ព្យាការី សេត (Seth / Sheeth)
شِيث عليه السلام (عليه السلام)
បុត្ររបស់ព្យាការី អាដាំ និងជាព្យាការីទី ២ ក្រោយពីអាដាំ
សង្ខេបប្រវត្តិព្យាការី
ព្យាការី ស៊ីត (Seth / Sheeth) គឺជាកូនប្រុសសុច្ចរិតរបស់ព្យាការី អាដាំ ដែលត្រូវបានប្រទានអំណោយផលជំនួស ហាបីល។ គាត់គឺជាអ្នកទទួលក្បួនច្បាប់ ៥០ សន្លឹក (Sahifah) ពីអល់ឡោះ ដឹកនាំមនុស្សជាតិលើផ្លូវត្រង់ និងកសាងសង្គមដំបូងបង្អស់។
កណ្ឌប្រវត្តិសាស្ត្រលម្អិតតាមវគ្គ (6 កណ្ឌ)
កណ្ឌទី ១ ៖ កំណើតជាអំណោយផលដ៏ពិសិដ្ឋពីអល់ឡោះ (Hibatullah)
ព្យាការី ស៊ីត (Sheeth / Seth - عليه السلام) គឺជាកូនប្រុសទី ៣ របស់ ព្យាការី អាដាំ និងអ្នកម្តាយ ហាវ៉ា (Eve)។ គាត់បានប្រសូតបន្ទាប់ពីព្រឹត្តិការណ៍សោកនាដកម្មដែល កាប៊ីល (Cain) បានសម្លាប់ប្អូនប្រុសសុច្ចរិត ហាបីល (Abel)។ ឈ្មោះ «ស៊ីត» (Sheeth / Seth - شِيث) នៅក្នុងភាសាសេមីទិកបុរាណមានន័យថា «Hibatullah» (هِبَةُ اللَّهِ - អំណោយផលពីអល់ឡោះ) ព្រោះអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានប្រទានកូនប្រុសដ៏សុច្ចរិត បរិសុទ្ធ និងមានប្រាជ្ញានេះដល់ អាដាំ ដើម្បីជំនួស ហាបីល និងដើម្បីបន្តមរតកនៃសាសនាឥស្លាម (ជំនឿតាវហ៊ីទ) លើភពផែនដី។
នៅពេលប្រសូតមក ព្យាការី អាដាំ មានសេចក្តីត្រេកអរយ៉ាងខ្លាំង ព្រោះ ស៊ីត មានរូបរាងស្អាតបាត និងមានអត្តចរិតស្លូតបូតដូចគ្នាបេះបិទនឹង អាដាំ។
កណ្ឌទី ២ ៖ ការចាត់តាំងជាអ្នកបន្តវេន (Wasi / Khalifa) របស់ព្យាការី អាដាំ
នៅពេលដែល ព្យាការី អាដាំ មានវ័យចាស់ជរាខ្លាំង និងជិតដល់ពេលទទួលមរណភាព (ក្នុងវ័យជិត ១,០០០ ឆ្នាំ) អល់ឡោះបានបញ្ជាឱ្យ អាដាំ ប្រគល់ភារកិច្ច និងការទទួលខុសត្រូវដឹកនាំមនុស្សជាតិទាំងអស់ទៅឱ្យកូនប្រុសរបស់គាត់ គឺ ព្យាការី ស៊ីត។
ព្យាការី អាដាំ បានបង្រៀន ស៊ីត នូវ ៖
- ពេលវេលា និងម៉ោងថ្វាយបង្គំព្រះប្រចាំថ្ងៃ និងប្រចាំយប់
- របៀបនៃការបួងសួងទូលសុំ និងការតវ៉បះសុំអភ័យទោសពីអល់ឡោះ
- ចំណេះដឹងអំពីព្រឹត្តិការណ៍មហាតាមពៃទឹកជំនន់ (សម័យកាល ព្យាការី នូហ៍) ដែលនឹងកើតឡើងនៅពេលអនាគត
- របៀបរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធសង្គមមនុស្សជាតិឱ្យរស់នៅដោយសន្តិភាព និងយុត្តិធម៌។
កណ្ឌទី ៣ ៖ ការទទួលបានក្បួនច្បាប់សាសនា ៥០ សន្លឹក (Sahifah) ពីអល់ឡោះ
យោងតាម ហាឌីស ស្ហាហ៊ីហ របស់លោក អាប៊ូ ហ្សារ (Sahih Ibn Hibban) ព្យាការី មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា ៖ «អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានបញ្ចុះក្បួនច្បាប់សាសនា (Sahifah) ដល់មនុស្សជាតិសរុបចំនួន ១០៤ ក្បួន ហើយ ព្យាការី ស៊ីត (Seth) តែម្នាក់ឯង ទទួលបានរហូតដល់ ៥០ សន្លឹក (Sahifah)!»។
