ន័យនៃឥស្លាម អ៊ីម៉ាន និងអៀសាន

ហាឌីសជីបរ៉ីល (Hadith Jibril) ជាហាឌីសដ៏សំខាន់បំផុតមួយក្នុងឥស្លាម ព្រោះវាបកស្រាយសេចក្តីសង្ខេបនៃសាសនាទាំងមូល។ ទេវតា ជីបរ៉ីល បានមកសួរព្រះមុហម៉ាត់ ﷺ អំពីឥស្លាម អ៊ីម៉ាន និងអៀសាន ហើយព្រះអង្គបានឆ្លើយតបដោយសង្ខេប តែពេញលេញ។ ហាឌីសនេះត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងសហ៊ីហ៍មុស្លីម ហើយគ្រប់អ្នករៀនឥស្លាមគួរស្គាល់វា។

ឥស្លាម (Islam) មានន័យថាការចូលក្នុងសន្តិភាពដោយការប្រគល់ខ្លួនឲ្យអល់ឡោះ ហើយអនុវត្តតាមស៊ូណាន់នៃព្រះមុហម៉ាត់ ﷺ។ សសរស្តម្ភទាំង ៥ នៃឥស្លាមមាន៖ ការថ្វាយសាក្សីកម្មថា «គ្មានអល់ឡោះណាគួរគោរពក្រៅពីអល់ឡោះ ហើយមុហម៉ាត់ជាប៉ាកការរបស់អល់ឡោះ» ការថ្វាយបង្គំសឡាត ៥ ពេល ការបួស ការផ្តាស់ប្តូរក្នុងខែរ៉ាម៉ាឌន និងការធ្វើហាជ្ជសម្រាប់អ្នកដែលមានលទ្ធភាព។ សសរស្តម្ភទាំង ៥ នេះជាសសរគោលដែលទ្រទ្រង់ជីវិតមូស្លីមទាំងមូល។

អ៊ីម៉ាន (Iman) ជាជំនឿក្នុងចិត្តដែលមានសសរស្តម្ភទាំង ៦ គឺ ជឿលើអល់ឡោះ ទេវតា គម្ពីរ ព្យាការី ថ្ងៃបរលោក និងវាសនា។ ជំនឿនីមួយៗត្រូវជឿដោយចិត្ត បញ្ចេញដោយពាក្យ និងបញ្ជាក់ដោយអំពើ។ អ្នកដែលជឿថាអល់ឡោះជាអ្នកបង្កើត គម្ពីរគឺជាការណែនាំរបស់ទ្រង់ ហើយថ្ងៃបរលោកនឹងមកដល់ ជីវិតរបស់គេនឹងប្រែក្លាយទៅជាមានគោលដៅ។

អៀសាន (Ihsan) ជាកម្រិតកំពូលនៃការថ្វាយបង្គំ គឺថ្វាយបង្គំអល់ឡោះដូចជាឃើញទ្រង់ ហើយបើយើងមិនឃើញទេ ទ្រង់កំពុងឃើញយើង។ បួនប្រសិទ្ធិនៃអៀសាន គឺថាមនុស្សមិនដែលនៅតែឯង ព្រោះទ្រង់តែងតែឃើញ មិនធ្វើអំពើអាក្រក់ឡើយ និងមិនមានចិត្តស្រពិលស្រពោឡោឡើយ។

ទំនាក់ទំនងរវាងទាំងបីមានលក្ខណៈស្ថានីយ៖ ឥស្លាម គឺការអនុវត្តខាងក្រៅ អ៊ីម៉ាន គឺការជឿខាងក្នុង ហើយអៀសាន គឺគុណភាពនៃការអនុវត្ត។ មូស្លីមដែលយល់ច្បាស់ពីបីបញ្ហានេះ នឹងអាចរៀបចំជីវិតរបស់គេបានត្រឹមត្រូវ ចាប់ផ្តើមពីការជឿ រហូតដល់ការអនុវត្តជាប្រចាំ។