ម៉ាស៊ីនគិតហ្សាខាត់ (Zakat Calculator)
គណនាហ្សាខាត់ទ្រព្យសម្បត្តិ (Zakat al-Maal) ហ្សាខាត់ហ្វ៊ីត្រះ (Zakat al-Fitr) ផ្អែកលើតម្លៃមាស-ប្រាក់បច្ចុប្បន្ន ជាមួយជម្រើសរូបិយប័ណ្ណ USD ($) និងប្រាក់រៀល (៛)។
រូបិយប័ណ្ណគិតគូរ (Currency)
គិតជាដុល្លារអាមេរិក ឬប្រាក់រៀលកម្ពុជា
តម្លៃនីសបបច្ចុប្បន្ន៖
ឆ្នាំចន្ទគតិ ៣៥៤ ថ្ងៃ ឬឆ្នាំសុរិយគតិ ៣៦៥ ថ្ងៃ
១. សាច់ប្រាក់ និងគណនីធនាគារ (Cash & Bank)
លុយសុទ្ធនៅផ្ទះ ក្នុងកាបូប និងប្រាក់បញ្ញើសន្សំគ្រប់ធនាគារ
២. មាស និងគ្រឿងអលង្ការសន្សំ (Gold & Silver)
គណនាតាមទម្ងន់ក្រាម ឬតម្លឹង និងតម្លៃទីផ្សារ
៣. ទំនិញក្នុងស្តុកអាជីវកម្ម (Business Inventory)
ទំនិញសម្រាប់លក់បន្ត (គិតតាមតម្លៃលក់ដុំបច្ចុប្បន្ន)
💡 សម្គាល់៖ មិនរាប់បញ្ចូលសម្ភារប្រើប្រាស់ក្នុងហាង ម៉ាស៊ីន តុ កៅអី កុំព្យូទ័រ ឬអគារឡើយ។
៤. ការវិនិយោគ និងប្រាក់គេជំពាក់ (Investments & Loans)
ភាគហ៊ុន មូលបត្រ និងលុយឱ្យគេខ្ចីដែលរំពឹងបានមកវិញ
៥. ដក៖ បំណុលបន្ទាន់ត្រូវសងគេ (Deductible Liabilities)
បំណុលបន្ទាន់ដែលត្រូវទូទាត់ក្នុងខែនេះ ឬរយៈពេលខ្លី
⚠️ ការដកបំណុលអនុញ្ញាតសម្រាប់តែកាតព្វកិច្ចដែលត្រូវសងភ្លាមៗប៉ុណ្ណោះ។ បំណុលរយៈពេលវែងដូចជាកម្ចីទិញផ្ទះ ២០ ឆ្នាំ អាចដកបានតែចំណែកត្រូវបង់ក្នុងខែ/ឆ្នាំបច្ចុប្បន្នប៉ុណ្ណោះ។
ហ្សាខាត់ត្រូវផ្ដល់លុះត្រាតែទ្រព្យសម្បត្តិសុទ្ធរបស់លោកអ្នកនៅរក្សាបានលើសពីកម្រិតនីសបពេញមួយឆ្នាំចន្ទគតិ (៣៥៤ ថ្ងៃ) ដោយគ្មានការដាច់ចង្វាក់ក្រោមនីសប។
គណនាហ្សាខាត់ហ្វ៊ីត្រះសម្រាប់គ្រួសារ
ជាកាតព្វកិច្ចលើមូស្លីមគ្រប់រូបមុនពេលថ្វាយបង្គំបុណ្យរ៉ាយ៉ាហ្វ៊ីតទ្រី (Salat al-Eid) ដើម្បីជួយអ្នកក្រីក្រឱ្យមានអាហារហូបចុក និងសម្អាតកំហុសឆ្គងអំឡុងពេលបួស។
ចំនួនសមាជិកគ្រួសារ (Family Members)
រាប់បញ្ចូលទាំងខ្លួនឯង ភរិយា កូនៗ និងអ្នកនៅក្នុងបន្ទុក
នៅព្រឹកព្រលឹមនៃថ្ងៃបុណ្យរ៉ាយ៉ាហ្វ៊ីតទ្រី មុនពេលចេញទៅថ្វាយបង្គំសឡាតអេដ។
មុនថ្ងៃបុណ្យ ១ ទៅ ២ ថ្ងៃ (ថ្ងៃទី ២៨ ឬ ២៩ ខែរ៉ាម៉ាដាន) ដើម្បីងាយស្រួលចាត់ចែង។
បើផ្ដល់ក្រោយសឡាតអេដ វានឹងធ្លាក់ជាទានធម្មតា (Sadaqah) មិនចាត់ជាហ្វ៊ីត្រះឡើយ។
ជនទាំង ៨ ជំពូកដែលមានសិទ្ធិទទួលហ្សាខាត់ (The 8 Asnaf)
អល់ឡោះជាម្ចាស់បានកំណត់យ៉ាងច្បាស់លាស់នូវប្រភេទមនុស្សដែលត្រូវទទួលបានហ្សាខាត់ មិនអាចបែងចែកក្រៅពី ៨ ជំពូកនេះឡើយ។
១. ហ្វូការ៉ោះ (Al-Fuqara)
