ចំណុចលេចធ្លោនៃក្បួនច្បាប់ឥស្លាម
ចំណុចលេចធ្លោនៃក្បួនច្បាប់ឥស្លាម
"អត្ថបទច្បាប់ឥស្លាម (ហ្វិក) បុរាណពីប្រភព Turath/OpenITI ដែលមានអត្ថបទភាសាអារ៉ាប់ពេញលេញ និងការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ ចំនួន 26 ជំពូក។"
ជំពូកស្តីពីការបរបាញ់ បញ្ហា៖ ប្រសិនបើអ្នកសម្លាប់សត្វ (អ្នកបរបាញ់ ឬអ្នកកាប់សត្វ) បានបោះបង់ចោលការអានព្រះនាមអល់ឡោះដោយចេតនា នោះសត្វដែលត្រូវសម្លាប់នោះនឹងក្លាយជាសត្វងាប់ (មិនហាឡាល់) ដែលមិនអនុញ្ញាតឱ្យបរិភោគឡើយ នេះបើយោងតាមទស្សនៈរបស់អ៊ីម៉ាម អាប់ប៊ូ ហានីហ្វះ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក)។ ចំណែកឯអ៊ីម៉ាម អះ-ស្ហាហ្វីអី (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) បានយល់ឃើញថា វាអាចបរិភោគបាន។ ភស្តុតាងរបស់អ៊ីម៉ាម អាប់ប៊ូ ហានីហ្វះ៖ គឺផ្អែកលើគម្ពីរគួរអាន ដែលជាព្រះបន្ទូលរបស់អល់ឡោះថា៖ «ហើយកុំបរិភោគអ្វីដែលមិនត្រូវបានគេរំឭកព្រះនាមអល់ឡោះលើវាឡើយ»។ ម្យ៉ាងទៀត គឺផ្អែកលើស៊ុននះហ៍ ដែលជាប្រសាសន៍របស់រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ទៅកាន់លោក អះឌី ប៊ីន ហាតីម ថា៖ «នៅពេលអ្នកបញ្ជូនឆ្កែដែលបានបង្ហាត់របស់អ្នកទៅ ហើយអ្នកបានរំឭកព្រះនាមអល់ឡោះ នោះចូរអ្នកបរិភោគចុះ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើមានឆ្កែដទៃទៀតចូលរួមជាមួយឆ្កែរបស់អ្នក នោះកុំបរិភោគឱ្យសោះ ព្រោះអ្នកបានរំឭកព្រះនាមអល់ឡោះលើឆ្កែរបស់អ្នក ប៉ុន្តែអ្នកមិនបានរំឭកលើឆ្កែដទៃទៀតនោះទេ»។ លោកបានកំណត់ថា ការហាមឃាត់គឺកើតឡើងដោយសារការបោះបង់ចោលការរំឭកព្រះនាមអល់ឡោះដោយចេតនា។ ចំណែកការខ្វែងគំនិតគ្នារវាងពួកលោក គឺស្ថិតនៅលើករណីដែលបោះបង់ចោលដោយអចេតនា (ភ្លេច)។ ភស្តុតាងរបស់អ៊ីម៉ាម អះ-ស្ហាហ្វីអី៖ គឺផ្អែកលើព្រះបន្ទូលរបស់អល់ឡោះថា៖ «ចូរអ្នកប្រកាសចុះថា៖ ខ្ញុំមិនឃើញមានអ្វីដែលត្រូវបានហាមឃាត់ចំពោះអ្នកបរិភោគ លើកលែងតែសត្វងាប់ ឬឈាមដែលហូរចេញ ឬសាច់ជ្រូក ព្រោះវាជាវត្ថុមិនស្អាត ឬសត្វដែលត្រូវបានគេបូជាដោយរំឭកឈ្មោះក្រៅពីអល់ឡោះ»។ អត្ថបទនេះបានបង្ហាញថា អាហារដែលត្រូវបានហាមឃាត់មានតែបួនប្រភេទនេះប៉ុណ្ណោះ ហើយសត្វដែលមិនបានរំឭកព្រះនាមអល់ឡោះមិនស្ថិតក្នុងចំណោមប្រភេទទាំងបួននេះទេ ដូច្នេះវាអាចបរិភោគបាន។ ចម្លើយតបវិញ៖ សត្វដែលមិនបានរំឭកព្រះនាមអល់ឡោះ គឺស្ថិតក្នុងប្រភេទសត្វងាប់ ដូចជាសត្វដែលកាប់ដោយពួកម៉ាជូស (អ្នកគោរពភ្លើង) ជាដើម។ ម្យ៉ាងទៀត ក៏មានការបន្ថែមលើប្រភេទទាំងបួននេះនូវអ្វីៗជាច្រើនទៀត ដូចជាការហាមឃាត់ការបរិភោគសាច់សត្វលា សត្វមេឡា សត្វឆ្កែ សត្វតោ និងសត្វដទៃទៀតដែលមានចង្កូមពីពួកសត្វសាហាវ ឬសត្វដែលមានក្រញ៉ាំជើងពីពួកសត្វស្លាប ដោយផ្អែកលើភស្តុតាងនានា។ ដូចគ្នានេះដែរ សត្វដែលមិនបានរំឭកព្រះនាមអល់ឡោះដោយចេតនាក៏ត្រូវបានបន្ថែមទៅក្នុងបញ្ជីហាមឃាត់នោះដែរ។ ម្យ៉ាងទៀត អាចទៅរួចដែលថា នៅពេលនោះរ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ទើបតែទទួលបានការវ៉ាហ៊ី (វិវរណៈ) ឱ្យហាមឃាត់តែប្រភេទទាំងបួនខាងលើប៉ុណ្ណោះ ហើយបន្ទាប់មកទើបមានការវ៉ាហ៊ីបន្ថែមឱ្យហាមឃាត់អ្វីៗផ្សេងទៀត។ បញ្ហា៖ ប្រសិនបើអ្នកបរបាញ់បានបញ្ជូនឆ្កែដែលបានបង្ហាត់របស់ខ្លួនទៅចាប់សត្វ ហើយបានរំឭកព្រះនាមអល់ឡោះលើវា រួចសត្វនោះក៏ងាប់ដោយសារការចាប់របស់ឆ្កែនោះ ហើយឆ្កែមិនបានស៊ីសាច់សត្វនោះបន្តិចបន្តួចឡើយ នោះសត្វនោះអាចបរិភោគបានដោយមានការឯកភាពគ្នា។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើឆ្កែបានស៊ីសាច់នោះ...
