱ្យខថ្រក្សាបរិស្លាន ពុំទ្តូវបំពុលបរិស្លានក្នុងរូភាព ណាមួយាមរយៈជំរុញលើការោំរុក្ខជាតិខែលមានទ្បសយាជ្ន៍។ អ្នក នំស្លរលោកបានមានទ្បសាសនា៍ថា៖
عن أنس بن مالك رضي اهلل عنه قال قال رسول اهلل ى صل اهلل عليه وسلم: (ما من مسلم يغرس غرسا أو يزرع زرعا فيأكل نه م طير أو إنسان أو بهيمة إال كان له به ة صدق) صحيح البخ اري មានន័យថា៖ «ោមនអ្នកមូេាីមណាមានក់បានោំសែីមសឈី ហើយមានេតវស្លាប ឬមនុេស ឬេតវពាហ្សនៈអាទេ័យ្ល ឬខារបស់វា លើក ខលងតែគេទ្បទនេទ្ម្គប់អ្នកនោះហក់បានស្វីទន» ។
ជំរុញលើកាលុបបំបាត់ឱ្យអេ់នូវរល់ទ្បការទាំងឡាយខែល នំឱ្យប៉ាោះពាល់ែល់េុវតាិភាព។ អ្នកនំស្លរលោកបានមានទ្បសាសនា៍ ថា៖
عن أبي هريرة رضي اهلل عنه قال قال رسول اهلل صلى اهلل ليه ع وسلم:
(
...
ويميط اْلذى عن الطريق صدقة) صحيح البخاري មានន័យថា៖ «ហើយការខែលគេសបាោះេម្គអតទ្កួេបនារសចញពីាូវក៏ ជាការស្វីបុណយទនខែរ» ។ ជំរុញលើការបសងាីតឱ្យមានបនទប់អ្នម័យផ្កទល់ែាួនសជៀេវាង ការឆាងជំងឺអាេននសរេ និងបរិស្លានក្នុងេងាមែទរ ជាការខថ្រក្សាអាយុ ជីវិតអ្នកែទរ។ អ្នកនំស្លរលោកបានមានទ្បសាសនា៍ថា៖
عن إبراهيم بن سعد قال سمعت أسامة بن زيد يحدث ا سعد عن النبي صلى اهلل عليه وسلم قال (إذا سمعتم بالطاعون أرض ب فَل تدخلوها وإذا وقع بأرض وأنتم بها فَل تخرجوا منها) حيح ص البخاري មានន័យថា៖ «ប្រសិនបើពួកអ្នកបានលឺជំងឺឆាងរតចាតសៅតំបន់មួយ ចូរកុំចូលសៅកាន់តំបន់នោះ តែប្រសិនបើមានជំងឺនោះកើតសីង ហើយ ពួកអ្នកឋិតក្នុងតំបន់នោះ ចូរកុំរត់សចញសៅតំបន់ែទរ » ។ ហាមេម្គាប់ បំផ្កាញេតវពាហ្សនៈ បកាបក្សីដោយឥតទ្បសយាជ្ន៍។ អ្នកនំស្លរលោកបានមានទ្បសាសនា៍ថា៖
عن عمرو بن الشريد قال سمعت الشريد يقول سمعت ل رسو اْلسَلم صلى اهلل عليه وسلم يقول: (من قتل عصفورا بثا ع عج
إلى اهلل يوم القيامة يقول يا رب ان فَلنا قتلني ا عبث ولم يقتلني منفعة) سنن النسائي មានន័យថា៖ «នរណាេម្គាប់េតវច្ចបមួយដោយឥតទ្បសយាជ្ន៍។ សៅ ទថៃបរលោកេតវច្ចបនរងសៅបតរងអល់ឡោះដោយខទេក្តវា៉ាថា៖ បពិទ្ត ព្រះជាម្ចាស់ បុរសមានក់នោះបានេម្គាប់ែញុំសច្ចលដោយឥតទ្បសយាជ្ន៍ គេពុំបានេម្គាប់ែញុំដើម្បីជាទ្បសយាជ្ន៍នោះសីយ» ។ ហាមបំពុលបរិស្លានដោយទេប់មសាបាយទាំងអេ់។ អ្នកនំ ស្លរលោកបានមានទ្បសាសនា៍ថា៖
عن أبي هريرة رضي اهلل عنه أن رسول اْلسَلم صلى اهلل عليه وسلم يقول: (اتقوا اللعانين قالوا وما اللعانان يا رسول هللا قال الذي يتخلى في طريق الناس أو في ظلهم) صحيح مسلم មានន័យថា៖ «ចូរទ្បយ័តនចំសពាោះទ្បការពីរខែលទ្តូវគេោក់ផ្កតស្លរពួក គេួរថា បពិទ្តអ្នកនំស្លររបស់ព្រះ តើទ្បការពីរនោះជាអ្វី? លោកបាន មានទ្បសាសនា៍ថា េឺការជុោះសៅាមាូវមនុេសសែីរ ឬសទ្កាមមាប់ខែល ពួកគេទ្ជ្ក» ។
ឥស្លាមិងអាម័យ ឥស្លាមជាសាសនាអ្នម័យ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមាន ព្រះបន្ទូលថា៖
ﭒﭽ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡﭢ ﭼ ا ألعراف : ٥٤
មានន័យថា៖ «ខនកូនសៅអាោំទាំងឡាយចូរតុបតែងែាួនសៅសរៀងរល់ សពលហៅថាវយបងាំសៅវិហរ ចូរររួលទនចំណីអាហរនិងបរិសភាេចុោះ តែកុំែជោះខ្លជយ ពិតប្រាកដ ទ្រង់មិនេពវព្រះរ័យចំសពាោះពួកអ្នកខែលែជោះខ្លជយនោះសីយ» ។ ឥស្លាមជាសាសនាស្លអតេអំែូចអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បាន មានព្រះបន្ទូលថា៖
ﯚﭽ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟﯠ ﭼ ا لبقرة : ٨٨٨ មានន័យថា៖ «ពិតប្រាកដ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់េពវព្រះរ័យចំសពាោះ ពួកអ្នកខែលស្លរភាពកំហ្សុេ និងេពវព្រះរ័យចំសពាោះពួកអ្នកខែល ស្លអតេអំ» ។ ភាពស្លអតេអំជាលក្ខែណឌទនភាពទ្តរមទ្តូវរបស់ការថាវយបងាំ ខែលអ្នកមូេាីមទ្បតិបតតិទ្បាំែងក្នុងមួយទថៃមួយយប់។ ក៏ែូចជាតទ្មូវឱ្យ មុជ្ររកេម្គអតែាួនក្រោយសពលរួមសមទ្តីជាមួយទ្បពនធ ហើយក៏ជាភារកិចា ទ្តូវស្វីេទ្ម្គប់ពិីខែលជាអ្តតេញ្ជញណសាសនាែូចជា ការថាវយបងាំ ទថៃេុទ្ក ទថៃបុណយទាំងពីរ ចូលឆ្នំ និងសចញបួេ ការស្វីបុណយហ្ស័ជ្ជ និង អុ៊ុំសរ៉ាោះ។ លើេពីនោះ ឥស្លាមជំរុញឱ្យោងទែទាំងពីរមុននិងក្រោយ ហ្សូបបាយនិងររួលទនែូចអ្នកនំស្លរលោកបានមានទ្បសាសនា៍ថា៖
يقول رسول اْلسَلم صلى اهلل عليه وسلم : (بركة الطع ام الوضوء قبله والوضوء بعده) سنن الترمذي حديث ضعيف មានន័យថា៖ «ចំណីខែលមានពរជ័យេឺការយកររក្ជ្ទ្មោះកាយ (ររក្វូ ហ្សទុ)មុន និងក្រោយសពលររួលទនរួច» ។
ទ្តូវរក្សាការអ្នម័យ និងេម្គអតម្គត់ស្មញជាទ្បច្ចំ ែូចអ្នកនំ ស្លរលោកបានមានទ្បសាសនា៍ថា៖
يقول رسول اْلسَلم صلى اهلل عليه وسلم :” لوال أن ق أش على أمتي ْلمرتهم بالسواك عند كل صَلة” صحيح مسل م. មានន័យថា៖ «ទ្បេិនសបីមិនពិបាក្ចំសពាោះទ្បជាជាតិែញុំសរនោះ ែញុំនរងសទ្បី ឱ្យពួកគេែុេម្គអតស្មញសរៀងរល់សពលថាវយបងាំ” ។ ជ្ទ្មោះេម្គអត និងោងជ្ទ្មោះអ្វីខែលមានទុក្ប្ប្ប្រាក់សតរី កាកេំណល់ និងភាពកែវក់។ ែូចអ្នកនំស្លរលោកបានទ្បសាសនា៍ថា៖
يقول رسول اْلسَلم صلى اهلل عليه وسلم : (الفطرة س خم الختان و اْلستحداد ونتف اْلبط وقص الشارب وتقليم ا ْلظفار) صحيح البخاري មានន័យថា៖ «េភាវេតិមានទ្បាំ ការក្សាត់ចុងខេបក្អផងាជាតិ សការសរមជុំវិញទ្បោប់សភរែក្សរមសកាៀក កាត់តទ្មរមពុក្ម្គត់ឱ្យែាី និង កាត់ទ្ក្ចក» ។
ឥស្លាមិងចំសណោះវិជា សាសនាឥស្លាមជំរុញលើកររក្ចិតតចំសពាោះចំសណោះវិជាជ ឱ្យសចោះ ខេវងរក និងបសងាីនចំសណោះែរងេតីបសនទេចំសពាោះភាពលៃង់សលា និងោេ់សតឿនឱ្យទ្បុងទ្បយ័តនពីភាពលៃង់សលា។ អ្នកនំស្លរលោកបានមាន ទ្បសាសនា៍ថា៖
يقول رسول اهلل صلى اهلل عليه وسلم :” طلب العلم ف ريضة على كل مسلم “ سنن ابن ماجه មានន័យថា៖
«ការខេវងរក្ចំសណោះវិជាជជាកាតពវកិចាលើបុេាលមូេាីម ទេប់រូប» ។ គេច្ចត់រុក្ការេវោះខេវងក្នុងសរឿងចំសណោះវិជាជទាំងការសរៀនេូទ្ត និងការបសទផងៀនជាមូលសហ្សតុនំសៅកាន់ឋានេួេ៌ ែូចអ្នកនំស្លរលោក បានមានទ្បសាសនា៍ថា៖
يقول رسول اهلل صلى اهلل عليه وسلم:” من سلك قا طري يطلب فيه علما سلك اهلل به طريقا من طرق الجنة
...
” صحيح ابن حبان មានន័យថា៖ «នរណាសែីរខេវងរក្ចំសណោះវិជាជ អល់ឡោះធ្វើឱ្យគេសែីរាមាូវសៅកាន់ឋានេួេ៌» ។ ឥស្លាមបានហាមឃាត់ចំសពាោះការោក់ចំសណោះវិជាជ សទ្ពាោះចំសណោះ វិជាជជាក្មមេិរធិេសម្គហ្សភាពេទ្ម្គប់មនុេសរូសៅ។ អ្នកនំស្លរលោក បានមានទ្បសាសនា៍ថា៖
يقول رسول اهلل صلى اهلل عليه وسلم:” من كتم علما أ لجمه اهلل يوم القيامة بلجام من نار “ صحيح ابن حبان មានន័យថា៖ «នរណាោក់សលៀមចំសណោះវិជាជ អល់ឡោះនរងោក់បសងាៀរ គេពីសភាីងនរក្សៅទថៃបរលោក» ។ ឥស្លាមលើកតសមាីងអ្នកសចោះែរង បគាប់ឱ្យគេលើកតសមាីង ឱ្យ តទមានិងគោរពពួកអ្នកសចោះែរង។ អ្នកនំស្លរលោកបានមានទ្បសាសនា៍ថា៖
يقول رسول اْلسَلم صلى اهلل عليه وسلم : “ ليس من أمتي نم لم يجل كبيرنا ويرحم صغيرنا ويعرف لعالمنا حقه “ مسند ا ْلمام أحمد មានន័យថា៖ «ពុំខមនជាទ្បជាជាតិរបស់ែញុំសរ អ្នកខែលមិនគោរព មានុេសច្ចេ់ មិនអាណិតកូនសក្មង និងមិនស្លាល់េិរធិរបស់អ្នកសចោះែរង» ។ អ្នកនំស្លរលោកបានមានទ្បសាសនា៍បញ្ជជក់ពីឋានៈរបស់អ្នក សចោះែរងថា៖
يقول رسول اْلسَلم صلى اهلل عليه وسلم:” فضل العال م على العابد كفضلي على أدناكم “ سنن الترمذي មានន័យថា៖ «អ្នកមានចំសណោះែរងែពង់ែពេ់ជាងអ្នកទ្បតិបតតិសាសនាែូចជារូបែញុំែពង់ែពេ់ជាងអ្នកខែលមានឋានៈទបជាងគេបំុតក្នុង ចំសណាមពួកអ្នក» ។
ឥទ្ធិពលអ្រិយធម៌ឥស្លាមចំសោះការអ្ភិវឌ្ឍផែក្វិទាស្រេត ទំសើប ពិតប្រាកដ អ្នកខែលបានអានស្លសីងវិញពីឫេល់ខែលនំ ឱ្យវិរាស្លស្រេតរំសនីបឈានែល់េពវទថៃនោះសឃីញថា អ្រិយ្ម៌ឥស្លាម ខែលពួកអ្នកទ្បាជ្ញឥស្លាមេម័យសែីមបានតល់ជាវិភាេទន មានេុណេមបតតិ បនទប់ពីអល់ឡោះជាម្ចាស់ ក្នុងការធ្វើឱ្យវិរាស្លស្រេតរំសនីប មាន ការវិវឌ្ឍរីក្ចំសរីន។ អ្នកទ្បាជ្ញអឺរ៉ាុបមានក់សឈាមោះ គេសែអូ បាននិយាយថាសបី សទោះជាពួកអឺរ៉ាុបែិតែំទ្បរងខទ្បងយា៉ាងណា ក៏មិនអាចបែិគេចំសពាោះេុណេមបតតិទនអ្រិយ្ម៌អារ៉ាប់ឥស្លាមចំសពាោះពិភពលោកទាំងមូល គេ
មិនអាចលុបបំបាត់សក្រែំខណល និងស្លនទែរបស់ពួកគេសចញពីរំព័រ ទ្បវតតិស្លស្រេតពិភពលោកយើងនោះបានជាោច់ខ្លត។ ពួកគេជាអ្នកច្ចក់គ្រឹះ និងក្ស្លងមូលោឋនគ្រឹះ ខែលអ្រិយ្ម៌ ពិភពលោកបានក្ស្លងសីងលើសែឿននោះ ហើយចំសពាោះអ្នកខែលបាន ទ្តលប់សៅអានសៀវភៅបសចាកេពទនការសហោះសហ្សីរ និងលំហ្សអាកាេ ខែលគេសទ្បីជាពិគេទ្ម្គប់ទេប់ទេងការសហោះសហ្សីរ និងលំហ្សអាវកាេ ជាតិរបស់អាសមរិក -ណាហ្សា- រំព័រ ១៨៥ សឃីញថា ៦០% ទនសឈាមោះ ផ្កាយ លបីៗខែលគេសទ្បីក្នុងយានអាវកាេមានទ្បភពសចញពីបសចាកេពទ អារ៉ាប់។ សៀវភៅទាំងឡាយ និងស្លនទែនិពនធរបស់ពួកអ្នកទ្បាជ្ញមូេាីម ជំនន់សែីមជាឯក្ស្លរសយាងមូលោឋនខែលពួកអ្នកទ្បាជ្ញជំនន់ក្រោយ ជាពិគេពួកអឺរ៉ាុបបានសទ្បីជាទ្បសយាជ្ន៍ក្នុងការទ្ស្លវទ្ជាវ ហើយបាន ស្វីការអ្ភិវឌ្ឍន៍លើអ្វីខែលពួកគេបានបក្ខទ្បជាភាស្លរបស់ពួកគេឱ្យ មានការរីក្ចំសរីនសជឿនសលឿនក្នុងេម័យរំសនីប។ ចំសណោះែរងទាំងនោះ បានកាយជាមុែវិជាជេិកាសៅាមេក្លវិរាល័យននរបស់ពួកគេ។ លោក ចូេត័ហ្សវ លូបូន ក្នុងសៀវភៅ អ្រិយ្ម៌អារ៉ាប់របស់លោកបានេរ គេរថា រល់សពលខែលយើងខេវងយល់េុីជ្សទៅក្នុងការេិកាអំពីអ្រិយ ម៌អារ៉ាប់ ស្លនទែនិពនធខបបវិរាស្លស្រេត របក្កំសហ្សីញ និងេិលបៈរបស់ពួក គេបានោតទ្តោងពីចំសណោះែរងថ្មីៗមានវិស្លលភាពំសផង ហើយស្វី ឱ្យសមីលសឃីញភាមៗថា អារ៉ាប់មានេុណេមបតតិក្នុងការោេ់ក្កាយ ចំសណោះវិជាជេម័យកណាតល។ េក្លវិរាល័យននសៅអឺរ៉ាុបក្នុងរយៈ សពលទ្បាំេតវតសែំបូងគេមិនែរងថា មានទ្បភពចំសណោះែរងណាសទៅពី
ស្លនទែនិពនធរបស់ពួកគេ ហើយពួកគេជាអ្នកស្វីនេរូបនីយកមមលើអឺរ៉ាុប ខ្នក្មុែវិជាជបសទផងៀន មសនេមន៍ និងេីល្ម៌េងាម។ ពិតណាេ់ ទ្បវតតិស្លស្រេតមិនខែលស្លាល់ជាតិសាសនា៍ណាបានបនសល់ជាស្លនទែូច ពួកគេក្នុងរយៈសពលែ៏ែាី ហើយោមន សាសនា៍ណានំមុែពួកគេក្នុងការ ស្វីរំសនីបក្មមលើវិេ័យេិលបៈផងខែរ។ ខ្នកេណិតវិរា ែូចជាសរខ្លេណិត រូបមនតទ្តីសកាណ រណី ម្គទ្តក្នុងលំហ្ស អ្នកទ្បាជ្ញខែលសលចសធាជាងគេឺអាល់ែូវា៉ារហ្សាមីយ៍។ ខ្នក្លំហ្សអាកាេ និងារស្លស្រេត អ្នកទ្បាជ្ញខែលសលចសធាជាងគេឺ អា ល់សកីហ្សាវីនីយ៍ និងអាល់សបរូនីយ៍។ អ្នកសែីររុក្រក្រំសនៀមរម្គាប់បូពា៌ជ្ន ជាតិអាលឺម៉ាង់និយាយពីលោកអាល់សបរូនីយ៍ថា លោកេឺជារេសនវិរូែ៏ ឧតតុងាឧតតមជាងគេខែលទ្បវតតិស្លស្រេតមនុេសជាតិបានស្លាល់។ ប៉ាុខនត យើងជាអ្នកមូេាីមនិយាយថា កាលម្គ៉ាេុីនទនបញ្ជញញាណេឺអ្នកនំ សារមូហាំម៉ាត់ទនយើង។ ជំនញសវជ្ជស្លស្រេត និងឱេថ្ស្លស្រេតអ្នកទ្បាជ្ញ ឥស្លាមបានបសងាីតនូវរូបមនត និងទ្ររេតីខែលអ្នកទ្បាជ្ញេម័យរំសនីបបាន ច្ចប់ស្តីមសចញពីទ្ររេតីទាំងនោះក្នុងការស្វីបែិវតតន៍ខ្នក្សវជ្ជស្លស្រេតែូច ជាសៀវភៅរបស់ អិពនូ រុេសែ៍ និងអិពនូអាន់ណាហ្សវីេ ខែលបានរក សឃីញវែតូចទនឈាមមុនជ្នជាតិអផង់គេាេសឈាមោះហរីហ្សវីយ៍ និងជ្ន ជាតិសអេាញសឈាមោះ ស្លរហ្សវីតូេ ប៉ាុនមនេតវតស។ លោក អាំសមុីរ ពិន អាលី មក្ពីសែតតមូេិលទនទ្បសរេអុីរ៉ាក់ និង អាលី ពិន អុីស្ល អាល់កា ហល មានជំនញខ្លងចក្ខុសរេស្លស្រេត។ អាល់ហស្លន់ ពិន អាល់ទហ្ស ស្លំ បានបសងាីតទ្ររេតី និងចាប់ជាសទ្ចីនពាក់ពាន់នរងចក្ខុទ្បស្លរ។ អា ល់ម្គ៉ាន់េួរ និងអាពូ បាសកីរ អាល់រ៉ាហ្សសីយ៍មានជំនញខ្លងវោះកាត់។ អា
ល់ម្គ៉ាវហ្សវិក មក្ពីរីទ្កុងបាោត និង អាពូអាល់សកាេិម សអីេហ្សសោះរ៉ាវីយ៍ មានជំនញខ្លងសវជ្ជស្លស្រេត និងការវោះកាត់ម្គត់ស្មញ លោកជាអ្នកនិព នធេពវចនិបាយសវជ្ជស្លស្រេតមាន៣០ភាេមានសរៀបរប់ពីឧបក្រណ៍ សទ្បីេទ្ម្គប់ការវោះកាត់ និងរសបៀបសទ្បីទ្បាេ់។ ខ្លងវិេ័យភូមិស្លស្រេត និងភូេពភស្លស្រេតអ្នកទ្បាជ្ញខែលសលច សធាជាងគេឺ សអីេារីហ្សវ អាល់អិរទ្រីេីយ៍ លោកជាអ្នកទ្បាជ្ញខ្លង ភូមិវិរា លោកជាអ្នកស្តីមេំនិតរចនរូបេំនូរខ្នរីែំបូងបងអេ់ ហើយ ក៏ជាអ្នករចនឧបក្រណ៍នវាចរណ៍។ ពួកអ្នកទ្បាជ្ញឥស្លាមជាសទ្ចីនបាន ចូលរួមក្នុងការអ្ភិវឌ្ឍន៍អ្រិយ្ម៌ ចំសពាោះបងបអូនខែលចង់ែរងចាេ់ បខនាមទៀតេូមសមាតអានសៀវភៅៗខែលនិយាយអំពីសរឿងនោះ នោះ នរងសឃីញថា មានទ្ររេតីនិងការទ្ស្លវទ្ជាវជាសទ្ចីនខែលគេែក្ទេង់យក មក្ពីស្លនទែរបស់ពួកគេ តែខបរជាោក់សឈាមោះអ្នកស្សងសៅវិញ។ លោក ចច ស្លរតូន និយាយថា ប្រសិនបើោមនអ្នកទ្បាជ្ញឥស្លាម និងស្លនទែរបស់ ពួកគេសរនោះ ពួកអ្នកទ្បាជ្ញសៅបុនេម័យចាេ់ជាទ្តូវច្ចប់ស្តីមពីចំណុចេូនយ យអ្រិយ្ម៌នរងមានការយឺតយា៉ាវប៉ាុនមនេតវតសសៅមុែទៀត។