ជនក្រីក្រខ្លាំងអ្នកដែលគ្មានទ្រព្យសម្បត្តិ ឬគ្មានចំណូលគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ជីវភាពមូលដ្ឋានទាល់តែសោះ។
២. ម៉ាសាគីន (Al-Masakin)
ជនទុគ៌តអ្នកដែលមានចំណូលខ្លះដែរ តែមិនគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបំពេញតម្រូវការចាំបាច់ប្រចាំថ្ងៃ។
៣. អាមីលីន (Al-Amilina Alayha)
អ្នកប្រមូល និងចាត់ចែងហ្សាខាត់បុគ្គល ឬគណៈកម្មការដែលត្រូវបានតែងតាំងឱ្យប្រមូល រក្សាទុក និងចែកចាយហ្សាខាត់។
៤. មូអាលឡាហ្វាត់ (Al-Mu'allafati Qulubuhum)
អ្នកដែលគួរផ្សះផ្សាចិត្តអ្នកដែលទើបតែចូលឥស្លាមថ្មី ឬអ្នកដែលត្រូវការលើកទឹកចិត្តឱ្យមានជំនឿរឹងមាំ។
៥. ហ្វៀររីកប (Fir-Riqab)
រំដោះទាសករការជួយសង្គ្រោះ ឬរំដោះអ្នកដែលជាប់ឃុំឃាំងអយុត្តិធម៌ ឬទាសភាព។
៦. ហ្ការីមីន (Al-Gharimin)
អ្នកជំពាក់បំណុលអ្នកដែលធ្លាក់ក្នុងបំណុលធ្ងន់ធ្ងរដោយសារហេតុផលសុចរិត (មិនមែនល្បែង ឬអំពើបាប) ហើយគ្មានលទ្ធភាពសង។
៧. ហ្វីសាប៊ីលីលឡោះ (Fi Sabilillah)
ក្នុងមាគ៌ារបស់អល់ឡោះកិច្ចការងារផ្សព្វផ្សាយសាសនា ការអប់រំឥស្លាម ការកសាងសង្គម និងការការពារសាសនា។
៨. អ៊ីព្នូសសាបីល (Ibnus-Sabeel)
អ្នកដំណើរដែលដាច់ស្បៀងអ្នកធ្វើដំណើរដែលជួបការលំបាក អស់លុយកាក់កណ្ដាលផ្លូវ ទោះបីនៅផ្ទះគេជាអ្នកមានក៏ដោយ។
🚫 ជនដែលមិនអាចទទួលហ្សាខាត់បាន (Ineligible for Zakat)
ព្រោះកូនមានកាតព្វកិច្ចចិញ្ចឹមបីបាច់ដោយផ្ទាល់ មិនអាចកាត់ជាហ្សាខាត់បានឡើយ។
ព្រោះជាកាតព្វកិច្ចផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ឪពុកម្តាយក្នុងការទំនុកបម្រុង។
ស្វាមីមានកាតព្វកិច្ចផ្ដល់អាហារកិច្ច (Nafaqah) រួចជាស្រេចក្នុងជីវិតអាពាហ៍ពិពាហ៍។
អ្នកមានទ្រព្យសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ និងត្រកូលរបស់ព្យាការីមូហាំម៉ាត់ ﷺ (Banu Hashim) ត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យទទួលហ្សាខាត់។
ការប្រៀបធៀបរវាងហ្សាខាត់ និងទានផ្សេងៗក្នុងឥស្លាម
ស្វែងយល់ពីភាពខុសគ្នារវាង ហ្សាខាត់, សូដាកោះ, សូដាកោះហ្សារីយ៉ាស់, វ៉ាកាហ្វ, ហ្វីតយ៉ាស់, កាហ្វ្វារ៉ោះ និងគួរបាន។
| ប្រភេទនៃការបរិច្ចាគ | ស្ថានភាពច្បាប់ (Ruling) | លក្ខខណ្ឌកម្រិត (Nisab) | ពេលវេលាកំណត់ (Timing) | អ្នកមានសិទ្ធិទទួល (Eligibility) |
|---|---|---|---|---|
| 🪙 ហ្សាខាត់ទ្រព្យ (Zakat al-Maal) | កាតព្វកិច្ចដាច់ខាត (Fardh) | មាស 85g / ប្រាក់ 595g | គ្រប់ខួប ១ ឆ្នាំចន្ទគតិ (Hawl) | ជន ៨ ជំពូកប៉ុណ្ណោះ (Asnaf) |
