សីលធម៌នៃការធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់ការថ្វាយបង្គំសឡាត
សីលធម៌នៃការធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់ការថ្វាយបង្គំសឡាត
"អត្ថបទច្បាប់ឥស្លាម (ហ្វិក) បុរាណពីប្រភព Turath/OpenITI ដែលមានអត្ថបទភាសាអារ៉ាប់ពេញលេញ និងការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ ចំនួន 11 ជំពូក។"
[ជំពូកស្តីពីមារយាទនៃការដើរទៅកាន់ការសឡាត] ការដើរទៅកាន់ការសឡាតដោយមានមារយាទល្អ គឺជាស៊ូណាន់ (រឿងដែលគួរធ្វើ) ដោយត្រូវចេញដំណើរទៅក្នុងស្ថានភាពដែលមានតូហ័រ (ស្អាតស្អំ) និងមានភាពកោតខ្លាច (ខូស៊ូ)។ នេះយោងទៅតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ ដែលថា៖ «នៅពេលដែលអ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នាធ្វើវូឌូយ៉ាងល្អិតល្អន់ រួចហើយចេញដំណើរដោយមានគោលបំណងទៅកាន់វិហារអ៊ីស្លាម (ម៉ាស៊ីត) នោះ កុំឱ្យគាត់យកម្រាមដៃរបស់គាត់មកប្រសព្វគ្នា (ក្រសោបម្រាមដៃ) ឱ្យសោះ ព្រោះថាគាត់កំពុងស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពនៃការសឡាត»។ ហើយនៅពេលចេញពីផ្ទះ ទោះបីជាមិនមែនទៅសឡាតក៏ដោយ គួរពោលថា៖ «ប៊ីសមីលឡាហ៍, អាមែនទូ ប៊ីលឡាហ៍, អ៊ីតតាសាំទូ ប៊ីលឡាហ៍, តាវ៉ាក់កាល់ទូ អាឡាល់ឡាហ៍, វ៉ាឡា ហាវឡា វ៉ាឡា កូវ៉ាតា អ៊ីលឡា ប៊ីលឡាហ៍។ អល់ឡូហុមម៉ា អ៊ីននី អារូហ្ស៊ូ ប៊ីកា អាន់ អដុលឡា អូ អូដុលឡា, អូ អាហ្ស៊ីលឡា អូ អូហ្សាល់ឡា, អូ អាហ្ស្ល៊ីមម៉ា អូ អូហ្ស្លាមម៉ា, អូ អាហ្សហាលឡា អូ យូហ្សហាលឡា អារ៉ៃយ៉ា»។ ហើយត្រូវដើរទៅកាន់វិហារអ៊ីស្លាមដោយភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងថ្លៃថ្នូរ យោងតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ ដែលថា៖ «នៅពេលដែលអ្នករាល់គ្នាឮសូរការអ៊ិហ្កាម៉ាស់ (ការហៅឱ្យចាប់ផ្តើមសឡាត) ចូរដើរទៅដោយភាពស្ងប់ស្ងាត់ អ្វីដែលអ្នករាល់គ្នាទាន់ (សឡាតជាមួយអ៊ីម៉ាំ) ចូរធ្វើការសឡាតទៅ ហើយអ្វីដែលអ្នករាល់គ្នាខកខាន ចូរធ្វើការបំពេញបន្ថែម»។ ហើយត្រូវដើរដោយជំហានខ្លីៗ ហើយពោលថា៖ «អល់ឡូហុមម៉ា អ៊ីននី អាស់អាលូកា ប៊ីហាក់គី សាអីលីណា អាលៃកា, វ៉ាប៊ីហាក់គី មាំស្យាយ៉ា ហាហ្សា, ហ្វាអ៊ីននី លាំ អារូជ អ៉ីស្រាន់ វ៉ាឡា បាត់រ៉ាន់ វ៉ាឡា រីយ៉ាអាន់ វ៉ាឡា ស៊ុមអាន់, ខារ៉ាចទូ អ៊ីតតិកូអាក់ សុខតាកា, វ៉ាបតិកូអាក់ ម៉ារ៉ូដាតាកា, អាស់អាលូកា អាន់ តាន់គូហ្សានី មីណាន់ណារី, វ៉ា អាន់ តាហ្វហ្វារ៉ូ លី ហ្ស៊ូនូបី ចាមីអាន់, អ៊ីនណាហ៊ូ លា យ៉ាហ្វហ្វារ៉ូហ្ស៊ូនូបា អ៊ីលឡា អាន់តា»។ ហើយពោលថា៖ «អល់ឡូហុមម៉ា អ៊ីជអាល់ ហ្វី កុលប៊ី នូຣ៉ាន់, វ៉ា ហ្វី លីសានី នូຣ៉ាន់, វ៉ា អ៊ីជអាល់ ហ្វី បូសារី នូຣ៉ាន់, វ៉ា ហ្វី សាំអី នូຣ៉ាន់, វ៉ា អាម៉ាមី នូຣ៉ាន់, វ៉ា ខុលហ្វ៊ី នូຣ៉ាន់, វ៉ា អាន់ យ៉ាមីនី នូຣ៉ាន់, វ៉ា អាន់ ស៊ីម៉ាលី នូຣ៉ាន់, វ៉ា ហ្វៅកូ នូຣ៉ាន់, វ៉ា តាហ្វទី នូຣ៉ាន់, អល់ឡូហុមម៉ា អាតអានី នូຣ៉ាន់, វ៉ា ហ្ស៊ីដនី នូຣ៉ាន់»។ នៅពេលចូលទៅក្នុងវិហារអ៊ីស្លាម គួរឱ្យចូលដោយជើងស្តាំមុន ហើយពោលថា៖ «ប៊ីសមីលឡាហ៍, អារូហ្ស៊ូ ប៊ីលឡាហ៊ីល អាហ្ស៊ីម, វ៉ាប៊ីវ៉ាចហ៊ីហ៊ីល ការីម, វ៉ាស៊ុលតូនីហ៊ីល កូឌីម, មីណាស សៃតូនី រ៉ូជីម។ អល់ឡូហុមម៉ា សុលឡា អាឡា មូហាំម៉ាដ។ អល់ឡូហុមម៉ា អ៊ីហ្វហ្វារ លី ហ្ស៊ូនូបី, វ៉ាហ្វាតាហ៍ លី អាប់វ៉ាប៉ា រ៉ះម៉ាតិកា»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب آداب المشي إلى الصلاة
នៅពេលចេញពីវិហារ ត្រូវឈានជើងឆ្វេងចេញមុន ហើយពោលថា៖ «ឱអល់ឡោះ សូមបើកទ្វារនៃសេចក្តីសប្បុរសរបស់ទ្រង់ដល់ខ្ញុំ»។ នៅពេលចូលទៅក្នុងវិហារ មិនត្រូវអង្គុយចុះឡើយ រហូតទាល់តែបានសម្តែងសឡាតចំនួនពីររ៉ាកាតសិន យោងតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ ដែលថា៖ «នៅពេលម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នាចូលទៅក្នុងវិហារ មិនត្រូវអង្គុយចុះឡើយ រហូតទាល់តែបានសម្តែងសឡាតពីររ៉ាកាត»។ បន្ទាប់មក ត្រូវរវល់នឹងការរំលឹកដល់អល់ឡោះ ឬនៅស្ងៀម ហើយមិនត្រូវជជែកគ្នាពីរឿងលោកិយឡើយ។ ដរាបណាស្ថិតក្នុងស្ថានភាពបែបនេះ គេត្រូវបានរាប់ថាស្ថិតក្នុងការសម្តែងសឡាត ហើយពួកម៉ាឡាអ៊ីកាត់នឹងសុំការអភ័យទោសជូនគេ ដរាបណាគេមិនបង្កការរំខាន ឬមិនបាត់បង់វូឌូ។ [ជំពូកស្តីពីលក្ខណៈនៃការសម្តែងសឡាត] ជំពូកស្តីពីលក្ខណៈនៃការសម្តែងសឡាត៖ គឺមានស៊ូណាន់ (ការណែនាំ) ឱ្យក្រោកឈរឡើងដើម្បីសម្តែងសឡាត នៅពេលដែលអ្នកអំពាវនាវ (មូអ៊ែហ្ស៊ីន) ពោលថា៖ «កាត់កូម៉ាទិសសឡាត» (សឡាតបានចាប់ផ្តើមហើយ) ប្រសិនបើអ៊ីម៉ាំស្ថិតនៅក្នុងវិហារ ប្រសិនបើមិនដូច្នោះទេ គឺនៅពេលដែលឃើញអ៊ីម៉ាំ។ មានគេសួរអ៊ីម៉ាំអាហ្មាត់ថា៖ «តើលោកពោលអ្វីមួយមុនពេលធ្វើតាក់ប៊ីរដែរឬទេ?» លោកឆ្លើយថា៖ «ទេ ព្រោះមិនមានការរាយការណ៍ពីព្យាការី ﷺ ឬពីសហាបះរបស់លោកម្នាក់ណាមួយឡើយ»។ បន្ទាប់មក អ៊ីម៉ាំត្រូវរៀបចំជួរឱ្យត្រង់ ដោយឱ្យស្មា និងកែងជើងស្មើគ្នា។ វាជាស៊ូណាន់ក្នុងការបំពេញជួរទីមួយឱ្យពេញ រួចបន្តទៅជួរក្រោយៗទៀត ហើយឱ្យអ្នកដែលសម្តែងសឡាតឈរជិតៗគ្នា និងបំពេញចន្លោះប្រហោងក្នុងជួរ។ ផ្នែកខាងស្តាំនៃគ្រប់ជួរគឺប្រសើរជាង ហើយអ្នកដែលមានគុណធម៌ខ្ពស់គួរឈរនៅជិតអ៊ីម៉ាំ យោងតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ ដែលថា៖ «សូមឱ្យអ្នកដែលមានចំណេះដឹង និងបញ្ញាឈរនៅជិតខ្ញុំ»។ ជួរដែលល្អបំផុតសម្រាប់បុរសគឺជួរទីមួយ ហើយជួរដែលអន់បំផុតគឺជួរចុងក្រោយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب صفة الصلاة