លក្ខណៈពិគេទ អ្រិយធម៌ឥស្លាម
េម័យរំសនីបភាេសទ្ចីនសទ្បីចំសណោះែរងរបស់ពួកគេជាមសាបាយ ដើម្បីធ្វើឱ្យរសគាោះរសងាីជំសនឿក្នុងចិតតរបស់មនុេស។
គពោះប ទូលខាោះទាក់ទផង រងវិទាស្លស្រេតពិកែុងេមពីរអាល់េួរអា អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭽﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻﭼ ﭼ ا لبقرة : ٣٢٥ មានន័យថា៖«ពិតប្រាកដក្នុងការបសងាីតមេឃនិងខ្នែីខបងខចក្យប់ និងទថៃ ក្បា៉ាល់ខែលកំពុងស្វីចរចរណ៍លើទ្ទេមុទ្រខែល្តល់្ល ទ្បសយាជ្ន៍ែល់មនុេស ររក្សភាៀងខែលអល់ឡោះទ្រង់បានបញាុោះពីលើ មេឃ ធ្វើឱ្យខ្នែីមានជីវិតរេ់សីងវិញក្រោយសពលសទ្កៀមេវិត ទ្រង់ បានបសងាីតឱ្យមានលើខ្នែីនោះនូវរល់េពវេតវទាំងឡាយ លាយែយល់បក់ និងពពក្ខែលរស្លត់សៅលើមេឃ ហើយនិងខ្នែីជានិមិតតេញ្ជញេទ្ម្គប់ពួកអ្នកមានបញ្ជញសចោះេិត» ។ គេបញាុោះេមពីរអាល់េួរអានមក្ចំសពាោះមូហំម្គ៉ាត់ ោត់ជាបុរស មានក់មិនសចោះអ្ក្សរ មិនសចោះអាន មិនសចោះេរគេរ រេ់សៅជាមួយពូជ សាសនា៍មួយខែលមិនសចោះអ្ក្សរភាេសទ្ចីនេឺដើម្បីកុំឱ្យនរណាមានក់មាន មានទិលេងស័យចំសពាោះស្លររបស់មូហំម្គ៉ាត់។ តើបុរសមិនសចោះអ្ក្សរអាច នំមក្នូវេមពីរ ខែលធ្វើឱ្យពួកកំពូលក្វីអេមតាភាពនរងតែងនិពនធឱ្យែូចទាំងបំណិន និងសវាហរស្លស្រេត ខថ្មទាំងបានទ្បកាេោក់កំហ្សិតឱ្យ
ពួកគេនិពនធឱ្យែូចេមពីរនោះ។ ែូចអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះ បន្ទូល៖
ﭽﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮﭯ ﭼ ا إلسراء : ٨٨ មានន័យថា៖ «មូហំម្គ៉ាត់ចូរទ្បាប់ពួកគេចុោះថា ប្រសិនបើទាំង មានុេស ទាំងពួកបង់បត់ទ្បមូល្តុំោនចង់បសងាីតឱ្យែូចេមពីរអាល់េួរអាន នោះ ពួកគេស្វីមិនែូចជាោច់ខ្លត សបីសទោះជាពួកេហ្សការោំទ្រោនយា៉ាង ណាក៏ដោយចុោះ» ។ ថ្វីសបី ទាំងអ្នកនំសារមូហាំម៉ាត់ និងេហ្សការីរបស់លោកសៅ រន់សែាយែវោះខ្លត និងក្សត់សែាយយា៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ពួកោត់បាន អានេមពីរអាល់េួរអាននោះ ឱ្យពួកគេស្លតប់េតីអំពីនិមិតតេញ្ជញអ្ចឆរិយៈ ខ្នក្វិរាស្លស្រេតពិតមួយចំនួនាំងពីជាង១៤េតវតសបាយ ខែលពួក អ្នកទ្បាជ្ញមិនអាចទ្ស្លវទ្ជាវរក្សឃីញ លើកលែងតែសៅេម័យរំសនីប នោះប៉ាុសណាណោះ។ ពួកគេបានសទ្បីឧបក្រណ៍បសចាក្សរេរំសនីបដើម្បីជំនួ យ។ ក្នុងទ្បធានបរនោះ េូមលើកសីងពីព្រះបន្ទូលែាោះទនេមពីរអាល់េួរអាន និងរបក្កំសហ្សីញខែលវិរាស្លស្រេតរំសនីបបានេិកាទ្ស្លវទ្ជាវ ដោយមិនភាជប់ព្រះបន្ទូលសៅនរងរបកេំសហ្សីញវិរាស្លស្រេតរំសនីប សទ្ពាោះ វិរាស្លស្រេតអាចមានការវិវឌ្ឍន៍ និងផ្កាេ់បតូរ ទុយពីេមពីរអាល់េួរអាន។ អ្វីខែលវិរាស្លស្រេតរំសនីបបានលើកសីងក្នុងសពលបចាុបបននអាចនរងផ្កាេ់ បតូរសៅទថៃអ្នេត។
េមពីរអាល់េួរអា ិងកំណកំសណើតភព
អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﯔﭽ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛﯜ ﭼ ا لروم : ٥٥ មានន័យថា៖ «អល់ឡោះជាម្ចាស់ច្ចប់ស្តីមបសងាីត បន្ទាប់មក ទ្រង់បសងាីតវាស្លរសីងវិញ បន្ទាប់មកពួកអ្នកនរងវិលទ្តលប់សៅរក្ទ្រង់» ។ េមពីរអាល់េួរអានទ្បកាេក្នុងព្រះបន្ទូលនោះថា អល់ឡោះជា ម្ចាស់តែមួយេត់ទ្រង់ជាអ្នកបសងាីតេភាវេតវលោកខែលមានក្នុងចទ្ក វា ពីភាពោមនឱ្យមាន។ សរឿងទាំងនោះមិនអាចខេវងយល់បានជាោច់ខ្លត លើកលែងតែាមរយៈការបក្ទ្ស្លយរបស់េមពីរអាល់េួរអាន ខែលជាព្រះបន្ទូលមក្ពីអល់ឡោះ។ ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលសរៀបរប់ ពីកំណកំសណីតភពថា៖
ﯖﭽ ﯗ ﯘﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡﯢ ﭼ ا لبقرة : ٩٥٥ មានន័យថា៖ «អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់ជាអ្នកបសងាីតមេឃនិង ខ្នែីដោយោមនេំរូពីមុនមក ហើយសៅសពលណាទ្រង់លិែិតកំណត់ ការអ្វីមួយទ្រង់ទោន់តែបន្ទូលថា ចូរកើតចុោះ ការនោះក៏កើតសីងភាម»។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បន្ទូលទ្បាប់យើងក្នុងបន្ទូលនោះថា ពភ ទាំងមូលកើតសចញពីភាពោមន និងអ្វីខែលមានមុនភព ជាចំសណោះែរង អាថ៌កំបាំងខែលោមននរណាែរងលើកខលងអល់ឡោះតែមួយេត់។ ទ្បាជាញ របស់មនុេសអេមតាភាពនរងខេវងយល់ពីរូបធាតុសែីម និងរសបៀបរបប ទនការក្កើតែំបូងបងអេ់ ពីសទ្ពាោះមានតែអល់ឡោះជាម្ចាស់តែមួយេត់
ែរងពីអាថ៌កំបាំងនោះ ហើយទ្បាជាញរបស់មនុេសសៅតែបនតអេមតាភាព រហ្សូត មិនអាចខេវងយល់ពីរូបធាតុសែីម និងរសបៀបរបបទនការក្កើត ភព។ អ្វីខែលទ្បាជាញរបស់មនុេសអាចស្វីបានេឺទោន់តែរងពីរិែឋភាព ខ្លងសទៅទនការក្កើតភព ទោន់តែជាទ្ររេតី ជាេមមតិក្មមែូចអល់ឡោះ ជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭽﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧﯨ ﭼ ا لكهف : ٥١ មានន័យថា៖
«យើងពុំបានឱ្យពួកគេមក្សមីលក្នុងការបសងាីត មេឃ និងខ្នែី ហើយពុំបានឱ្យពួកគេមក្សមីលផងខែរក្នុងការបសងាីត ពួកគេែាួនឯង យើងពុំបានយកពួកអ្នកខែលធ្វើឱ្យគេវសងវងនោះមក្ស្វី ជាអ្នកោំទ្រយើងសីយ» ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានព្រះបន្ទូលទៀតថា៖
ﮓﭽ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛﮜﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣﮤ ﮥ ﮦﮧ ﭼ ا ألنبياء : ٠٤ មានន័យថា៖
«តើពួកអ្នកខែលបែិគេនរងជំសនឿមិនសឃីញ សរឬថា មេឃនិងខ្នែីពីមុនជាភពតែមួយ បន្ទាប់មកយើងបានបំខបក វាទាំងពីរ ហើយយើងបានបសងាីតអ្វីទេប់ខបបយា៉ាងឱ្យមានជីវិតដោយ ស្លរររក តើពួកគេមិនទ្ពមមានជំសនឿសរឬ?» ។ ព្រះបន្ទូលែ៏ទ្បទពនោះជាភេតុាងបញ្ជជក់យា៉ាងចាេ់ថា ភព ខែលយើងកំពុងរេ់សៅជាភពមួយខែលមានការច្ចប់ស្តីមក្កើត ដោយ
អល់ឡោះបានបសងាីតពីភពផ្កាយបឋមមួយ (ែំណាក់កាលរួមតូច) ហើយទ្រង់មានអានុភាពលើអ្វីទេប់យា៉ាង បន្ទាប់មក អល់ឡោះទ្រង់ បញ្ជជឱ្យ្ទុោះភពផ្កាយបឋមនោះសីង ហៅថា (ែំណាក់កាលទុោះែ៏ មហ្សិម្គ) ភពផ្កាយបឋមខែល្ទុោះនោះបានកាយជាែុំខ្សង (ែំណាក់ កាលជាខ្សង) ហើយអល់ឡោះបសងាីតសចញពីខ្សងនោះនូវ ពភខ្នែី និងមេឃ (បានគេចក្តីថា ពភផ្កាយទាំងឡាយសៅពាេសពញលើមេឃ កើតសចញពីស្លរធាតុ និងថាមពលស្សងៗោនែាោះយើងស្លាល់ ហើយែាោះ ទៀតយើងមិនស្លាល់) អ្នកែរងសរែំណាក់កាលនោះមានសឈាមោះថា (ែំណាក់កាលបសងាីតែី និងមេឃ) មានសរៀបរប់ពីបាតុភូតែំណាក់ កាលទាំងពីរចុងក្រោយកនុងបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖
ﮠﭽ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪﮫ ﮬ ﮭ ﮮﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰﯱ ﭼ ف صلت : ٧-٥٥ មានន័យថា៖
«មូហំម្គ៉ាត់ចូរនិយាយសៅកាន់ពួកគោរព ពហ្សុសរពនិយមថា ែញុំពិតជាឆៃល់ចំសពាោះពួកអ្នកខែលបានបែិគេមិន ទ្ពមសជឿចំសពាោះព្រះជាម្ចាស់ខែលទ្រង់បានបសងាីតខ្នែីក្នុងរយៈសពល ពីរទថៃ។ ពួកអ្នកបសងាីតជាទែេូេទ្ម្គប់ទ្រង់ និងអ្នកចូលហ្សុនជាមួយ ទ្រង់ក្នុងការគោរពេការៈ។ ទ្រង់ខែលបានបសងាីតនោះេឺជាព្រះជាម្ចាស់ ទនេក្លលោកទាំងមូល។ ទ្រង់បានបសងាីតឱ្យមានភនំចុោះពីលើមេឃមក
ខ្នែី ទ្រង់បានទ្បទនពរជ័យែល់ខ្នែី ទ្រង់បានកំណត់គេបៀង អាហរេទ្ម្គប់ខ្នែីរួចរល់ក្នុងរយៈសពលបួនទថៃ ទ្បាប់ជាែំណរងែល់ នរណាខែលេួរចង់ែរងពីសរឿងនោះ។ បន្ទាប់មក ទ្រង់បានសឆ្ពោះសៅកាន់ មេឃ ហើយមេឃសៅជាខ្សងសៅសីយ ទ្រង់បានទាេ់បន្ទូលសៅ មេឃ និងខ្នែីថា េូមឱ្យកើតជាមេឃនិងែីដោយគោរពាម ឬ ដោយបងខំ។ មេឃនិងែីបានតបសៅព្រះជាម្ចាស់វិញថាយើងកើតជា មេឃកើតជាែីដោយស្លតប់បគាប់ព្រះអផងា» ។ អ្នកទ្បាជ្ញខ្លងរូបវិរាេម័យរំសនីបបានររួលស្លាល់ថា សែីម កំសណីតែំបូងទនការក្កើតភព ទ្ពមទាំងអ្វីទាំងឡាយទាំងពួងខែល មានក្នុងភពទាំងស្លរធាតុសែីម ក្ម្គាំងថាមពល និងសថ្រសវោ កើតសចញ ពីអ្វីខែលគេសៅសឈាមោះ ថា (ការ្ទុោះែ៏មហ្សិម្គ ជាភាស្លអផង់គេាេហៅថា The Big Bang) ខែលជាភេតុាងបញ្ជជក់ថាវាកើតសចញពីភាពោមន។ េូមទ្ក្ស ក្សមីលបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ ﭽﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰﯱ ﭼ ف صلت : ٥٥ មានន័យថា៖ «បន្ទាប់មក ទ្រង់បានសឆ្ពោះសៅកាន់មេឃ ហើយ មេឃសៅជាខ្សងសៅសីយ ទ្រង់បានទាេ់បន្ទូលសៅមេឃ និងខ្នែី ថា េូមឱ្យកើតជាមេឃនិងែីដោយគោរពាម ឬដោយបងខំ។ មេឃនិងែីបានតបសៅព្រះជាម្ចាស់វិញថា យើងកើតជាមេឃកើតជាែីដោយស្លត ប់បគាប់ព្រះអផងា» ។
េមពីរអាល់េួរអានទ្បកាេទ្បាប់ក្នុងបន្ទូលនោះថា ពិតប្រាកដ មេឃសៅសពលច្ចប់ស្តីមក្កើតែំបូងបានឆាងកាត់កាលភាេមួយខែល ហៅថាកាលភាេែុំខ្សង។ វិរាស្លស្រេតរំសនីបបានររួលស្លាល់ពីសរឿង នោះ។ លោកបណ្ឌិត ចចោាមូវ និយាយថា ែំបូងសីយភពសពារសពញ ដោយលាយហាេជាទ្បព័នធ កើតសចញពីលាយហាេនោះនូវបខទ្ម បទ្មួលបរមណូមួយខែលមានធាតុ្សំសទ្ចីនស្សងោន។ លោក សជ្ម សហ្សនសហ្សសី ជារវិរូមានក់និយាយថា៖ ជាក់ចាេ់ ណាេ់ថា ធាតុបសងាីតភពស្តីមដោយបណតុំហាេខែលអ្ខណតតពាេ សពញលំហ្សជាទ្បព័នធ ហើយខ្សងសនបូឡាកើតសចញពីកំហប់ហាេែ៏ ទ្កាេ់នោះ។
េមពីរអាល់េួរអា ិងការលាតេ ធរងទ ភព អល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭽﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵﭼ ا لذاريات: ٩٣ មានន័យថា៖
«មេឃយើងបានបសងាីតជាែំបូលេទ្ម្គប់ខ្នែីដោយ អានុភាពែ៏ខ្លាំងកាជារីបំុត ហើយយើងជាអ្នកពទផងីក្វិស្លលភាព របស់វា» ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលទៀតថា៖
ﮓﭽ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣﮤ ﮥ ﮦﮧ ﭼ ا ألنبياء : ٠٤
មានន័យថា៖
“តើពួកអ្នកខែលបែិគេនរងជំសនឿមិនសឃីញសរឬថា មេឃនិងខ្នែីពីមុនជាភពតែមួយ បន្ទាប់មកយើងបានបំខបក្វាទាំង ពីរ ហើយយើងបានបសងាីតអ្វីទេប់ខបបយា៉ាងឱ្យមានជីវិតដោយស្លរររក តើពួកគេមិនទ្ពមមានជំសនឿសរឬ?”។ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានព្រះបន្ទូលទៀតថា៖
ﭽﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰﯱ ﭼ ف صلت : ٥٥ មានន័យថា៖ «បន្ទាប់មក ទ្រង់បានសឆ្ពោះសៅកាន់មេឃ ហើយមេឃជា ខ្សងសៅសីយ ទ្រង់បានទាេ់បន្ទូលសៅមេឃ និងខ្នែីថា េូមឱ្យ កើតជាមេឃនិងែីដោយគោរពាម ឬដោយបងខំ។ មេឃនិងែីបានតប សៅព្រះជាម្ចាស់វិញថា យើងកើតជាមេឃកើតជាែីដោយស្លតប់បគាប់ ព្រះអផងា» ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានព្រះបន្ទូលទៀតថា៖
ﭨﭽ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳﭴ ﭵ ﭶﭷ ﭸ ﭹ ﭺﭻ ﭼ ا ألنبياء : ٣٠٥ មានន័យថា៖ «ទថៃខែលយើងនរងបត់មេឃែូចជាបត់រំព័រសៀវភៅ ែូច ខែលបានច្ចប់ស្តីមបសងាីតែំបូង យើងនរងបសងាីតវាសីងវិញមតងទៀត ជាការេនាែ៏ពិតប្រាកដរបស់យើង។ យើងតែងតែអនុវត្តតាមពាក្យេនារបស់យើង ជានិចា» ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានព្រះបន្ទូលទៀតថា៖
ﮡﭽ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫﮬ ﭼ إ براهيم : ٨٣
មានន័យថា៖ «ទថៃខែលគេនរងបតូរែីមិនខមនែីនោះ បតូរមេឃ មិនខមន មេឃនោះ ហើយេពវេតវទាំងឡាយសទ្កាក្សចញពីនូរដើម្បីមក្ជួបអល់ឡោះ ឡោះជាម្ចាស់ែ៏មហខ្លាំងពូខក» ។ ព្រះបន្ទូលទាំងប៉ាុនមនខ្លងលើជាភេតុាងបញ្ជជក់ថា ភពខែល យើងរេ់សៅកំពុងតែោតេនធរងជាទ្បច្ចំ ទ្បេិនសបីយើងទ្ក្ស ក្មក ក្រោយសីងវិញជាមួយនិងការោតេនធរងនោះ សៅសពលណាមួយ ច្ចំបាច់ទ្តូវតែរួមោនជាភពផ្កាយតែមួយសីវិញ (ែំណាក់កាលរួមតូច) ខែលបានលើកសីងខ្លងលើ ហើយភពផ្កាយបឋមនោះបានទុោះដោយ ការបគាប់ពីអល់ឡោះជាម្ចាស់ (ែំណាក់កាលទុោះែ៏មហ្សិម្គ) បានកាយ ជាបណតុំខ្សងសនបូឡា (ែំណាក់កាលកាយជាខ្សង) ខែលគេបសងាីត បានជាភពខ្នែី និងមេឃ (ែំណាក់កាលក្កើត)។ ាំងពីច្ចប់ស្តីម ទុោះមក្ភពសៅតែបនតោតេនធរងរំហ្សំរបស់វា ហើយការោតេនធរងនោះ នរងទ្តូវបញ្ឈប់សៅសពលអ្នេតខែលោមននរណាែរងលើកលែងតែអ ល់ឡោះ។ ដោយការបគាប់ពីអល់ឡោះភពនរងច្ចប់ស្តីមរួមសីងវិញ កាយសៅជាភពផ្កាយតែមួយរងែូចភពផ្កាយបឋមែំបូងខែលបានច្ចប់ ស្តីមក្កើតមេឃ និងខ្នែី។ ែំសណីរក្សារទនការ្ទុោះនរងកើតសីងមតង ទៀត ហើយការ្ទុោះនោះនរងខទ្បកាយជាបណតុំខ្សង ហើយកកើតសចញ ពីខ្សងនោះខ្នែី ខែលមិនែូចខ្នែីយើងេពវទថៃ មេឃខែលមិនែូច ជាមេឃេពវទថៃ ទ្តរមែំណាក់កាលនោះ ជីវិតលោកីយ៍ទ្តូវបានបញ្ចប់