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
كتاب الصيد
គម្ពីរស្បថ (គីតាបុល អ៊ីម៉ាន) បញ្ហា៖ ការស្បថចំពោះរឿងរ៉ាវដែលបានកន្លងផុតទៅ ហើយអ្នកស្បថនោះមានចេតនាភូតកុហក គឺមិនតម្រូវឱ្យមានការបង់កាហ្វារ៉ោះ (សំណងលោះបាប) ឡើយ នេះបើយោងតាមទស្សនៈរបស់អ៊ីម៉ាម អាប់ប៊ូ ហានីហ្វាហ៍ និងសហការីរបស់លោក។ នេះក៏ជាទស្សនៈរបស់លោក អ៊ីបនូ អាប់បាស និងលោក អ៊ីបនូ ម៉ាស៊ូដ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់ពួកលោក) ដោយពួកលោកយល់ថា អ្នកស្បថនោះនឹងទទួលបានបាប ប៉ុន្តែមិនចាំបាច់បង់កាហ្វារ៉ោះទេ។ ចំណែកឯអ៊ីម៉ាម ស៊ីហ្វៃវិញ បានលើកឡើងថា ការស្បថបែបនេះតម្រូវឱ្យមានការបង់កាហ្វារ៉ោះ ហើយអ្នកស្បថក៏ទទួលបានបាបផងដែរ។ ភស្តុតាងរបស់អ៊ីម៉ាម អាប់ប៊ូ ហានីហ្វាហ៍ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក)៖ គឺផ្អែកលើហាឌីសដែលរាយការណ៍ដោយលោក អាប់ប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ោះ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) ថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មានអំពើបាបធំៗចំនួនប្រាំ ដែលគ្មានកាហ្វារ៉ោះសម្រាប់លោះបាបទាំងនោះឡើយ៖ ការធ្វើស៊ិរិក (ការដាក់ភាគី) ទៅលើអល់ឡោះ, ការមិនកតញ្ញូចំពោះមាតាបិតា, ការរត់ចោលសមរភូមិ, ការសម្លាប់មនុស្សដោយអយុត្តិធម៌ និងការស្បថកុហកដើម្បីដណ្តើមយកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់មូស្លីមម្នាក់»។ ក្នុងរាយការណ៍មួយទៀតបានបញ្ជាក់ថា៖ «ការស្បថបែប អាល់-ហ្គាមូស (ការស្បថកុហកដោយចេតនា) នឹងធ្វើឱ្យផ្ទះសម្បែងក្លាយជាទីរហោស្ថាន» ពោលគឺវាបង្កឱ្យមានការវិនាសអន្តរាយ និងគ្មានមនុស្សរស់នៅ ដោយសារតែភាពអពមង្គលនៃការស្បថកុហកនោះ។ លោក អ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់ពួកលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពួកយើងធ្លាប់ចាត់ទុកការស្បថបែប អាល់-ហ្គាមូស ថាជាអំពើបាបធំៗដែលគ្មានកាហ្វារ៉ោះសម្រាប់លោះបាបឡើយ»។ ពាក្យថា «ពួកយើង» គឺជាការយោងទៅលើក្រុមស្វាហាពះ ដែលបង្ហាញពីការឯកភាពគ្នារបស់ពួកលោក។ ភស្តុតាងរបស់អ៊ីម៉ាម ស៊ីហ្វៃ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) មានពីរចំណុច៖ ចំណុចទីមួយ៖ គឺផ្អែកលើព្រះបន្ទូលរបស់អល់ឡោះដែលថា៖ «អល់ឡោះនឹងមិនយកទោសអ្នករាល់គ្នា ចំពោះពាក្យស្បថដែលមិនបានតាំងចិត្តនោះទេ ប៉ុន្តែទ្រង់នឹងយកទោសអ្នករាល់គ្នា ចំពោះពាក្យស្បថដែលអ្នករាល់គ្នាបានតាំងចិត្តយ៉ាងមាំ»។ វគ្គគម្ពីរនេះបង្ហាញថា អ្នកណាដែលស្បថដោយយកឈ្មោះអល់ឡោះមកធ្វើជាសាក្សីទាំងកុហក គឺត្រូវតែបង់កាហ្វារ៉ោះ។ ដូច្នេះ នៅពេលដែលគេស្បថដោយយកឈ្មោះអល់ឡោះមកធ្វើជាសាក្សីលើរឿងដែលបានកន្លងផុតទៅទាំងកុហកដោយចេតនា នោះគេត្រូវតែបង់កាហ្វារ៉ោះ។ ការឆ្លើយតបចំពោះភស្តុតាងនេះ៖ អត្ថន័យនៃព្រះបន្ទូលដែលថា «ការស្បថដែលអ្នករាល់គ្នាបានតាំងចិត្តយ៉ាងមាំ» គឺសំដៅលើការស្បថដែលមានលក្ខខណ្ឌត្រឹមត្រូវ។ ចំណែកឯការស្បថបែប អាល់-ហ្គាមូស មិនមែនជាការស្បថដែលមានលក្ខខណ្ឌត្រឹមត្រូវនោះទេ។ មូលហេតុគឺដោយសារតែការស្បថត្រូវតែមានគោលបំណងដើម្បីធ្វើឱ្យវាបានសម្រេច (ការស្បថដើម្បីធ្វើល្អ) ហើយគោលបំណងនេះមិនអាចកើតមានឡើងចំពោះការស្បថកុហក (អាល់-ហ្គាមូស) បានឡើយ។ ដូច្នេះ វគ្គគម្ពីរនេះតម្រូវឱ្យមានកាហ្វារ៉ោះតែចំពោះការស្បថដែលមានលក្ខខណ្ឌត្រឹមត្រូវប៉ុណ្ណោះ មិនមែនសម្រាប់ អាល់-ហ្គាមូស ទេ។ ចំណុចទីពីរ៖ ការស្បថកុហកចំពោះរឿងរ៉ាវនៅពេលអនាគត គឺតម្រូវឱ្យមានកាហ្វារ៉ោះដោយឯកច្ឆន្ទ ដូច្នេះការស្បថចំពោះរឿងរ៉ាវដែលបានកន្លងផុតទៅក៏ដូចគ្នាដែរ។ មូលហេតុគឺដោយសារតែទាំងពីរករណីនេះ សុទ្ធតែមានការប្រមាថដល់ភាពពិសិដ្ឋនៃព្រះនាមរបស់អល់ឡោះ ដោយយកព្រះនាមទ្រង់មកធ្វើជាសាក្សីទាំងកុហក។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
كتاب الأيمان