ជួរខាងក្រោយនៃជួរនារី គឺជាជួរដែលប្រសើរជាងគេ ហើយជួរខាងមុខគឺជាជួរដែលអន់ជាងគេ។ បន្ទាប់មក នៅពេលឈរដោយមានលទ្ធភាព គាត់ត្រូវពោលថា៖ (អល់ឡោះហ៊ូ អាក់បារ) ដោយមិនអាចប្រើពាក្យផ្សេងជំនួសបានឡើយ។ គតិបណ្ឌិតក្នុងការចាប់ផ្តើមសឡាតដោយពាក្យនេះ គឺដើម្បីឱ្យអ្នកអធិស្ឋានរំលឹកដល់ភាពមហិមារបស់អល់ឡោះ ដែលខ្លួនកំពុងឈរនៅចំពោះព្រះភក្ត្រទ្រង់ ទើបកើតមានសេចក្តីកោតខ្លាច។ ប្រសិនបើគាត់អូសសម្លេងហាំហ្សះ (Hamzah) នៃពាក្យ "អល់ឡោះ" ឬ "អាក់បារ" ឬអានថា "អាក់បារ" (ដោយអូសសម្លេងអា) នោះសឡាតនឹងមិនចាប់ផ្តើមឡើយ។ ចំពោះអ្នកគថ្លង់ (ដែលមិនអាចនិយាយបាន) ត្រូវធ្វើការតាក់ប៊ីរដោយចិត្ត ហើយមិនត្រូវកម្រើកអណ្តាតឡើយ ដូចគ្នានេះដែរចំពោះការអានគម្ពីរ ការធ្វើតាសប៊ីហ៍ និងអ្វីៗផ្សេងទៀត។ [ការបញ្ចេញសម្លេងតាក់ប៊ីររបស់អ៊ីម៉ាំ] វាជាស៊ូណាន់សម្រាប់អ៊ីម៉ាំក្នុងការបញ្ចេញសម្លេងតាក់ប៊ីរ យោងតាមប្រសាសន៍របស់រ៉សូល ﷺ៖ «នៅពេលអ៊ីម៉ាំតាក់ប៊ីរ ចូរអ្នករាល់គ្នាធ្វើការតាក់ប៊ីរតាម» ហើយបញ្ចេញសម្លេងនៅពេលពោលតាសមីអ៍ (សាមីអល់ឡោះហ៊ូ លីមែន ហាំមីដាហ៍) យោងតាមប្រសាសន៍របស់រ៉សូល ﷺ៖ «នៅពេលគាត់ពោលថា សាមីអល់ឡោះហ៊ូ លីមែន ហាំមីដាហ៍ ចូរអ្នករាល់គ្នាពោលថា រ៉បបានា វ៉ាឡាកាល់ ហាំដ៍»។ អ្នកដែលតាមក្រោយ (ម៉ាក់មូ) និងអ្នកអធិស្ឋានម្នាក់ឯង ត្រូវធ្វើដោយស្ងាត់។ គាត់ត្រូវលើកដៃទាំងពីរឡើងដោយម្រាមដៃលាតត្រង់ និងជិតគ្នា ដោយបែរផ្ទៃបាតដៃទៅរកទិសគីប្លះ ឱ្យស្មើនឹងស្មារបស់គាត់ ប្រសិនបើគ្មានហេតុផលចាំបាច់។ ការលើកដៃគឺជាសញ្ញានៃការបើកវាំងននរវាងគាត់ និងម្ចាស់របស់គាត់ ដូចដែលការលើកម្រាមដៃចង្អុលគឺជាសញ្ញានៃភាពឯកត្តៈ (តូហ៊ីត)។ បន្ទាប់មក គាត់ត្រូវយកបាតដៃស្តាំក្តាប់កដៃឆ្វេង ហើយដាក់ដៃទាំងពីរនៅក្រោមផ្ចិត ដែលមានន័យថាជាការបន្ទាបខ្លួននៅចំពោះព្រះភក្ត្រម្ចាស់របស់គាត់។ វាជាស៊ូណាន់ដែលត្រូវសម្លឹងមើលទៅកន្លែងស៊ូជូដ (ក្រាប) ក្នុងគ្រប់ស្ថានភាពនៃសឡាត លើកលែងតែពេលតាសាហ៍ហ្ស៊ូដ គឺត្រូវសម្លឹងមើលទៅម្រាមដៃចង្អុល។ បន្ទាប់មក គាត់ត្រូវចាប់ផ្តើមដោយស្ងាត់ថា៖ «ស៊ុបហាន៉ាកាល់ឡោះហ៊ុមម៉ា វ៉ាប៊ីហាំឌីកា»។ អត្ថន័យនៃ "ស៊ុបហាន៉ាកាល់ឡោះហ៊ុមម៉ា" គឺ ខ្ញុំសូមលើកតម្កើងព្រះអង្គដោយការលើកតម្កើងដែលសមស្របនឹងភាពមហិមារបស់ព្រះអង្គ ឱអល់ឡោះ។ ចំពោះពាក្យ "វ៉ាប៊ីហាំឌីកា" មានន័យថា ខ្ញុំសូមបូកបញ្ចូលរវាងការលើកតម្កើង (តាសប៊ីហ៍) និងការសរសើរ (ហាំដ៍)។ "វ៉ាតាបារ៉ាកាស់អ៊ីស្មូកា" មានន័យថា សេចក្តីល្អ (បារ៉ាកាត់) ទទួលបានតាមរយៈការរំលឹកដល់ព្រះអង្គ។ "វ៉ាតាអាឡា ចាត់ឌូកា" មានន័យថា ភាពមហិមារបស់ព្រះអង្គគឺខ្ពង់ខ្ពស់។ "វ៉ាឡាអ៊ីឡាហះ ហ្គោរ៉ូកា" មានន័យថា គ្មានព្រះណាដែលត្រូវបានគោរពសក្ការៈដោយត្រឹមត្រូវនៅលើផែនដី ឬនៅលើមេឃ ក្រៅពីព្រះអង្គឡើយ ឱអល់ឡោះ។ វាអនុញ្ញាតឱ្យចាប់ផ្តើមដោយពាក្យអ្វីក៏ដោយដែលបានរាយការណ៍មក។ បន្ទាប់មក គាត់ត្រូវសុំការការពារពីអល់ឡោះដោយស្ងាត់ថា៖ «អាក់អ៊ូហ្ស៊ូ ប៊ីលឡាហ៊ី មីន៉ាស់ សៃតូនី រ៉ូជីម»។ បន្ទាប់មក គាត់ត្រូវអានប៊ីស្មីលឡាហ៍ដោយស្ងាត់។ វា (ប៊ីស្មីលឡាហ៍) មិនមែនជាផ្នែកមួយនៃស៊ូរ៉ាត់អាល់ហ្វាតេហះ ឬស៊ូរ៉ាត់ដទៃទៀតឡើយ ប៉ុន្តែវាជាខគម្ពីរមួយនៃគម្ពីរគួរអានដែលស្ថិតនៅមុនស៊ូរ៉ាត់នីមួយៗ លើកលែងតែស៊ូរ៉ាត់ "បារ៉ាអាហ៍" (អាត់តៅបះ)។ បន្ទាប់មក គាត់ត្រូវអានស៊ូរ៉ាត់អាល់ហ្វាតេហះ ដោយរៀបតាមលំដាប់លំដោយ ជាប់ៗគ្នា និងអានដោយមានការសង្កត់សម្លេង (តាស៊ីដ)។ វាគឺជាសសរស្តម្ភមួយក្នុងគ្រប់រ៉ាកាត់ ដូចមានក្នុងហាឌីស៖ «គ្មានសឡាតសម្រាប់អ្នកដែលមិនបានអានអាល់ហ្វាតេហះ»។ វាត្រូវបានគេហៅថា "អ៊ុំមុលគួរអាន" (មាតានៃគម្ពីរគួរអាន) ព្រោះវាផ្ទុកនូវចំណេះដឹងអំពីព្រះ (អ៊ីឡាហ៊ីយ៉ាត), ថ្ងៃបរលោក (ម៉ាអាដ), ព្យាការី (នូប៊ូវ៉ាត), និងការបញ្ជាក់អំពីវាសនា (កូដារ)។ វាជាស៊ូណាន់ដែលត្រូវឈប់សម្រាកបន្តិចនៅរាល់ខគម្ពីរ ដូចដែលរ៉សូល ﷺ បានធ្វើ។ វាគឺជាស៊ូរ៉ាត់ដ៏អស្ចារ្យបំផុតក្នុងគម្ពីរគួរអាន ហើយខគម្ពីរដ៏អស្ចារ្យបំផុតគឺ "អាយ៉ាតុលគូរស៊ី"។ វាជាការគួរឱ្យស្អប់ខ្ពើម (ម៉ាក្រូហ៍) ក្នុងការសង្កត់សម្លេងខ្លាំងពេក ឬអូសសម្លេងវែងពេក។ នៅពេលអានចប់ គាត់ត្រូវពោលថា "អាមីន" បន្ទាប់ពីស្ងៀមបន្តិច ដើម្បីឱ្យដឹងថាវាមិនមែនជាផ្នែកមួយនៃគម្ពីរគួរអានឡើយ។ អត្ថន័យរបស់វាគឺ "ឱអល់ឡោះ សូមឆ្លើយតប"។ អ៊ីម៉ាំ និងម៉ាក់មូ ត្រូវបញ្ចេញសម្លេងនេះរួមគ្នាសម្រាប់សឡាតដែលត្រូវអានឮ។ អ្នកដែលមិនចេះអានអាល់ហ្វាតេហះ ឬផ្នែកណាមួយនៃគម្ពីរគួរអាន ត្រូវពោលថា៖ «ស៊ុបហានាល់ឡោះ, វ៉ាល់ហាំឌូ លីលឡាហ៍, វ៉ាឡាអ៊ីឡាហះ អ៊ីលឡាល់ឡោះ, វ៉ាល់ឡោះហ៊ូ អាក់បារ» យោងតាមហាឌីសរបស់រ៉សូល ﷺ៖ «ប្រសិនបើអ្នកមានគម្ពីរគួរអាន ចូរអានវា បើមិនដូច្នោះទេ ចូរពោលសរសើរអល់ឡោះ ធ្វើតូហ៊ីត និងតាក់ប៊ីរ បន្ទាប់មកទើបធ្វើការរូកូអ៍» (រាយការណ៍ដោយ អាប់ប៊ូ ដាវូដ និង អាត់ទីរមីហ្ស៊ី)។ បន្ទាប់មក គាត់ត្រូវអានប៊ីស្មីលឡាហ៍ដោយស្ងាត់ ហើយអានស៊ូរ៉ាត់មួយពេញលេញ។ ក្នុងសឡាតហ្វាចរ គួរអានស៊ូរ៉ាត់ពីក្រុម "តូវ៉ាលុល មូហ្វាសសល់" (ស៊ូរ៉ាត់វែងៗ)។ ក្នុងសឡាតម៉ាក់ហ្គ្រីប គួរអានពីក្រុម "កូសារុល មូហ្វាសសល់" (ស៊ូរ៉ាត់ខ្លីៗ) ហើយពេលខ្លះអានពីស៊ូរ៉ាត់វែងៗ។ ក្នុងសឡាតផ្សេងទៀត គួរអានពីក្រុម "អូសាតុល មូហ្វាសសល់" (ស៊ូរ៉ាត់មធ្យម) ប្រសិនបើគ្មានហេតុផលចាំបាច់។ បន្ទាប់ពីអានចប់ គាត់ត្រូវលើកដៃឡើងដូចលើកដំបូង រួចឈរស្ងៀមបន្តិច។ បន្ទាប់មក គាត់ត្រូវធ្វើការតាក់ប៊ីរដើម្បីរូកូអ៍ ដោយដាក់ដៃទាំងពីរលើជង្គង់ទាំងពីរដោយម្រាមដៃលាតត្រង់ ហើយធ្វើឱ្យខ្នងត្រង់ ព្រមទាំងក្បាលឱ្យស្មើនឹងខ្នង។ គាត់ត្រូវពោលក្នុងរូកូអ៍ថា៖ (ស៊ុបហាន៉ា រ៉ប៊ីយាល់ អាក់ហ្ស៊ីម)។ កម្រិតអប្បបរមានៃភាពល្អឥតខ្ចោះគឺបីដង។ បន្ទាប់មក គាត់ត្រូវងើបក្បាលឡើងដោយលើកដៃទាំងពីរដូចលើកដំបូង ហើយពោលសម្រាប់អ៊ីម៉ាំ និងអ្នកអធិស្ឋានម្នាក់ឯងថា៖ (សាមីអល់ឡោះហ៊ូ លីមែន ហាំមីដាហ៍)។ នៅពេលឈរត្រង់ គាត់ត្រូវពោលថា៖ «រ៉បបានា វ៉ាឡាកាល់ ហាំដ៍, មីលអាល់ សាម៉ាវ៉ាតិ វ៉ាល់អាក់ដ៍, វ៉ា មីលអះ ម៉ា ស៊ីអ្តា មីន សៃអ៊ីន បាក់ដ៍»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
جهر الإمام بالتكبير