ហើយច្ចប់ស្តីមែំណាក់កាលជីវិតបរលោក។ ែំណាក់កាលរួមតូចែំណាក់កាលទុោះ ែំណាក់កាលកាយជាខ្សង និងែំណាក់កាលក្កើត មេឃនិងែី ហើយនិងការោតេនធរងទនភព បន្ទាប់មកទ្តូវរួមតូចវិញ ឆាុោះឱ្យសឃីញជាេក្លនូវែំណាក់កាលក្កើតែំណាក់កាលវិនេ និង ការក្កើតសីងវិញ ដោយមិនេុីជំសៅពិស្លតរ។ វិរាស្លស្រេតពិតក្នុងេមពី អាល់េួរអានទាំងនោះ មានុេសលោកមិនអាចខេវងយល់បានសរ លើក ខលងតែសៅចុងេតវតសរី២០នោះប៉ាុសណាណោះសរីបអាចទ្ស្លវទ្ជាវរក្សឃីញ ពីអ្វីខែលេមពីរអាល់េួរអានបញ្ជជក់ទ្បាប់មុនាំងពីជាង១៤េតវតស ក្នាងមក។ ទោន់តែសរឿងនោះតែមួយេត់ ជាស្លក្សីបញ្ជជក់ទ្បាប់ថា េមពីរ អាល់េួរអាន ពិតជាពាក្យបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ ជាម្ចាស់យា៉ាងពិត ប្រាកដ។ ក៏ែូចជាបញ្ជជក់ថា អ្នកនំស្លរចុងបញ្ចប់ ោត់ពិតជាបានភាជប់ រំនក់រំនងជាមួយនិងការទាេ់បគាប់របស់ព្រះ ហើយក៏ជាបរមទេូ មក្ពីព្រះជាម្ចាស់ខែលបានបសងាីតមេឃ និងខ្នែី។ ពីសទ្ពាោះោមន មានុេសណាមានក់អាចែរងពីវិរាស្លស្រេតពិតទាំងនោះសៅេម័យគេបញាុោះ ព្រះេមពីរ ហើយក៏ោមនផងខែរសៅរប់េិបេតវតសក្រោយការបញាុោះព្រះេមពីរ។ (លោកស្លស្រស្លតច្ចរយបណឌិត ហ្សស័េាលូល អាន់ណ័ចសជីរ) ពួការវិរូេម័យបចាុបបននរក្សឃីញថា ភពកំពុងមានចលន ជាទ្បច្ចំ ោតេនធរង និងពទផងីកែាួន ដោយការឆាុោះសមីលកាឡាក់េុី និង ភពផ្កាយទាំងឡាយសៅលើមេឃក្នុងរយៈចំគយឆៃយបំុត។ វិរាស្ល ស្រេតពិតនោះ ារវិរូអាសមរិក្សឈាមោះ ហ្សវ.ម. ទេាសហ្សីវរ បានស្វីការឆាុោះសមីល កាឡាក់េុីមួយចំនួនខែលសៅសទៅពីកាឡាក់េុីរបស់យើង (មិលេីសវ៉ា) សឃីញថា កាឡាក់េុីភាេសទ្ចីនកំពុងតែឃាតឆៃយពីយើង និងឃាត
ឆៃយពីោនក្នុងសលបឿនសលឿនជារីបំុត។ ក៏ែូចោនខែរ រូបវិរូជំនញខ្លង លំហ្សអាកាេសៅសែីមេតវតសរី២០ សឈាមោះ ចចូមីនហ្សស៍ និងារវិរូ អាសមរិក សឈាមោះ សអ្វីន ហសបល ខែលបានបញ្ជជក់ពីបាតុភូរែំសណីរោតេនធរងទនភព។ ពិតណាេ់ ផ្កាយ និងកាឡាក់េុីទាំងឡាយកំពុង ស្វីចលនឃាតឆៃយពីោនជាទ្បច្ចំ ការោតេនធរងនោះនរងពទផងីកែាួន ក្នុងរំហ្សំខែលោមនការកំណត់។ ែូសចនោះ សរីបពួកអ្នកវិរាស្លស្រេតបាន កំណត់ថា ភពទាំងមូលកំពុងោតេនធរង និងពទផងីកែាួនដោយការ ឃាតសចញពីោនរវាងកាឡាក់េុីនីមួយៗ ហើយការោតេនធរងនោះនរង ទ្បទ្ពរតតសៅមុែជានិចារហ្សូតែល់អេ់ក្ម្គាំងរំនញ ខែលទ្តួតទាលើកា ឡាក់េុីទាំងនោះ។ សៅសពលនោះកាឡាក់េុីទាំងឡាយនរងទ្តូវ របា៉ាត់របា៉ាយពាេសពញក្នុងលំហ្ស ខែលនរងបងាឱ្យវិនេពិភពលោក។ ទ្តូវនរងបន្ទូលរបស់អល់ឡោះខែលនិយាយអំពីរីបញ្ចប់ទនពិភពលោក និងការកើតទថៃបរលោកថា៖
ﭑﭽ ﭒ ﭓﭔ ﭕ ﭖ ﭗﭘ ﭼ
سورة ا النفطار/ اآلية: ٥-٨ មានន័យថា៖ «សៅសពលខែលមេឃ្ទុោះ ហើយែូចខ្លតទ្បព័នធរបស់វា។ សៅសពលខែលភពផ្កាយទាំងឡាយធាក់ប៉ាោះរងាិចោន» ។
េមពីរអាល់េួរអា ិងតារាស្លស្រេត អល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭽﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩﭼ ا لرعد : ٨
មានន័យថា៖ «អល់ឡោះជាម្ចាស់ខែលបានលើកមេឃ៧ជាន់ឱ្យែពេ់ ដោយោមនេររល់ ែូចជាពួកអ្នកទាំងអេ់ោនសមីលសឃីញទ្ស្លប់» ។ ការេិកាទ្ស្លវទ្ជាវខ្នការស្លស្រេតបានចងអុលបគាញថាមាន ក្ម្គាំងថាមពលបងាប់ក្នុងទ្ទេអិតទនស្លរធាតុទាំងឡាយ មានសៅក្នុង អាតូម ក្នុងស្លធាតុ្សំ និងភពផ្កាយទាំងឡាយ។ ក្ម្គាំងថាមពលនោះ ជាអ្នកទ្តួតទាទ្បព័នធភពទាំងមូល និងរក្សាខែនកំណត់របស់វារហ្សូតែល់សពលខែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់េពវព្រះរ័យ ទ្រង់នរងធ្វើឱ្យវា វិនេហើយទ្រង់បសងាីតសីងវិញមតងទៀតនូវទ្បព័នធថ្មីមួយ។ ក្ម្គាំង ថាមពលខែលពួកអ្នកទ្បាជ្ញបានរក្សឃីញទាំងសៅលើខ្នែីនិងសៅលើ មេឃមានបួនរូបភាព ពួកគេសជឿជាក់ថា ក្ម្គាំងថាមពលទាំងបួននោះ មានរិេស្សងៗោនឋិតសទ្កាមក្ម្គាំងថាមពលំមហ្សិម្គមួយទេបែណតប់ លើទេប់ខ្នក្ទាំងអេ់ទនភព ដើម្បីចងជាទ្បព័នធមួយររងម្គំ សបីពុំែូសច្ចនោះ សរ នរងបាត់បង់ទ្បព័នធទេប់ទេង ហើយកម្គាំងថាមពលទាំងនោះមានែូចជា៖
ចូលោនដោយកម្គាំងបរមណូ...។
ﯡﭽ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬﯭ ﭼ ا ألنبياء : ٤٤
មានន័យថា៖ «ទ្រង់េឺជាព្រះខែលបានបសងាីតសពលយប់និងទថៃ ព្រះ អារិតយនិងព្រះច័នទ។ ទាំងអេ់នោះឋិតក្នុងេនាងកំពុងស្វីចលន»។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលទៀតថា៖
ﯢﭽ ﯣ ﯤ ﯥﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯫﯪ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃﰄ ﭼ يس : ٨٤-٠٣ មានន័យថា៖ «ព្រះអារិតយសែីរាមេនាងខែលអល់ឡោះជាម្ចាស់បាន កំណត់។ នោះជាការកំណត់របស់ព្រះែ៏មានសតជានុភាពខ្លាំងកា មហែរង។ ព្រះចនទ ទ្រង់បានកំណត់ឱ្យមានលំោប់សែនីត និងរសនចសរៀងរល់ យប់ ច្ចប់ស្តីមពីមួយសែនីតរហ្សូតែល់សពញវងស បន្ទាប់មកក៏ច្ចប់ស្តីម សរចសៅវិញរហ្សូតែល់មានរងែូចជាធាយសលមីច្ចេ់េៃួតសកាងគេតីង ពណ៍រងសលឿង។ ព្រះអារិតយមិនអាចាមទន់ព្រះចនទខែលនរងធ្វើឱ្យ ព្រះចនទបាត់បង់ពនាឺ ឬបតូរេនាងសែីរ យប់ និងទថៃមិនអាចសែីរជាន់ោនមុន សពលកំណត់។ ទាំងព្រះអារិតយ ព្រះចនទ និងភពស្សងៗទៀតកំពុងតែ ស្វីចលនក្នុងេនាងសរៀងៗែាួន» ។ ក្នុងព្រះបន្ទូលខ្លងលើេមពីរអាល់េួរអានបានទ្បាប់ថា ព្រះ អារិតយកំពុងស្វីចលនក្នុងរិេមួយកំណត់ចាេ់ោេ់ ខែលពីមុនគេិតថាព្រះអារិតយសៅនរងថាល់។ តែពួការវិរូបានររួលស្លាល់ថា ព្រះ អារិតយមានចលនពិតប្រាកដសៅក្នុងលំហ្សមួយមានក្ទ្មិត និងរិេ ខែលបានកំណត់។ ភពែទរទៀត និងផ្កាយទាំងឡាយស្វីចលនជា
មួយនិងព្រះអារិតយខែលឋិតសៅក្នុងទ្បព័នធព្រះអារិតយ។ ទេប់ផ្កាយ នីមួយៗស្វីចលនាមរសបៀបមួយទេសែៀងៗោន។ ព្រះអារិតយមិនអាច សែីរទន់ព្រះចនទ ភពទាំងអេ់មិនអាចជួបោន ផ្កាយនីមួយៗស្វីចលន ក្នុងអ័ក្សទេបោន។ វិរាស្លស្រេតរំសនីបមិនទន់រក្សឃីញសរឿងនោះ លើក ខលងតែសៅេតវតសរី២០នោះប៉ាុសណាណោះ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭑﭽ ﭒ ﭓﭔ ﭼ ا لذاريات : ٩ មានន័យថា៖ «ទ្រង់េបថ្នរងមេឃខែលមានេុទ្ក្រតភាពលអឥតសខ្លាោះ» ។ អាល់ហ្សូពុក (الحبك) មានន័យថា ការបសងាីតែ៏េុទ្ក្រតឥតសខ្លាោះ ខែលពួការវិរូបានកំណត់ខ្នក្ខែលអាចែរងបានទនភពមានពីររយ ពាន់ោនកាឡាក់េុី យា៉ាងសហចណាេ់មាន៧០ពាន់ោនសកាែិផ្កាយ។ កាឡាក់េុីទាំងនោះមានរូបរងេណាឋណ រំហ្សំ សលបឿន ម្គ៉ាេែុេៗោន។ ជាមួយនោះ ក៏ែុេោន ងខែរសលបឿនសែីរជុំវិញែាួនឯង សលបឿនស្វីចលនជុំវិញេនាង សលបឿនទនែំសណីរឃាតឆៃយពីយើង និង ឃាតឆៃយពីផ្កាយែូចោន។ លើេពីនោះ ែំណាក់កាលទនការវិវឌ្ឍ ចំនួន ផ្កាយ និងែំណាក់កាលទនជីវិតទាំងនោះក៏ែុេោន ងខែរ។ អាល់ហ្សូពុក (الحبك) មានន័យថា មានចងេមព័នធភាពនរងោន យា៉ាងររងម្គំជារីបំុត ចំនួនែ៏សទ្ចីនលើេលុបទនកាឡាក់េុីខែលយើង ស្លាល់ទនមេឃលោកីយ៍ (ទ្បខហ្សលជាមិនលើេពី១០% ទនចំនួនេរុប របស់បណតុំកាឡាក់េុីខែលគេស្លាល់ទនភព) ច្ចំបាច់ទ្តូវតែមានក្ម្គាំង ថាមពលទេប់ទេងលើកម្គាំងេអិតជាប់ទនោាឡាក់េុីែាួនឯងផង ជាមួយ
និងកាឡាក់េុីស្សងផង និងទេប់ទេងក្ម្គាំងេអិតជាប់ទនរូបធាតុស្សងៗ និងក្ម្គាំងថាមពលស្សងៗខែលមានសៅក្នុងរូបធាតុទាំងនោះ។ សបីពុំែូសច្ចនោះសរ ភពទាំងមូលនរងទ្តូវវិនេអ្នតរយជាមិនខ្លន។ ែូច អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានបន្ទូលថា៖
ﮑﭽ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠﭼ ف اطر : ٥٣ មានន័យថា៖ «ពិតប្រាកដ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់រក្សាការពារមេឃ និងខ្នែីមិនឱ្យសែីរែុេនាងរបស់វា ប្រសិនបើមេឃ និងែីសែីរែុេនាងសៅហើយនោះ តើមាននរណាស្សងសទៅពីទ្រង់អាចរក្សាការពារ បាន» ។ អាល់ហ្សូពុក (الحبك) មានន័យថា មានេនាងខែលមានខែន កំណត់េទ្ម្គប់ទេប់ភពផ្កាយនីមួយៗ។ ជាសរឿងមួយេួរឱ្យភាញក់ស្អីលេទ្ម្គប់ពួកអ្នកទ្បាជ្ញសទ្ពាោះភពផ្កាយសទ្ចីនសពក្ខែលមានសៅក្នុងក្ឡាក់េុីខែលគេស្លាល់។ ទ្បាជាញរបស់មនុេសមិនខែលេិតែល់ភពផ្កាយទាំង នោះថា មានេនាងនិងក្ទ្មិតែុេោនមិនអាចប៉ាោះរងាិតោនេូមបីបនតិច មានទ្បព័នធទេប់ទេងលអិតលអន់ទាំងសពលជិតស្លាប់ សពលបាត់បង់ពនាឺ និងសពលរលត់េូនយឈរង និងសពល្ទុោះកាយជាសោះ ក្សមទចក្មទីខែល ខ្លទតរបា៉ាត់របា៉ាយ និងចំហយរបស់វា។ សហ្សតុការណ៍នោះកើតសីងសៅ សពលភពផ្កាយណាមួយទ្តូវ្ទុោះ ថ្វីសបីមានេនាងនិងចលនយា៉ាងមម្គ ញរក្ទនភពផ្កាយជាសទ្ចីនស្សងទៀតសៅក្នុងកាឡាក់េុីតែមួយ។
អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭽﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯﯰ ﭼ ونس ي : ١ មានន័យថា៖
«ទ្រង់េឺជាព្រះខែលបានបសងាីតព្រះអារិតយឱ្យមានរេមី ហើយព្រះចនទមានពនាឺ ទ្រង់បានកំណត់ឱ្យព្រះចនទមានលំោប់សែនីត និងរសនច ដើម្បីឱ្យពួកអ្នកែរងពីចំនួនឆ្នំ និងទថៃខែ។ អល់ឡោះទ្រង់ពុំ បានបសងាីតអ្វីទាំងនោះមក លើកលែងតែជាសរឿងេចាៈ ទ្រង់ខចងបំភាឺពី និមិតតេញ្ជញទាំងឡាយេទ្ម្គប់ពួកអ្នកខែលសចោះែរង» ។ ការខបងខចក្លមអិតបំុតរវាងររេមីខែលកើតសចញពីទ្ទ ខែល កំពុងឆ្បសឆោះបំភាឺដោយែាួនឯងនោះេឺព្រះអារិតយ និងពនាឺខែលសៅប៉ាោះ នរងទ្ទងងរតោមនចំសហ្សោះេឺ ព្រះចនទច្ចំងផ្កាតបានជាពនាឺសចញពីទ្ទរបស់ វា។ េមពីរអាល់េួរអានទាំងមូលោមនយកមក្ពីទ្បភពណាស្សងាំងពី ១៤០០ឆ្នំមុន សទៅពីអល់ឡោះជាម្ចាស់ជាអ្នកបសងាីត។ ភាពែុេោនែ៏ លអិតលអន់នោះ ពួកអ្នកទ្បាជ្ញពុំទន់រក្សឃីញសៅសីយសរ លើកលែងតែ សៅពីរេតវតសចុងក្រោយនោះប៉ាុសណាណោះ រហ្សូត មកែល់បចាុបបននមនុេស ភាេសទ្ចីសៅពុំទន់ែរងពីសរឿងនោះសៅសីយសរ។
េមពីរអាល់េួរអា ិងេមាពធបរិយាកាេ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭑﭽ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘﭙ ﭚ ﭛ
ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥﭼ ا ألنعام : ١٨٥ មានន័យថា៖
«នរណាអល់ឡោះទ្រង់េពវព្រះរ័យចង់ឱ្យគេររួល យកគេចក្តីចងអុលបគាញ ទ្រង់សបីក្ទ្រូងរបស់គេ ហើយនរណាទ្រង់េពវព្រះរ័យចង់ឱ្យគេវសងវង ទ្រង់ធ្វើឱ្យទ្រូងរបស់គេថ្ប់ចសងអៀត មាន សទេៈហក់បីែូចជាអ្នកខែលែំទ្បរងសីងសៅលើទេទប់បរិយាកាេែ៏ែពេ់បំុត» ។ ព្រះបន្ទូលនោះបានកំណត់ថា ការសីងសៅលើមេឃកាន់តែពេ់កាន់តែថ្ប់ក្នុងការែកែសងាីម មានអារមមណ៍ែូចចង់េទោះែយល់ ដោយមូលសហ្សតុេម្គព បរិយាកាេសែាយ ហើយបរិម្គណអុកេុីខេន ក៏ថ្យចុោះ។ វិរាស្លស្រេតពិតនោះ មិនអាចកំណត់បានលុោះទាតែមនុេស ណាមានក់សីងសៅលើលំហ្សអាកាេ។ វិរាស្លស្រេតពិតនោះគេបានស្លាល់ សៅសពលខែលមនុេសបានសហោះសហ្សីរសៅក្នុងលំហ្សអាកាេ ខែលមាន រយៈក្មពេ់ែពេ់បំុត។ សៅសពលខែលមនុេសសីងហ្សួេពី៨េី ូខម៉ាតទននីវ៉ាូេមុទ្រ មានុេសនរងទ្បឈមនរងបញ្ជាជាសទ្ចីនែូចជា ពិបាកែកែសងាីដោយស្លរែវោះអុកេុីខេនេម្គពែយល់ចុោះសែាយ អាចកើតជំងឺែវោះអុកេុីខេន បញ្ជាេម្គព បរិយាេចុោះទប ឬសៅមា៉ាងទៀតបានថាេម្គព
បរិយាកាេបាត់បង់តុលយភាព ធ្វើឱ្យទ្បព័នធរងកាយរបស់មនុេស ទ្បឈមនរងបញ្ជាអែំសណីរក្សារ ធ្វើឱ្យមុែគរទ្បព័នធជីវស្លស្រេតរងកាយ ឈប់ែំសណីរក្សារមតងមួយៗ នោះអាចបក្ទ្ស្លយពីែារមស្លរទនពាក្យថ្ប់
ចសងអៀតទ្រូងខែលតែងកើតសីងសៅសពលខែលមនុេសសីងកាន់តែពេ់ដោយោមនឧបក្រណ៍ការពារទេប់ទោន់....។
េមពីរអាល់េួរអា ិងភាពងងរតកែុងលំហបរិយាកាេខ្ពេ់បំុ ត
អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﯠﭽ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱﯲ ﭼ ا لحجر : ٣٥-١٥ មានន័យថា៖
«ប្រសិនបើយើងសបីក្ទវរមេឃទាំងឡាយឱ្យពួកគេ ហើយពួកគេសៅតែសីងកាន់តែពេ់នោះពួកគេនរងនិយាយថា ទ្ក្ខេ ខភនក្របស់យើងទ្តូវទេវាំងសមីលមិនសឃីញាមពិតពួកយើងទ្តូវគេឆ្ពិន ខភនក» ។ មានុេសមានការសងឿងឆៃល់ចំសពាោះការសទ្បៀបសៀបរបស់េមពីរ អាល់េួរអានែ៏អ្ស្លារយខែលជាវិរាស្លស្រេតពិតទក់រងនរងភព។ មានុេសពុំទន់ែរង លើកលែងតែក្រោយសពលខែលពួកអ្នកវិរាស្លស្រេត បានសីងសៅក្នុងលំហ្សអាកាេសៅសែីមរេវតសរី៦០ទនេតវតសរី២០ សៅសពលនោះមានសរឿងភាញក់ស្អីលកើតសីងដោយស្លររក្សឃីញថា ភព ទាំងមូលទេបែណតប់ដោយភាពងងរតគេទីរតែទាំងទេុង ហើយវ័ណតទថៃ
បំភាឺពាក់ក្ណាតលខ្នែីទ្បឈមនរងព្រះអារិតយ មានក្ទ្ម្គេ់មិនលើេ ពី២០០េ.ម៉ាុតពីនីវ៉ាូេមុទ្រ។ សៅសពលខែលមនុេសសីងុតពីក្មពេ់ នោះ គេនរងសឃីញព្រះអារិតយជាផ្កាយែុំមូលមួយពណ៌សែៀវ ក្នុងទ្ទពណ៌ សលមងងរតឈរង លើកលែងតែតំបន់ែាោះខែលមានក្ញាុំផ្កាយបសញាញពនាឺ សាកៗ ដោយស្លរកំហប់ែយល់សៅក្នុងរយៈក្មពេ់នោះខលងមាន តុលយភាព ចុោះសែាយែយល់មានការទ្បមូល្តុំេតួចគេតីង គេទីរតែបាត់បង់ែយល់ទាំងទេុង មានចំហយររក្តិចតួច មានលមអងុលីសទ្ចីន។ ែូសចនោះ ព្រះអារិតយ និងភពផ្កាយស្សងទៀតកាយសៅជាក្ខនាងពណ៌សែៀវក្ណាត លទ្ទងងរត សទ្ពាោះពនាឺរបស់វាោមនអ្វីនរងច្ចំងក្នុងលំហ្សែ៏ំរូោយ។ អល់ឡោះទ្រង់មហពិេិែឋ បានមានព្រះបន្ទូលទ្បាប់ពីវិរាស្លស្រេតពិត ទនចទ្ក្វា មុននរងការរក្សឃីញរបស់មនុេសាំងពី១៤០០ឆ្នំមុន។