| 🌾 ហ្សាខាត់ហ្វ៊ីត្រះ (Zakat al-Fitr) | កាតព្វកិច្ច (Wajib/Fardh) | ស្បៀងលើសពីតម្រូវការ ១ ថ្ងៃ | មុនសឡាតអេដហ្វ៊ីទ្រី | ជនក្រីក្រ និងទុគ៌ត |
| 🤝 សូដាកោះ (Sadaqah) | ស្ម័គ្រចិត្ត (Sunnah) | គ្មានកម្រិតកំណត់ (តាមសទ្ធា) | គ្រប់ពេលវេលា គ្រប់ទីកន្លែង | អ្នកណាក៏បាន (សាច់ញាតិ មិត្តភក្តិ ជនទូទៅ) |
| 💧 សូដាកោះចារីយ៉ាស់ (Sadaqah Jariyah) | ស្ម័គ្រចិត្ត (Sunnah) | គ្មានកម្រិតកំណត់ | គ្រប់ពេលវេលា | សាធារណជន (ផលបុណ្យបន្តទោះបីស្លាប់) |
| 🏛️ វ៉ាកាហ្វ (Waqf) | ស្ម័គ្រចិត្តខ្ពង់ខ្ពស់ (Sunnah) | ទ្រព្យអចលនទ្រព្យ/មូលធន | អចិន្ត្រៃយ៍ មិនអាចលក់ដូរបាន | សហគមន៍ វិហារ សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ |
| ⚖️ ហ្វីតយ៉ាស់ (Fidyah) | សំណងកាតព្វកិច្ច (Wajib) | ១.៥ គីឡូក្រាមអង្ករ / ថ្ងៃខកខាន | ក្នុង ឬក្រោយខែរ៉ាម៉ាដាន | ជនក្រីក្រ ១ នាក់ក្នុង ១ ថ្ងៃខកខាន |
| 🐑 គួរបាន (Udhiyah / Qurbani) | ស៊ូណាន់ធ្ងន់ (Sunnah Muakkadah) | មានលទ្ធភាពជាម្ចាស់សត្វពាហនៈ | ថ្ងៃទី ១០ ដល់ ១៣ ឌុលហ៊ីជ្ជះ | ចែកជា ៣ (គ្រួសារ ញាតិ ជនក្រីក្រ) |
💧 សូដាកោះចារីយ៉ាស់ (Sadaqah Jariyah)
ព្យាការីមូហាំម៉ាត់ ﷺ មានបន្ទូលថា៖ «នៅពេលដែលកូនចៅអាដាំស្លាប់ អំពើបុណ្យរបស់គេទាំងអស់ត្រូវបានកាត់ផ្ដាច់ លើកលែងតែ ៣ យ៉ាង៖ សូដាកោះចារីយ៉ាស់ (ទានបន្តនិរន្តរ៍), ចំណេះដឹងដែលមានប្រយោជន៍, និងកូនកតញ្ញូដែលឌុអាឱ្យឪពុកម្តាយ» (Sahih Muslim)។
🏛️ វ៉ាកាហ្វ (Waqf - Islamic Endowment)
ការរក្សាទុកមូលធនដើម (ដូចជា ដីធ្លី អគារ ឬមូលធនប្រាក់) មិនឱ្យលក់ ឬចែកមរតក ហើយផលប្រយោជន៍ ឬចំណូលដែលទទួលបានពីទ្រព្យនោះ ត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ទ្រទ្រង់សង្គម វិហារឥស្លាម និងការអប់រំជារៀងរហូត។
សំណួរ-ចម្លើយ និងក្បួនច្បាប់ហ្វិកហ្វអំពីហ្សាខាត់
ការបកស្រាយផ្អែកលើការឯកភាពគ្នារបស់អ្នកប្រាជ្ញឥស្លាមធំៗទាំង ៤ និកាយ (Four Madhhabs)។
ទស្សនៈអ្នកប្រាជ្ញ៖
- មតិភាគច្រើន (Shafi'i, Maliki, Hanbali)៖ គ្រឿងអលង្ការមាសដែលស្ត្រីពាក់ជាប្រចាំក្នុងកម្រិតសមរម្យតាមទំនៀមទម្លាប់ មិនជាប់កាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់ឡើយ។ លើកលែងតែមាសនោះត្រូវបានទិញសម្រាប់សន្សំទុក ឬជួញដូរ។
- មតិ Hanafi៖ មាសគ្រប់ប្រភេទឱ្យតែគ្រប់ទម្ងន់នីសប (៨៥ ក្រាម) គឺត្រូវផ្ដល់ហ្សាខាត់ ២.៥% ទាំងអស់ ទោះបីពាក់ប្រចាំថ្ងៃក៏ដោយ។
បាន និងទទួលបានផលបុណ្យគុណនឹងពីរ!