ដោយគ្មានការបន្ថែម «វ៉ាវ» ព្រោះវាមាននៅក្នុងហាឌីសរបស់ អាប់ប៊ូ សៃអីត និងអ្នកដទៃទៀត។ ប្រសិនបើម៉ាក់មូម (អ្នកតាម) ទាន់អ៊ីម៉ាំក្នុងរូកូអ៊ូ នោះគេចាត់ទុកថាបានទាន់រ៉ាកាតនោះ។ បន្ទាប់មកគេត្រូវតាក់ប៊ីរ ហើយចុះទៅស៊ូជូដ ដោយមិនចាំបាច់លើកដៃឡើយ។ គេត្រូវដាក់ជង្គង់ទាំងពីរចុះមុន បន្ទាប់មកដៃទាំងពីរ បន្ទាប់មកមុខ ដោយដាក់ថ្ងាស និងច្រមុះ ក៏ដូចជាបាតដៃទាំងពីរឱ្យប៉ះនឹងដី ហើយត្រូវស្ថិតនៅលើចុងម្រាមជើងទាំងពីរ ដោយបែរចុងម្រាមជើងទៅរកទិសគីប្លះ។ ការស៊ូជូដលើសរីរាង្គទាំងប្រាំពីរនេះគឺជា រូកន់ (សសរស្តម្ភនៃសឡាត)។ ហើយត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យដាក់បាតដៃផ្ទាល់លើកន្លែងសឡាត ដោយប្រមូលម្រាមដៃទាំងពីរឱ្យជិតគ្នា បែរទៅរកទិសគីប្លះ ដោយមិនក្តាប់ម្រាមដៃ និងលើកកែងដៃឡើង។ [ការធ្វើសឡាតនៅកន្លែងដែលក្តៅខ្លាំង ឬត្រជាក់ខ្លាំង] ការធ្វើសឡាតនៅកន្លែងដែលក្តៅខ្លាំង ឬត្រជាក់ខ្លាំង គឺត្រូវគេស្អប់ខ្ពើម (ម៉ាក្រូហ៍) ព្រោះវាធ្វើឱ្យបាត់បង់នូវភាពស្ងប់ស្ងាត់ (ឃូស៊ូអ៊ូ)។ ត្រូវបានស៊ុនណាន់សម្រាប់អ្នកស៊ូជូដ ឱ្យញែកកែងដៃចេញពីចំហៀងខ្លួន ញែកពោះចេញពីភ្លៅ និងញែកភ្លៅចេញពីកំភួនជើង ហើយដាក់ដៃទាំងពីរឱ្យស្មើនឹងស្មា រួចញែកជង្គង់ និងជើងទាំងពីរចេញពីគ្នា។ បន្ទាប់មក គេងើបក្បាលឡើងដោយតាក់ប៊ីរ ហើយអង្គុយបែប «អ៊ីហ្វតិរ៉ូស» (អង្គុយលើជើងឆ្វេងដែលបត់រាបស្មើ ហើយតាំងជើងស្តាំឡើងដោយដាក់ចុងម្រាមជើងទៅរកទិសគីប្លះ) យោងតាមហាឌីសរបស់ អាប់ប៊ូ ហ៊ូមៃត៍ អំពីរបៀបសឡាតរបស់ព្យាការី ﷺ ដោយដាក់ដៃទាំងពីរលើភ្លៅក្នុងសភាពម្រាមដៃប្រមូលផ្តុំគ្នា។ ហើយគេត្រូវពោលថា៖ «រ៉បប៊ី អ៊ីហ្វហ្ហិរ លី» (ឱម្ចាស់នៃខ្ញុំ សូមអភ័យទោសឱ្យខ្ញុំ)។ ហើយមិនអីទេប្រសិនបើបន្ថែមពាក្យផ្សេងទៀត យោងតាមពាក្យរបស់ អ៊ីបនូ អាប់បាស៖ «ព្យាការី ﷺ ធ្លាប់ពោលរវាងស៊ូជូដទាំងពីរថា៖ រ៉បប៊ី អ៊ីហ្វហ្ហិរ លី, វ៉ារហាំនី, វ៉ាហ៍ឌីនី, វ៉ារហ្ស៊ុកនី, វ៉ាអាហ្វិនី» (ឱម្ចាស់នៃខ្ញុំ សូមអភ័យទោសឱ្យខ្ញុំ, មេត្តាដល់ខ្ញុំ, ណែនាំខ្ញុំ, ប្រទានការចិញ្ចឹមជីវិតដល់ខ្ញុំ, និងប្រទានសុខភាពដល់ខ្ញុំ) រាយការណ៍ដោយ អាប់ប៊ូ ដាវូដ។ បន្ទាប់មក គេស៊ូជូដលើកទីពីរដូចលើកទីមួយ។ ហើយប្រសិនបើចង់ គេអាចដូអាក្នុងពេលនោះបាន យោងតាមពាក្យរបស់ព្យាការី ﷺ៖ «ចំណែកការស៊ូជូដ ចូរអ្នកទាំងឡាយដូអាឱ្យបានច្រើនក្នុងនោះ ព្រោះវាជាឱកាសដែលការដូអារបស់អ្នកនឹងត្រូវបានឆ្លើយតប» រាយការណ៍ដោយ មូស្លីម។ ហើយលោកក៏បានរាយការណ៍ពី អាប់ប៊ូ ហ៊ូរ៉ៃរ៉ូហ៍ ថា៖ «ពិតជា រ៉សូល ﷺ ធ្លាប់ពោលក្នុងស៊ូជូដរបស់លោកថា៖ ឱអល់ឡោះ សូមអភ័យទោសចំពោះអំពើបាបទាំងអស់របស់ខ្ញុំ ទាំងតូចទាំងធំ ទាំងដើមទាំងចុង ទាំងចំពោះមុខទាំងសម្ងាត់»។ បន្ទាប់មក គេងើបក្បាលឡើងដោយតាក់ប៊ីរ ក្នុងសភាពឈរលើចុងម្រាមជើង ដោយផ្អែកលើជង្គង់ យោងតាមហាឌីសរបស់ វ៉ាអិល លើកលែងតែមានការលំបាកដោយសារចាស់ជរា ជំងឺ ឬភាពទន់ខ្សោយ។ បន្ទាប់មក គេធ្វើសឡាតរ៉ាកាតទីពីរដូចរ៉ាកាតទីមួយ លើកលែងតែការតាក់ប៊ីរុលអ៊ីហ្រាំ និងការអានដូអាអ៊ីហ្វតិហ៍តាហ៍ ទោះបីជាមិនបានអានវាក្នុងរ៉ាកាតទីមួយក៏ដោយ។ បន្ទាប់មក គេអង្គុយធ្វើតាស៊ូហ៍ហ្ន៍ ដោយអង្គុយបែប «អ៊ីហ្វតិរ៉ូស» ដាក់ដៃទាំងពីរលើភ្លៅ ដោយលាតម្រាមដៃឆ្វេងឱ្យជិតគ្នាបែរទៅរកទិសគីប្លះ ហើយក្តាប់ម្រាមដៃស្តាំដោយទុកម្រាមកូន និងម្រាមនាងឱ្យកោង ហើយធ្វើរង្វង់ដោយម្រាមមេដៃ និងម្រាមកណ្តាល។ បន្ទាប់មក គេអានតាស៊ូហ៍ហ្ន៍ដោយស្ងាត់ៗ ហើយចង្អុលម្រាមដៃចង្អុលស្តាំក្នុងពេលតាស៊ូហ៍ហ្ន៍ ជាការបង្ហាញពីតូហ៊ីត (ឯកភាពអល់ឡោះ) ហើយក៏ចង្អុលវាក្នុងពេលដូអាក្នុងសឡាត និងក្រៅសឡាតផងដែរ យោងតាមពាក្យរបស់ អ៊ីបនូ ហ្ស៊ូបៃរ៍៖ «ព្យាការី ﷺ ធ្លាប់ចង្អុលម្រាមដៃរបស់លោកនៅពេលដូអា ហើយលោកមិនកម្រើកវាឡើយ» រាយការណ៍ដោយ អាប់ប៊ូ ដាវូដ។ គេត្រូវពោលថា៖ «អត្តាហ៊ីយ្យាតូ លីលឡាហិ វ៉ាសសឡាវ៉ាតូ វ៉ាត់តយយីបាតូ, អައްសឡាមូ អាលៃកា អាយូហាន់ណាប៊ីយូ វ៉ារ៉ហ៍មៈតុលឡាហិ វ៉ាបារ៉កាតូហូ, អައްសឡាមូ អាលៃនា វ៉ាអាឡា អ៊ីបាទិលឡាហិសសាលីហ៊ីន, អាស្ហហ៉ាឌូ អាន់ឡាអ៊ីឡាហៈ អ៊ីលឡាល់ឡាហ៍ វ៉ាអាស្ហហ៉ាឌូ អាន់ណា មូហាំម៉ាដាន់ អាប់ឌូហូ វ៉ារ៉សូលូហូ»។ តាស៊ូហ៍ហ្ន៍ណាក៏ដោយដែលត្រឹមត្រូវពីព្យាការី ﷺ គឺអាចប្រើបាន ប៉ុន្តែការធ្វើឱ្យសង្ខេបគឺប្រសើរជាង ហើយមិនគួរលើសពីនេះឡើយ។ នេះគឺជាតាស៊ូហ៍ហ្ន៍ទីមួយ។ បន្ទាប់មក ប្រសិនបើសឡាតមានតែពីររ៉ាកាត គេត្រូវធ្វើសឡាវ៉ាតលើព្យាការី ﷺ ដោយពោលថា៖ «អល់ឡោះហុមម៉ា សល្លិ អាឡា មូហាំម៉ាដិន វ៉ាអាឡា អាលិ មូហាំម៉ាដិន កាម៉ា សឡៃតា អាឡា អ៊ីប្រាហ៊ីម, អ៊ីនន៉ាកា ហាមីឌុន ម៉ាជីដ, វ៉ាបារិក អាឡា មូហាំម៉ាដិន វ៉ាអាឡា អាលិ មូហាំម៉ាដិន កាម៉ា បារ៉កតា អាឡា អ៊ីប្រាហ៊ីម, អ៊ីនន៉ាកា ហាមីឌុន ម៉ាជីដ»។ ហើយអាចធ្វើសឡាវ៉ាតលើព្យាការី ﷺ តាមរបៀបផ្សេងទៀតដែលបានរាយការណ៍មក។ «អាលិ មូហាំម៉ាដ» មានន័យថា ក្រុមគ្រួសាររបស់លោក។ ពាក្យថា «អត្តាហ៊ីយ្យាតូ» មានន័យថា ការគោរពបូជាទាំងអស់គឺជារបស់អល់ឡោះតែមួយគត់។ «អស្សឡាវ៉ាតូ» មានន័យថា ការដូអា។ «អត្តយយីបាតូ» មានន័យថា អំពើល្អទាំងឡាយ។ ព្រះអង្គគឺជាអ្នកប្រទានជីវិត មិនមែនជាអ្នកដែលត្រូវគេផ្តល់សឡាមឱ្យនោះទេ ព្រោះសឡាមគឺជាការដូអា។ ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើសឡាវ៉ាតលើអ្នកដទៃក្រៅពីព្យាការី ﷺ ដោយឡែកពីគ្នា ប្រសិនបើមិនធ្វើឱ្យច្រើនពេក ហើយមិនយកវាធ្វើជាសញ្ញាសម្រាប់មនុស្សណាម្នាក់ ឬកំណត់យកសហាបះណាម្នាក់ដោយឡែក។ ត្រូវបានស៊ុនណាន់ឱ្យធ្វើសឡាវ៉ាតលើព្យាការី ﷺ នៅក្រៅសឡាត ហើយវាមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងនៅពេលរំលឹកដល់ឈ្មោះលោក និងនៅថ្ងៃសុក្រ ក៏ដូចជាយប់ថ្ងៃសុក្រ។ ត្រូវបានស៊ុនណាន់ឱ្យពោលថា៖ «អល់ឡោះហុមម៉ា អ៊ីននី អައូហ្ស៊ូ ប៊ីកា មីន អះហ្សាប៊ី ជះហាន់ណាំ, វ៉ាមីន អះហ្សាប៊ីល កូប៊រ, វ៉ាអައូហ្ស៊ូ ប៊ីកា មីន ហ្វីត្នាតិល ម៉ាហ្យ៉ា វ៉ាល់ម៉ាម៉ាត, វ៉ាអައូហ្ស៊ូ ប៊ីកា មីន ហ្វីត្នាតិល ម៉ាស៊ីហ៊ីដ ដាច្ឆាល»។ ប្រសិនបើគេដូអាដោយពាក្យផ្សេងទៀតក៏ល្អដែរ យោងតាមពាក្យរបស់ព្យាការី ﷺ៖ «បន្ទាប់មក គេអាចជ្រើសរើសដូអាណាដែលគេពេញចិត្តបំផុត» ដរាបណាមិនធ្វើឱ្យម៉ាក់មូមលំបាក។ ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យដូអាឱ្យបុគ្គលណាម្នាក់ជាក់លាក់ យោងតាមសកម្មភាពរបស់ព្យាការី ﷺ ដែលបានដូអាឱ្យអ្នកដែលត្រូវបានគេជិះជាន់នៅទីក្រុងម៉ាកកាស់។ បន្ទាប់មក គេផ្តល់សឡាមក្នុងសភាពអង្គុយ ដោយចាប់ផ្តើមពីខាងស្តាំដោយពោលថា៖ «អައްសឡាមូ អាលៃគុំ វ៉ារ៉ហ៍មៈតុលឡាហ៍» ហើយធ្វើដូចគ្នានៅខាងឆ្វេង។ ការងាកក្បាលគឺជាស៊ុនណាន់ ហើយការងាកទៅខាងឆ្វេងគួរឱ្យឃើញថ្ពាល់។ អ៊ីម៉ាំត្រូវអានសឡាមទីមួយឱ្យឮ ហើយសឡាមទីពីរឱ្យស្ងាត់ ចំណែកអ្នកដទៃត្រូវអានស្ងាត់ទាំងពីរ។ ត្រូវបានស៊ុនណាន់ឱ្យអានសឡាមដោយសង្ខេប ពោលគឺមិនត្រូវអូសសំឡេងវែងឡើយ ហើយត្រូវមានចេតនាថាជាការបញ្ចប់សឡាត ព្រមទាំងមានចេតនាផ្តល់សឡាមដល់ទេវតាដែលកត់ត្រាអំពើ និងអ្នកដែលនៅជុំវិញខ្លួន។ ប្រសិនបើសឡាតមានលើសពីពីររ៉ាកាត គេត្រូវងើបឡើងដោយតាក់ប៊ីរលើចុងម្រាមជើង នៅពេលបញ្ចប់តាស៊ូហ៍ហ្ន៍ទីមួយ ហើយធ្វើរ៉ាកាតដែលនៅសល់ដូចដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ លើកលែងតែមិនត្រូវអានឱ្យឮ ហើយមិនចាំបាច់អានអ្វីបន្ថែមបន្ទាប់ពីស៊ូរ៉ាត់អាល់ហ្វាតិហះឡើយ ប្រសិនបើអានក៏មិនមែនជាការស្អប់ខ្ពើមដែរ។ បន្ទាប់មក គេអង្គុយធ្វើតាស៊ូហ៍ហ្ន៍ទីពីរដោយអង្គុយបែប «តាវ៉ារ៉ុក» (អង្គុយលើត្រគាកឆ្វេង ដោយដាក់ជើងឆ្វេងនៅក្រោមជើងស្តាំ ហើយតាំងជើងស្តាំឡើង) រួចអានតាស៊ូហ៍ហ្ន៍ទីមួយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
الصلاة في مكان شديد الحر أو شديد البرد
បន្ទាប់ពីផ្តល់សឡាតដល់ព្យាការី ﷺ រួចបន្តដោយការដូអា ហើយធ្វើការផ្តល់សួស្តី (ស៊ែលឡាម)។ បន្ទាប់មក អ៊ីម៉ាមត្រូវបែរខ្លួនទៅរកអ្នកដែលតាមក្រោយ (ម៉ាមូ) ដោយបែរទៅខាងស្តាំ ឬខាងឆ្វេងរបស់គាត់។ អ៊ីម៉ាមមិនត្រូវអង្គុយយូរពេកទេបន្ទាប់ពីផ្តល់សួស្តីដោយបែរមុខទៅរកទិសគីបឡា ហើយអ្នកតាមក្រោយមិនត្រូវចាកចេញមុនអ៊ីម៉ាមឡើយ យោងតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ ថា៖ «ខ្ញុំគឺជាអ៊ីម៉ាមរបស់ពួកអ្នក ដូច្នេះកុំប្រញាប់ធ្វើរូកូអ៊ូ ស៊ូជូដ ឬចាកចេញមុនខ្ញុំ»។ ប្រសិនបើមានស្ត្រីអធិដ្ឋានរួមជាមួយពួកគេ នោះស្ត្រីត្រូវចាកចេញមុន ហើយបុរសត្រូវនៅបន្តបន្តិច ដើម្បីកុំឱ្យប៉ះទង្គិចគ្នាពេលចាកចេញ។ [ការរំលឹកអល់ឡោះ ការដូអា និងការសុំការអភ័យទោសក្រោយការសឡាត] វាជាស៊ូណាន់ក្នុងការរំលឹកអល់ឡោះ ការដូអា និងការសុំការអភ័យទោសក្រោយការសឡាត ដោយពោលថា៖ «អាស្តាក់ហ្វិរុលឡោះ» (ខ្ញុំសុំការអភ័យទោសពីអល់ឡោះ) ចំនួនបីដង។ បន្ទាប់មកពោលថា៖ «អល់ឡូហុមម៉ា អាន់តាសសាឡាម វ៉ាមីនកាសសាឡាម តាបារ៉ាក់តា យ៉ា ហ្សាលជះឡាលិ វ៉ាលអ៊ិក រ៉ម។ លាអ៊ីឡាហះ អ៊ីលឡាល់ឡោះ វ៉ះហ៍ដាហូ លា សារីកាលះ លាហុលមុលកូ វ៉ាលាហុលហាំដូ វ៉ាហូវ៉ា អាឡាគុល្លិ សៃអ៊ីន កូឌីរ។ លា ហៅឡា វ៉ាលា កូអ៊ូវ៉ាតា អ៊ីលឡាប៊ីលឡាហ៍។ លាអ៊ីឡាហះ អ៊ីលឡាល់ឡោះ លាន៉ាក់ប៊ូដូ អ៊ីលឡា អ៊ីយ៉ាហ៍ លាហុននីអ្មះ វ៉ាលាហុលហ្វាល់លូ វ៉ាលាហុសសាន៉ាលហះសាន់។ លាអ៊ីឡាហះ អ៊ីលឡាល់ឡោះ មុខ្លីស៊ីណា លាហុឌឌីន វ៉ាលៅ ការីហាល់ កាភិរូន»។ «អល់ឡូហុមម៉ា លា មានីអា លីម៉ា អាក់អៃតា វ៉ាលា មូអ៊ិតយ៉ា លីម៉ា មះណាក់តា វ៉ាលាយ៉ាន់ហ្វាអ៊ូ ហ្សាល់ជ័ឌឌិ មីនកាល់ជ័ឌ»។ បន្ទាប់មកធ្វើការតាសប៊ីហ៍ (ស៊ូហ្វហានាល់ឡោះ) តាហ៍មីដ (អាល់-ហាំឌុលិលឡាហ៍) និងតាក់ប៊ីរ (អល់ឡាហូអាក់បារ) ក្នុងមួយមុខៗចំនួន ៣៣ ដង ហើយបំពេញឱ្យគ្រប់ ១០០ ដោយពោលថា៖ «លាអ៊ីឡាហះ អ៊ីលឡាល់ឡោះ វ៉ះហ៍ដាហូ លា សារីកាលះ លាហុលមុលកូ វ៉ាលាហុលហាំដូ វ៉ាហូវ៉ា អាឡាគុល្លិ សៃអ៊ីន កូឌីរ»។ ហើយក្រោយការសឡាតហ្វាចរ និងសឡាតម៉ាក្រិប មុននឹងនិយាយជាមួយនរណាម្នាក់ ត្រូវពោលថា៖ «អល់ឡូហុមម៉ា អះជិរនី មីនាន់ណារ» (ឱអល់ឡោះ សូមទ្រង់ការពារទូលបង្គំពីភ្លើងនរក) ចំនួន ៧ ដង។ ការដូអាដោយសំឡេងខ្សឹបខ្សៀវគឺប្រសើរជាង ក៏ដូចជាការដូអាដែលបានមកពីគម្ពីរ និងហាឌីស ដោយត្រូវមានភាពសុភាពរាបសារ គោរពកោតខ្លាច មានចិត្តផ្ចង់ និងមានក្តីប្រាថ្នាព្រមទាំងការកោតខ្លាច យោងតាមហាឌីសថា៖ «ការដូអានឹងមិនត្រូវបានឆ្លើយតបឡើយ ប្រសិនបើចេញពីចិត្តដែលមិនផ្ចង់»។ ត្រូវធ្វើតាវ៉ាស់ស៊ូល (ការស្វែងរកភាពជិតស្និទ្ធ) ដោយប្រើព្រះនាម និងគុណសម្បត្តិរបស់អល់ឡោះ ក៏ដូចជាការគោរពប្រតិបត្តិលើគោលការណ៍ទូហ៊ីត។ ត្រូវស្វែងរកពេលវេលាដែលត្រូវបានឆ្លើយតប គឺនៅមួយភាគបីចុងក្រោយនៃយប់, ចន្លោះពេលអាហ្សង់ និងអ៊ីកាម៉ះ, ក្រោយការសឡាតដែលជាកាតព្វកិច្ច និងម៉ោងចុងក្រោយនៃថ្ងៃសុក្រ។ ត្រូវរង់ចាំការឆ្លើយតបដោយមិនត្រូវប្រញាប់ប្រញាល់ពោលថា៖ «ខ្ញុំបានដូអាហើយៗ ប៉ុន្តែមិនត្រូវបានឆ្លើយតបឡើយ»។ មិនមានការហាមឃាត់ក្នុងការដូអាសម្រាប់ខ្លួនឯងនោះទេ លើកលែងតែការដូអាដែលអ្នកដទៃត្រូវពោលថា «អាមីន» តាមក្រោយ ហើយការដូអាដោយសំឡេងខ្លាំងគឺមិនត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឡើយ។ ការសឡាតដែលមិនត្រូវបានលើកទឹកចិត្ត (ម៉ាក្រូហ៍)៖ ការងាកមុខបន្តិចបន្តួច, ការងើយភ្នែកទៅលើមេឃ, ការសឡាតបែរមុខទៅរករូបភាពដែលដាក់តាំង ឬទៅរកមនុស្ស, ការបែរមុខទៅរកភ្លើងទោះបីជាចង្កៀងក៏ដោយ, ការដាក់ដៃរាបស្មើលើដីពេលស៊ូជូដ។ មិនត្រូវចូលរួមសឡាតក្នុងស្ថានភាពដែលចង់បន្ទោរបង់ ឬនោម ឬនៅចំពោះមុខអាហារដែលខ្លួនកំពុងឃ្លាននោះទេ ផ្ទុយទៅវិញត្រូវពន្យារពេលសឡាត ទោះបីជាខកខានការសឡាតជាក្រុម (ជះម៉ាអា) ក៏ដោយ។ មិនត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យ៖ លេងគ្រួស, ខ្ទាស់ម្រាមដៃ, ផ្អែកដៃពេលអង្គុយ, ប៉ះពុកមាត់ចង្ការ, ចងសក់, បត់សម្លៀកបំពាក់។ ប្រសិនបើចង់ហាវ ត្រូវខំទប់ឱ្យអស់ពីសមត្ថភាព បើមិនបានទេត្រូវយកដៃខ្ទប់មាត់។ មិនត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យ៖ កាយដីដោយគ្មានហេតុផល។ ត្រូវរារាំងអ្នកដែលដើរកាត់មុខអ្នកសឡាត ទោះបីជាដោយការរុញក៏ដោយ មិនថាជាមនុស្ស ឬអ្វីផ្សេងទៀតឡើយ។ ប្រសិនបើអ្នកនោះនៅតែរឹងរូស អាចតតាំងជាមួយគេបាន ទោះបីជាត្រូវដើរបន្តិចបន្តួចក៏ដោយ។ ការដើរកាត់មុខអ្នកសឡាត និងស៊ូត្រះ (របាំងមុខ) គឺហាមឃាត់ (ហារ៉ាម)។ អ្នកសឡាតអាចសម្លាប់សត្វពស់ ខ្យាដំរី ឬចៃ, កែសម្រួលសម្លៀកបំពាក់ ឬក្បាលពូក, លើក ឬដាក់របស់របរ, ធ្វើសញ្ញាដោយដៃ មុខ ឬភ្នែកតាមតម្រូវការ។ ការផ្តល់សួស្តីដល់អ្នកសឡាតមិនមែនជាការហាមឃាត់ទេ ហើយអ្នកសឡាតអាចឆ្លើយតបដោយការធ្វើសញ្ញា។ ត្រូវជួយរំលឹកអ៊ីម៉ាមប្រសិនបើគាត់ភ្លេច ឬច្រឡំ។ ប្រសិនបើមានរឿងអ្វីកើតឡើងក្នុងពេលសឡាត បុរសត្រូវធ្វើតាសប៊ីហ៍ (ស៊ូហ្វហានាល់ឡោះ) ហើយស្ត្រីត្រូវទះដៃ។ ប្រសិនបើមានទឹកមាត់ ឬស្លេស ក្នុងវិហារត្រូវខ្ជាក់ក្នុងសម្លៀកបំពាក់ខ្លួនឯង ហើយបើនៅក្រៅវិហារត្រូវខ្ជាក់ទៅខាងឆ្វេង មិនត្រូវខ្ជាក់ទៅខាងមុខ ឬខាងស្តាំឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