េមពីរអាល់េួរអា ិងអាតូម
អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭽﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃ ﰄ ﰅ ﰆ ﰇ ﰈ ﰉ ﰊ ﰋ ﰌ ﰍ ﰎ ﰏ ﰐ ﰑ ﰒﰓ ﭼ ونس ي : ٥٢ មានន័យថា៖ «ោមនអ្វីោក់បាំងពីការែរងរបស់ព្រះជាម្ចាស់របស់អ្នកេូ មបីរំហ្សំប៉ាុនអាតូមសៅលើខ្នែី មិនោក់បាំងផងខែរសៅលើមេឃ មិន ថាតូចជាងនោះ ឬំជាងនោះ លើកលែងតែមានេរគេរក្នុងព្រះលិែិត រួចសទេច» ។
ក្នុងព្រះបន្ទូលខ្លងលើ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បញ្ជាក់ទ្បាប់ថាោមនអ្វីអ្វតតមានពីការែរងរបស់ទ្រង់ទនេភាវៈេតវលោកទាំងឡាយ ទោះបីជាេភាវៈនោះមានរំហ្សំតូចលអិតយា៉ាងណាក៏ដោយ។ ពីសែីមគេ សជឿថាអាតូមជាធាតុែ៏តូចបំុត ទាំងរមៃន់ និងរំហ្សំ តែវិរាស្លស្រេត រំសនីបបានរក្សឃីញថា អាតូមគេអាចបំខបក្វាជាធាតុតូចៗបនតទៀតែណៈ ខែលពួកអ្នកវិរាស្លស្រេតបានរក្សឃីញថា អាតូមែាោះអាចបំខបក បានែូចជា ស្លរធាតុអុយរ៉ានីញូមអាចបំខបក្ដោយេវ័យទ្បវតតិជា ជាលិកាអេាិេនីបូក្គេហៅថា (អាល់ហវ) និងជាលិកាអេាិេនីែក្គេ ហៅថា (សបា) និងកាំរេមីខែលគេហៅថា (សកាម្គ៉ា)។ សៅសពលខែលវិរាស្លស្រេតរំសបីក្អាចបំផ្កាញអាតូមដោយសរង ចទ្កឧេាហ្សក្មមសៅឆ្នំ ១៩៣៩ េ.េ អ្នកទ្បាជ្ញអាលឺម៉ាង់ លោក (ហហន់) និង (អិេសទាខម៉ាន) សៅវិរាស្លានទ្កុងខប ក្ឡាំងបានរក្សឃីញវិីបំខបក អាតូមអុយរ៉ានីញូមជាពីរចំខណកំៗ និងជាបំខណក្តូចៗ ហើយាម ការវិវឌ្ឍរីក្ចំសរីនទនការវិភាេខ្នក្នោះបានរក្សឃីញថាសៅមានធាតុ ខែលតូចលអិតជាងនោះសៅទៀត។ ជាមួយនិងការវិវឌ្ឍន៍រីក្ចំសរីនខ្លងវិរាស្លស្រេតបានរក្សឃីញ វិរាស្លស្រេតរំសនីបៗទក់រងនរងវិេ័យស្សងៗសៅទថៃអ្នេតរហ្សូតែល់ ពិភពលោករោយស្លបេូនយពុំមានរមៃន់គេមីនរងអ្វីសស្លោះសបីសទ្បៀបនរង ពុរធិរបស់អល់ឡោះ និងអានុភាពរបស់ទ្រង់។ ែូចទ្រង់បានមានព្រះ បន្ទូលថា៖
ﯮﭽ ﯯ ﯰﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽﭼ ا إلسراء : ١٨ មានន័យថា៖ «ពួកគេួរអ្នកអំពីទ្ពលរង ចូរទ្បាប់ពួកគេចុោះថា ទ្ពលរង ជាកិចាការរបស់ព្រះជាម្ចាស់របស់ែញុំ ហើយគេោមន្តល់ចំសណោះែរងែល់ ពួកអ្នក លើកលែងតែបនតិចបនតួចប៉ាុសណាណោះ» ។ ពុរធិរបស់អល់ឡោះ និងអានុភាពរបស់ទ្រង់ោមនរីបញ្ចប់ ោមន ខែនកំណត់ ទ្រង់បានលើកជាឧទហ្សរណ៍ទោន់តែចង់ឱ្យទ្បាជាញែ៏រន់ សែាយរបស់យើងអាចរិោះេិតពិច្ចរណាយល់ពីអ្តាន័យទនភាពក្ទ្ម របស់ចំសណោះែរងមនុេស។
េមពីរអាល់េួរអា ិងជាតិកំសណើតរបស់មុេស
អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលបញ្ជជក់ពីែំណាក់ កាលទនការវិឌ្ឍន៍េភ៌របស់មនុេសថា៖
ﮕﭽ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚﯛ ﭼ ا لمؤمنون : ٨٥-٣٥
មានន័យថា៖ «ពិតប្រាកដ យើងបានបសងាីតអាោំពីែីឥែឋយកមក្ពី ខ្នែី។ បន្ទាប់មកយើងបសងាីតជាលាយររក្កាមឋិតក្នុងេបូនែ៏មានេុវតាិភាព។ បន្ទាប់មកទៀត យើងបសងាីតលាយររក្កាមនោះជាែុំ ឈាម ហើយយើងបសងាីតែុំឈាមជាែុំស្លច់ បសងាីតែុំស្លច់ជាឆ្អរង ហើយយើងបានបសងាីតស្លច់ែុោះសទ្ស្លបឆ្អរងនោះ។ បន្ទាប់មកទៀត យើងបសងាីតគេជាេភាវៈស្សងទៀតដោយការាុំទ្ពលរងចូល អល់ឡោះ មហបវរ ទ្រង់ជាអ្នកបសងាីតែ៏ជាញជ័យ» ។ ែំណាក់កាលវិវឌ្ឍន៍ទនការបសងាីតមនុេសែូចមានខចងក្នុងេមពីរ អាល់េួរអានេឺ៖
ែំណាក់កាលរី១៖
ែំណាក់កាលែីឥែឋេឺជាសែីមកំសណីត ខែលគេបសងាីតអាោំបិារបស់មនុេសលោក។ ក្នុងព្រះបន្ទូលនោះ បែិគេនរងទ្ររេតីមនុេសវិវឌ្ឍសចញពីេភាវៈស្សង ដោយអល់ឡោះ ទ្រង់បានបញ្ជជក់ថា មានុេសជាេភាវៈមួយកើតសីងដោយឯក្រជ្យ ពុំ ខមនវិវឌ្ឍន៍កើតមក្ពីេភាវៈែទរទៀតនោះសីយ។ ែំណាក់កាលរី២៖
លាយររក្កាមជាលរធ្លទនជំនួបរវាង ររក្កាមបុរស(អូខវ៉ា) និងររក្កាមស្ត្រី (អូវ៉ាុល) ហើយទ្ចបល់ចូលោន។ ក្នុងែំណាក់កាលនោះ អល់ឡោះជាម្ចាស់អាចកំណត់ឱ្យអូខវ៉ា និងអូវ៉ាុល ជួបទ្ចបល់ចូលោន ជាែំសណីរក្សារទនការបគាត់ោនរវាងសមជីវិតទាំងពីរ ហើយជួនកាលអាចមិនទ្ចបល់ចូលោន ដោយការកំណត់ពីអល់ឡោះ មិនឱ្យមានែំសណីរក្សារបគាត់ោន ហើយសៅសពលនោះសមជីវិតទាំងពីរទ្តូវ ស្លាប់។ តែប្រសិនបើ សមជីវិតទាំងពីរបានទ្ចបល់ចូលោន នរងបសងាីតបាន
ជាលាយររក្កាម ហើយកាយជាការច្ចប់ស្តីមទនការបសងាីតមនុេស។ អ ល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﯨﭽ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱﯲ ﭼ ا إلنسان : ٨ មានន័យថា៖ «ពិតប្រាកដ យើងបានបសងាីតមនុេសពីលាយររក្កាម យើងស្លក្លបងគេដោយោក់កាតពវកិចាសាសនាចំសពាោះគេ ហើយ យើងបសងាីតឱ្យគេសចោះស្លតប់ និងសមីលសឃីញ» ។ លាយររក្កាមក្នុងែំណាក់កាលនោះអាចទ្ជុោះសចញពីេបូនមក សទៅ ដោយការកំណត់ពីអល់ឡោះជាម្ចាស់មិនឱ្យសៅជាប់ក្នុងេបូនាមរយៈការសាងជាប់នរងជ្ញ្ជជំងេបូន។ អល់ឡោះជាម្ចាស់អាច កំណត់ឱ្យលាយររក្កាមនោះសាងជាប់នរងេបូន វិវឌ្ឍសៅជាែំណាក់ កាលែុំឈាមសាងជាប់នរងជ្ញ្ជជំងេបូន ហើយទេូបយកស្លរធាតុ ចិញារមសចញពីេបូននោះ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭽﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱﭼ لحج ا : ١ មានន័យថា៖ «យើងបានរក្សារុក្អ្វីសៅក្នុងេបូនាមតែយើងេពវព្រះ រ័យ ច្ចប់ែំសណីរក្សារក្កើតរហ្សូតែល់កើត។ បន្ទាប់មក យើងបសងាីតពួក អ្នកសចញមក្សទៅជាទរក» ។ ែំណាក់កាលរី៣៖ ែុំឈាម ឬសឈាីង សទ្ពាោះវាសាងជាប់នរង ជ្ញ្ជជំងេបូនទេូបយកស្លរធាតុចិញារមពីឈាមទេសែៀងនរងេតវសឈាីង ខែលទមបឺតជ្ញ្ជក់ឈាមមនុេស ឬេតវែទរឯទៀតជាចំណី។
ែំណាក់កាលរី៤៖ ែុំស្លច់ សទ្ពាោះវាមានលក្ខណៈែូចជាែុំស្លច់ មួយម្គ៉ាត់ខែលគេខ្លំរំពា។ ែំណាក់កាលរី៥៖ ការបងាជាឆ្អរង។ ែំណាក់កាលរី៦៖ ការែុោះស្លច់ទេបែណតប់ឆ្អរង។ ែំណាក់កាលរី៧៖ ជាែំណាក់កាលចុងក្រោយ ជាេភាវៈ ស្សងមួយទៀតេឺកើតជារូងរងមនុេសសពញសលញ និងការាុំទ្ពលរង ចូលក្នុងែាួនទរក្នោះ។ េភ៌របស់មនុេសឆាងកាត់ែំណាក់កាលជាសទ្ចីនច្ចប់ស្តីមពីការ បងាកំសណីតក្នុងទ្ទងងរតទាំងបី។ ែូចព្រះជាម្ចាស់ទ្រង់បានបន្ទូលថា៖
ﭽﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪﭼ الزمر :
6
មានន័យថា៖ «ទ្រង់បសងាីតពួកអ្នកក្នុងទ្ទសពាោះម្គតយរបស់ពួកអ្នកវិវឌ្ឍន៍ ពីកំសណីតមួយសៅកំសណីតមួយកនុងទ្ទងងរតបី» ។ អ្ចឆរិយភាពទនេមពីរអាល់េួរអានក្នុងព្រះបន្ទូលនោះទ្បាប់ឱ្យែរងថាេភ៌ទេបែណតប់ដោយសទ្ស្លមចំនួនបីខែលគេហៅថាទ្ទងងរត ពីសទ្ពាោះ ជាទ្ទខែលជិតឈរងមិនទ្ជាបររក មិនចូលែយល់ មិនចូលពនាឺនិងកំសៅ សទ្ស្លមទាំងនោះសមីលមិនសឃីញសរ លុោះទាតែស្វីការវោះកាត់យា៉ាងលមអិត។ សមីលខ្លងសទៅហក់ែូចជាសទ្ស្លមតែមួយ លោកស្លស្រស្លតច្ចរយ មូរីេ បូ កាយ និយាយថា៖
ទ្ទងងរតទាំងបីេឺជាខែនែណឌខចក្រវាងេភ៌និង ពិភពខ្លងសទៅ េភ៌រេ់សៅក្នុងសទ្ស្លម (ទុក) ខែលសៅក្នុងេបូនក្នុងទ្ទ
សពាោះរបស់ស្ត្រី... អាទេ័យសហ្សតុនោះ ទ្ទងងរតទាំងបីេឺអាចបក្ទ្ស្លយ
បានថា ជាភាពងងរតក្នុងសទ្ស្លមទុក ភាពងងរតក្នុងេបូន និងភាពងងរត ក្នុងទ្ទសពាោះ។ ក៏ែូចជាក្ខនាងែ៏មានេុវតាិភាពោច់ដោយខ ក្ពីគេ សៅ ឆៃយពីការប៉ាោះរងាិចពីខ្លងសទៅ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានព្រះបន្ទូល ថា៖
ﭑﭽ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚﭛ ﭜ ﭝ ﭞﭟ ﭠ ﭡ ﭢﭣ ﭼ المرسالت : ٠٨-٤٨ មានន័យថា៖ «តើមិនខមនសរឬយើងបសងាីតពួកអ្នកពីស្លរធាតុររកែ៏ ក្សត់សែាយ។ យើងបសងាីតររក្នោះឱ្យសៅក្នុងេបូនស្ត្រីែ៏មានេុវតាិភាពែល់ែំណាល់កំណត់មួយ។ យើងបានកំណត់ការបសងាីត ការេូនរូប និងការបសងាីតសចញមក្សទៅ ទ្រង់េឺជាអ្នកកំណត់ែ៏េុទ្ក្រតឥតសខ្លាោះ» ។ លោកស្លស្រស្លតច្ចរយ សក្ត មួរ ជាអ្នកទ្បាជ្ញខ្លងទ្ភូណាស្លស្រេត ទ្បធានខ្នក្វោះកាត់ និងេភ៌ទនស្លក្លវិរាល័យ តូរិនតូ ទ្បសរេ កាណាោក្នុងសៀវភៅការវិវឌ្ឍន៍បានេរគេរថា «សៅសពលខែលែញុំស្វី ការេិកាទ្ស្លវទ្ជាវែំណាក់កាលស្សងៗរបស់េភ៌ក្នុងទ្ទរបស់ម្គតយ ខែលសទ្បីឧបក្រណ៍ថ្តឆាុោះខបបវិរាស្លស្រេតរំសនីបបំុតេឺរក្សឃីញថា វាទ្តូវមួយរយភាេរយសៅនរងអ្វីខែលេមពីរអាល់េួរអានបានខចងពីែំណាក់កាលបងាឆ្អរង ស្លច់។ល។ សៅសពលខែលគេួរលោកថា តើ អាចសរខែលអ្នកនំស្លររបស់ឥស្លាមអាចែរងពីបំណក្ទ្ស្លយពិស្លតរ
អំពីេភ៌នោះ? លោកតបវិញថា មិនអាចជាោច់ខ្លត... ពិភពលោកសៅេម័យនោះពុំទន់ែរងថាភេ៌បងាសីងជាែំណាក់កាល មិនតែប៉ាុសណាណោះ
រហ្សូតែល់បចាុបបននវិរាស្លស្រេត ពុំទន់អាចឱ្យសឈាមោះែំណាក្កាលរបស់េភ៌ ទោន់តែ្តល់ជាតួសលែេមុេស្លមញែណៈខែលេមពីរអាល់េួរអាន បានខចងពីសឈាមោះែំណាក់កាលទាំងនោះដោយកំណត់យា៉ាងចាេ់ោេ់ គយទទទួល និងពិស្លតរបំុត។ ទាំងនោះ បញ្ជជក់ទ្បាប់ែញុំយា៉ាងចាេ់ និងោច់ខ្លតថា ភេតុាងទាំងនោះមកែល់មូហំម្គ៉ាត់ពីអល់ឡោះជា ម្ចាស់។ លោកបណ្ឌិត សជ្រ៉ាសលត ជូសរនចឺ ជាស្លស្រស្លតច្ចរយទ្ភូណា ស្លស្រេតទនស្លក្លវិរាល័យអាសមរិក្និយាយថា៖
វិរាស្លស្រេតពិតជា សទ្ចីនខែលលើកសីង ដោយពួកអ្នកជំនញខ្លងមូហំម្គ៉ាត់វចនៈឯក ភាពជាមួយនរងវិរាស្លស្រេតពិតខែលទ្ស្លវទ្ជាវរក្សឃីញដោយវិរាស្រេត រំសនីប។
េមពីរអាល់េួរអា ិងផេ ខ្ណឌផ្ចក្រវាងេមុគទ
អល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭽﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪﯫ ﭼ الفرقان :
35
មានន័យថា៖
«ទ្រង់ខែលបានធ្វើឱ្យេមុទ្រពីរទ្បេពវោនជាមួយររក ស្លបមានឱ្ជារេ ហើយមួយទៀតររក្ទទ្បលវីង ហើយទ្រង់បានបសងាីត រវាងេមុទ្រទាំងពីរនូវខែនែណឌខចក្បិរជិត» ។ ពិតប្រាកដ ភាពមិនទ្ចបល់ចូលោនទនររកេមុទ្រជាវិរាស្លស្រេត ពិតខែលពួកអ្នកទ្បាជ្ញខ្លងភូេពភស្លស្រេត សរីបតែទ្ស្លវទ្ជាវរក្សឃីញន
រយៈសពលចុងក្រោយនោះប៉ាុសណាណោះ។ រក្សឃីញដោយស្លរថាមពលភូេពភ រូបវនតខែលគេឱ្យសឈាមោះថា (ែំសណីរបិរជិតទនខ្ទលើ) សៅរីនោះកំហ ប់ររក្ររំងមិនឱ្យទ្ចបល់ចូលោនហក់បីែូចជាមានជ្ញ្ជជំងែណឌខចក។ ររក្រសនាខែលហ្សូរច្ចក់ចូលសៅក្នុងេមុទ្រពុំជោះឥរធិលែល់ររកេមុទ្រស្វី ឱ្យខទ្បទ្បួលជាតិទទ្បនោះសីយ។ ក៏ែូចោនខែរ ររកេមុទ្រខែលមាន បរិម្គណសទ្ចីនជាងមិនជោះឥរធិពលែល់ររក្រសនា ខែលហ្សូរច្ចក់ចូលសៅ ក្នុងេមុទ្រធ្វើឱ្យខទ្បទ្បួលជាតិស្លបរបស់វាខែរ។ ឧទហ្សរណ៍ ររក្រសនា អាម្គ៉ាហ្សសូនខែលច្ចក់ចូលសៅក្នុងមហេមុទ្រអាតាង់រិក ររក្ហ្សូរចូល ក្នុងជ្សទៅ២០០ទម៉ាល៍សៅែល់ពាក់ក្ណាតលមហេមុទ្រ តែររក្នោះ សៅរក្សាជាតិស្លបរបស់វាែខែល។
េមពីរអាល់េួរអា ិងជសគៅេមុគទ
អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﮎﭽ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰﮱ ﭼ ا لنور : ٠٣ មានន័យថា៖ «ឬក៏ែូចជាភាពងងរងទាំងឡាយសៅក្នុងេមុទ្រសទៅទេបែណតប់ដោយរលក្ទ្តួតពីលើរលក សៅពីលើរលក្មានពពក ភាពងងរត ទ្តួតលើោន សៅសពលខែលគេលើកទែសចញសទៅ គេគេទីរតែសមីលមិន
សឃីញ ហើយចំសពាោះអ្នកខែលអល់ឡោះជាម្ចាស់មិនធ្វើឱ្យគេមានពនាឺែូសចនោះគេនរងោមនពនាឺេទ្ម្គប់បំភាឺាូវជាោច់ខ្លត» ។ ាមវិរាស្លស្រេតពិតបានឱ្យែរងថា បាតមហេមុទ្រ និងេមុទ្រ សទៅងងរតោមនពនាឺ ដោយស្លរោមនរេមីព្រះអារិតយចូលសៅែល់។ ជ្សទៅ បាតេមុទ្រទ្បខហ្សលច្ចប់ពីរប់រយខម៉ាតសៅែល់១១០៣៤ខម៉ាទ្ត ភាព ងងរតច្ចប់ស្តីមពីជ្សទៅ២០០ខម៉ាទ្តចុោះសទ្កាម សៅក្នុងជ្សទៅនោះគេទីរតែោមនពនាឺតែមតង។ លុោះែល់ជ្សទៅ១០០០ខម៉ាទ្តរសរោមនពនាឺតែមតង។ ខែនអូហ្សសូនក្នុងទេទប់បរិយាកាេរបស់ខ្នែីបានរុញទ្ច្ចនរលកេវ័យអុលទាទវ៉ាអូខលតភាេសទ្ចីនសៅកាន់លំហ្សរឋិតសៅសទៅភពខ្នែី។ រីឯពពក្វិញច្ចំងផ្កាតរេមីព្រះអារិតយទ្បខហ្សលជា៣០% និងទេូប យកទ្បខហ្សលជា១៩%។ ែូសចនោះ ពនាឺព្រះអារិតយខែលបញ្ជូនសៅែល់ទ្ទេមុទ្រ និងមហេមុទ្រមានតែ៥១%ប៉ាុសណាណោះ។ បន្ទាប់មក រលក្ទ្ទ ខ្លងលើបានច្ចំងផ្កាតសៅវិញ៥% និងទេូបយក៣៥%ទនពនាឺពណ៌ ទ្ក្ហ្សមដើម្បីក្សៅតររក ហើយកនុងែំសណីរទនការវិភាេពនាឺ ចំសពាោះរុក្ខជាតិេមុទ្រែាោះ សៅសពលពនាឺព្រះអារិតយខែលសៅេល់បានសទ្ជៀតចូលសៅ ក្នុងម្គ៉ាេ់ររក ពនាឺទ្តូវទ្បឈមនរងែំសណីរក្សារទនការបាត់បង់សៅមតងបនតិ ចៗាមវិស្លលេមែុេៗោន ទ្តូវទេូបយកាមលំោប់អាទេ័យលើរ យៈចម្គៃយទនរលក្ពនាឺច្ចប់ស្តីមដោយពនាឺពណ៌ទ្ក្ហ្សម និងបញ្ចប់ ដោយពនាឺពណ៌ស្លវយ។ នោះសោស្លរមូលសហ្សតុរលក្ពនាឺសមីលសឃីញ ភាេសទ្ចីនទនរេមីព្រះអារិតយសទ្ជៀតចូលសៅក្នុងជ្សទៅទ្បខហ្សល ១០០ ខម៉ាទ្ត ពីនីវ៉ាូររកេមុទ្រ និងមហេមុទ្រ។ គេសៅតំបន់នោះថាជាតំបន់ មានពនាឺ ហើយរេមីព្រះអារិតយបនតពីជ្សទៅនោះសៅែល់ជ្សទៅ ១៥០