ប្រសិនបើសាច់ញាតិទាំងនោះ (ដូចជា បង ប្អូន មីង ពូ ក្មួយ) ជាជនក្រីក្រខ្វះខាតពិតប្រាកដ ហើយពួកគេមិនមែនជាមនុស្សដែលអ្នកមានកាតព្វកិច្ចចិញ្ចឹមតាមច្បាប់ (ដូចជា ឪពុកម្តាយ ឬកូនបង្កើត) នោះការផ្ដល់ហ្សាខាត់ឱ្យពួកគេគឺជាការប្រសើរបំផុត ព្រោះទទួលបានទាំងបុណ្យហ្សាខាត់ និងបុណ្យផ្សារភ្ជាប់ចំណងញាតិមិត្ត (Silat ar-Rahim)។
មតិភាគច្រើនដាច់ខាតនៃអ្នកប្រាជ្ញឥស្លាម៖ មិនអាចឡើយ!
ហ្សាខាត់តម្រូវឱ្យមាន «តាំលីក (Tamleek / ការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិដោយផ្ទាល់ដល់ដៃជនក្រីក្រ)» មិនមែនយកទៅចាក់បេតុង ឬសាងសង់អគារឡើយ។ ការសាងសង់វិហារឥស្លាម ឬសាលារៀន គួរប្រើប្រាស់ថវិកាដែលបានមកពី សូដាកោះ (Sadaqah), សូដាកោះចារីយ៉ាស់, ឬ វ៉ាកាហ្វ (Waqf) វិញ។
ហ្សាខាត់គឺជា បំណុលចំពោះអល់ឡោះ (Dayn Lillah) ដែលមិនរលាយបាត់ទៅតាមពេលវេលាឡើយ។
អ្នកត្រូវតែធ្វើការប៉ាន់ស្មានទ្រព្យសម្បត្តិសុទ្ធនៃឆ្នាំនីមួយៗកន្លងមក ហើយគណនា ២.៥% ផ្ដល់សងឱ្យបានឆាប់រហ័សបំផុតតាមលទ្ធភាព រួមជាមួយការសុំទោសពោរពេញដោយការតៅបាត់ចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់។
នៅសម័យព្យាការី តម្លៃនៃមាស ៨៥ ក្រាម និងប្រាក់ ៥៩៥ ក្រាម មានតម្លៃប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។ ប៉ុន្តែនៅសម័យបច្ចុប្បន្ន តម្លៃប្រាក់បានធ្លាក់ចុះទាបជាងមាសឆ្ងាយណាស់ ($៥៩៥ ធៀបនឹង $៦,៩៧០)។
អ្នកប្រាជ្ញជាច្រើនណែនាំថា ការជ្រើសរើស នីសបប្រាក់ គឺផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ដល់ជនក្រីក្រច្រើនជាង (ព្រោះកម្រិតទ្រព្យទាប ធ្វើឱ្យមនុស្សកាន់តែច្រើនមានកាតព្វកិច្ចត្រូវជួយអ្នកក្រ) ចំណែកអ្នកប្រាជ្ញសម័យថ្មីភាគច្រើនយល់ស្របឱ្យយក នីសបមាស សម្រាប់រូបិយប័ណ្ណក្រដាសសម័យថ្មី ព្រោះវាឆ្លុះបញ្ចាំងពីជីវភាពមធ្យមពិតប្រាកដ។