الذكر والدعاء والاستغفار عقب الصلاة
ការសឡាតដោយមានស៊ូត្រះ (របាំង) ការសឡាតដោយគ្មានស៊ូត្រះ (របាំង) សម្រាប់អ្នកដែលមិនមែនជាម៉ាមូស (អ្នកតាមក្រោយអ៊ីម៉ាំ) គឺជាអំពើដែលគួរឱ្យស្អប់ខ្ពើម (ម៉ាក្រូហ៍) ទោះបីជាមិនមានការព្រួយបារម្ភថាមានអ្នកដើរកាត់មុខក៏ដោយ។ ស៊ូត្រះនោះអាចជាជញ្ជាំង ឬវត្ថុអ្វីមួយដែលដំឡើងត្រង់ដូចជាលំពែង ឬវត្ថុផ្សេងៗទៀតដែលស្រដៀងនឹងផ្នែកខាងក្រោយនៃកែបសេះ។ វាជាស៊ូណាន់ (ការណែនាំ) ដែលត្រូវនៅឱ្យជិតនឹងស៊ូត្រះនោះ យោងតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ ថា៖ «នៅពេលដែលអ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នាធ្វើការសឡាត ចូរឱ្យគាត់សឡាតដោយមានស៊ូត្រះ ហើយនៅឱ្យជិតនឹងវា»។ ហើយត្រូវងាកចេញពីវាបន្តិចបន្តួច យោងតាមសកម្មភាពរបស់ព្យាការី ﷺ។ ប្រសិនបើមិនអាចរកវត្ថុធ្វើជាស៊ូត្រះបានទេ នោះត្រូវគូសបន្ទាត់មួយ។ ហើយប្រសិនបើមានអ្វីមួយដើរកាត់នៅពីក្រោយស៊ូត្រះនោះ វាមិនមែនជាការគួរឱ្យស្អប់ខ្ពើមឡើយ។ ប្រសិនបើគ្មានស៊ូត្រះ ឬមានស្ត្រី កូនឆ្កែ ឬសត្វលាដើរកាត់ចន្លោះរវាងអ្នកសឡាត និងស៊ូត្រះនោះ ការសឡាតរបស់គាត់នឹងត្រូវមោឃៈ។ ហើយគាត់អាចអានគម្ពីរអាល់គួរអាន (មូសហ្វ) បាន ហើយអាចសុំការមេត្តាពីអល់ឡោះនៅពេលអានដល់ខគម្ពីរដែលនិយាយអំពីសេចក្តីមេត្តា និងសុំការការពារពីអល់ឡោះនៅពេលអានដល់ខគម្ពីរដែលនិយាយអំពីការដាក់ទណ្ឌកម្ម។ ការឈរគឺជាក្បួន (រូកុន) មួយក្នុងចំណោមក្បួននៃការសឡាតដែលជាកាតព្វកិច្ច (ហ្វ័រឌូ) យោងតាមប្រសាសន៍របស់អល់ឡោះថា៖ ﴿ចូរអ្នករាល់គ្នាឈរឡើងដើម្បីអល់ឡោះដោយភាពគោរពកោតខ្លាច﴾ [អាល់បាករ៉ោះ៖ ២៣៨] លើកលែងតែអ្នកដែលមិនអាចឈរបាន អ្នកដែលអត់ខោអាវ អ្នកដែលមានការភ័យខ្លាច ឬម៉ាមូសដែលនៅពីក្រោយអ៊ីម៉ាំដែលមិនអាចឈរបាន។ ប្រសិនបើគាត់ទាន់អ៊ីម៉ាំក្នុងពេលរូកូអ៊ូ នោះគាត់បានទាន់ការសឡាតនោះតាមកម្រិតនៃការតាក់ប៊ីរ៉ាតុល អ៊ីហរ៉ម។ ការតាក់ប៊ីរ៉ាតុល អ៊ីហរ៉ម គឺជាក្បួន (រូកុន) មួយ ក៏ដូចជាការអានស៊ូរ៉ាត់អាល់ហ្វាតិហះ សម្រាប់អ៊ីម៉ាំ និងអ្នកសឡាតម្នាក់ឯង។ ក៏ដូចជាការរូកូអ៊ូ យោងតាមប្រសាសន៍របស់អល់ឡោះថា៖ ﴿ឱអ្នកដែលមានជំនឿទាំងឡាយ! ចូរអ្នករាល់គ្នាធ្វើការរូកូអ៊ូ និងស៊ូជូដ (ក្រាបថ្វាយបង្គំ)﴾ [អាល់ហាច៖ ៧៧]។ មានរាយការណ៍ពីអាប៊ូហូរ៉ៃរ៉ោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះគាត់) ថា៖ មានបុរសម្នាក់បានចូលទៅក្នុងវិហារអ៊ីស្លាម រួចធ្វើការសឡាត បន្ទាប់មកគាត់បានមកជួបព្យាការី ﷺ ហើយផ្តល់សួស្តីដល់លោក។ លោកបានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់គាត់ថា៖ «ចូរអ្នកត្រឡប់ទៅសឡាតវិញចុះ ព្រោះអ្នកមិនទាន់បានសឡាតនៅឡើយទេ»។ គាត់បានធ្វើបែបនោះចំនួនបីដង រួចគាត់ក៏និយាយថា៖ «សូមស្បថដោយព្រះអង្គដែលបានបញ្ជូនលោកមកដោយសច្ចភាពក្នុងនាមជាព្យាការី ខ្ញុំមិនចេះធ្វើអ្វីក្រៅពីនេះទេ សូមលោកបង្រៀនខ្ញុំមក»។ ព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅពេលអ្នកក្រោកឈរធ្វើការសឡាត ចូរអ្នកធ្វើការតាក់ប៊ីរ រួចអានអ្វីដែលងាយស្រួលសម្រាប់អ្នកពីគម្ពីរគួរអាន បន្ទាប់មករូកូអ៊ូឱ្យបានស្ងប់ស្ងាត់ រួចងើបឡើងវិញឱ្យបានត្រង់ខ្លួន បន្ទាប់មកស៊ូជូដឱ្យបានស្ងប់ស្ងាត់ រួចអង្គុយឱ្យបានស្ងប់ស្ងាត់ ហើយចូរអ្នកធ្វើបែបនេះក្នុងការសឡាតរបស់អ្នកទាំងអស់»។ (រាយការណ៍ដោយក្រុមអ្នកប្រាជ្ញហាឌីស)។ នេះបង្ហាញថាអ្វីដែលបានបញ្ជាក់នៅក្នុងហាឌីសនេះ មិនអាចលុបចោលបានឡើយក្នុងគ្រប់កាលៈទេសៈ។ ភាពស្ងប់ស្ងាត់ (តុមអានីនះ) ក្នុងសកម្មភាពទាំងនេះគឺជាក្បួន (រូកុន) មួយ ដូចដែលបានបញ្ជាក់ខាងលើ។ ហ៊ូហ្សៃហ្វះ បានឃើញបុរសម្នាក់មិនបានធ្វើការរូកូអ៊ូ និងស៊ូជូដឱ្យបានពេញលេញ គាត់ក៏និយាយទៅកាន់បុរសនោះថា៖ «អ្នកមិនទាន់បានសឡាតទេ ហើយប្រសិនបើអ្នកស្លាប់ទៅ អ្នកនឹងស្លាប់ដោយមិនមែននៅលើធម្មជាតិ (ហ្វិតរ៉ោះ) ដែលអល់ឡោះបានបង្កើតមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ﷺ នោះឡើយ»។ ការតាសាហូដចុងក្រោយគឺជាក្បួន (រូកុន) មួយ យោងតាមប្រសាសន៍របស់អ៊ីប៊ុន ម៉ាសអ៊ូដ៖ «ពួកយើងធ្លាប់និយាយមុនពេលដែលការតាសាហូដត្រូវបានកំណត់ជាកាតព្វកិច្ចថា៖ សូមសន្តិភាពមានចំពោះអល់ឡោះ សូមសន្តិភាពមានចំពោះជីព្រីល និងមីកាអ៊ីល។ ព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «កុំនិយាយបែបនេះ ប៉ុន្តែចូរនិយាយថា៖ អត្តាហ៊ីយ៉ាតូលីលឡាហ៍...»។ (រាយការណ៍ដោយអាន់ណាសាអ៊ី ហើយអ្នករាយការណ៍សុទ្ធតែជាអ្នកដែលគួរឱ្យទុកចិត្ត)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
الصلاة إلى سترة