ខម៉ាទ្ត មានពនាឺតែ ១% ប៉ាុសណាណោះ។ លុោះែល់ជ្សទៅ ២០០ខម៉ាទ្ត មានពនាឺ តែ ០.០១% ប៉ាុសណាណោះក្នុងទ្ទររកែ៏ថាោមនបាង់តង់ ក្នុងជ្សទៅនោះពនាឺក្ស ត់សែាយខ្លាំងខមនខរន។ ពនាឺមិនអាចសទ្ជៀតចូលសៅែល់ជ្សទៅ ១០០ ខម៉ាទ្ត សទ្កាមនីវ៉ាូេមុទ្រក្នុងក្រណីខែលោមនឧបេារលក្ក្នុងេមុទ្រ។ តែប្រសិនបើមានរលក្ក្នុងេមុទ្រវិញពនាឺមិនអាចសៅែល់ក្នុងជ្សទៅ នោះសីយ។ រលក្ក្នុងេមុទ្រច្ចប់ស្តីមកើតមានក្នុងជ្សទៅ ៤០ខម៉ាទ្តពី នីវ៉ាូររកេមុទ្រ ហើយកើតមានរលក្សទ្កាមេមុទ្រស្សងទៀតក្នុងជ្សទៅ ទបជាងនោះ (វិរាស្លស្រេតពិតទនទ្ទមេឃក្នុងេមពីរអាល់េួរអាន លោក បណឌិត ស្លហ្សាលូល អាន់ណ័ចច្ចរ)។ សៅរយៈសពលចុងក្រោយនោះ ពួកអ្នកទ្បាជ្ញបានរក្សឃីញមាន រលក្សទ្កាមេមុទ្រសកីសីងសៅទ្តង់ខែនទ្ទររក្ខែលមានកំហប់ែុេ ន។ រលក្ក្នុងេមុទ្រទាំងនោះទេបែណតប់លើជ្សទៅររកេមុទ្រ និង មហេមុទ្រ ពីសទ្ពាោះររក្សទៅមានកំហប់សទ្ចីនជាងទ្ទររក្ខ្លងលើ ហើយរលក្ក្នុងេមុទ្រមានចលនែូចរលក្ទ្ទររក្ខ្លងលើខែរ។ ររក រលក្បក់សបាក្ទោំៗែូចោន តែមិនអាចសមីលនរងខភនក្រសរសឃីញ សីយ។ តែអាចរក្សឃីញដោយការទញយកភេតុាងពីកាេិកាទ្ស្លវ ទ្ជាវលើបំខរបំរួលទនែង់េុីសតររក ឬបរិម្គណជាតិអំបិលក្នុងតំបន់ណា មួយទនេមុទ្រ និងមហេមុទ្រ (ហរូន យ៉ាោះយា៉ា)។ ចរនតររកេមុទ្រខបបនោះ េឺសៅក្ខនាងតែមួយមានរលក្លើទ្ទេមុទ្រ និងរលក្សទ្កាមេមុទ្រ មានសៅខក្បរតំបន់ភនំសារិក។ សៅរីនោះ ររកេមុទ្រសមឌីខររសណទ្បេពវជាមួយមហេមុទ្រអាតាង់រិក ម្យម ភាេលំហ្សួតររកេមុទ្រសមឌីខររសណសកីនសីងខ្លាំងជាង សបីសទ្បៀបសៅ
នរងលំហ្សួតមហេមុទ្រអាតាង់រិក។ ពិតប្រាកដ ររកេមុទ្រសមឌីខររ សណមានក្ទ្មិតជាតិទទ្បែពេ់បំុត ចូលសទៅក្នុងបាតមហេមុទ្រ បសងាីតបានជាចរនតមួយមានលំហ្សូរសឆ្ពោះសៅកាន់មហេមុទ្រ។ រីឯទ្ទ ររក្ខ្លងលើវិញមានក្ទ្មិតជាតិទទ្បតិចជាង និងមានែង់េុីសតែពេ់ជាង មហេមុទ្របសងាីតបានជាចរនតររក្ទ្ទខ្លងលើមួយឋិតសៅលើចរនតររក ខ្លងសទ្កាម ហើយមានលំហ្សូរ្ទុយពីចរនតររក្ខ្លងសទ្កាមេឺសឆ្ពោះមក្កាន់េមុទ្រសមឌីខររសណវិញ។ ពត៌មានទាំងនោះគេសរីបតែទ្ស្លវទ្ជាវរក្សឃីញនសពលថ្មីៗនោះ ដោយស្លរក្សារអ្ភិវឌ្ឍន៍ខ្នកឧបក្រណ៍ និងេម្គភរៈខែលអាចទ្ជ្មុជ្សៅែល់បាតេមុទ្រសទៅបំុត។ អ្នកនំស្លរឥស្លាមរេ់សៅក្នុងេងាមវាលែាច់ស្លហរ៉ាសៅឆៃយពីេមុទ្រ។ លោកមិនខែលស្វីែំសណីរឆាងកាត់ មហេមុទ្រ និងេមុទ្រ តែេមពីរអាល់េួរអានបានតល់ពត៌មានយា៉ាង លមអិតពីវិរាស្លស្រេតពិតជាភេតុាងបញ្ជជក់ថាទាំងនោះពិតជាពាក្យ បន្ទូលរបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់។
េមពីរអាល់េួរអា ិងតួនាទីខ្យល់កែុងការបសងាើតពពកិងសភាៀងធំ
អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﯤﭽ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂﰃ ﭼ األعراف: ٩١
មានន័យថា៖ «អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បញ្ជូនែយល់ជាែំណរងលអបក់នំ ររក្សភាៀងមក្ដោយការអ្នុញ្ជញតពីទ្រង់។ េតវលោករីក្រយនិងក្តីសមាត របស់អល់ឡោះ។ លុោះែយល់នោះបក់នំពពក្ររក្សភាៀងមក យើងបាន បញ្ជូនពពក្នោះសៅកាន់តំបន់ែីខែលហ្សួតខហ្សងោមនរុក្ខជាតិ យើងបាន បញាុោះររក្សភាៀង យើងបានធ្វើឱ្យែុោះសចញមកាមរយៈររក្សភាៀងនោះនូវែំណាំរុក្ខជាតិស្សង ហើយមានោនុ្លទេប់ទ្បសភរ ហើយយើង បសងាីតស្លកេពឱ្យរេ់សីងវិញសចញពីនូរក៏ែូសច្ចនោះខែរេងឃរមថាពួក អ្នកភាញក់រលរក» ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានព្រះបន្ទូលទៀតថា៖
ﭽﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓﮔ ﭼ الحجر: ٨٨ មានន័យថា៖ «យើងបានបញ្ជូនែយល់ដើម្បីបងាពពក្ររក្សភាៀង ហើយ យើងបានបញាុោះពីពពក្នោះនូវររក្សភាៀងេទ្ម្គប់ឱ្យពួកអ្នកររួលទន សទ្ស្លចទេពែំណាំ និងរុកឱ្យេតវពាហ្សនៈ្រក ហើយពួកអ្នកោមនលរធ ភាពនរងេតុក្ររក្ទាំងនោះសីយ» ។ ាមការឱ្យែរងរបស់វិរាស្លស្រេតរំសនីបែយល់មានតួនរីបគាត់ែំណាំរុក្ខជាតិជាសទ្ចីនាមរយៈការបក់លំអផងផ្កាបគាត់ោនសៅវិញសៅ មក និងបងាពពក្ររក្សភាៀង។ វិរាស្លស្រេតរំសនីបបានកំណត់ថា ពពក ររក្សភាៀង និងែយល់មានការពាក់ពាន់ោនជាទ្បព័នធ។ ាំងពីសែីមសរៀងមក មានុេគេិតថា ររក្សភាៀងធាក់ពីលើមេឃមក្តែមតង។ ក៏ប៉ាុខនតវិរាស្លស្រេត ពិតបានរក្សឃីញថា ែយល់មានតួនរីធ្វើឱ្យពពក្មានចលន បក់នំ
យកលំហ្សួតសចញពីេមុទ្រ មហេមុទ្រ និងទ្បមូល្តុំផ្កទាំងពពក ទាំងឡាយ ហើយបក់នំយកលំហ្សួតេមុទ្រសៅបំប៉ានពពក។ មា៉ាងវិញ ទៀតែយល់មិនទោន់តែនំលំហ្សួតេមុទ្រមក្បំប៉ានពពក្ប៉ាុសណាណោះសរ តែ ខថ្មទាំងបានទេូបទញយកពពក្មកាុំោន ហើយបគាត់ពពក្ទាំង នោះ នរងទោប់តូចៗខែលមានទុក្ជាតិអំបិលេំបូរខបបខែលគេហៅថា (កំណក្នុយសកាអុិក) ខែលរស្លត់ាមចរនតែយល់ពីេមុទ្រនិងមហេមុទ្រ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានព្រះបន្ទូលទៀតថា៖
ﭽﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮﯯ ﭼ الروم: ٤٨ មានន័យថា៖ «អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បញាូនែយល់បក់ធ្វើឱ្យពពក្មាន ចលន ទ្រង់ពទ្គយពពក្ទាំងនោះាមតែទ្រង់េពវព្រះរ័យ ទ្រង់ស្វី ឱ្យវាកាយជាផ្កទាំងជាសទ្ចីនែុេៗោន។ អ្នកនរងសឃីញររក្សភាៀងសចញពី ចសនាោះពពក្ទាំងនោះ។ សៅសពលខែលអល់ឡោះជាម្ចាស់បញ្ជូនពពក នោះសៅកាន់ទ្កុមែញុំបសទ្មីណាខែលទ្រង់េពវព្រះរ័យនោះ ពួកគេនំោនេបាយរីក្រយ» ។ ាមវិរាស្លស្រេតបានររួលស្លាល់ថា ជាការពិតណាេ់ែំណាក់កាលទនការបងាពពក្ខែលខចងដោយេមពីរអាល់េួរអានែយល់ ជាអ្នកនំយកលំហ្សួតររក្ខែលេំបូរសៅដោយស្លរធាតុ្សំរបស់អំបិល ពីេមុទ្រ និងមហេមុទ្រសៅកាន់ទេទប់ស្សងៗទនបរិយាកាេ។
ស្លរធាតុ្សំខែលបក្នំយកសៅនោះគេហៅថា (កំណក្នុយសកាអុិក) ជាទោប់តូចលអិតខែលទ្បមូល្តុំជុំវិញវាដោយលំហ្សួតររក្សីងលើកនុង រូបភាពជាតំណក់ររក្រយបា៉ាយពាេសពញមេឃ បសងាីតបានជាពពក។ បន្ទាប់មក ដោយស្លរតំណក់ររក្សភាៀងៃន់ជាងែយល់ ក៏បសងាីតបានផ្កទាំង ពពក្ររក្សភាៀង ហើយនោះគេហៅថាសភាៀងំធាក់មក្លើខ្នែី។ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭽﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃ ﰄ ﰅ ﰆ ﰇ ﰈ ﰉ ﰊ ﰋ ﰌ ﰍ ﰎ ﰏ ﰐ ﰑ ﰒ ﰓ ﰔﰕ ﰖ ﰗ ﰘ ﰙ ﰚﰛ ﭼ النور: ٤٨ មានន័យថា៖
«តើអ្នកមិនសឃីញសរឬអល់ឡោះធ្វើឱ្យពពក្រស្លត់ាមតែទ្រង់េពវព្រះរ័យ ទ្រង់ទ្បមូល្តុំបនទប់ពីវាសៅរយបា៉ាយ? បន្ទាប់មក ទ្រង់បសងាីតវាជាពំនូក្មួយ ហើយអ្នកសឃីញររក្សភាៀងធាក់ សចញពីចសនាោះពំនូក្ពពក្នោះ។ ទ្រង់បញាុោះពីពពក្នោះនូវេំណុំទ្ពិល ខែលមានរំហ្សំែូចភនំ។ ទ្រង់ធ្វើឱ្យេំណុំទ្ពិលនោះមក្ទ្តូវប៉ាោះនរណា ខែលទ្រង់េពវព្រះរ័យ ហើយទ្រង់បសញ្ជៀេវាពីនរណាខែលទ្រង់េពវ ព្រះរ័យ។ ពនាឺសាក្បសនទរសចញពីពពក្នោះគេទីរតែឆ្ក់យកខែសខភនក ទាំងទេុង» ។ នោះេឺជាែំណាក់កាលស្សងទៀត ទនែំណាក់កាលបងាពពក ររក្សភាៀងេឺជាពំនូក្ពពក។ សៅសពលខែលែុំពពក្តូចៗទ្បមូល្តុំោនជា ពំនូកេរសីងលើ េឺកើតសចញពីចរនតែយលបក់សីងលើមានក្ម្គាំងខ្លាំង ទ្តង់ចំណុចក្ណាតលពពក្ជាងសៅេងខ្លង។ ពំនូក្ពពកែពុរសីងលើ
រហ្សូតែល់តំបន់េម្គពែយល់ទ្តជាក់ខ្លាំងក៏បសងាីតជាែំណក់ររក្សភាៀង និងទ្ពិល បន្ទាប់មកេំណុំែំណក់សភាៀងនោះកាន់តែៃន់សីងៗធ្វើឱ្យ ចរនតែយល់មិនអាចទ្រទ្រង់បានក៏ធាក់ជាររក្សភាៀង។ ែូចខែលព្រះបន្ទូល ខ្លងលើបានបញ្ជជក់ថា ទ្ពិលជាអ្នកររួលែុេទ្តូវចំសពាោះបនទុក្អេាិេនី ខែលជាមូលសហ្សតុបងាឱ្យមានរនទោះ និងសាក្បសនទរ។ វិរាស្លស្រេតពិតទាំង នោះ ពួកអ្នកទ្បាជ្ញបានររួលស្លាល់បនទប់ពីស្វីការទ្ស្លវទ្ជាវអេ់រយៈ កាល១០ឆ្នំ។ សៅសពលខែលែយល់អាចផ្កតច់បនទុកែក្ខ្លងលើសចញពី បនទុក្បូក្ខ្លងសទ្កាមធ្វើឱ្យកើតការបសញាញអេាិេនីក្នុងរូបភាពជាសាក បសនទរ ហើយរសាក្បសនទរនោះបណាតលឱ្យមានកំសៅយា៉ាងខ្លាំងកើត សីងភាមៗក្នុងតំបន់នោះទាំងមូល ហើយចរនតែយល់ទ្តូវខបក្ខ្លាត់ខ្លាយ បណាតលឱ្យកើតជារោន់។ រីឯការបសញាញបនទុក្អេាិេនីក្នុងរូបភាព ណាមួយលើទ្ទខ្នែី ក្នុងេភាពែូចនោះគេហៅថា រនទោះបាញ់។ អល់ឡោះបានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﯸﭽ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﭼﯽ الرعد: ٤٣ មានន័យថា៖ «ទ្រង់បញ្ជូនរនទោះមក ហើយទ្រង់ធ្វើឱ្យរនទោះនោះបាញ់ទ្តូវ នរណាខែលទ្រង់មានសចតន» ។
េមពីរអាល់េួរអា ិងេតវ ហ ៈ
អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭣﭽ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴﭵ ﭼ النحل: ٦٦ មានន័យថា៖ «ពិតប្រាកដេទ្ម្គប់ពួកអ្នកេតវពាហ្សនៈជាតួយា៉ាងេួរ ឱ្យទ្តិោះរិោះពិច្ចរណា ពួកអ្នកសឃីញផ្កទល់នរងខភនក្ថា យើងបានតល់ររក សោោះែ៏បរិេុរធែល់ពួកអ្នក ខែលកើតសចញពីោមក្និងឈាមរបស់វា មានឱ្ជារេឆៃញ់ពិស្លេទ្ម្គប់ពួកអ្នកររួលទន»។ អ្នកេិកាទ្ស្លវទ្ជាវវបប្ម៌បូពា៌ លោក មូរីេ ពូកាយ បាន និយាយអំពីព្រះបន្ទូលនោះថា៖ ដើម្បីខេវងយល់អ្តាន័យទនព្រះបន្ទូល ក្នុងរេសនៈជាលក្ខណៈវិរាស្លស្រេត ច្ចំបាច់ទ្តូវពរងលើចំសណោះវិជាជ ទក់រងនរងមុែគរអ្វយវៈខែល្លិតអាហរេំខ្លន់ដើម្បីាត់ាត់ែល់េរីរងាកាយរូសៅ។ អាហរនោះកើតសចញពីទ្បតិក្មមេីមីខែលកើត
សីងក្នុងបំពង់រំោយអាហ្សរ... ស្លរធាតុទាំងនោះកើតសចញពីអផងាធាតុ
ខែលមានសៅក្នុងសពាោះសវៀន។ សៅសពលខែលស្លរធាតុនោះចូលែល់ សពាោះសវៀនក្នុងែំណាក់កាលទ្បតិក្មមេីមីច្ចំបាច់មួយ ឆាងកាត់ាមរយៈ
បំពង់សពាោះសវៀនជាចលន្មមាមួយ...ការស្វីចលនបំោេ់រីនោះមាន
ពីរាូវេឺ រី១ ាមរយៈបំពង់លេិការី២ ផ្កាេ់រីដោយមិនផ្កទល់ាម រយៈចលនេរទេឈាមំខែលនំយកស្លរធាតុទាំងនោះសៅកាន់សថាីម ហើយសៅរីនោះកើតមានការខទ្បទ្បួល។ សៅរីបំុតស្លរធាតុនោះសចញ ពីសថាីមសៅកាន់ចរនតឈាម។ សៅសពលស្លរធាតុទេប់យា៉ាងឆាងកាត់ាម ចរនតឈាមេឺមានរទ្មង់ខបបនោះ។
ទ្ក្សពញសោោះខែលបសញាញស្លរធាតុបសងាីតររក្សោោះ ហើយ ទ្ក្សពញទាំងនោះទ្តូវាត់ាង់ដោយស្លរធាតុចិញារមខែលកើតសចញពីការ រំោយអាហរខែលទ្តូវបញ្ជូនមកាមរយៈចរនតឈាម។ ឈាមមាន តួនរីនំយកស្លរធាតុចិញារមខែលកើតសចញពីអាហរក្នុងសពាោះសវៀន បញ្ជូនសៅចិញារមទ្ក្សពញសោោះ ហើយបសងាីតបានជាររក្សោោះ ហើយស្លរ ធាតុចិញារមទាំងនោះក៏ទ្តូវាត់ាង់ែល់េរីរងាស្សងៗទៀតផងខែរ។ រិនន័យទាំងនោះសៅមានក្ទ្មិតសៅសីយេពវទថៃគេច្ចត់រុក ថាជាលរធ្លទនការទ្បតិក្មមេីមី និងជាេរីរស្លស្រេតទនការរំោយ អាហរ។ ែញុំេិតថាការមានព្រះបន្ទូលក្នុងេមពីរអាល់េួរអានបញ្ជជក់ពី រិនន័យនោះ មិនអាចបក្ទ្ស្លយេមសហ្សតុ្លជាោច់ខ្លតរហ្សូតែល់េម័យករោយបនទប់ពីគេរគេររិនន័យនោះសីង។ ពិតប្រាកដ ណាេ់ វិរាស្លស្រេតពិត និងរិនន័យស្សងៗទៀតខែលមានខចងេឺជា ការទាេ់បន្ទូលមក្ពីអល់ឡោះជាម្ចាស់។ មានុេសជាតិនេម័យនោះ មិនែរងពីរិនន័យទាំងនោះជាវិរាស្លស្រេតពិតនោះសីយ។
េមពីរអាល់េួរអា ិងភែំ
អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭤﭽ ﭥ ﭦ ﭧﭨ ﭩ ﭪﭫ ﭼ النبأ: ٦-٧ មានន័យថា៖ «តើមិនខមនសរឬយើងបសងាីតែីជាទ្ទរបគេមី ហើយភនំ ទាំងឡាយជាេនរង» ។
ពួកអ្នកទ្បាជ្ញបក្ទ្ស្លយពីតួនរីភនំក្នុងការរក្សាតុលយភាពថា៖
ពិតប្រាកដ ភនំមានការោតេនធរងយា៉ាងំសផងសទ្កាមទេទប់ខ្នែី។ គេរក្សឃីញថា េំបក្ខ្នែីមានកំរេ់ទ្បខហ្សលចសនាោះពី ៣០ សៅ ៦០ េ.ម។ ពួកគេែរងាមរយៈឧបក្រណ៍ (ស្លក់មូទ្ក័ហ្សវ) ខែលបញ្ជជក់ឱ្យែរងថា ទេប់ភនំទាំងអេ់មានឫេច្ចក់សទៅក្នុងែីទេទប់សទ្កាមខែលរន់ ដើម្បីរប់លំនរងេំបក្ខ្នែីទេទប់លើខែលររង។ ែូសចនោះមានឫេចុោះ សៅសទ្កាម និងលើទេទប់ស្សងៗទនទ្ទខ្នែី។ ភនំជួយរក្សាលំនរងេំបក្ខ្នី រប់មិនឱ្យរស្លត់អ្ខណតតរវាងទេទប់នីមួយៗែូចជាេនរង។ ែូចខែលព្រះបន្ទូលបានពិពណ៌នថាវាហក់បីែូចជាខែក្សោលខែលែំ ជាប់នរងស្លច់សឈីយា៉ាងម្គំ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលទៀតថា៖
ﭽﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛﭜ ﭼ النحل: ١٣ មានន័យថា៖«ទ្រង់បានរម្គាក់ភនំមក្លើខ្នែីដើម្បីរប់លំនរងកុំឱ្យ បញ្ជាួយែល់ពួកអ្នក ហើយទ្រង់បសងាីតឱ្យមានរសនា និងាូវដើម្បីឱ្យពួក អ្នកសៅែល់រិេសៅខែលែាួនចង់សៅ» ។ វិរាស្លស្រេតរំសនីបបានរក្សឃីញថា ភនំខែលោក់ពទ្គយសៅ លើខ្នែីមានលក្ខណៈអ្ស្លារយជួយរក្សាតុលយភាពខ្នែី សបាោះបងាប់ ជាប់មិនគយនរងរសបីក និងបញ្ជាួយសីយ ជាពិគេភនំខែលពួកភូេពភវិរូ ហៅថា (ជួរភនំខ្លវត់ខែវង) ខែលមានសៅពាេសពញរវីបទាំងឡាយទន
េក្លលោក។ តើបុរសអ្នកខរក្មមរេ់សៅក្នុងេងាមមួយមនុេសភាេ សទ្ចីនមិនសចោះអ្ក្សអាចែរងពីវិរាស្រេតពិតនោះយា៉ាងែូចសមតច?