ក្បួនច្បាប់ទាំង ៥០ សន្លឹកនេះ ផ្ទុកទៅដោយ ៖
- ក្រមវិន័យនៃការគោរពសក្ការៈចំពោះអល់ឡោះតែមួយ (តាវហ៊ីទ)
- ការហាមឃាត់អំពើឃាតកម្ម ការកេងបន្លំ និងការប្រព្រឹត្តអំពើបាប
- ច្បាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍ និងការរៀបចំគ្រួសារដ៏បរិសុទ្ធ
- ច្បាប់ពាណិជ្ជកម្ម និងការដោះដូរទំនិញដោយយុត្តិធម៌។
កណ្ឌទី ៤ ៖ ការបែងចែកសង្គម ៖ ក្រុមអ្នកជឿលើភ្នំ និងពួកប្រព្រឹត្តបាបនៅទំនាប
នៅក្នុងសម័យកាល ព្យាការី ស៊ីត មនុស្សជាតិត្រូវបានបែងចែកជាពីរក្រុមយ៉ាងច្បាស់លាស់ ៖ ១. កូនចៅរបស់ ព្យាការី ស៊ីត ៖ រស់នៅលើតំបន់ខ្ពង់រាប និងជួរភ្នំ គោរពសក្ការៈចំពោះអល់ឡោះតែមួយ មានសីលធម៌ស្អាតស្អំ និងស្លៀកពាក់ជិតល្អ។ ២. កូនចៅរបស់ កាប៊ីល (Cain) ៖ រស់នៅតំបន់ទំនាប ដែលបានធ្លាក់ក្នុងអំពើបាប អ៊ីប្លីសបានបង្រៀនពួកគេនូវឧបករណ៍តន្ត្រី គ្រឿងស្រវឹង និងការរៀបចំពិធីជប់លៀងអាសអាភាស ដែលស្ត្រីស្លៀកពាក់សិចស៊ីអាក្រាតកាយ។
ព្យាការី ស៊ីត បានហាមឃាត់កូនចៅរបស់គាត់ដាច់ខាត មិនឱ្យចុះទៅលាយឡំ ឬទាក់ទងជាមួយកូនចៅកាប៊ីលឡើយ ដើម្បីការពារភាពបរិសុទ្ធនៃជំនឿ និងសីលធម៌សង្គម។
កណ្ឌទី ៥ ៖ ការអភិវឌ្ឍន៍សង្គមដំបូង វិស័យកសិកម្ម និងការសាងសង់ទីក្រុង
ព្យាការី ស៊ីត បានដឹកនាំប្រជាជនឱ្យរៀបចំសង្គមដំបូងបង្អស់ដោយភាពស៊ីវិល័យ ៖
- គាត់បានបង្រៀនប្រជាជននូវវិស័យកសិកម្ម ការសន្សំគ្រាប់ពូជ ការដាំដំណាំ និងការប្រមូលផល
- គាត់បានបង្កើតប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រខ្នាតតូចទាញទឹកពីស្ទឹងមកស្រោចស្រពដំណាំ
- គាត់បានបង្រៀនការសាងសង់ផ្ទះសម្បែង និងការរៀបចំទីក្រុងដំបូងៗដោយសុខសាន្ត គ្មានចោរកម្ម គ្មានអំពើហិង្សា។
កណ្ឌទី ៦ ៖ មរណភាព ការកប់សពតាមវិន័យឥស្លាម និងការបន្តវេនទៅកាន់ ព្យាការី អ៊ីឌ្រីស
នៅពេល ព្យាការី អាដាំ បានទទួលមរណភាព ព្យាការី ស៊ីត រួមជាមួយបណ្តាម៉ាឡាអ៊ីកាត់ បានដឹកនាំពិធីបុណ្យសព ៖ ការលាងសម្អាតសព ការរុំក្រណាត់កាហ្វាន់ស ការសូត្រធម៌សឡាតបុណ្យសព (Salat al-Janazah) និងការជីករន្ធកប់សពតាមវិន័យឥស្លាម។
ព្យាការី ស៊ីត បានរស់នៅដឹកនាំមនុស្សជាតិអស់រយៈពេលជាច្រើនរយឆ្នាំ (យោងតាមប្រវត្តិសាស្ត្រគឺ ៩១២ ឆ្នាំ)។ មុនពេលទទួលមរណភាព គាត់បានប្រគល់ក្បួនច្បាប់សាសនាទាំង ៥០ សន្លឹក និងការទទួលខុសត្រូវដឹកនាំមនុស្សជាតិទៅឱ្យកូនប្រុសរបស់គាត់ គឺ អេណូស (Enosh) និងបន្តទៅកាន់ចៅប្រុសរបស់គាត់ គឺ ព្យាការី អ៊ីឌ្រីស (Idris / Enoch)។ ព្យាការី ស៊ីត គឺជាស្ថាបនិកដ៏អស្ចារ្យនៃជំនឿបរិសុទ្ធ និងការថែរក្សាសច្ចធម៌បន្ទាប់ពីការបង្កើតមនុស្សជាតិ។