[កិច្ចការចាំបាច់ (វ៉ាជីប) ដែលត្រូវបានលើកលែងដោយសារការភ្លេច] កិច្ចការចាំបាច់ (វ៉ាជីប) ក្នុងសឡាតដែលត្រូវបានលើកលែងដោយសារការភ្លេចមានចំនួនប្រាំបីគឺ៖ ការពោលតាក់ប៊ីរក្រៅពីតាក់ប៊ីរដំបូង (តាក់ប៊ីរុលអ៊ិហ្រាំ) (១), ការពោលពាក្យ «សាមីអល់ឡោះហុ លីមែន ហាមីដាហ៍» សម្រាប់អ៊ីម៉ាំ និងអ្នកដែលសឡាតម្នាក់ឯង, ការពោលពាក្យ «រ៉បបានា វ៉ាលះកល់ ហាំដ៍» សម្រាប់អ្នកទាំងអស់គ្នា, ការពោលពាក្យតាសប៊ីហ៍ក្នុងពេលរូកូអ៍ និងស៊ូជូដ, ការពោលពាក្យ «រ៉បប៊ី អ៊ីហ្វហ្វិរ លី», ការធ្វើតាសាហ៍ហុតដំបូង និងការអង្គុយសម្រាប់វា។ ចំណែកអ្វីៗក្រៅពីនេះ គឺសុទ្ធតែជាស៊ូណាន់ (សកម្មភាព ឬពាក្យសម្តីដែលគួរធ្វើ)។ ស៊ូណាន់ជាពាក្យសម្តីមានចំនួនដប់ប្រាំពីរគឺ៖ ការពោលដូអាអ៊ិសតិហ្វតាហ៍, ការសុំការការពារពីអល់ឡោះពីសាតាន់ (តៃអ៊ូហ្ស៍), ការពោលប៊ីសមីលឡោះហ៍, ការពោលពាក្យ «អាមីន», ការអានស៊ូរ៉ះបន្ទាប់ពីអាល់ហ្វាត៊ីហះក្នុងរ៉កអះពីរដំបូង, ការអានក្នុងសឡាតហ្វាចរ សឡាតជូមអាហ៍ សឡាតអីដ និងសឡាតតតាវ៉ូអ៍ទាំងអស់, ការអានឮ និងការអានខ្សឹប, ការពោលពាក្យ «មិលអុសសាម៉ាវ៉ាតិ វ៉ាលអ័រដ៍...» រហូតដល់ចប់, និងអ្វីៗដែលលើសពីការអានមួយដងក្នុងពេលពោលតាសប៊ីហ៍រូកូអ៍ និងស៊ូជូដ, ការពោល «រ៉បប៊ី អ៊ីហ្វហ្វិរ លី», ការសុំការការពារពីអល់ឡោះក្នុងតាសាហ៍ហុតចុងក្រោយ, ការសឡាវ៉ាតលើគ្រួសាររបស់ព្យាការី ﷺ និងការផ្តល់ពរជ័យលើលោក និងលើពួកគេ។ ចំណែកអ្វីៗក្រៅពីនេះ គឺជាស៊ូណាន់ជាសកម្មភាព ដូចជា៖ ការដាក់ម្រាមដៃឱ្យជិតគ្នា និងលាតត្រង់ដោយបែរទៅរកទិសគីប្លះនៅពេលតាក់ប៊ីរុលអ៊ិហ្រាំ នៅពេលរូកូអ៍ និងពេលងើបពីវា រួចទម្លាក់ដៃចុះបន្ទាប់ពីនោះ, ការក្តាប់ដៃស្តាំលើកដៃឆ្វេងត្រង់កន្លែងកដៃ ហើយដាក់ដៃទាំងពីរក្រោមផ្ចិត, ការសម្លឹងមើលទៅកន្លែងស៊ូជូដ (១), ការញែកជើងទាំងពីរចេញពីគ្នានៅពេលឈរ និងការផ្លាស់ប្តូរទម្ងន់ខ្លួនទៅជើងម្ខាងទៀត, ការអានគម្ពីរដោយយឺតៗ (ត័តទីល), ការធ្វើឱ្យសឡាតមានភាពងាយស្រួលសម្រាប់អ៊ីម៉ាំ, ការធ្វើឱ្យរ៉កអះទីមួយវែងជាងរ៉កអះទីពីរ, ការក្តាប់ជង្គង់ទាំងពីរដោយញែកម្រាមដៃនៅពេលរូកូអ៍, ការពន្លាតខ្នងឱ្យត្រង់, ការដាក់ក្បាលឱ្យស្មើនឹងខ្នង, ការញែកកែងដៃចេញពីចំហៀងខ្លួន, ការដាក់ជង្គង់ចុះមុនដៃនៅពេលស៊ូជូដ, ការលើកដៃឡើងមុនជង្គង់នៅពេលក្រោកឈរ, ការដាក់ថ្ងាស និងច្រមុះឱ្យជាប់នឹងដី, ការញែកកែងដៃចេញពីចំហៀងខ្លួន និងពោះចេញពីភ្លៅ និងភ្លៅចេញពីកំភួនជើង, ការតាំងជើងទាំងពីរឱ្យត្រង់ដោយដាក់ផ្នែកខាងក្រោមនៃម្រាមជើងប៉ះនឹងដីដោយញែកវាចេញពីគ្នា, ការដាក់ដៃទាំងពីរឱ្យស្មើនឹងស្មាដោយលាតម្រាមដៃនៅពេលស៊ូជូដ, ការបែរម្រាមដៃទាំងពីរទៅរកទិសគីប្លះដោយជិតគ្នា, ការដាក់ដៃ និងថ្ងាសឱ្យប៉ះនឹងដីដោយផ្ទាល់, ការក្រោកឈរឡើងទៅរ៉កអះបន្ទាប់ដោយប្រើចុងជើង និងយកដៃទាំងពីរទប់លើភ្លៅ, ការអង្គុយបែប «អ៊ីហ្វតិរ៉ូស» (អង្គុយលើជើងឆ្វេង) ក្នុងពេលអង្គុយចន្លោះស៊ូជូដទាំងពីរ និងក្នុងពេលតាសាហ៍ហុតដំបូង, ការអង្គុយបែប «តាវ៉ារូក» (អង្គុយលើដី) ក្នុងពេលតាសាហ៍ហុតចុងក្រោយ និងការដាក់ដៃទាំងពីរលើ... _________ (១) ពោលគឺតាក់ប៊ីរុលអ៊ិហ្រាំ ព្រោះវាជាក្បួនគ្រឹះ (រូកុន) មិនមែនជាតាក់ប៊ីររបស់ម៉ាមូ (អ្នកតាម) ដែលទាន់អ៊ីម៉ាំក្នុងពេលរូកូអ៍នោះទេ ព្រោះវាជាស៊ូណាន់ ដោយសារតាក់ប៊ីរុលអ៊ិហ្រាំបានជំនួសវាហើយ។ (១) អ្នកប្រាជ្ញក្នុងគម្ពីរ «អាល់មុបដិអ៍» បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ក្នុងពេលធ្វើសញ្ញាម្រាមដៃក្នុងតាសាហ៍ហុត គឺត្រូវសម្លឹងមើលទៅម្រាមដៃចង្អុល យោងតាមហាឌីសរបស់អ៊ីបនុហ្ស៊ូបៃរ៍។ ចំណែកការពិពណ៌នាអំពីការបែរទៅរកទិសកាអះបះ គឺត្រូវសម្លឹងមើលទៅវា នេះជាអ្វីដែលលោកបានមានប្រសាសន៍ អល់ឡោះជាអ្នកដឹងច្បាស់បំផុត។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
الواجبات التي تسقط سهوا
ដាក់ភ្លៅទាំងពីរឱ្យរាបស្មើ ម្រាមដៃទាំងពីរជុំគ្នាដោយបែរទៅរកទិសគីប្លះ ក្នុងចន្លោះពេលស៊ូជូដទាំងពីរ និងក្នុងពេលតាស៊ូហ៍។ ក្ដាប់ម្រាមកូន និងម្រាមនាងនៃដៃស្តាំ រួចធ្វើជារង្វង់ដោយម្រាមមេដៃ និងម្រាមកណ្តាល ហើយចង្អុលដោយម្រាមចង្អុល។ ងាកទៅស្តាំ និងឆ្វេងក្នុងពេលផ្តល់ស៊ូឡាម ដោយឱ្យអាទិភាពទៅខាងឆ្វេងជាងខាងស្តាំក្នុងការងាក។ [ស៊ូជូដ សាហ្វវ (ការស៊ូជូដដោយសារការភ្លេចភ្លាំង)] ចំពោះស៊ូជូដ សាហ្វវ វិញ លោក អ៊ីម៉ាម អាហ្មាត់ បានមានប្រសាសន៍ថា មានរឿងចំនួនប្រាំដែលត្រូវបានរក្សាទុកពីព្យាការី ﷺ៖ ការផ្តល់ស៊ូឡាមក្រោយពីបានពីររ៉ាកាតរួចស៊ូជូដ, ការផ្តល់ស៊ូឡាមក្រោយពីបានបីរ៉ាកាតរួចស៊ូជូដ, ការស៊ូជូដក្នុងករណីលើស និងខ្វះ, និងការក្រោកឈរពីពីររ៉ាកាតដោយមិនបានធ្វើតាស៊ូហ៍។ លោក ខតតាប៊ី បានមានប្រសាសន៍ថា៖ អ្វីដែលអ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយប្រកាន់យកគឺហាឌីសទាំងប្រាំនេះ ដែលសំដៅលើហាឌីសរបស់ អ៊ីបនូ ម៉ាស៊ូដ, អាប៊ូ សាអ៊ីត, អាប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ូហ៍ និង អ៊ីបនូ ប៊ូហៃន៉ូហ៍។ ស៊ូជូដ សាហ្វវ ត្រូវបានកំណត់សម្រាប់ករណីលើស ខ្វះ និងការសង្ស័យទាំងក្នុងកាតព្វកិច្ច (ហ្វ័រឌូ) និងការអនុវត្តបន្ថែម (ណាហ្វិល) លើកលែងតែករណីដែលកើតឡើងញឹកញាប់រហូតក្លាយជាការមន្ទិលសង្ស័យ (វ៉ាសវ៉ាស) នោះត្រូវបោះបង់វាចោល។ ដូចគ្នានេះដែរចំពោះការធ្វើវូឌូ ការងូតទឹក (ហ្គូសល) និងការសម្អាតភាពមិនស្អាត (ណាចាស៉)។ ដូច្នេះ នៅពេលណាដែលគេបន្ថែមសកម្មភាពមួយក្នុងប្រភេទនៃការសឡាត ដូចជាការឈរ ការរូកូអ៊ុ ការស៊ូជូដ ឬការអង្គុយដោយចេតនា នោះការសឡាតនឹងត្រូវមោឃៈ។ ហើយប្រសិនបើដោយការភ្លេចភ្លាំង ត្រូវធ្វើការស៊ូជូដពីរដង យោងតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ៖ «ប្រសិនបើបុគ្គលណាម្នាក់លើស ឬខ្វះក្នុងសឡាតរបស់គេ នោះចូរគេធ្វើការស៊ូជូដពីរដង» (រាយការណ៍ដោយ មូស្លីម)។ នៅពេលណាដែលគេនឹកឃើញ ត្រូវត្រឡប់ទៅរកលំដាប់លំដោយនៃការសឡាតវិញដោយមិនចាំបាច់ធ្វើតាក់ប៊ីរ។ ប្រសិនបើគេបន្ថែមរ៉ាកាតមួយ ត្រូវកាត់ចោលនៅពេលដែលគេនឹកឃើញ ហើយបន្តសកម្មភាពដែលគេបានធ្វើមុននោះ។ ប្រសិនបើគេបានធ្វើតាស៊ូហ៍រួចហើយ នោះមិនចាំបាច់ធ្វើតាស៊ូហ៍ម្តងទៀតទេ គឺគ្រាន់តែស៊ូជូដរួចផ្តល់ស៊ូឡាម។ រ៉ាកាតដែលលើសមិនត្រូវបានរាប់បញ្ចូលសម្រាប់អ្នកដែលតាមមិនទាន់ (ម៉ាសប៊ូក) ឡើយ ហើយអ្នកដែលដឹងថាវាលើសមិនត្រូវចូលតាមនោះទេ។ ប្រសិនបើគេជាអ៊ីម៉ាម ឬជាអ្នកសឡាតម្នាក់ឯង ហើយត្រូវបានមនុស្សពីរនាក់ដាស់តឿន នោះគេចាំបាច់ត្រូវត្រឡប់មកវិញ។ ប៉ុន្តែគេមិនត្រូវត្រឡប់មកវិញទេ ប្រសិនបើមានតែម្នាក់ប៉ុណ្ណោះដែលដាស់តឿនគេ លើកលែងតែ...