ទ្រកិងជីវិត អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﮞﭽ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣﮤ ﮥ ﮦﮧ ﭼ األنبياء: ٣٤ មានន័យថា៖ «សោស្លរររក្ធ្វើឱ្យអ្វីៗទេប់យា៉ាងមានជីវិត តើពួកគេមិន ទ្ពមសជឿសរឬ?» ។ វិរាស្លស្រេតរំសនីបបានរក្សឃីញថា ររក្ជាស្លរធាតុសែីមក្នុង ការបសងាីតសកាេិកាមានជីវិត។ សហ្សតុនោះ េីមីវិរាមការទ្ស្លវទ្ជាវ រំសនីបបានរក្សឃីញថា ររក្ជាធាតុច្ចំបាច់ និងេក្មមេទ្ម្គប់អ្វីទេប់ យា៉ាងខែលកើតសីងទាំងការខទ្បទ្បួល និងការទ្បតិក្មមននខែល ទ្បទ្ពរតតសៅសៅក្នុងរងកាយ អាចជាមសាបាយ ជាកាតជំនួយ ឬចូល រួមក្នុងការស្វីទ្បតិក្មម ឬការ្លិត។ ដោយសហ្សតុនោះ ររក្ជាធាតុរវតែ មួយេត់ខែលេភាវៈមានជីវិតទាំងអេ់មិនអាចែវោះបាន សទោះជាេភាវៈ នោះមានរំហ្សំ ឬទ្រង់ទ្ទយតូច ឬំ ច្ចប់ស្តីមពីទ្កុមសមទ្កុបរហ្សូតែល់េភាវៈមានជីវិតែ៏ំបំុតខែលមានសៅលើភពខ្នែី។ ទ្ទររក្ខែលទេបែណាប់លើខ្នែី ក្នុងសពលបចាុបបននមាន ទ្បម្គណជា ៧១% ហើយ ២៩% ខែលសៅេល់េឺជាែីលោក។ ទ្បភព ចមបងទនែាួនទ្បាណមនុេសយើង និងេតវេឺជាធាតុររក ក៏ែូចោន ង ខែរចំសពាោះរុក្ខជាតិ។ ាមរយៈវិរាស្លស្រេតវិភាេបានបគាញឲ្យសឃីញថា
ែាួនទ្បាណមនុេសសពញវ័យ ខែលមានអាយុច្ចប់ពី ១៥ឆ្នំ សីងសៅ មានជាតិររក្ទ្បម្គណជា ៧១% ចំសពាោះកុម្គរមានជាតិររក ៩៣% ខែលចងអុលបគាញឲ្យសឃីញថា មានររក ៨០% ខែលមានសៅក្នុងែាួន ទ្បាណមនុេស និងភាេរយខែលសៅេល់េឺជាឈាម ហើយសៅក្នុងែាួន របស់េតវ និងរុក្ខជាតិមានធាតុររក្សទ្ចីនរហ្សូតែល់សៅ ៩០%។
សតើអែកេរងអ្វីខាោះអំពីរ៖
ﮖﭽ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﭼﮥ آل عمران: ٦٦-٧٦ មានន័យថា៖
«ពិតប្រាកដ វិហរែំបូងបងអេ់ខែលគេក្ស្លងសីងេទ្ម្គប់មនុេសេឺវិហរខែលសៅនេរមរក្សាោះជារីឋានែ៏មានពរជ័យ ហើយជារីែ៏មានទ្បសយាជ្ន៍ និងជាគេចក្តីចងអុលបគាញេទ្ម្គប់េក្លលោកទាំងមូល។ ក្នុងវិហរនោះមានភេតុាងបញ្ជជក់យា៉ាង ចាេ់ថាជាស្លនទែក្ស្លងរបស់អុីទ្ពហ្សុីមេឺក្ខនាងផ្កទាំងថ្មខែលអុីទ្ពហ្សីម ឈរសមីលសៅសពលេង់សែឿនវិហរនោះសីង» ។ ក្ស្លងសីងដោយអាោំ ហើយកស្លងសីងវិញជាថ្មីដោយ អុីទ្ពហ្សុីមជាបិាទនពួកព្យាការី។ សៅសពលខែលទ្បពនធរបស់ោត់សឈាមោះ
ហសចីរកើតកូនទ្បុេសឈាមោះអុិស្លមខអ្ល ទ្បពនធោត់សឈាមោះស្លសរ៉ាោះ ទ្បចណឌ ហើយសទ្បីឱ្យអុីទ្ពហ្សុីមយកពួកគេទាំងពីរសៅសៅឆៃយពីែាួន។ ែណៈនោះ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានទាេ់បន្ទូលមកោត់ឱ្យនំពួក គេទាំងពីរសៅកាន់ររកែីមរក្សាោះែ៏ពិេិែឋ។ លឺែូសចនោះ អុីទ្ពហ្សុីមបានស្លតប់ាមការទាេ់បន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់របស់ោត់ ហើយបាននំពួកគេ ទាំងពីរសៅកាន់រីនោះ។ កាលនោះោត់តែងមកេួរេុែរុក្ខទ្បពនធកូន ពីចសនាោះសពលមួយសៅចសនាោះសពលមួយ។ មួយរយៈក្រោយមកោត់សៅ មតងទៀត ហើយអុិស្លមខអ្លកំពុងស្វីទោប់ទ្ពួញសៅសទ្កាមសែីមសឈីមួយ សៅខក្បរអ្ណតូងហ្សាំហ្សាំ។ លុោះសឃីញឪពុក្មកែល់ ក៏េទុោះមក សអាបឪពុក ហើយឪពុក្ក៏េទុោះសៅសអាបកូន។ បន្ទាប់មកោត់បាន និយាយថា៖ ខនអុិស្លមខអ្លកូនេម្គាញ់ ពិតប្រាកដ អល់ឡោះទ្រង់បាន ទាេ់បគាប់ឱ្យឪពុក្ស្វីកិចាការមួយ។ កូនក៏បានតបសៅឪពុលវិញថាេូមឪពុក្ស្វីាមការបគាប់របស់ព្រះជាម្ចាស់ចុោះ! លោកេួរថា តើកូន ឯងជួយឪពុក្សរ? កូនតបវិញថា កូននរងជួយឪពុក។ ោត់និយាយថា ពិតប្រាកដ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានបគាប់ឱ្យឪពុក្ក្ស្លងវិហរមួយសៅ រីនោះ ោត់ក៏បានចងអុលសៅផ្កទាំងថ្មែពេ់មួយ។ សៅរីនោះ ខែលពួកោត់ ទាំងពីរបានលើកសែឿនវិហរ អុិស្លមខអ្លជាអ្នកជ្ញ្ជូនថ្ម ហើយ អុីទ្ពហ្សុីមជាអ្នកសរៀបថ្មដើម្បីក្ស្លង។ លុោះសរៀបបានែពេ់ហើយ អុិស្លមខអ លបានលីែុំថ្មួយ (ថ្មអាល់ម្គ៉ាសកាម) ោក់ឱ្យឪពុក។ ោត់ឈរលើថ្ម នោះដើម្បីក្ស្លងបនត ហើយអុិស្លមខអ្លហ្សុចថ្មឱ្យោត់។ ក្នុងសពលកំពុង ក្ស្លងនោះ ទាំងកូនទាំងឪពុក្បួងេួងថា៖
«ربنا تقبل منا إنك أنت السميع العليم» មានន័យថា៖ «ឱ្ព្រះជាម្ចាស់េូមទ្រង់សមាតររួលយកពីពួកយើងផង ចុោះ ទ្រង់មហលឺ មហែរង»។ ោត់ទាំងពីរបានក្ស្លងរហ្សូតែល់ជុំវិញ វិហរ (ហវត់ហ្សុលហពរី ៣៣៦៤)។ កៈហ្សពោះជារីក្ខនាងខែលពួកមូេាីមរូទាំងេក្លលោកសឆ្ពោះេំសៅសៅសពលចង់ថាវយបងាំ ជានិមិតតេញ្ជញេម្គាល់ការឯក្ភាពខ្លង ជំសនឿ និងជារិេសៅេទ្ម្គប់ពួកអ្នកមូេាីមេំសៅសឆ្ពោះទាំងកាយ ចិតត វិញ្ជញណសៅកាន់អល់ឡោះជាម្ចាស់ទនេក្លលោក។ អល់ឡោះជា ម្ចាស់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﮘﭽ ﮙ ﮚ ﮛ ﭼﮜ البقرة: ١٣٣ មានន័យថា៖ «សបីសទោះជារិេណាក៏ដោយខែលពួកអ្នកតទ្មង់សៅេឺរី នោះជារិេរបស់អល់ឡោះ» ។ ពួកអ្នកមូេាីមេំសៅសៅកាន់កៈហ្សពោះាវា៉ាហ្សវជុំវិញ (ស្វី្មម យាទាជុំវិញ)កៈហ្សពោះពុំខមនេការៈចំសពាោះវិហរនោះសរ តែជាការគោរពេការៈចំសពាោះអល់ឡោះជាម្ចាស់។ ែូចទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭙﭽ ﭚ ﭛ ﭜﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤﭥ ﭼ قريش: ٤-٨ មានន័យថា៖
«ចូរឱ្យពួកគេគោរពេការៈចំសពាោះព្រះជាម្ចាស់ទនវិហរ នោះ ខែលទ្រង់បានទ្បទនចំណីអាហរែល់ពួកគេឱ្យរួចុតពីសទោោះ រុរភិក្ស និងទ្បទនគេចក្តីេុែេុវតាិភាពមិនឱ្យពួកគេភ័យខ្លាច»។
នំមក្ពីលើមេឃ បន្ទាប់មកពួកគេទាំងពីរក៏ក្ស្លងបសងាីយ...។
ថ្មនោះពណ៌សលមរងទ្ក្ហ្សមសៅទ្តង់ទ្ជុងខ្លងតបូងទនកៈហ្សពោះ សៅ ខ្លងសឆ្វងទវរកៈហ្សពោះ។ ែពេ់ុតពីែីទ្បខហ្សលជា១.១០ម៉ា។ សរៀបបងាប់ ភាជប់នរងជ្ញ្ជជំងកៈហ្សពោះ អ្នកខែលាវ៉ាហ្សវទ្តូវឈរពីខ្លងស្លតំថ្មនោះ ច្ចប់ស្តី មាវា៉ាហ្សវ ហើយបញ្ចប់មួយជុំាវា៉ាហ្សវសៅទ្តង់ក្ខនាងនោះផងខែរ។
នោះ។ អុីទ្ពហ្សុីមជាអ្នកក្ស្លង ហើយអុីស្លមខអ្លកូនរបស់ោត់ជាអ្នក ជ្ញ្ជូនថ្មរហ្សូតែល់ក្ស្លងរួចរល់។ ពួកោត់ទាំងពីរបួងេួងថា៖
«ربنا تقبل منا إنك أنت السميع العليم» មានន័យថា៖ «ឱ្ព្រះជាម្ចាស់េូមទ្រង់សមាតររួលយកពីពួកយើងផង ចុោះ ទ្រង់មហលឺ មហែរង» (អាល់ហពសកាសរ៉ាោះ ១២៧)។ ោនសជីងទាំងពីររបស់អុីទ្ពីមសៅេល់រហ្សូតែល់េពវទថៃ ទ្តូវគេ ហ្សុ៊ុំព័រធដោយកញាក់ទ្កាេ់បិរជិតដើម្បីរក្សាពីេំណរក្ដោយស្លរ អាកាេធាតុ។ ោត់បានបគាប់ឱ្យពួកអ្នកមូេាីមថាវយបងាំសៅរីនោះអ្នុ វតតាមព្រះបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖
ﭽﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧﭼ البقرة: ١٢٣ មានន័យថា៖ «មូហំម្គ៉ាត់ ចូររំលរក្ចុោះ សៅសពលខែលយើងបានបសងាីត វិហរកៈហ្សពោះជារីេការៈេទ្ម្គប់មនុេស និងជារីែ៏មានេុវតាិភាព ហើយយើងបានបគាប់ឱ្យពួកគេយកម្គ៉ាសកាមរបស់អុីទ្ពហ្សុីមជាក្ខនាងេទ្ម្គប់ថាវយបងាំ» ។ ោនបាតសជីងនោះជានិមិតតញ្ជញទននិមិតតេញ្ជញទាំងឡាយរបស់ អល់ឡោះ ហើយអានុេាវរីយ៍ែ៏អ្មតៈរបស់ោត់។ ថ្មទ្ជុង និងថ្ម្គ៉ា សកាមរបស់អុីទ្ពហ្សុីមានទ្បភពជាតបូងសៅឋានេួេ៌ ដោយព្យាការីមូហំ ម្គ៉ាត់លោកបានមានទ្បសាសនា៍ថា៖
مسافع بن شيبة احلجيب قال : مسعت عبد اهلل بن عمرو يقول : عت مس رسول اهلل صلى اهلل عليه وسلم يقول وهو مسند ظهره إىل الكعبة : ( كن الر واملقام
ياقوتتان من يواقيت اجلنة ولوال أن اهلل طمس على نورمها ألضاءتا ام بني املشرق ب واملغر) رواه ابن حبان មានន័យថា៖ «សៅសពលខែលអ្នកនំស្លរខ្អក្នរងជ្ញ្ជជំកៈហ្សពោះោត់ បានមានទ្បសាសនា៍ថា ទ្ជុងកៈហ្សពោះ និងម្គ៉ាសកាមអុីទ្ពហ្សុីមជាតបូងមក្ពី ឋានេួេ៌ កុំតែអល់ឡោះរំោយពនាឺរបស់វា សមាោះតបូងទាំងពីរនោះនរង បសញាញពនាឺបំភាឺពីរិេខ្លងកើតរហ្សូតែល់ខ្លងលិច» ។
ខក្បរអ្ណតូងហ្សាំហ្សាំ។ កាលនោះមរក្សាោះពុំទន់មានរណាមានក់រេ់សៅោមនររកោមនអ្វីទាំងអេ់ ហើយអុីទ្ពហ្សុីបានោក់ម្គតយកូនឱ្យសៅរី នោះ។ ោត់បានរុក្ខាសលមីឱ្យមួយថផង់ និងររក្មួយថផង់ខេបក។ បនទប់ មក អុីទ្ពហ្សុីមបានគក្ក្រោយ សហ្សីច្ចក្សចញ ម្គតយអុីស្លមខអ្លបានរត់ាមពីក្រោយ ហើយនិយាយថា៖ ខនអុីទ្ពីហ្សុីម តើអ្នកសៅណា តើលោក ទ្បុងរុក្យើងសច្ចលសៅទ្ជ្លងភនំខែលោមនមនុេសោមនអ្វីទាំងអេ់នោះ ខមនសរ? ោត់បាននិយាយពាក្យនោះែខែលៗសទ្ចីនែង តែអុីទ្ពហ្សុីម មិនទ្ពមគក្សមីលោត់សស្លោះ។ ោត់ក៏េួរបនតថា តើអល់ឡោះសទ្បីឱ្យ អ្នកស្វីអ្ញារងឬ? អុីទ្ពហ្សុីមសឆាីយថា ទ្តូវហើយ។ ោត់ក៏តបវិញថា៖ សបី អ្ញារងទ្រង់នរងមិនសបាោះបង់យើងសច្ចលសីយ។ ោត់ក៏ទ្តលប់មក ក្រោយវិញ ហើយអុីទ្ពហ្សុីមច្ចក្សចញសៅរហ្សូតែល់តំបន់ ស្លនីយោះ ខែលពួកគេខលងសឃីញោត់ ោត់ក៏ខបរមុែសៅកាន់វិហរ ហើយបាន បួងដោយពាក្យប៉ាុនមនម្គ៉ាត់លើកទែសីងលើថា៖
ﭽﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ
ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜﮝ ﭼ إبراهيم: ٧٤ មានន័យថា៖
«បពិទ្តព្រះជាម្ចាស់ែញុំបានោក់ទេួស្លរែញុំឱ្យរេ់សៅ ក្ខនាងទ្ជ្លងភនំខែលោមនែំណាំសៅឯវិហរែ៏ពិេិែឋរបស់ទ្រង់។ បពិទ្ត ព្រះជាម្ចាស់ ែញុំស្វីាមការបគាប់របស់ទ្រង់ ដើម្បីឱ្យពួកគេទ្បតិបតតិការ ថាវយបងាំាមសពលកំណត់េូមទ្រង់ខទ្បចិតតមនុេសឱ្យមានគេចក្តី
ទ្បាថានចង់សៅកាន់ពួកគេូមទ្រង់សមាតទ្បទនោភេការៈែល់ពួក គេនូវខាសឈីសទ្ចីនទ្បសភរេងឃរមថា ពួកគេនរកែរងេុណចំសពាោះទ្រង់» ។ ម្គតយអុីស្លមខអ្លបានចិញារមកូន ហើយររួលទនចំណី និង ររក្ខែលបតីបានរុកឱ្យ។ លុោះែល់អេ់គេបៀង រូបោត់ ទ្ពមទាំងកូន សទេក្ររកោត់សឃីញកូនខទេក្យំខ្លាំងសពក សទ្ពាោះសទេក្ររក ទ្ទំទៀត មិនបាន សមីលសឃីញភនំស្លហវសៅជិតជាងគេ ោត់ក៏រត់សីងសៅលើភនំ នោះ េំ រងសមីលសៅទ្ជ្លងភនំ ខ្លាចខទ្កផងសឃីញមានមនុេសមន តែ មិនសឃីញមានមនុេសណាមានក់សស្លោះ។ ោត់បានចុោះពីលើភនំស្លហវ សែីរ ចុោះសៅទ្ជ្លងភនំោត់បានកាន់ជាយេំពត់ម្គខងហើយទ្បរងសែីរែូចជា មានុេសសែីរអេ់សជីង សែីររហ្សូតុតទ្ជ្លងភនំ។ បន្ទាប់មកោត់បានេំសៅសៅកាន់ភនំម្គ៉ាសរ៉ាវ៉ាោះ សីងលើភនំ ហើយឈរេំ រងសមីលសៅសទ្កាម ខ្លាចខទ្កផងមានមនុេសមន តែពុំមានសឃីញនរណាមានក់សស្លោះ ោត់ស្វីែូសចនោះទ្បាំពីរែង។ អិពនូ អាបាេ និយាយថា អ្នកនំសារមូហាំម៉ាត់ បានមានទ្បសាសនា៍ថា៖ នោះេឺជាស្លអុី (ែំសណីរសីងចុោះ) របស់អ្នក ស្វីបុណយហ្ស័ជ្រវាងភនំទាំងពីរ។ លុោះោត់សីងែល់លើភនំ ោត់បានលឺេំ សលង ហើយនិយាយថា សៅគេៃៀម និយាយជាមួយែាួនឯង បន្ទាប់មកោត់បានលឺេំសលងទៀត ហើយោត់និយាយជាមួយែាួនឯងថា លឺសរ! មានគេមក្ជួយេសស្រគាោះហើយ ក៏ទ្ស្លប់តែមានសរវាសៅទ្តង់ក្ខនាងអ ណតូងហ្សាំហ្សាំ សរវានោះបានយកស្លាបច្ចក់សៅសទ្កាម ធ្វើឱ្យុេររក សចញសទៅ ហើយោត់ច្ចប់ស្តីមយកទែកាយែីរប់ររក។ ោត់បានក្បង់ ររកោក់ក្នុងថផង់ខេបក ររក្នោះបានទេក្សៅវិញបនទប់ពីោត់បានក្ប ង់។ អិពនូ អាបាេនិយាយថា អ្នកនំសារមូហាំម៉ាត់បានទ្បសាសនា៍ថា
អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់អាណិតសមាតចំសពាោះម្គតយអុិស្លមខអ្ល ប្រសិនបើោត់រុកឱ្យររក្ហ្សាំហ្សាំសហ្សៀសច្ចល ឬមិនបានក្បង់ោក់ក្នុងថផង់ខេបក សរនោះ សមាោះររក្ហ្សាំហ្សាំនរងហ្សូរក្សាយសៅជារសនា។ ោត់បានរក្ររក្ហ្ស ស្លំហ្សាំនោះ ហើយបានបំសៅកូន សរវាបានទ្បាប់ោត់ថា ចូរកុំខ្លាច អេ់ររក ពីសទ្ពាោះរីនោះ ជាវិហររបស់អល់ឡោះ ខែលសក្មងនោះនិងឪពុក របស់គេនរងក្ស្លងវិហរនោះសីង ពិតប្រាកដ អល់ឡោះនរងមិនរុក ពួកអ្នកសច្ចលសីយ (ហវត់ហ្សុលបារីយ៍ ៣៣៦៤)។ អ្ណតូងនោះសៅេល់រហ្សូតែល់មកែល់េពវទថៃ ពួកអ្នកមូេាីមបានយកមក្រក និងរុក នំយកសៅកាន់ទទុក្សរេរបស់ែាួនសរៀងៗែាួន។ ៥- ភនំស្លហវ និងម្គ៉ាសរ៉ាវ៉ាោះ ស្លហវ និងម្គ៉ាសរ៉ាវ៉ាោះជាភនំពីរខែលម្គតយរបស់អុីស្លមខអ្លបាន សីងចុោះដើម្បីរក្អ្នកជួយេសស្រគាោះែាួនឯង និងកូនរបស់ោត់អុីស្លមខអ្លែណៈខែលអេ់ររក និងអេ់គេបៀង។ ក្នុងការទ្បារពវពិីបុណយហ្ស័ជ ឬ អុ៊ុំសរ៉ាោះ មានុេសនំោនស្វីែំសណីរសីងចុោះលើភនំទាំងពីរនោះជាការរក្សាភាព អ្មតៈទនអ្នុេាវរីយ៍នោះ ហើយក៏ជាការទ្បតិបតតិាម្មមនិយម និងតំ សកីងអ្តតេញ្ជញណសាសនាឥស្លាម ទ្ពមទាំងជាការរំលរកែល់ពរជ័យ របស់អល់ឡោះចំសពាោះោត់ហសជីរ និងកូនរបស់ោត់សឈាមោះអុិស្លមខអ្លែណៈខែលទ្រង់បានជួយេសស្រគាោះោត់ពីការសទេក្ឃាន។ ែូចមាន និយាយសៅក្នុងហរីេរបស់អិពនូអាបាេថា៖
«ទ្ទំទៀតមិនបាន សមីលសឃីញភនំស្លហវសៅជិតជាងគេ ោត់ក៏រត់សីងសៅលើភនំនោះ េំ រ ងសមីលសៅទ្ជ្លងភនំ ខ្លាចខទ្កផងសឃីញមានមនុេសមន តែមិនសឃីញ មានមនុេសណាមានក់សស្លោះ។ ោត់បានចុោះពីលើភនំស្លហវ សែីរចុោះសៅ
ទ្ជ្លងភនំោត់បានកាន់ជាយេំពត់ម្គខងហើយទ្បរងសែីរែូចជាមនុេស សែីរអេ់សជីង សែីររហ្សូតុតទ្ជ្លងភនំ។ បន្ទាប់មកោត់បានេំសៅសៅ កាន់ភនំម្គ៉ាសរ៉ាវ៉ាោះ សីងលើភនំ ហើយឈរេំ រងសមីលសៅសទ្កាមខ្លាចខទ្កផង មានមនុេសមន តែពុំមានសឃីញនរណាមានក់សស្លោះ ោត់ស្វីែូសចនោះទ្បាំពីរែង។ អិពនូ អាបាេ និយាយថា អ្នកនំសារមូហាំម៉ាត់បានទ្បសាសនា៍ ថា៖ នោះេឺជាស្លអុី (ែំសណីរសីងចុោះ) របស់ពួកអ្នកស្វីបុណយហ្ស័ជ្រ វាងភនំទាំងពីរ»។ អាល់ពូសខ្លរីយ៍។ ៦-ការេប់ទ្កួេៈ ជាក្ខនាងទាំងឡាយខែលបិស្លចទេសសានបានបគាញែាួនឱ្យ អុីទ្ពហ្សីមសឃីញ សៅសពលខែលោត់បានច្ចប់ស្តីមអនុវត្តតាមការបគាប់ របស់ព្រះជាម្ចាស់យកកូនសៅស្វីពិឃាតបូជា។ បិស្លចចង់លបួងឱ្យអុីទ្ព ហ្សុីមសបាោះបង់ការអនុវត្តតាមការបគាប់របស់អល់ឡោះ។ សៅទ្តង់ក្ខនាង ទាំងនោះ អុីទ្ពហ្សីមបានកាន់ទោប់ទ្កួេ ហើយេប់ចំមុែបិស្លចនោះ ដោយពោលពាក្យថា (هللا أكبر) មានន័យថាអល់ឡោះមហំ ហើយ បួងេួងេុំឱ្យទ្រង់ការពារោត់ពីបិស្លចនោះ។ អិពនូ អាបាេ ខែល មានគរថាែបររក្សលមទនទ្បជាជាតិឥស្លាមបាននិយាយថា ែណៈខែល អុីទ្ពហ្សីមេំណពវចិតតរបស់អល់ឡោះ មកែល់រីេការៈទាំងឡាយ (مناسك) បិស្លចបានបគាញែាួនសៅទ្រង់សោលអាសកាហ្សពោះ ោត់បានេប់ វាចំនួន៧ទោប់ទ្កួេ រហ្សូតែល់ក្ប់បាត់សៅក្នុងែី។ វាបគាញែាួនមតង ទៀតសៅសោលរី២ ោត់បានេប់វាចំនួន៧ទោប់ទ្កួេ រហ្សូតែល់ក្ប់ បាត់សៅក្នុងែី។ បន្ទាប់មក វាបានបគាញែាួនឱ្យោត់សឃីញសៅសោលរី ៣ ោត់បានេប់វាចំនួន៧ទោប់ទ្កួេទៀត រហ្សូតែល់ក្ប់បាត់សៅក្នុង
ែី។ អិពនូ អាបាេ និយាយថា បិស្លចទេសសានទ្តូវគេប់ទ្បហរ ហើយពួកអ្នកស្វីាមសាសនាបិារបស់ពួកអ្នកេឺ អុីទ្ពហ្សុីម។ សៅសពលអល់ឡោះជាម្ចាស់ស្លកែរងពីចិតតសស្លមោះទ្តង់របស់អុី ទ្ពហ្សុីមក្នុងការអនុវត្តតាមការបគាប់របស់ទ្រង់ ទ្រង់បានឱ្យថ្នូរនរងកូន របស់ោត់អុីស្លមខអ្លដោយេតវពខពំមួយកាលដើម្បីេំសោះជំនួេ កូនរបស់ោត់។ ែូសចនោះ ការស្វីពិឃាតេតវបូជារបស់ពួកអ្នកមូេាីមកាយ ជា្មមនិយមេទ្ម្គប់ពួកគេដើម្បីបូជាចំសពាោះអល់ឡោះែរងេុណ ចំសពាោះទ្រង់ ហើយជាការរំលរក្អ្នុេាវរីយ៍អ្មតៈរបស់ោត់ទាំងពីរ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭩﭽ ﭪ ﭫﭬ ﭼ الصافات: ٧٣٣ មានន័យថា៖ «យើងបានេសស្រគាោះអុីស្លមខអ្លជំនួេដោយេតវពខពំ មួយកាល»។ ពួកអ្នកមូេាីមក្នុងពិីបុណយហ្ស័ជ្របស់ពួកគេសៅសពលេប់សោល ពួកគេអនុវត្តតាម្មមនិយមបិារបស់ពួកគេអុីទ្ពហ្សុីម ហើយបានោក់ បណាតស្លចំសពាោះបិស្លចទេសសានជាេទ្តូវរបស់ពួកគេ។ ច្ចំបាច់ទ្តូវ ទ្បយុរធទ្បឆំងជាមួយនរងគេដោយការជំនោះនរងែាួនឯងែំទ្បរងទ្បតិបតតិាមការបគាប់របស់អល់ឡោះ ហើយសជៀេវាងពីបំរមរបស់ទ្រង់។ ៧-ទថៃបុណយឥស្លាមៈេទ្ម្គប់ពួកអ្នកមូេាីមមានបុណយពីរែងក្នុង១ឆ្នំ រី១េឺបុណយ រយា៉ាហ្សវិតសទាោះ ទ្បទ្ពរតតសៅសៅចុងខែរ៉ាម្គ៉ាោន គេសៅែូសចនោះ សទ្ពាោះពួក អ្នកមូេាីមច្ចំបាច់ទ្តូវបញ្ចប់បួេរបស់ពួកគេដោយការបង់ហ្សាក្ត់ហ្សវិត
សទាោះ។ ខចក្ច្ចយហ្សាកាត់នោះ ពីចំណីអាហរខែលទ្បសរេនីមួយៗ ច្ចត់រុក្ជាគេបៀង ខចក្ជូនែល់ពួកអ្នករីរ័លទ្ក និងពួកអ្នកែវោះខ្លត។ បុណយរយា៉ារី២េឺ បុណយរយា៉ាអាត់ហ (រយា៉ាហជី) គេឱ្យសឈាមោះែូសចនោះ សទ្ពាោះជាទថៃខែលពួកអ្នកមូេាីមនំោនេការៈបូជាចំសពាោះអល់ឡោះជា ម្ចាស់ដោយការេំសោះេតវទ្បតិបតតិាម្មមនិយមរបស់អុីទ្ពហ្សុីម។ សៅសពលខែលោត់យល់េបតិសឃីញអល់ឡោះសទ្បីឱ្យេំសោះកូនរបស់ោត់អុីស្លមខអ្ល ហើយការយល់េបតិរបស់ពួកព្យាការីេឺជាការពិត។ សៅ សពលខែលអុីទ្ពហ្សុីមសបតជាញចិតតេំសោះកូនរបស់ោត់អនុវត្តតាមការ បគាប់របស់អល់ឡោះជាម្ចាស់ ទ្រង់បានទ្ជាបពីចិតតសស្លមោះទ្តង់របស់ោត់ ទ្រង់បានជំនួេដោយេតវពខពែ៏ំមួយកាលចុោះពីលើមេឃ ទ្រង់ សទ្បីឱ្យេំសោះវាជំនួេកូនរបស់ោត់ (េ ូសរ៉ាោះ ស្លហ្សវហវត ១៩-១០១) ។ ពួកអ្នកមូេាីមបានរក្សា្មមនិយមនោះដោយការអនុវត្តតាមបិារបស់ ពួកគេអុីទ្ពហ្សុីម ពួកគេនំោនេំសោះេតវស្វីពិឃាតបូជា ហើយស្លច់ របស់វាខចក្ជូនែល់ពួកអ្នករីរ័លទ្ក និងែវោះខ្លត។
៨- វិហររបស់ព្យាការីមូហំម្គ៉ាត់ៈ វិហរែំបូងបងអេ់ខែលគេក្ស្លងសីងក្នុងឥស្លាម ក្ស្លងដោយ អ្នកនំសារមូហាំម៉ាត់ជាមួយនរងពួកអ្នកោំទ្ររបស់ោត់ែណៈខែលោត់បានសៅែល់រីទ្កុងម្គ៉ាឌីណោះ។ គេក្ស្លងទ្តង់ក្ខនាងខែលេតវអូែឋ របស់ោត់បានសទ្ទមចុោះដោយការបគាប់ពីអល់ឡោះជាម្ចាស់។ សៅ សពលោត់សៅែល់ម្គឌីណោះ មានុេសទាំងឡាយចង់កាន់ខែសនំសៅចូល ទោះរបស់ពួកគេសរៀងៗែាួន តែអ្នកនំសារមូហាំម៉ាត់បានទ្បាប់ឱ្យវាសែីរ
ដោយែាួនឯង រុកឱ្យវាសទ្ទមែាួនចុោះសៅរីណាខែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ ទ្រង់បានបគាប់វា។ សៅទ្តង់ក្ខនាងនោះទៀត ជាបនទប់សែក្របស់អ្នកនំ សារមូហាំម៉ាត់ ក៏ជាក្ខនាងខែលគេបញាុោះេពរបស់ោត់។ ពីសទ្ពាោះពួក អ្នកនំស្លរ ឬពួកព្យាការីទាំងអេ់ទ្តូវគេបញាុោះេពសៅទ្តង់ក្ខនាងខែល ពួកោត់បានររួលមរណភាព។ ចំសពាោះពួកអ្នកមូេាីមសៅសពលសៅ ថាវយបងាំសៅវិហររបស់ោត់ ពួកគេនរងសែីរក្សាត់បនទប់សែក្របស់ោត់េបបីឱ្យស្លឡាមស្លវេមន៍ចំសពាោះោត់ និងបួងេួងេុំពីអល់ឡោះ ជូនោត់។ ៩-វិហរ ទបតុលមរក្ឌិេ ឬម្គ៉ាេជិត អ្រក្ស្ល វិហរ ទបតុលមរក្ឌិេ ឬម្គ៉ាេជិត អ្រក្ស្លជាតំបន់ែីែ៏ពិេិែឋ ព្រះជា ម្ចាស់ទ្រង់បានសទ្ជីគេីសរីេាំងពីទ្រង់បានបសងាីតេតវលោកជាក្ខនាងេការៈេទ្ម្គប់ពួកអ្នកខែលមានជំសនឿលើព្រះតែមួយ។ េឺជាវិហររី២ ខែលគេក្ស្លងមុនែំបូងបងអេ់សៅលើខ្នែី។ អំពី អាពូ គេុីរ និយាយ ថា ែញុំបានេួរថា បពិទ្តអ្នកនំស្លររបស់អល់ឡោះ តើវិហរណាខែលគេ ក្ស្លងលើខ្នែីនោះមុនគេបងអេ់? ោត់តបវិញថា េឺវិហរកៈហ្សពោះ។ ចុោះ បន្ទាប់មកតើវិហរណាទៀត? ោត់តបវិញថា េឺវិហរម្គ៉ាេជិតអ្រក្ស្ល។ ែញុំេួរទៀតថា តើរវាងវិហរទាំងពីរមានរយៈសពលប៉ាុនមនឆ្នំ? ោត់តប វិញថា រយៈសពល៤០ឆ្នំ សបីអ្នកសៅទន់ថាវយបងាំ ចូរថាវយបងាំចុោះសៅរី នោះ សទ្ពាោះវាជាវិហរ។ េសហ្គេ មូេាីម សៅសពលខែលអាោំបានក្ស្លងកៈហ្សពោះរួច អល់ឡោះជាម្ចាស់ ទ្រង់បានបគាប់ឱ្យោត់សឆ្ពោះសៅកាន់វិហរទបតុលមរក្ឌិេ។ ទ្រង់បគាប់ ឱ្យោត់ក្ស្លងវិហរនោះ ោត់ក៏បានក្ស្លងវិហរនោះ ហើយបានស្វីការ
េការៈចំសពាោះអល់ឡោះក្នុងវិហរនោះ។ វិហរនោះជាការក្ស្លងមុនែំបូងបងអេ់សៅលើររកែីកូឌុេ។ ព្យាការីេ ូទ ម្គ៉ាន ជាអ្នកក្ស្លងសីងវិញ ហើយពទផងីក្វិហរ នោះ។ អ្នកនំសារមូហាំម៉ាត់បានមានទ្បសាសនា៍ថា៖
«ពិតប្រាកដេ ូទ ម្គ៉ាន កូនោវូត សៅសពលក្ស្លងវិហរ ទបតុលមរក្ឌិេរួចោត់ បានបួងេួងេុំពីអល់ឡោះឱ្យទ្រង់្តល់អំណាចែល់ោត់ទេសែៀងនរង អំណាចរបស់ទ្រង់ ហើយកាយជាគេតចខែលោមនមនុេសជំនន់ក្រោយ ណាែូចោត់ ហើយបួងេួងេុំថា អ្នកខែលមក្កាន់វិហរនោះោមន បំណងអ្វីសទៅពីថាវយបងាំនោះ លើកលែងតែគេលុបោងកំហ្សុេរបស់ គេែូចទថៃខែលែាួនគេកើតសចញពីសពាោះម្គតយរបស់គេ។ អ្នកនំស្លរបាន មានទ្បសាសនា៍ថា េំណូមពរទាំងពីរគេបានទ្បទនឱ្យ ហើយែញុំេងឃរម ថា េំណូមពររី៣ក៏គេយល់ទ្ពមខែរ»។ (េសហ្គេ អិពនូ ឃូទេ ម៉ាោះ) វិហរនោះជាកិពឡាត់ែំបូងបងអេ់ ខែលអ្នកនំសារមូហាំម៉ាត់ បានថាវយបងាំសឆ្ពោះសៅវិហរនោះ ហើយពួកអ្នកមូេាីមក៏សឆ្ពោះសៅកាន់ វិហរនោះមុននរងគេសទ្បីឱ្យពួកគេបតូរមក្វិហរកៈហ្សពោះវិញ។ វិហរនោះជា រីខែលអ្នកនំស្លរបានសចញែំសណីរសៅកាន់សៅសពលយប់ ហើយរី នោះខែរខែលោត់សីងសៅលើមេឃ។ សៅរីនោះលោកថាវយបងាំែរក នំពួកពាក្រីទាំងឡាយកនុងយប់សចញែំសណីរសីងលើមេឃ។ មា៉ាង ទៀត វិហរនោះ ជាវិហរពិេិែឋរីបីបនទប់ពីវិហរពិេិែឋទាំងពីរសៅមរក្សាោះ និងម្គ៉ាឌីណោះ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖
ﭽﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭼﭞ اإلسراء: ٣ មានន័យថា៖ «អល់ឡោះទ្រង់បានតំសកីងព្រះអផងាឯង ខែលទ្រង់បាន បគាប់ឱ្យនំែំសណីរែញុំបសទ្មីរបស់ទ្រង់មូហំម្គ៉ាត់សៅសពលយប់សៅទាំង រូបកាយ និងវិញាណសចញពីវិហរអាល់ហរ៉ាមសៅកាន់វិហរម្គ៉ាេជិតអ្រក ស្លខែលយើងបានទ្បទនពរជ័យជុំវិញតំបន់នោះ»។ មិនតែប៉ាុសណាណោះ វិហរនោះ ឋិតក្នុងចំសណាមវិហរខែលគេអ្នុ ញ្ជញតិឱ្យស្វីែំសណីរសៅដើម្បីថាវយបងាំសៅរីនោះ មានហរីេមួយបាន ឱ្យែរងថា ការថាវយបងាំក្នុងវិហរនោះ លបុណយសកីនសរវជា៥០០ េឡាត។ អ្នកនំស្លរបានទ្បសាសនា៍ថា៖ “ចូរពួកអ្នកកុំស្វីែំសណីរសៅ លើកលែងតែសៅកាន់វិហរទាំងបី វិហររបស់ែញុំ វិហរអាល់ហរ៉ាម និង វិហរម្គ៉ាេជិតអ្រក្ស្ល»។ េសហ្គេ អាល់ពូសខ្លរីយ៍ ១០- វិហរេិោេរែសរ៉ាោះជាេិោ ឬជាផ្កទាំងថ្មួយសៅវិហរ ទបតុលមរក្ឌិេ ឋិតសៅចំក្ណាតលរីធារវិហរម្គ៉ាេជិតអ្រក្ស្ល។ ផ្កទាំងថ្មនោះមានកំពេ់ ១៨ខម៉ាទ្ត រររងលើេែវោះ១៣ម៉ា។ សែីមសីយ ផ្កទំថ្មនោះជាកិពឡាត់ ឬ ជារិេថាវយបងាំេទ្ម្គប់ពួកអ្នកនំស្លរទនកូនសៅអុីទ្ស្លខអ្ល ហើយក៏ ធាប់ជារិេថាវយបងាំេទ្ម្គប់ពួកអ្នកមូេាីមមួយរយៈសពលែាីសៅសែីមេម័យឥស្លាម។ បន្ទាប់មក គេបានលុបសច្ចលដោយជំនួេកៈហ្សពោះជា រិេថាវយបងាំវិញ។ អាល់បារ៉ាក ពិន អាេុិបបាននិយាយថា៖ ពួកយើង បានថាវយបងាំជាមួយអ្នកនំសារមូហាំម៉ាត់សឆ្ពោះសៅរិេវិហរ ទបតុល
មរក្ឌិេ រយៈសពល១៦ខែ ឬ១៧ខែ បន្ទាប់មកគេសទ្បីឱ្យពួកយើងខបរ សឆ្ពោះសៅកៈហ្សពោះវិញ។
ចងកំហរងិងភ័យខ្លាចអំពីឥស្លាម សហតុអ្វី?