គម្ពីរ៖ សីលធម៌ និងក្រមសីលធម៌របស់ចៅក្រម (អដាប់ អល់ ក្វាឌី) បញ្ហា៖ យោងតាមទស្សនៈរបស់អ៊ីម៉ាម អាប់ប៊ូ ហានីហ្វាហ៍ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) ការកាត់ក្តីដោយផ្អែកលើសក្ខីកម្ម (ប៊ីយីនះ) ប្រឆាំងនឹងជនដែលមិនមានវត្តមាននៅចំពោះមុខតុលាការ គឺមិនអាចធ្វើទៅបានឡើយ។ ចំណែកអ៊ីម៉ាម អស្សាហ្វ៊ីអី (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) បានយល់ឃើញថាអាចធ្វើទៅបាន។ ភស្តុតាងរបស់អ៊ីម៉ាម អាប់ប៊ូ ហានីហ្វាហ៍៖ គឺផ្អែកលើប្រសាសន៍របស់រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ដែលបានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់លោកអាលី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) ថា៖ «ឱអាលី អើយ! កុំកាត់ក្តីឱ្យភាគីណាមួយដាច់ខាត ដរាបណាអ្នកមិនទាន់បានស្តាប់ការបំភ្លឺពីភាគីម្ខាងទៀត»។ ភស្តុតាងរបស់អ៊ីម៉ាម អស្សាហ្វ៊ីអី៖ គឺដោយសារសិទ្ធិត្រូវបានបង្ហាញច្បាស់នៅចំពោះមុខចៅក្រមតាមរយៈសក្ខីកម្មរបស់បុរសពីរនាក់ ដូច្នេះការកាត់ក្តីត្រូវតែប្រព្រឹត្តទៅ ស្របតាមប្រសាសន៍របស់រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ដែលថា៖ «យើងកាត់ក្តីទៅតាមអ្វីដែលបង្ហាញឱ្យឃើញច្បាស់ (ខាងក្រៅ) ចំណែករឿងរ៉ាវក្នុងចិត្តគឺអល់ឡោះជាអ្នកដឹង»។ ម្យ៉ាងទៀត រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ក៏បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់លោកមូអាហ្ស៍ នៅពេលបញ្ជូនលោកទៅកាន់យេមែនថា៖ «ចូរអ្នកកាត់ក្តីទៅតាមអ្វីដែលបង្ហាញឱ្យឃើញច្បាស់»។ ចម្លើយតប៖ សិទ្ធិពិតប្រាកដនឹងមិនអាចបង្ហាញច្បាស់បានឡើយ លុះត្រាតែសាក្សីទាំងនោះមិនត្រូវបានជំទាស់។ ប្រសិនបើភាគីម្ខាងទៀតមានវត្តមាន គេអាចនឹងបដិសេធសាក្សីទាំងនោះ ឬនាំយកសាក្សីផ្សេងទៀតមកបង្ហាញផ្ទុយពីការចោទប្រកាន់នោះ ដូច្នេះការមានវត្តមានរបស់ភាគីទាំងសងខាងគឺជារឿងចាំបាច់។ បញ្ហា៖ ការកាត់ក្តីរបស់ចៅក្រមក្នុងរឿងកិច្ចសន្យា និងការលុបចោលកិច្ចសន្យា (ដូចជាការរៀបការ ឬការលែងលះ) គឺមានសុពលភាពទាំងខាងក្រៅ និងខាងក្នុង (តាមផ្លូវច្បាប់ និងតាមសាសនា) យោងតាមទស្សនៈរបស់អ៊ីម៉ាម អាប់ប៊ូ ហានីហ្វាហ៍។ ចំណែកអ៊ីម៉ាម អស្សាហ្វ៊ីអី បានមានប្រសាសន៍ថា វាមានសុពលភាពតែខាងក្រៅប៉ុណ្ណោះ មិនមែនខាងក្នុងទេ។ នេះក៏ជាទស្សនៈរបស់លោក អាប់ប៊ូ យូស៊ូហ្វ និងលោក មូហាំម៉ាដ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់អ្នកទាំងពីរ)។ ឧទាហរណ៍៖ ប្រសិនបើបុរសម្នាក់ប្តឹងស្ត្រីម្នាក់ថាបានរៀបការជាមួយខ្លួន ហើយបាននាំសាក្សីក្លែងក្លាយមកបង្ហាញ ដោយចៅក្រមមិនបានដឹងថាជាសាក្សីក្លែងក្លាយ ក៏សម្រេចកាត់ក្តីថាពួកគេជាប្តីប្រពន្ធនឹងគ្នាដោយជឿលើសាក្សីនោះ នោះការកាត់ក្តីនេះមានសុពលភាពទាំងខាងក្រៅ និងខាងក្នុង ហើយបុរសនោះអាចរួមរ័កជាមួយស្ត្រីនោះបានតាមទស្សនៈរបស់អ៊ីម៉ាម អាប់ប៊ូ ហានីហ្វាហ៍។ ករណីលែងលះក៏ដូចគ្នាដែរ។ ចំណែកអ៊ីម៉ាម អស្សាហ្វ៊ីអី យល់ថា បុរសនោះមិនអាចរួមរ័កបានឡើយ ហើយការលែងលះក៏មិនកើតឡើងដែរ។ ភស្តុតាងរបស់អ៊ីម៉ាម អាប់ប៊ូ ហានីហ្វាហ៍៖ មានរឿងរ៉ាវដែលគេនិទានថា បុរសម្នាក់បានប្តឹងស្ត្រីម្នាក់នៅចំពោះមុខលោកអាលី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) អំពីរឿងរៀបការ។ ស្ត្រីនោះបាននិយាយថា៖ «ឱមេដឹកនាំនៃអ្នកជំនឿអើយ! យើងមិនមានការរៀបការនឹងគ្នាទេ ហើយប្រសិនបើចាំបាច់ត្រូវតែរៀបការ សូមលោកជួយរៀបចំឱ្យខ្ញុំផង»។ លោកអាលីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «សាក្សីរបស់អ្នកបានរៀបការឱ្យអ្នករួចហើយ» ហើយលោកមិនបានបំពេញតាមសំណើរបស់នាងក្នុងការរៀបការថ្មីនោះទេ។ រឿងនេះបានកើតឡើងនៅចំពោះមុខក្រុមស្វាហាពះ (សហការីរបស់រ៉សូល) ដោយគ្មាននរណាម្នាក់ជំទាស់ឡើយ ដែលវាមានឋានៈស្មើនឹងការឯកភាពគ្នា (អ៊ីជ់ម៉ា)។ ម្យ៉ាងទៀត ប្រសិនបើការកាត់ក្តីមិនមានសុពលភាពខាងក្នុងទេ នោះស្ត្រីម្នាក់នឹងក្លាយជាប្រពន្ធរបស់បុរសម្នាក់ក្នុងផ្លូវច្បាប់ និងជាប្រពន្ធរបស់បុរសម្នាក់ទៀតក្នុងផ្លូវសាសនា ដែលនេះជារឿងមិនត្រឹមត្រូវ។ ភស្តុតាងរបស់អ៊ីម៉ាម អស្សាហ្វ៊ីអី៖ មានពីរចំណុច៖ ១. ប្រសាសន៍របស់រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក)៖ «ពួកអ្នកមកប្តឹងផ្តល់នៅចំពោះមុខខ្ញុំ ហើយប្រហែលជាអ្នកខ្លះពូកែវោហារស័ព្ទជាងអ្នកខ្លះទៀត។ ដូច្នេះ បើខ្ញុំកាត់ក្តីឱ្យអ្នកណាម្នាក់ទទួលបានសិទ្ធិពីបងប្អូនរបស់គេ នោះប្រៀបដូចជាខ្ញុំកាត់ក្តីឱ្យគេទទួលបានដុំភ្លើងនរក»។ ប្រសិនបើការកាត់ក្តីមានសុពលភាពខាងក្នុងមែន នោះរ៉សូលនឹងមិនមានប្រសាសន៍បែបនេះឡើយ។ ចម្លើយតប៖ ហាឌីសនេះសំដៅលើទ្រព្យសម្បត្តិដែលគេប្រគល់ឱ្យដោយផ្អែកលើភស្តុតាង។ មានរឿងនិទានថា បុរសពីរនាក់បានប្តឹងផ្តល់គ្នាទៅកាន់រ៉សូលអំពីមរតកដែលចាស់គំរឹល រ៉សូលបានកាត់ក្តីឱ្យម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេ។ ភាគីម្ខាងទៀតក៏និយាយថា «សិទ្ធិរបស់ខ្ញុំឱរ៉សូល!» រួចក៏មានការនិទានហាឌីសនេះឡើង។ យើងទទួលស្គាល់ការអនុវត្តនេះចំពោះទ្រព្យសម្បត្តិ ប៉ុន្តែការខ្វែងគំនិតគ្នានៅទីនេះគឺលើរឿងការលែងលះ និងកិច្ចសន្យា មិនមែនលើទ្រព្យសម្បត្តិឡើយ។ ២. ការយល់ឃើញថាការកាត់ក្តីមានសុពលភាពខាងក្នុង នឹងនាំឱ្យមានការបាត់បង់សិទ្ធិលើទ្រព្យសម្បត្តិ អចលនទ្រព្យ ស្ត្រី និងទាសករ ដែលនេះមិនសមស្របនឹងគោលការណ៍នៃច្បាប់សាសនាឡើយ។ ចម្លើយតប៖ នេះក៏ជាបញ្ហាដែលកើតឡើងចំពោះអ្នកដែរ ព្រោះអ្នកយល់ថាការកាត់ក្តីមានសុពលភាពខាងក្រៅ ដែលវានាំឱ្យមានរឿងអាក្រក់ដូចដែលយើងបានលើកឡើង គឺការដែលស្ត្រីម្នាក់ក្លាយជាប្រពន្ធរបស់បុរសពីរនាក់ក្នុងពេលតែមួយ។ គោលជំហររបស់យើងចំពោះរឿងក្រៅពីកិច្ចសន្យា និងការលែងលះ គឺដូចគ្នាទៅនឹងគោលជំហររបស់អ្នកដែរ ដូច្នេះអ្វីដែលអ្នកលើកមកជំទាស់យើង ក៏អាចយកទៅជំទាស់អ្នកវិញបានដែរ។ បញ្ហា៖ ប្រសិនបើចៅក្រមស្នើឱ្យភាគីដែលបដិសេធ (មិនទទួលស្គាល់ការចោទប្រកាន់) ធ្វើការស្បថ ហើយគេបដិសេធមិនព្រមស្បថ (ណូគូល) នោះចៅក្រមអាចកាត់ក្តីដោយផ្អែកលើការបដិសេធមិនស្បថនោះបាន យោងតាមទស្សនៈរបស់អ៊ីម៉ាម អាប់ប៊ូ ហានីហ្វាហ៍។ នេះក៏ជាទស្សនៈរបស់លោក អូម៉ារ, អាលី, អូស្មាន, អ៊ីបនូ អូម៉ារ, អ៊ីបនូ អាប់បាស និង អាប់ប៊ូ មូសា អាល់អាស្ហអារី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងពួកគេទាំងអស់)។ ចំណែកអ៊ីម៉ាម អស្សាហ្វ៊ីអី បានមានប្រសាសន៍ថា មិនអាចកាត់ក្តីដោយផ្អែកលើការបដិសេធមិនស្បថបានឡើយ។ ភស្តុតាងរបស់អ៊ីម៉ាម អាប់ប៊ូ ហានីហ្វាហ៍៖ មានរឿងនិទានថា ស្ត្រីម្នាក់បានមកជួបលោក អូម៉ារ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) ហើយប្តឹងប្តីរបស់នាងថាបាននិយាយពាក្យលែងលះទៅកាន់នាង។ លោក អូម៉ារ បានឱ្យប្តីនោះស្បថដោយព្រះនាមអល់ឡោះថា ខ្លួនមិនមានបំណងលែងលះឡើយ ប៉ុន្តែបុរសនោះបដិសេធមិនព្រមស្បថ ដូច្នេះលោក អូម៉ារ ក៏កាត់ក្តីឱ្យពួកគេលែងលះគ្នា។ ម្យ៉ាងទៀត មានរឿងនិទានថា អ៊ីបនូ អូម៉ារ បានទិញរបស់របរពីបុរសម្នាក់ រួចបានប្តឹងអ្នកលក់ថាមានគុណវិបត្តិ។ ពួកគេបានប្តឹងទៅកាន់លោក អូស្មាន (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) ហើយលោកបានឱ្យអ្នកលក់ស្បថថា ខ្លួនមិនបានលាក់បាំងគុណវិបត្តិនៅពេលលក់ឡើយ ប៉ុន្តែអ្នកលក់បដិសេធមិនព្រមស្បថ ដូច្នេះលោក អូស្មាន ក៏កាត់ក្តីឱ្យមានការដូររបស់នោះត្រឡប់មកវិញ។ រឿងនេះក៏ត្រូវបាននិទានពីលោក អាលី, អ៊ីបនូ អាប់បាស និង ស៊ូរ៉ៃហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងពួកគេ) ផងដែរ។ ភស្តុតាងរបស់អ៊ីម៉ាម អស្សាហ្វ៊ីអី៖ ការបដិសេធមិនស្បថមិនមែនជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីភាពត្រឹមត្រូវរបស់អ្នកប្តឹងឡើយ ព្រោះវាអាចទៅរួចដែលថាភាគីម្ខាងទៀតមានការស្ទាក់ស្ទើរ ដោយមិនប្រាកដថាការចោទប្រកាន់នោះពិតឬមិនពិត ទើបគេជ្រើសរើសការស្ទាក់ស្ទើរ ដូច្នេះវាមិនអាចបញ្ជាក់ពីភាពត្រឹមត្រូវនៃការចោទប្រកាន់បានទេ។ ចម្លើយតប៖ ភាគីដែលបដិសេធមិនស្បថបន្ទាប់ពីត្រូវបានស្នើឱ្យធ្វើ គឺបង្ហាញឱ្យឃើញថាគេជាអ្នកខុស ឬជាអ្នកទទួលស្គាល់កំហុសតាមរយៈការបដិសេធនោះ។ បញ្ហា៖ ប្រសិនបើអ្នកដែលនៅខាងក្រៅ (អ្នកមិនកាន់កាប់ទ្រព្យ) និងអ្នកដែលកំពុងកាន់កាប់ទ្រព្យ (ម្ចាស់ផ្ទះ/អ្នកកាន់កាប់) ឈ្លោះប្រកែកគ្នាលើកម្មសិទ្ធិ ហើយទាំងពីរនាក់សុទ្ធតែមានសាក្សីមកបង្ហាញ នោះសាក្សីរបស់អ្នកដែលនៅខាងក្រៅមានទម្ងន់ជាង យោងតាមទស្សនៈរបស់អ៊ីម៉ាម អាប់ប៊ូ ហានីហ្វាហ៍។ ចំណែកអ៊ីម៉ាម អស្សាហ្វ៊ីអី យល់ថា សាក្សីរបស់អ្នកដែលកំពុងកាន់កាប់ទ្រព្យមានទម្ងន់ជាង។ ភស្តុតាងរបស់អ៊ីម៉ាម អាប់ប៊ូ ហានីហ្វាហ៍៖ សាក្សីរបស់អ្នកដែលនៅខាងក្រៅមានសមត្ថភាពបញ្ជាក់ និងបង្ហាញការពិតបានច្រើនជាង ព្រោះគេបានបដិសេធនូវអ្វីដែលសាក្សីរបស់អ្នកកាន់កាប់ទ្រព្យបានបង្ហាញ។ ការកាន់កាប់ទ្រព្យគឺជាភស្តុតាងនៃកម្មសិទ្ធិទូទៅ ដូច្នេះកម្មសិទ្ធិត្រូវបានបង្ហាញឱ្យឃើញតាមរយៈអ្នកកាន់កាប់ទ្រព្យក្នុងទិដ្ឋភាពមួយ ប៉ុន្តែការបង្ហាញក្នុងទិដ្ឋភាពមួយនោះ ក៏រារាំងមិនឱ្យសាក្សីរបស់អ្នកកាន់កាប់ទ្រព្យបង្ហាញពីកម្មសិទ្ធិក្នុងទិដ្ឋភាពនោះបានដែរ។ ចំណែកសាក្សីរបស់អ្នកដែលនៅខាងក្រៅ គឺបង្ហាញការពិតបានគ្រប់ទិដ្ឋភាពទាំងអស់ ដូច្នេះវាមានទម្ងន់ជាង ហើយការកាត់ក្តីដោយផ្អែកលើសាក្សីនេះគឺចាំបាច់ ស្របតាមប្រសាសន៍របស់រ៉សូល៖ «ចូរអ្នកកាត់ក្តីទៅតាមអ្វីដែលបង្ហាញឱ្យឃើញច្បាស់»។ ភស្តុតាងរបស់អ៊ីម៉ាម អស្សាហ្វ៊ីអី៖ សាក្សីរបស់អ្នកកាន់កាប់ទ្រព្យមានទម្ងន់ស្មើនឹងសាក្សីរបស់អ្នកនៅខាងក្រៅក្នុងការបញ្ជាក់ការពិត ដូច្នេះសាក្សីរបស់អ្នកកាន់កាប់ទ្រព្យមានទម្ងន់ជាង ដោយសារតែការកាន់កាប់ទ្រព្យនោះឯង ដែលជាភស្តុតាងនៃកម្មសិទ្ធិដោយចាំបាច់។ ចម្លើយតប៖ យើងមិនទទួលស្គាល់ថាមានភាពស្មើគ្នារវាងសាក្សីទាំងពីរក្នុងការបញ្ជាក់ការពិតឡើយ ផ្ទុយទៅវិញ សាក្សីរបស់អ្នកដែលនៅខាងក្រៅមានសមត្ថភាពបញ្ជាក់បានច្រើនជាង ដូចដែលយើងបានលើកឡើងខាងលើ ដូច្នេះវាមានទម្ងន់ជាងសាក្សីរបស់អ្នកកាន់កាប់ទ្រព្យ។ បញ្ហា៖ ប្រសិនបើអ្នកប្តឹងមានសាក្សីតែម្នាក់ ហើយមិនអាចរកសាក្សីទីពីរបាន នោះចៅក្រមមិនត្រូវឱ្យអ្នកប្តឹងស្បថលើអ្វីដែលខ្លួនបានប្តឹង ហើយក៏មិនត្រូវកាត់ក្តីដោយផ្អែកលើការស្បថនោះដែរ យោងតាមទស្សនៈរបស់អ៊ីម៉ាម អាប់ប៊ូ ហានីហ្វាហ៍។ ចំណែកអ៊ីម៉ាម អស្សាហ្វ៊ីអី បានមានប្រសាសន៍ថា ត្រូវឱ្យអ្នកប្តឹងស្បថ ហើយប្រសិនបើគេស្បថ នោះចៅក្រមត្រូវកាត់ក្តីឱ្យគេទទួលបានអ្វីដែលគេបានប្តឹង។ ភស្តុតាងរបស់អ៊ីម៉ាម អាប់ប៊ូ ហានីហ្វាហ៍៖ គឺផ្អែកលើព្រះបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ៖ «...ហើយចូរយកសាក្សីពីរនាក់ពីក្នុងចំណោមបុរសរបស់ពួកអ្នក។ បើមិនមានបុរសពីរនាក់ទេ នោះត្រូវមានបុរសម្នាក់ និងស្ត្រីពីរនាក់...»។ និងប្រសាសន៍របស់រ៉សូល៖ «ភស្តុតាង (សាក្សី) គឺសម្រាប់អ្នកដែលប្តឹង ហើយការស្បថគឺសម្រាប់អ្នកដែលបដិសេធ»។ ការបែងចែកនេះគឺផ្ទុយពីការចូលរួម (ការស្បថមិនអាចយកមកជំនួសសាក្សីបានទេ) ហើយការស្បថត្រូវបានកំណត់សម្រាប់តែអ្នកដែលបដិសេធប៉ុណ្ណោះ គ្មានអ្វីក្រៅពីនេះទៀតឡើយ។ ភស្តុតាងរបស់អ៊ីម៉ាម អស្សាហ្វ៊ីអី៖ រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានកាត់ក្តីដោយផ្អែកលើសាក្សីម្នាក់ និងការស្បថមួយ ដែលនេះជាភស្តុតាងច្បាស់លាស់ក្នុងបញ្ហានេះ។ ចម្លើយតប៖ ហាឌីសនេះមានខ្សែសង្វាក់មិនជាប់គ្នា (មូនកតអ៍) ដែលត្រូវបានលើកឡើងដោយលោក ទីរមីហ្ស៊ី និងលោក តតហាវី ហើយអ្នកទាំងពីរបានរិះគន់លោក មូស្លីម ក្នុងការទទួលស្គាល់ភាពត្រឹមត្រូវនៃហាឌីសនេះ។ ទោះបីជាវាត្រឹមត្រូវក៏ដោយ ក៏វាជាដំណឹងពីបុគ្គលម្នាក់ (ខបប៊ូ វ៉ាហ៊ីដ) ដែលផ្ទុយពីគម្ពីរគម្ពីរគួរអាន និងស៊ុនណះដ៏ល្បីល្បាញ ដូច្នេះការអនុវត្តតាមគម្ពីរគម្ពីរគួរអាន និងស៊ុនណះដ៏ល្បីល្បាញគឺប្រសើរជាង។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
كتاب أدب القاضي
គម្ពីរស្ហាហាដាត (ការធ្វើសក្ខីកម្ម) បញ្ហា៖ អ្នកដែលត្រូវបានដាក់ទណ្ឌកម្មដោយសារការចោទប្រកាន់ពីបទខុសប្រវេណី (កាហ្សហ្វ) គឺមិនត្រូវបានទទួលយកសក្ខីកម្មរបស់គាត់ឡើយ ទោះបីជាគាត់បានសារភាពកំហុស (តៅបាត) រួចហើយក៏ដោយ នេះបើយោងតាមទស្សនៈរបស់ អ៊ីម៉ាម អាប់ប៊ូ ហានីហ្វាហ៍ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក)។ ចំណែក អ៊ីម៉ាម អស្សាហ្វីអី (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ សក្ខីកម្មរបស់គាត់ត្រូវបានទទួលយក ប្រសិនបើគាត់បានសារភាពកំហុស។ ភស្តុតាងរបស់ អ៊ីម៉ាម អាប់ប៊ូ ហានីហ្វាហ៍៖ គឺផ្អែកលើព្រះបន្ទូលរបស់អល់ឡោះដែលថា៖ «ហើយចូរអ្នកទាំងឡាយកុំទទួលយកសក្ខីកម្មរបស់ពួកគេជាដាច់ខាត»។ ការសារភាពកំហុសនៅតែស្ថិតក្នុងន័យនៃពាក្យថា «ជាដាច់ខាត» នេះដដែល។ ចំណែកឯការលើកលែងនៅក្នុងព្រះបន្ទូលរបស់អល់ឡោះដែលថា៖ «លើកលែងតែអ្នកដែលបានសារភាពកំហុស» គឺសំដៅទៅលើឃ្លាដែលនៅក្បែរនោះគឺ «ពួកគេគឺជាអ្នកដែលប្រព្រឹត្តអំពើទុច្ចរិត» ឬវាជាការលើកលែងដាច់ដោយឡែកក្នុងន័យថា «ប៉ុន្តែ» ដូចដែលបានបកស្រាយនៅក្នុងទីតាំងរបស់វា។ ភស្តុតាងរបស់ អ៊ីម៉ាម អស្សាហ្វីអី៖ គឺផ្អែកលើពីរចំណុច៖ ទីមួយ៖ ព្រះបន្ទូលរបស់អល់ឡោះដែលថា៖ «ហើយចូរអ្នកទាំងឡាយយកសាក្សីដែលមានភាពយុត្តិធម៌ក្នុងចំណោមអ្នកទាំងឡាយ»។ អ្នកដែលត្រូវបានដាក់ទណ្ឌកម្មពីបទចោទប្រកាន់ខុសប្រវេណី បន្ទាប់ពីបានសារភាពកំហុស គឺក្លាយជាមនុស្សយុត្តិធម៌ ដូច្នេះសក្ខីកម្មរបស់គាត់ត្រូវតែទទួលយក។ ការឆ្លើយតបចំពោះចំណុចនេះ៖ គោលបំណងនៃខគម្ពីរនេះគឺសំដៅទៅលើអ្នកដែលមិនមែនជាអ្នកដែលត្រូវបានដាក់ទណ្ឌកម្មពីបទចោទប្រកាន់ខុសប្រវេណី ដើម្បីធ្វើការសម្របសម្រួលរវាងភស្តុតាងទាំងពីរ។ ទីពីរ៖ ការមិនជឿលើអល់ឡោះ (កូហ្វរ) គឺអាក្រក់ជាងការចោទប្រកាន់ខុសប្រវេណីទៅទៀត ហើយអ្នកដែលមិនជឿលើអល់ឡោះ ប្រសិនបើគាត់សារភាពកំហុសនិងចូលកាន់សាសនាឥស្លាម សក្ខីកម្មរបស់គាត់ត្រូវបានទទួលយក ដូច្នេះអ្នកដែលត្រូវបានដាក់ទណ្ឌកម្មពីបទចោទប្រកាន់ខុសប្រវេណី កាន់តែមានសិទ្ធិទទួលបានការទទួលយកសក្ខីកម្មរបស់គាត់ទៅទៀត។ ការឆ្លើយតបចំពោះចំណុចនេះ៖ មូលហេតុដែលរារាំងមិនឱ្យទទួលយកសក្ខីកម្មរបស់អ្នកមិនជឿលើអល់ឡោះ គឺដោយសារតែភាពមិនជឿនោះឯង ហើយវាបានរលាយបាត់ទៅនៅពេលដែលគាត់ចូលកាន់សាសនាឥស្លាម។ ចំណែកអ្នកដែលត្រូវបានដាក់ទណ្ឌកម្មពីបទចោទប្រកាន់ខុសប្រវេណី សក្ខីកម្មរបស់គាត់ត្រូវបានបដិសេធជាអចិន្ត្រៃយ៍ ដើម្បីជាការដាក់ទណ្ឌកម្មចំពោះបទល្មើសរបស់គាត់ ដូច្នេះសក្ខីកម្មរបស់គាត់មិនត្រូវបានទទួលយកឡើយ ទោះបីជាគាត់បានសារភាពកំហុសក៏ដោយ។ បញ្ហា៖ សក្ខីកម្មរបស់ប្រជាជនដែលស្ថិតក្រោមការការពាររបស់រដ្ឋឥស្លាម (អហ្លុលហ្ស៊ីមម៉ាហ៍) លើគ្នាទៅវិញទៅមក គឺត្រូវបានទទួលយក នេះបើយោងតាមទស្សនៈរបស់ អ៊ីម៉ាម អាប់ប៊ូ ហានីហ្វាហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
كتاب الشهادات
គម្ពីរស្ដីពីការរំដោះទាសករ បញ្ហា៖ ប្រសិនបើបុគ្គលម្នាក់បានក្លាយជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើបងប្អូនបង្កើតរបស់ខ្លួន តាមរយៈការទិញ ការផ្តល់ជូន ឬមធ្យោបាយផ្សេងៗទៀតនោះ យោងតាមទស្សនៈរបស់ អ៊ីម៉ាម អាប៊ូ ហានីហ្វាហ៍ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) បងប្អូននោះនឹងត្រូវរំដោះឱ្យមានសេរីភាពភ្លាមៗ។ នេះក៏ជាគោលការណ៍សម្រាប់សាច់ញាតិជិតដិតគ្រប់រូបដែលស្ថិតក្នុងលក្ខខណ្ឌហរ៉ាម (មិនអាចរៀបការនឹងគ្នាបាន) ទោះបីជាមិនមែនជាខ្សែស្រឡាយផ្ទាល់ពីកំណើតក៏ដោយ។ ចំណែកឯ អ៊ីម៉ាម ស៊ីហ្វៃ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) មានទស្សនៈថា បងប្អូននោះមិនត្រូវបានរំដោះឱ្យមានសេរីភាពឡើយ។ ភស្តុតាងរបស់ អ៊ីម៉ាម អាប៊ូ ហានីហ្វាហ៍៖ គឺផ្អែកលើព្រះបន្ទូលរបស់អល់ឡោះដែលថា៖ «...ហើយពួកអ្នកកាត់ផ្តាច់ខ្សែស្រឡាយរបស់ពួកអ្នក...»។ ការធ្វើជាទាសករគឺជារឿងនៃការកាត់ផ្តាច់ខ្សែស្រឡាយ។ ម្យ៉ាងទៀត មានហាឌីសរបស់ រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរនិងសន្តិភាពដល់លោក) ដែលមានន័យថា៖ «អ្នកណាដែលបានក្លាយជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើសាច់ញាតិជិតដិតដែលហរ៉ាមនឹងគ្នា នោះសាច់ញាតិនោះនឹងត្រូវរំដោះឱ្យមានសេរីភាព»។ លើសពីនេះ អ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បានរាយការណ៍ថា មានបុរសម្នាក់បាននិយាយទៅកាន់ រ៉សូល ថា៖ «ឱ រ៉សូល នៃអល់ឡោះអើយ! ខ្ញុំបានឃើញបងប្រុសរបស់ខ្ញុំត្រូវបានគេលក់នៅក្នុងផ្សារ ដូច្នេះខ្ញុំក៏បានទិញគាត់ដើម្បីរំដោះគាត់»។ រ៉សូល បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អល់ឡោះបានរំដោះគាត់ឱ្យរួចផុតពីការគ្រប់គ្រងរបស់លោកហើយ»។ រឿងនេះក៏ត្រូវបានរាយការណ៍ដោយ អ៊ូម្មាន់, អ៊ីបនូ ម៉ាស៊ូដ, អតោ អ៊ីបនូ អាប់ប៊ី រ៉ូបាហ៍ ហើយក៏ជាទស្សនៈរបស់ ហាសាន់, ចាប៊ីរ, ស៊ូអប៊ី និង ស៊ូហ៍រី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងពួកគេទាំងអស់គ្នា)។ ភស្តុតាងរបស់ អ៊ីម៉ាម ស៊ីហ្វៃ៖ គឺផ្អែកលើព្រះបន្ទូលរបស់អល់ឡោះដែលថា៖ «សម្រាប់នាងនូវអ្វីដែលនាងបានសាង ហើយលើនាងនូវអ្វីដែលនាងបានប្រព្រឹត្ត»។ ដូច្នេះ នៅពេលបុគ្គលម្នាក់ទិញបងប្អូនរបស់ខ្លួន នោះបងប្អូននោះគឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់គាត់។ ចម្លើយតបទៅនឹងទស្សនៈនេះ៖ អត្ថន័យនៃខគម្ពីរខាងលើគឺសំដៅទៅលើការទទួលបានផលបុណ្យនៃអំពើល្អដែលខ្លួនបានសាង និងការទទួលខុសត្រូវលើអំពើបាបដែលខ្លួនបានប្រព្រឹត្ត។ ទោះបីជាអត្ថន័យនៃខគម្ពីរនេះមានលក្ខណៈទូលំទូលាយក៏ដោយ ក៏វាត្រូវបានកំណត់ព្រំដែនដោយករណីជាក់លាក់ផ្សេងទៀត។ ជាក់ស្តែង ប្រសិនបើបុគ្គលម្នាក់ទិញឪពុក ម្តាយ កូនប្រុស ឬកូនស្រីរបស់ខ្លួន នោះពួកគេនឹងត្រូវរំដោះឱ្យមានសេរីភាពដោយឯកច្ឆន្ទ (អ៊ីជម៉ា) ហើយមិនក្លាយជាកម្មសិទ្ធិរបស់គាត់ឡើយ។ ដូច្នេះ បងប្អូនក៏ត្រូវស្ថិតក្នុងលក្ខខណ្ឌដូចគ្នា ដោយយោងទៅតាមហាឌីសដែលយើងបានលើកឡើងខាងលើ។ បញ្ហា៖ ប្រសិនបើបុគ្គលម្នាក់និយាយទៅកាន់ទាសករម្នាក់ដែលតាមធម្មជាតិមិនអាចទៅរួចទេដែលខ្លួននឹងមានកូនដូចទាសករនោះថា៖ «នេះគឺជាកូនរបស់ខ្ញុំ» នោះយោងតាម អ៊ីម៉ាម អាប៊ូ ហានីហ្វាហ៍ ទាសករនោះនឹងត្រូវរំដោះឱ្យមានសេរីភាព។ ចំណែកឯ អ៊ីម៉ាម ស៊ីហ្វៃ និងសិស្សរបស់លោកទាំងពីររូបទៀតមានទស្សនៈថា ទាសករនោះមិនត្រូវបានរំដោះឱ្យមានសេរីភាពឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
كتاب العتاق
សេចក្តីបញ្ចប់ ការបកប្រែគម្ពីរនេះត្រូវបានបញ្ចប់។ សូមបញ្ចប់ដោយការបញ្ជាក់ថា ទាំងចៅក្រម សាក្សីសុចរិត (អាឌូល) មនុស្សរស់ និងអ្នកស្លាប់ សុទ្ធតែមានតម្រូវការចាំបាច់ក្នុងការអនុវត្តតាម (តាក់លីដ) អ៊ីម៉ាមដ៏អស្ចារ្យ និងជាអ្នកស្រាវជ្រាវដ៏ឆ្នើម គឺលោក អ៊ីម៉ាម អាប៊ូ ហានីហ្វាហ៍ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) ក្នុងគ្រប់កាលៈទេសៈនៃជីវិតរបស់ពួកគេ។ ចំពោះចៅក្រម៖ យោងតាមមហ្សហាបរបស់លោក អ៊ីម៉ាម សាហ្វីអី (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) ចៅក្រមនឹងត្រូវដកហូតតំណែងភ្លាមៗនៅពេលដែលគាត់ប្រព្រឹត្តអំពើបាប។ ដូច្នេះ តាមមហ្សហាបនេះ ចៅក្រមត្រូវតែរក្សាខ្លួនឱ្យផុតពីអំពើបាបដរាបណាគាត់នៅកាន់តំណែង បើពុំនោះទេគាត់នឹងត្រូវបាត់បង់តំណែង។ ប៉ុន្តែតាមការពិត មិនដែលឃើញមានចៅក្រមណាម្នាក់អាចរក្សាខ្លួនបានល្អឥតខ្ចោះបែបនេះឡើយ។ ប្រសិនបើគាត់បាត់បង់តំណែង ការកាត់ក្តីរបស់គាត់នឹងមិនមានសុពលភាពឡើយ។ ដូច្នេះ គាត់ត្រូវតែបង្ហាញពីកំហុសរបស់ខ្លួន និងធ្វើការតែងតាំងឡើងវិញ បើពុំនោះទេវានឹងបង្កឱ្យមានផលវិបាកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ជម្រើសដ៏ល្អបំផុតគឺការអនុវត្តតាមមហ្សហាបរបស់លោក អ៊ីម៉ាម អាប៊ូ ហានីហ្វាហ៍ ព្រោះតាមទស្សនៈរបស់លោក ចៅក្រមមិនបាត់បង់តំណែងដោយសារតែការប្រព្រឹត្តអំពើបាបនោះទេ។ ចំពោះសាក្សីសុចរិត (អាឌូល)៖ លោក អ៊ីម៉ាម អាប៊ូ ហានីហ្វាហ៍ បានកំណត់ភាពសុចរិតដោយផ្អែកលើសភាពខាងក្រៅនៃសាសនាឥស្លាម។ ចំណែកលោក អ៊ីម៉ាម សាហ្វីអី បានដាក់លក្ខខណ្ឌថាត្រូវតែជៀសឱ្យផុតពីអំពើបាបធំៗទាំងខាងក្រៅ និងខាងក្នុង។ តើមានសាក្សី ឬចៅក្រមណាម្នាក់ដែលមិនធ្លាប់ប្រព្រឹត្តអំពើបាបឡើយ? ម្យ៉ាងទៀត ការធ្វើជំនួញដែលសាក្សីទាំងឡាយតែងតែធ្វើ គឺមិនត្រឹមត្រូវតាមមហ្សហាបដទៃក្រៅពីមហ្សហាបរបស់លោក អ៊ីម៉ាម អាប៊ូ ហានីហ្វាហ៍ ឡើយ។ ដូច្នេះ ការទទួលយកប្រាក់ចំណេញពីជំនួញនោះនឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ភាពសុចរិតរបស់ពួកគេ។ បើដូច្នេះមែន តើកិច្ចសន្យារបស់មូស្លីមនឹងមានសុពលភាពដោយរបៀបណា ប្រសិនបើផ្អែកលើសក្ខីកម្មរបស់ពួកគេ? ក្នុងពេលដែលភាពសុចរិតគឺជាលក្ខខណ្ឌចាំបាច់សម្រាប់សុពលភាពនៃអាពាហ៍ពិពាហ៍ ពួកគេពិតជាត្រូវការអនុវត្តតាមមហ្សហាបរបស់លោក អ៊ីម៉ាម អាប៊ូ ហានីហ្វាហ៍។ ចំពោះអ្នកស្លាប់៖ ពួកគេត្រូវការជំនួយពីអ្នករស់តាមរយៈការឧទ្ទិសផលបុណ្យនៃការអានគម្ពីរទៅឱ្យពួកគេ។ យោងតាមមហ្សហាបដទៃក្រៅពីលោក អ៊ីម៉ាម អាប៊ូ ហានីហ្វាហ៍ ផលបុណ្យទាំងនោះមិនទៅដល់ពួកគេឡើយ។ ដូច្នេះ ពួកគេមិនអាចរួចផុតពីការដាក់ទោស ឬទទួលបានឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់បានឡើយ ប្រសិនបើមិនអនុវត្តតាមមហ្សហាបរបស់លោក អ៊ីម៉ាម អាប៊ូ ហានីហ្វាហ៍។ ចំពោះតម្រូវការរបស់មនុស្សទូទៅ៖ មានហេតុផលជាច្រើន៖ ១. យោងតាមមហ្សហាបដទៃ អ្នកដែលចោលសឡាតមួយពេលនឹងត្រូវទទួលទោសប្រហារជីវិត មិនថាជាទោសហ័ដ ឬទោសកុហ្វរ (ការមិនជឿ) នោះទេ។ ប្រសិនបើដូច្នេះមែន ពិភពលោកទាំងមូលនឹងត្រូវប្រហារជីវិតមនុស្សភាគច្រើន ព្រោះអ្នកដែលរក្សាសឡាតបានទៀងទាត់មានចំនួនតិចជាងអ្នកដែលចោលសឡាត ជាពិសេសស្ត្រីដែលភាគច្រើនមិនសូវបានធ្វើសឡាតឡើយ។ ការដែលចៅក្រម និងស្វាមីមិនអើពើនឹងរឿងនេះ គឺជាបញ្ហាធំ។ ម្យ៉ាងទៀត ប្រសិនបើអ្នកចោលសឡាតត្រូវចាត់ទុកថាជាអ្នកកុហ្វរ នោះអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ពួកគេនឹងត្រូវរំលាយ ដែលបង្កឱ្យមានការលំបាកយ៉ាងខ្លាំង។ ដូច្នេះ ពួកគេចាំបាច់ត្រូវអនុវត្តតាមមហ្សហាបរបស់លោក អ៊ីម៉ាម អាប៊ូ ហានីហ្វាហ៍។ ២. ការទិញលក់ និងប្រតិបត្តិការដែលធ្វើឡើងដោយទាសករ កុមារ និងមនុស្សទូទៅ គឺជាបញ្ហាស្មុគស្មាញតាមមហ្សហាបដទៃ។ ពួកគេមិនអាចធ្វើកិច្ចការទាំងនេះបានឡើយ លុះត្រាតែជាមនុស្សពេញវ័យ និងមានសតិសម្បជញ្ញៈ។ ម្យ៉ាងទៀត មនុស្សទូទៅមិនបានធ្វើការទិញលក់តាមរយៈការនិយាយព្រមព្រៀង (អ៊ីចាប និងកូប៊ូល) នោះទេ ប៉ុន្តែពួកគេធ្វើតាមរយៈការដោះដូរទំនិញដោយផ្ទាល់ (តាក់អាតុ) ដែលតាមមហ្សហាបដទៃគឺមិនអនុញ្ញាតឡើយ។ ៣. យោងតាមមហ្សហាបដទៃ ប្រសិនបើអ្នកអានខ្វះការអានអក្សរដែលមានសញ្ញា «តាស៊ីដ» ក្នុងស៊ូរ៉ាតអាល់ហ្វាតិហះ សឡាតនោះនឹងមិនមានសុពលភាពឡើយ។ នេះជាការលំបាកសម្រាប់មនុស្សទូទៅ។ ដូច្នេះ ការធ្វើសឡាតតាមក្រោយអ្នកអានទាំងនោះនឹងមិនមានសុពលភាពឡើយ ហើយមនុស្សទូទៅមិនអាចធ្វើសឡាតបានឡើយ ប្រសិនបើមិនអនុវត្តតាមមហ្សហាបរបស់លោក អ៊ីម៉ាម អាប៊ូ ហានីហ្វាហ៍ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអានអ្វីដែលងាយស្រួលពីគម្ពីរគម្ពីរគួរអាន។ ៤. ពួកគេកំណត់ថាត្រូវតែមានការតាំងចិត្ត (នីយ៉ាត) ទាំងក្នុងចិត្ត និងតាមរយៈពាក្យសម្តីក្នុងពេលតែមួយ ដែលសូម្បីតែអ្នកប្រាជ្ញធំៗដូចជាលោក ជូណៃដ៍ និងលោក អាប៊ូ យ៉ាហ្ស៊ីដ ក៏កម្រនឹងធ្វើបានដែរ។ ៥. លក្ខខណ្ឌនៃការបង់ហ្សាកាតគឺត្រូវតែចែកជូនដល់មនុស្សបីនាក់ក្នុងចំណោមក្រុមទាំងប្រាំបីដែលបានបញ្ជាក់ក្នុងគម្ពីរគម្ពីរគួរអាន ដែលតាមការពិតមិនដែលឃើញមាននរណាម្នាក់អាចធ្វើបានពេញមួយជីវិតឡើយ។ ៦. ការចំណាយលើការចិញ្ចឹមបីបាច់តាមមហ្សហាបរបស់ពួកគេគឺមានកម្រិតជាក់លាក់សម្រាប់អ្នកមាន និងអ្នកក្រ ដែលតាមការពិតមិនដែលឃើញមាននរណាម្នាក់អាចអនុវត្តបានតាមមហ្សហាបរបស់ពួកគេឡើយ។ ៧. បញ្ហាទាក់ទងនឹងបន្ទប់ទឹកដែលកម្តៅដោយវត្ថុមិនស្អាត (ណាចាសាត) នំប៉័ងដែលដុតដោយលាមក និងគ្រឿងដីដែលផលិតដោយប្រើលាមក សុទ្ធតែជាបញ្ហាស្មុគស្មាញតាមមហ្សហាបរបស់ពួកគេ។ ៨. ការលក់លាមកសត្វមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតតាមមហ្សហាបរបស់ពួកគេ ទោះបីជាមនុស្សទូទៅតែងតែធ្វើវាក៏ដោយ។ ៩. សម្លៀកបំពាក់ដែលធ្វើពីស្បែកសត្វព្រៃមួយចំនួនដែលមនុស្សទូទៅប្រើប្រាស់ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាវត្ថុមិនស្អាតតាមមហ្សហាបរបស់ពួកគេ ព្រោះពួកគេយល់ថា រោមរបស់សត្វដែលងាប់ដោយមិនបានកាត់កង (ម៉ៃតាហ៍) គឺមិនស្អាត។ ១០. ការលក់សណ្តែក និងគ្រាប់ធញ្ញជាតិទាំងសំបក គឺជាបញ្ហាស្មុគស្មាញតាមមហ្សហាបរបស់ពួកគេ ទោះបីជាមនុស្សទូទៅមិនបានប្រុងប្រយ័ត្ននឹងរឿងនេះក៏ដោយ។ នេះគ្រាន់តែជាតំណក់ទឹកមួយក្នុងមហាសមុទ្រនៃបញ្ហាដែលមនុស្សត្រូវការអនុវត្តតាមមហ្សហាបរបស់លោក អ៊ីម៉ាម អាប៊ូ ហានីហ្វាហ៍ ប៉ុណ្ណោះ។ យើងបានទុកវាចោលខ្លះដោយសារខ្លាចវែងឆ្ងាយ។ ដូចដែលលោក អ៊ីម៉ាម សាហ្វីអី បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មនុស្សទាំងអស់សុទ្ធតែជាអ្នកពឹងផ្អែកលើលោក អ៊ីម៉ាម អាប៊ូ ហានីហ្វាហ៍ ក្នុងវិស័យហ្វិកហ៍ហ៍ហ៍ហ៍ហ៍ហ៍»។ ដូច្នេះ ការអនុវត្តតាមលោក គឺជាការដកចេញនូវភាពលំបាកសម្រាប់មនុស្សគ្រប់រូប។ អល់ឡោះគឺជាអ្នកដែលដឹងច្បាស់បំផុត។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
خاتمة