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
سجود السهو
ការប្រាកដប្រជាចំពោះភាពត្រឹមត្រូវរបស់វា គឺដោយសារតែព្យាការី ﷺ មិនបានត្រឡប់ទៅរកពាក្យសម្តីរបស់ហ្ស៊ុលយ៉ាដៃន (Dhul-Yadain) វិញឡើយ។ [សកម្មភាពតិចតួចក្នុងពេលសឡាត] សកម្មភាពតិចតួចមិនធ្វើឱ្យខូចសឡាតឡើយ ដូចជាករណីដែលព្យាការី ﷺ បានបើកទ្វារឱ្យអ្នកម្នាងអាអ៊ីសះ (អាយសះ) និងការដែលលោកបានបីអ៊ូម៉ាម៉ះ (Umamah) រួចដាក់ចុះ។ ប្រសិនបើអ្នកសឡាតបានពោលពាក្យដែលត្រូវបានអនុញ្ញាតក្នុងសឡាតខុសពីទីតាំងរបស់វា ដូចជាការអានគម្ពីរក្នុងពេលអង្គុយ ឬការអានតាស៊ូហ៍ក្នុងពេលឈរ នោះវាមិនធ្វើឱ្យខូចសឡាតឡើយ។ ហើយគួរតែធ្វើការស៊ូជូដសាហ្វវី (ស៊ូជូដដោយសារការភ្លេច) ដោយផ្អែកលើអត្ថន័យទូទៅនៃប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ ដែលថា៖ «ប្រសិនបើអ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នាភ្លេច នោះចូរគាត់ធ្វើការស៊ូជូដពីរដង»។ ប្រសិនបើគាត់ផ្តល់ស៊ូឡាម (បញ្ចប់សឡាត) មុនពេលបំពេញសឡាតឱ្យចប់ដោយចេតនា នោះសឡាតនឹងត្រូវខូច។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើវាជាការភ្លេច ហើយគាត់នឹកឃើញក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លី នោះគាត់ត្រូវបំពេញវាឱ្យចប់ ទោះបីជាគាត់បានដើរចេញពីវិហារ (ម៉ាស្ជិទ) ឬបាននិយាយពាក្យតិចតួចដើម្បីប្រយោជន៍នៃសឡាតក៏ដោយ។ ហើយប្រសិនបើគាត់និយាយដោយភ្លេចខ្លួន ឬដេកលក់រួចនិយាយ ឬមានពាក្យមួយម៉ាត់ដែលមិនមែនជាគម្ពីរគម្ពីរគួរអានបានរបូតចេញពីមាត់គាត់ក្នុងពេលកំពុងអានគម្ពីរនោះ (វាមិនធ្វើឱ្យខូចសឡាតឡើយ)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
العمل اليسير في الصلاة
ការសើចខ្លាំងៗ (រហូតដល់ចេញសំឡេង) ធ្វើឱ្យខូចសឡាតដោយមានការឯកភាពគ្នា (អ៊ីជ់ម៉ា) ប៉ុន្តែការញញឹមមិនធ្វើឱ្យខូចសឡាតឡើយ។ ប្រសិនបើអ្នកសឡាតភ្លេចរូកុនណាមួយក្រៅពីតាក់ប៊ីរ៉ាតុលអ៊ិហ្រាម (ការចាប់ផ្តើមសឡាត) ហើយបាននឹកឃើញនៅពេលកំពុងអានគម្ពីរក្នុងរ៉ូកាតបន្ទាប់ នោះរ៉ូកាតដែលគាត់បានភ្លេចរូកុននោះនឹងត្រូវចាត់ទុកជាមោឃៈ ហើយរ៉ូកាតដែលកំពុងធ្វើនឹងក្លាយជាជំនួសវិញ ហើយគាត់មិនចាំបាច់អានដូអាអ៊ីសទីហ្វតាហ៍ឡើងវិញឡើយ នេះជាទស្សនៈរបស់លោក អះម៉ាត់។ ប្រសិនបើគាត់នឹកឃើញមុនពេលចាប់ផ្តើមអានគម្ពីរ គាត់ត្រូវត្រឡប់ទៅធ្វើរូកុននោះវិញ រួចបន្តធ្វើអ្វីៗដែលនៅសល់។ ប្រសិនបើគាត់ភ្លេចតាសាហ៍ហ៊ូដដំបូង ហើយបានងើបឈរ គាត់ត្រូវតែត្រឡប់មកអង្គុយធ្វើតាសាហ៍ហ៊ូដនោះវិញ ដរាបណាមិនទាន់ឈរត្រង់ខ្លួន យោងតាមហាឌីសរបស់លោក មូហ្គីរ៉ូហ៍ ដែលកត់ត្រាដោយលោក អាប់ប៊ូ ដាវូដ។ ម៉ាក់មូម (អ្នកតាម) ត្រូវតែធ្វើតាមអ៊ីម៉ាំ ហើយតាសាហ៍ហ៊ូដរបស់ម៉ាក់មូមនឹងត្រូវធ្លាក់ចេញ (មិនចាំបាច់ធ្វើ) ហើយគាត់ត្រូវធ្វើស៊ូជូដសាហ៍វី (ស៊ូជូដកំហុស)។ [ការសង្ស័យលើចំនួនរ៉ូកាត] អ្នកណាដែលសង្ស័យលើចំនួនរ៉ូកាត ត្រូវយកចំនួនដែលខ្លួនជឿជាក់ (ចំនួនតិច)។ ចំណែកម៉ាក់មូមនៅពេលសង្ស័យ ត្រូវធ្វើតាមសកម្មភាពរបស់អ៊ីម៉ាំ។ ប្រសិនបើម៉ាក់មូមទាន់អ៊ីម៉ាំក្នុងពេលកំពុងរូកូអ៊ូ ហើយសង្ស័យថា តើអ៊ីម៉ាំបានងើបក្បាលឡើងមុនពេលគាត់ទាន់រូកូអ៊ូដែរឬទេ? នោះរ៉ូកាតនោះមិនត្រូវបានរាប់បញ្ចូលឡើយ។ នៅពេលដែលគាត់យកចំនួនដែលជឿជាក់ គាត់ត្រូវធ្វើរ៉ូកាតដែលនៅសល់ឱ្យគ្រប់ ហើយម៉ាក់មូមត្រូវធ្វើបន្ថែមបន្ទាប់ពីអ៊ីម៉ាំផ្តល់សឡាមរួច រួចធ្វើស៊ូជូដសាហ៍វី។ ម៉ាក់មូមមិនចាំបាច់ធ្វើស៊ូជូដសាហ៍វីឡើយ លើកលែងតែអ៊ីម៉ាំរបស់គាត់ភ្លេច ទើបគាត់ត្រូវធ្វើតាមអ៊ីម៉ាំ ទោះបីជាគាត់មិនទាន់ធ្វើតាសាហ៍ហ៊ូដចប់ក៏ដោយ រួចគាត់ត្រូវធ្វើតាសាហ៍ហ៊ូដឱ្យចប់បន្ទាប់ពីស៊ូជូដ។ អ្នកដែលមកទាន់សឡាតមិនគ្រប់ (ម៉ាសប៊ូក) ត្រូវធ្វើស៊ូជូដសាហ៍វីតាមអ៊ីម៉ាំនៅពេលផ្តល់សឡាម ប្រសិនបើអ៊ីម៉ាំភ្លេច ហើយត្រូវធ្វើស៊ូជូដចំពោះកំហុសរបស់ខ្លួនឯងដែលកើតឡើងជាមួយអ៊ីម៉ាំ ឬកំហុសដែលកើតឡើងក្នុងពេលដែលខ្លួនធ្វើដោយឡែក។ ពេលវេលានៃការធ្វើស៊ូជូដសាហ៍វីគឺមុនពេលផ្តល់សឡាម លើកលែងតែក្នុងករណីដែលអ៊ីម៉ាំផ្តល់សឡាមទាំងដែលខ្វះរ៉ូកាតមួយឬច្រើន យោងតាមហាឌីសរបស់លោក អ៊ីមរ៉ន និងហ្ស៊ុលយ៉ាដៃន។ លើកលែងតែក្នុងករណីដែលគាត់យកតាមការសន្និដ្ឋានដែលជឿជាក់បំផុត (ហ្គោលីប៊ូហ្សុន) ប្រសិនបើយើងយល់ស្របតាមទស្សនៈនេះ នោះគាត់ត្រូវធ្វើស៊ូជូដសាហ៍វីបន្ទាប់ពីផ្តល់សឡាមរួច យោងតាមហាឌីសរបស់លោក អាលី និងលោក អ៊ីបនូ ម៉ាសអ៊ូដ។ ប្រសិនបើគាត់ភ្លេចធ្វើស៊ូជូដសាហ៍វីទាំងមុនឬក្រោយសឡាម គាត់ត្រូវធ្វើវាឱ្យបានឆាប់ ដរាបណារយៈពេលមិនទាន់យូរពេក។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
من شك في عدد الركعات