បងបអូនទ្បិយមិតតអ្នកអានជារីសមទ្តី ក្រោយសពលអានសៀវភៅ នោះរួចេួរេបបីបតូរក្សារយល់ែុេរបស់អ្នកអំពីឥស្លាម ជាពិគេចំសពាោះ បងបអូនខែលខេវងយល់អំពីឥស្លាមពីទ្បភពខែលោមនគេចក្តីរុក្ចិតត។ ឥស្លាមមានលក្ខណៈែូចតសៅ៖
ﮗﭽ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙﯚ ﭼ النساء: ٦٤ មានន័យថា៖ «ចូរគោរពេការៈចុោះចំសពាោះអល់ឡោះ ស្លតប់ាមបគាប់ ទ្រង់។ ចូរកុំគោរពរួមជាមួយទ្រង់នូវអ្វីមួយ។ ចូរក្តញ្ញូ និងគោរពេិរធិ ឪពុក្ម្គតយ ស្លច់ញាតិ កុម្គរកំទ្ពា អ្នករីរ័លទ្ក អ្នកជិតខ្លងខែលជាប់ ស្លច់ញាតិ ញាតិជិតខ្លង មិតតភក្តិរួមែំសណីរ និងមិតត
ភ័ក្តិរេ់សៅក្នុងភូមិជាមួយោន ហើយ្តល់េិរធិចំសពាោះែញុំបសទ្មីទាំងទ្បុេ ទាំងទេី។ ពិតប្រាកដ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់មិនេពវព្រះរ័យចំសពាោះ មានុេសសក្អងកាអង និងទ្ក្អឺតទ្ក្រម»។
ﭽﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎﮏ ﭼ املمتحنة: ٤ មានន័យថា៖ «អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់មិនហាមឃាត់ពួកអ្នកពីពួកមិន ខមនមូេាីមខែលមិនបានស្វីសង្គ្រាមកាប់េំឡាប់ពួកអ្នកក្នុងបញ្ជា សាសនា ហើយពុំបានសែញពួកអ្នកសចញពីភូមិទទុក្របស់ពួកអ្នក ចូរស្វី លអចំសពាោះពួកគេ និងតល់យុតតិ្ម៌ជូនពួកគេ។ ពិតប្រាកដណាេ់ អល់ឡោះ ឡោះទ្រង់េពវព្រះរ័យចំសពាោះពួកអ្នកខែលទ្បកាន់នូវភាពយុតតិ្ម៌» ។
ﯳﭽ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﭼﯺ الزمر: ٦ មានន័យថា៖ «មូហំម្គ៉ាត់ ចូរទ្បសាសនា៍ចុោះថា តើេមីោនខែរឬសររវាងពួក អ្នកខែលមានចំសណោះែរងនិងពួកអ្នកខែលអវិជ្ជា» ។
ﯚﭽ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟﯠ ﭼ البقرة: ٢٢٢
មានន័យថា៖ «ពិតប្រាកដ អល់ឡោះទ្រង់េពវព្រះរ័យចំសពាោះពួកអ្នក ខែលស្លរភាពកំហ្សុេ និងេពវព្រះរ័យចំសពាោះពួកអ្នកខែលស្លអតេអំ» ។
يقول صلى اهلل عليه وسلم :” إن اهلل مجيل حيب اجلمال
...
صحيح مسلم ج1 ص39 رقم احلديث 31
មានន័យថា៖ «ពិតប្រាកដ អល់ឡោះទ្រង់ជាព្រះែ៏មហសស្លភ័ណ ទ្រង់េពវព្រះរ័យនរងសស្លភ័ណភាព» ។
ﭽﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇﮈ ﮉ ﮊ ﮋﮌ ﭼ النحل: ٣٦ មានន័យថា៖ «ពិតប្រាកដ អល់ឡោះបគាប់ឱ្យទ្បកាន់នូវភាពយុតតិ្ម៌ និងកុេល្ម៌ រប់អានបងបអូនស្លច់ញាតិ ហើយទ្រង់ហាមឃាត់ពីអំសពី អ្បាយមុែ អំសពីអាទ្ក្ក់ និងអំសពីជិោះជាន់រំសោភបំពាន ទ្រង់រូនមនោេ់សតឿនែល់ពួកអ្នកេងឃរមថាពួកអ្នកភាញក់រលរក»។
ﯗﭽ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﭼﯞ البقرة: ١٤٣
មានន័យថា៖ “អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់េពវព្រះរ័យឱ្យពួកអ្នកនូវភាព គយទទទួល ទ្រង់មិនេពវព្រះរ័យឱ្យពួកអ្នកពិបាក្នោះសីយ»។
قال رسول اإلسالم : (الرامحون يرمحهم الرمحن ارمحوا من يف األرض يرمحكم من يف السماء) سنن الرتمذي ج 4 ص 929 رقم احلديث 1324
មានន័យថា៖ “ពួកអ្នកខែលមានក្តីសមាត ព្រះជាម្ចាស់នរងសមាតចំសពាោះ ពួកគេ ចូរសមាតចំសពាោះអ្នកសៅលើែី នោះអ្នកសៅលើមេឃនរងសមាត ចំសពាោះពួកអ្នក»។
يقول صلى اهلل عليه وسلم: (إن الرفق ال يكون يف شيء إال زانه وال زع ين من شيء إال شانه) صحيح مسلم ج4 ص2004 رقم احلديث 2934
មានន័យថា៖ «ពិតប្រាកដ ភាពទ្បណីសមាតតែងតែមានសស្លភ័ណភាព ចំសពាោះអ្វីទេប់យា៉ាង ហើយអ្វីទាំងឡាយខែលែវោះភាពទ្បណីសមាតនោះ នរងទ្តូវបាត់បង់សស្លភ័ណភាព»។
يقول صلى اهلل عليه وسلم : (بعثت ألمتم صاحل األخالق) املستدرك ى عل الصحيحني ج 2 ص 070 رقم احلديث 4221
មានន័យថា៖ «គេបញ្ជូនរូបែញុំមក្ដើម្បីបំសពញនូវេីល្ម៌ែ៏ទ្បទព»។
يقول صلى اهلل عليه وسلم : (السخي قريب من اهلل قريب من اجلنة يب قر من الناس بعيد من النار والبخيل بعيد من اهلل بعيد من اجلنة بعيد من الناس ب قري من النار وجلاهل سخي أحب إىل اهلل عز وجل من عابد خبيل) سنن الرتمذي ج4 ص942 رقم احلديث 1301
មានន័យថា៖ «មនុេសខែលមានចិតតេបបុរសសៅជិតអល់ឡោះ សៅ ជិតឋានេួេ៌ សៅខក្បរមនុេស ឆៃយពីឋាននរក។ រីឯមនុេសចិតត កំណាញ់វិញ ឆៃយពីអល់ឡោះ ឆៃយពីឋានេួេ៌ ឆៃយពីមនុេស សៅ ជិតឋាននរក អ្នកចិតតលអជាមនុេសជារីទេោញ់ចំសពាោះអល់ឡោះជាង មានុេសខែលគោរពេការៈតែចិតតរិោះកំណាញ់»។
يقول رسول اهلل صلى اهلل عليه وسلم اإلسالم : (أحب الناس إىل اهلل أنف عهم للناس) املعجم الصغري ج 2 ص 100 رقم احلديث 101
មានន័យថា៖ «មនុេសខែលជារីទេោញ់ចំសពាោះអល់ឡោះេឺអ្នក ខែលមានទ្បសយាជ្ន៍ជាងគេទ្ម្គប់មនុេស»។
يقول رسول اإلسالم : (الناس سواسية كأسنان املشط الفضل لعريب على عج مي إال بالتقوى) មានន័យថា៖ «មនុេសទាំងឡាយមានភាពគេមីោនែូចស្មញទ្កាេិតេក់ ជ្នជាតិអារ៉ាប់មិនទ្បគេីរជាងជ្នជាតិែទរ លើកលែងតែដោយ គេចក្តីគោរពសកាតខ្លាច»។
ﮱﭽ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﭼﯝ المائدة: ٨ មានន័យថា៖ «ចូរកុំសទ្ពាោះតែកំហ្សរងរបស់ មានុេសមួយទ្កុមធ្វើឱ្យពួកអ្នក ទ្បទ្ពរតតអ្យុតតិ្ម៌ ចូរទ្បកាន់នូវភាពយុតតិ្ម៌ឱ្យគេមីោន សទោះចំសពាោះេទ្តូវឬមិតត សទ្ពាោះវាែិតជិតសៅរក្ភាពសកាតខ្លាចចំសពាោះអល់ឡោះ»។
ﯿﭽ ﰀ ﰁ ﭼﰂ البقرة: ٢٥٦ មានន័យថា៖ «ោមនការបងខិតបងខំក្នុងសាសនាឥស្លាម»។
ﯭﭽ ﯮ ﯯ ﯰﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﭼﯶ المائدة: ٦
មានន័យថា៖ «ចូរស្លមេាីោនលើគេចក្តីក្តញ្ញូ និងគេចក្តីសកាតខ្លាច ហើយចូរកុំស្លមេាីោនលើអំសពីបាប និងការចងេទ្តូវឱ្យសស្លោះ»។
ﭽﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰﮱ ﭼ سبأ: ٨٦ មានន័យថា៖
«យើងពុំបានបញ្ជូនអ្នកមក លើកលែងតែេទ្ម្គប់ មានុេសរូសៅ ជាអ្នកនំែំណរងលអ និងោេ់សតឿន។ ក៏ប៉ាុខនតមនុេសភាេ សទ្ចីនមិនែរងពីការពិត»។
ﮤﭽ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮﮯ ﮰ ﮱ
ﯓ ﯔ ﯕﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚﯛ ﭼ الزمر: ٥٥ មានន័យថា៖ «មូហំម្គ៉ាត់ចូរទ្បាប់ពួកែញុំមសទ្បីរបស់យើងខែលទ្ជុលែាួន ទ្បទ្ពរតតអំសពីបាបថា ចូរពួកអ្នកកុំទន់អេ់េងឃរមចំសពាោះក្តីសមាតរបស់ អល់ឡោះ ពិតប្រាកដ អល់ឡោះទ្រង់លើកខលងនូវរល់អំសពីបាបទាំង ឡាយ។ ពិតប្រាកដ ទ្រង់មហអ្ភ័យ មហសមាត»។
បងបអូនទ្បិយមិតតអ្នកអានទាំងឡាយជារីទេោញ់ តើអ្នកមិន យល់ទ្ពមជាមួយែញុំសរថា នោះជាគោលការណ៍សាសនា និងអ្វីខែល
សាសនានោះអំពាវនវ។ េួរណាេ់យើងទ្បតិបតតិាម និងទ្តួេទាយាូវដើម្បី្សពវាយ ហើយយា៉ាងសហចណាេ់ក៏យើងមិនទ្តូវចងកំហ្សរង និងមិនទ្តូវររំងមនុេសចំសពាោះការក្សាន់ាមសាសនានោះសីយ។
សហតុអ្វីបាន ជាអែក្ចំបាច់គតូវកាយជាមូេាីម យកចិតតទុក្ដាក់ រងឥស្លាម
មានន័យថា៖ “អាប់ឌុសរ៉ាោះម្គ៉ាន ពិន សហ្សសត បាននិយាយសៅកាន់ស្លល់ ម្គ៉ានថា៖ ពិតប្រាកដ ព្យាការីរបស់ពួកអ្នកបានបសទផងៀនអ្នកនូវអ្វីទេប់ យា៉ាងេូមបីតែសរឿងបញ្ជាបត់សជីងក៏ោត់មិនសច្ចលខែរ។ ស្លល់ម្គ៉ានបាន តបវិញថា ពិតខមនហើយ។ ោត់ឃាត់យើងពីការខបរមុែសៅកិប ័ត សៅសពលបត់សជីងតូច ឬបត់សជីងំ ឬហាមមិនឱ្យជូតេម្គអតការ បត់សជីងរបស់យើងនរងទែ ស្លតំឬជូតេម្គអតតិចជាងបីែុំថ្ម ឬជូតេម្គអត ដោយែុំោមកេៃួត ឬឆ្អរង»។ រេសនវិរូ អាឺ ហាមិលតុន បាន និយាយថា៖
ប្រសិនបើមនុេសខេវងរក្ការពិតនោះ គេនរងែរងថា សាសនាឥស្លាមជាែំសណាោះទ្ស្លយតែមួយេត់េទ្ម្គប់បញ្ជាទាំងឡាយ របស់មនុេសជាតិ។
ពិតប្រាកដ ឥស្លាមអាចបសទផងៀនយើងពី
រសបៀបរេ់សៅ និងមានេុែុមនីយកមមនរងោនក្នុងពិភពលោក ខែលទេិេតសាសនាបានបាត់បង់។ ឥស្លាមបែិគេចំសពាោះការ ខបងខចក្រវាងមនុេសនិងមមជាតិ សាសនានិងចំសណោះែរង បញ្ជញ និងរូបធាតុ។
ﭽﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘﭼ المدثر: ١-٤ មានន័យថា៖ «ឱ្អ្នកខែលកំពុងសែកែណតប់ួយ។ ចូរសទ្កាក្សីង រួច សៅោេ់សតឿនមនុេសឱ្យទ្បុងទ្បយ័តនពីទរុណក្មមរបស់អល់ឡោះ។ ចូរតសមាីងចំសពាោះព្រះជាម្ចាស់របស់អ្នកដោយការគោរពេការៈចំសពាោះ ទ្រង់»។ េ ូសរ៉ាោះនោះជាែំណាក់កាលផ្កាេ់បតូរពីការអំពាវនវដោយោក់ បាំងសៅសបីក្ចំហ្ស។ ោត់បានច្ចប់អនុវត្តតការអំពាវនវសាសនា៍របស់ោត់ឱ្យមក្កាន់សាសនារបស់អល់ឡោះ ហើយបញ្ជជក់ពីភាពសម្គឃៈ ទនអ្វីខែលពួកគេកំពុងកាន់ែូចជាការគោរពរូបែិម្គ។ ោត់បានអំពាវ នវឱ្យពួេគេគោរពេការៈចំសពាោះអល់ឡោះតែមួយោត់ ហើយសបាោះបង់ ព្រះស្សងៗសទៅពីទ្រង់ខែលពួកគេសៅគោរពបូជា។ ោត់ទ្តូវបានររួល រងការទ្បម្គថេំរមកំខហ្សងពីពួកគេ។ បន្ទាប់មកោត់បានស្ញីស្លរ លិែិតជូនែល់អាណាចទ្ក្ទាំងឡាយខែលសៅជុំវិញ បញ្ជូនស្លរដើម្បី អំពាវនវពួកគេឱ្យចូលសាសនាឥស្លាម។ ក្នុងចំសណាមគេតចអាណា ចទ្កែ៏ំបំុតខែលោត់បានស្ញីស្លរលិែិតសៅកាន់នេម័យកាលនោះ មានែូជា អាណាចទ្ក្រ៉ាូម ខពក ហបាេសោះ។ ប្រសិនបើការអំពានវ របស់ោត់ពុំមានលក្ខណៈជាេក្លសរនោះ សមាោះោត់មិនអនុវត្តតនូវកិចា ការទាំងនោះសីយ។ ពីសទ្ពាោះោត់ែរងចាេ់ថាការគរនោះនរងធ្វើឱ្យ កើតមានចលនតេ ូទ្បឆំង និងការទ្បឈមពីខ្លងសទៅជាមួយនរង អាណាចទ្ក្ទាំងនោះខែលមានកផងរ័ព និងេពាវវុ្ខ្លាំងជាង
ោត់។ មា៉ាងវិញទៀតស្លានភាពខ្លងក្នុងក៏ពុំទន់មានគេារភាពសៅ សីយសរ។ ចុោះសហ្សតុអ្វីបានជាោត់ហ នទ្បឈមនរងសទោោះថានក់ ហើយ ស្វីកិចាការទាំងនោះ? ក៏ប៉ាុខនត ស្លរនិងការតែងាំងព្យាការី ជាកាត ច្ចំបាច់ទ្តូវ្សពវាយឥស្លាមសៅកាន់មនុេសលោកទាំងមូល។ ចូរស្លតប់ទ្បសាសនា៍របស់ោត់យា៉ាងមុតម្គំ និងមានរំនុក្ចិតតថា៖
قال رسول اهلل صلى اهلل عليه وسلم : (ليبلغن هذا األمر ما بلغ الليل و النهار وال يرتك اهلل بيت مدر وال وبر االأدخله اهلل هذا الدين بعز عزيز أو بذل ذليل عزا عز ي اهلل به اإلسالم وذال يذل اهلل به الكفر) مسند اإلمام أمحد ج 4 ص 109 رقم احلديث 10331
មានន័យថា៖ «កិចាការនោះ (ការអ្ពាវនវឥស្លាម)នរងសៅែល់រីណា ខែលមានយប់និងទថៃ អល់ឡោះមិនរុក្សច្ចល្ទោះសៅរីទ្កុង និងសៅាមរីជ្នបរ លើកលែងតែទ្រង់ឱ្យសាសនានោះចូលសៅែល់ជាឥេសរ ភាពរបស់ឥេសរជ្ន ឬជាភាពអ្បបយេរបស់ជ្នសថាក្ទប។ ជាឥេសរ ភាពខែលអល់ឡោះតសមាីងដោយឥស្លាម ហើយជាភាពអ្បបយេខែលអ ល់ឡោះទ្រង់ធ្វើឱ្យអាប់សអានដោយភាពោមនជំសនឿ»។
គេចក្តីបញ្ចប់ បងបអូនអ្នកអានជារីសមទ្តី ពិតប្រាកដ ចាប់េារីអាត់ឥស្លាម ជាស្លរខែលបញាុោះពីលើមេឃមក្ដោយសពញសលញ ជា្មមនុញ្ញេទ្ម្គប់ជីវិតែ៏មានេុភបងាលទាំងក្នុងលោកីយ៍ និងជីវិតអ្មតៈសៅទថៃ បរលោក។ សបីសទោះជាអ្នកបានសឃីញអ្នកមូេាីមែាោះមានចរិតទ្បាេច្ចកែុេឆាងែវោះេីល្ម៌ ចូរទ្ជាបចុោះថា ឥស្លាមស្លអតេអំពីចរិតែុេឆាង
ទាំងនោះ។ មូលសហ្សតុមក្ពីភាពអវិជ្ជាមិនយល់ពីភារកិចាសាសនា ឬ មានជំសនឿសែាយ ខែលនំឱ្យពួកគេស្វីខបបនោះ។ គេពុំទ្តូវវិនិចឆ័យសៅ លើឥស្លាមាមរយៈការវិនិចឆ័យសៅលើសាសនាិកឥស្លាមមួយចំនួន។ ការសបាោះពុមពាយែ៏តូចេតួចគេតីងនោះ ជាេនារោះទនការច្ចប់ស្តីមេិកា ទ្ស្លវទ្ជាវអំពីធាតុពិតខែលទ្តូវទ្បកាន់យក៖