ជំពូក៖ ស្តីពីការសម្តែងសឡាតស៊ូណាន់ (ការថ្វាយបង្គំដោយស្ម័គ្រចិត្ត) ការស៊ូជូដសាហ្វវី (ការស៊ូជូដដោយសារការភ្លេចភ្លាំង) និងអ្វីដែលត្រូវអានក្នុងពេលនោះ គឺដូចគ្នាទៅនឹងការស៊ូជូដក្នុងសឡាតធម្មតា បន្ទាប់ពីងើបពីការស៊ូជូដនោះ។ ជំពូក៖ ស្តីពីការសម្តែងសឡាតស៊ូណាន់ លោក អាប់ប៊ូ អល់-អាប់បាស បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ការសម្តែងសឡាតស៊ូណាន់ គឺដើម្បីបំពេញបន្ថែមនូវសឡាតហ្វ័រឌូ (កាតព្វកិច្ច) នៅថ្ងៃបរលោក ប្រសិនបើការសម្តែងសឡាតហ្វ័រឌូមិនទាន់ពេញលេញ។ មានហាឌីសមួយដែលបញ្ជាក់ពីបញ្ហានេះ ហើយក៏ដូចគ្នាទៅនឹងការបង់ហ្សាកាត់ និងកិច្ចការផ្សេងៗទៀតដែរ។ ការសម្តែងស៊ូណាន់ដែលប្រសើរបំផុតគឺ ការធ្វើជីហាដ បន្ទាប់មកគឺកិច្ចការដែលពាក់ព័ន្ធនឹងជីហាដ ដូចជាការចំណាយទ្រព្យធនក្នុងផ្លូវនោះជាដើម។ បន្ទាប់មកគឺការសិក្សាវិជ្ជាការ និងការបង្រៀន។ លោក អាប់ប៊ូ ដារដា បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកសិក្សា និងអ្នកបង្រៀនមានកម្រិតផលបុណ្យស្មើគ្នា ចំណែកមនុស្សដទៃទៀតគឺដូចជាហ្វូងសត្វដែលគ្មានប្រយោជន៍អ្វីឡើយ»។ លោក អះម៉ាត់ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ការស្វែងរកចំណេះដឹងគឺជាកិច្ចការដ៏ប្រសើរបំផុតសម្រាប់អ្នកដែលមានចេតនាត្រឹមត្រូវ។ លោកបានបន្តថា៖ «ការពិភាក្សាអំពីចំណេះដឹងមួយផ្នែកនៃពេលយប់ គឺខ្ញុំស្រឡាញ់ជាងការចំណាយពេលយប់នោះដើម្បីធ្វើការគោរពប្រតិបត្តិទាំងស្រុងទៅទៀត»។ លោកបានមានប្រសាសន៍ទៀតថា៖ «ចាំបាច់ត្រូវតែស្វែងរកចំណេះដឹងដែលជួយឱ្យសាសនារបស់ខ្លួនមានភាពត្រឹមត្រូវ»។ មានគេសួរលោកថា៖ តើដូចជាអ្វីទៅ? លោកឆ្លើយថា៖ «គឺចំណេះដឹងដែលមិនធ្វើឱ្យគេល្ងង់ខ្លៅរហូតដល់ខូចសឡាត ឬខូចការស៊ូអុំ (ការតមអាហារ) និងអ្វីៗដែលស្រដៀងគ្នានេះ»។ បន្ទាប់ពីនោះគឺ សឡាត យោងតាមហាឌីស៖ «ចូរអ្នកទាំងឡាយប្រតិបត្តិឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែអ្នកទាំងឡាយនឹងមិនអាចរាប់អស់ឡើយ ហើយចូរដឹងថា កិច្ចការដ៏ប្រសើរបំផុតរបស់អ្នកគឺ សឡាត»។ បន្ទាប់មកគឺកិច្ចការដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃ ដូចជាការសួរសុខទុក្ខអ្នកជំងឺ ការជួយសម្រួលតម្រូវការរបស់បងប្អូនមូស្លីម ឬការផ្សះផ្សាររវាងមនុស្សពីរនាក់ យោងតាមប្រសាសន៍របស់រ៉សូល ﷺ៖ «តើខ្ញុំប្រាប់អ្នកទាំងឡាយអំពីកិច្ចការដ៏ប្រសើរបំផុត ដែលមានកម្រិតខ្ពស់ជាងការស៊ូអុំ និងសឡាតបានទេ? នោះគឺការផ្សះផ្សាររវាងមនុស្ស ព្រោះការបែកបាក់គ្នានោះគឺជាអ្វីដែលកម្ទេចសាសនា»។ លោក អះម៉ាត់ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ការដើរតាមហ្សីណាហ្សះ (ពិធីបុណ្យសព) ប្រសើរជាងការសម្តែងសឡាតស៊ូណាន់។ កិច្ចការដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃមានកម្រិតខុសៗគ្នា៖ ការផ្តល់សទកាត់ (ទាន) ដល់សាច់ញាតិដែលខ្វះខាត ប្រសើរជាងការលោះទាសករ ហើយវាប្រសើរជាងការផ្តល់ទានដល់អ្នកដទៃ (ដែលមិនមែនជាសាច់ញាតិ) លើកលែងតែក្នុងពេលមានទុរ្ភិក្ស។ បន្ទាប់មកគឺការធ្វើហជ្ជ។ មានហាឌីសពីលោក អាន៉ាស់ ថា៖ «អ្នកណាដែលចេញទៅស្វែងរកចំណេះដឹង គឺគេស្ថិតនៅក្នុងផ្លូវរបស់អល់ឡោះ រហូតដល់គេត្រឡប់មកវិញ»។ លោក ស៊ៃខ៍ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ការរៀន និងការបង្រៀនចំណេះដឹង គឺស្ថិតនៅក្នុងផ្នែកមួយនៃជីហាដ។ លោកបានបន្ថែមថា៖ ការចំណាយពេលដប់ថ្ងៃដំបូងនៃខែហ្ស៊ុលហ៊ីជ្ជះ ក្នុងការគោរពប្រតិបត្តិទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ ប្រសើរជាងការធ្វើជីហាដដែលមិនបានចំណាយទាំងជីវិត និងទ្រព្យសម្បត្តិ។ លោក អះម៉ាត់ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ គ្មានអ្វីប្រៀបធៀបនឹងការធ្វើហជ្ជបានឡើយ ដោយសារតែភាពនឿយហត់ និងទីកន្លែងដ៏ពិសិដ្ឋទាំងនោះ ហើយមានទីកន្លែងមួយដែលមិនមានក្នុងសាសនាណាដូច គឺនៅល្ងាចថ្ងៃអារ៉ហ្វះ ដែលវាជាការចំណាយទាំងទ្រព្យសម្បត្តិ និងកម្លាំងកាយ។ ការសម្តែងស៊ូណាន់ដែលសំខាន់បំផុតគឺ សឡាតកូស៊ូហ្វ (សឡាតពេលមានសុរិយោគ្រាស) បន្ទាប់មកគឺសឡាតវីតរ៍ បន្ទាប់មកគឺស៊ូណាន់ហ្វាចរ បន្ទាប់មកគឺស៊ូណាន់ម៉ាក្រិប និងស៊ូណាន់រ៉ាវ៉ាតេបផ្សេងៗទៀត។ ពេលវេលាសឡាតវីតរ៍គឺចាប់ពីក្រោយសឡាតអ៊ីសះ រហូតដល់ពេលព្រឹកព្រលឹម។ ពេលវេលាដែលប្រសើរបំផុតគឺនៅចុងយប់សម្រាប់អ្នកដែលជឿជាក់ថាខ្លួនអាចក្រោកទាន់ បើមិនដូច្នោះទេ ត្រូវសម្តែងមុនពេលចូលគេង។ ចំនួនតិចបំផុតគឺមួយរ៉ាកាត និងច្រើនបំផុតគឺដប់មួយរ៉ាកាត។ ស៊ូណាន់រ៉ាវ៉ាតេបមានដប់រ៉ាកាត ហើយការសម្តែងនៅផ្ទះគឺប្រសើរជាង៖ ពីររ៉ាកាតមុនសឡាតហ្ស៊ូហ័រ និងពីររ៉ាកាតក្រោយសឡាតហ្ស៊ូហ័រ, ពីររ៉ាកាតក្រោយសឡាតម៉ាក្រិប, ពីររ៉ាកាតក្រោយសឡាតអ៊ីសះ និងពីររ៉ាកាតមុនសឡាតហ្វាចរ។ សឡាតតារ៉ាវីហ៍ គឺជាស៊ូណាន់ដែលរ៉សូល ﷺ បានកំណត់។ ការសម្តែងជាក្រុម (ជម៉ាអា) គឺប្រសើរជាង។ អ៊ីម៉ាមត្រូវអានឱ្យឮៗ។ ការសម្តែងត្រូវធ្វើម្តងពីររ៉ាកាតៗ។ ការទន្ទេញគម្ពីរគួរអានគឺជារឿងដែលត្រូវលើកទឹកចិត្តជាឯកច្ឆន្ទ ហើយវាប្រសើរជាងការរំលឹកឈ្មោះអល់ឡោះដទៃទៀត។ គួរតែបញ្ចប់ការអានគម្ពីរគម្ពីរគួរអានឱ្យបានម្តងក្នុងមួយសប្តាហ៍។ ត្រូវអានដោយសំឡេងពីរោះ ត្រិះរិះពិចារណា និងអានដោយភាពសោកសង្រេង។ ការសម្តែងសឡាតស៊ូណាន់នៅផ្ទះគឺប្រសើរជាង។ ការសម្តែងសឡាតដូហា (ពេលព្រឹក) គឺត្រូវជាស៊ូណាន់ ដោយពេលវេលារបស់វាគឺចាប់ពីពេលដែលហាមឃាត់សឡាត រហូតដល់ពេលថ្ងៃត្រង់។ សឡាតអ៊ីស្ទីខូរ៉ោះ (សឡាតសុំការណែនាំពីអល់ឡោះ) គឺត្រូវជាស៊ូណាន់ នៅពេលដែលមនុស្សម្នាក់មានបំណងធ្វើកិច្ចការអ្វីមួយ។ ស៊ូជូដតីឡាវ៉ះ (ស៊ូជូដពេលអានគម្ពីរគម្ពីរគួរអាន) គឺជាស៊ូណាន់មូអាក់កាដ (ស៊ូណាន់ដែលត្រូវបានសង្កត់ធ្ងន់) មិនមែនជាកាតព្វកិច្ចឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب صلاة التطوع