សារលិខិតស្តីពីលំដាប់ថ្នាក់នៃវិទ្យាសាស្ត្រឥស្លាម

ការខ្ចីប្រាក់ (អាល់-ក័រដ៍)

ការខ្ចី (អាល់-ក័រដ៍) អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ការខ្ចីអ្វីៗដែលមិនមែនជាសត្វគឺអាចធ្វើទៅបាន។ ហើយពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាលើការអនុញ្ញាតឱ្យខ្ចីទាសករ បាវបម្រើ និងសត្វ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការឱ្យខ្ចីគឺជាអំពើល្អ ហើយការខ្ចីដោយកំណត់ពេលវេលា ឬការខ្ចីដែលត្រូវសងភ្លាមៗដោយការទទួលខុសត្រូវលើខ្លួនឯង (ក្នុងកិច្ចសន្យា) គឺអាចធ្វើទៅបាន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើកាតព្វកិច្ចនៃការសងត្រឡប់មកវិញនូវអ្វីដែលដូចគ្នាទៅនឹងរបស់ដែលបានខ្ចី។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការដាក់លក្ខខណ្ឌឱ្យសងត្រឡប់មកវិញនូវរបស់ដែលល្អជាង ឬច្រើនជាងអ្វីដែលបានខ្ចី គឺមិនអនុញ្ញាត (មិនហាឡាល់) ឡើយ។ ហើយពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នា ប្រសិនបើអ្នកខ្ចីស្ម័គ្រចិត្តសងត្រឡប់មកវិញនូវរបស់ដែលល្អជាង ឬច្រើនជាងនេះដោយគ្មានការដាក់លក្ខខណ្ឌ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកខ្ចីមានសិទ្ធិលក់របស់ដែលខ្លួនបានខ្ចី ទទួលទានវា ឬធ្វើជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើវា ហើយអ្នកខ្ចីត្រូវទទួលខុសត្រូវសងរបស់ដែលដូចគ្នាវិញ ប្រសិនបើគាត់បានរឹបអូស ឬដណ្តើមយករបស់នោះដោយបង្ខំ។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាលើករណីខ្ចីដោយកំណត់ពេលវេលាជាក់លាក់មួយ ហើយអ្នកឱ្យខ្ចីចង់ទាមទារឱ្យសងមុនកាលកំណត់ តើគាត់មានសិទ្ធិធ្វើដូច្នេះដែរឬទេ? និងក្នុងករណីអ្នកខ្ចីចង់សងមុនកាលកំណត់ តើអ្នកឱ្យខ្ចីត្រូវបង្ខំឱ្យទទួលយកការសងនោះដែរឬទេ? ការខ្ចីប្រើប្រាស់ (អាល់-អាារីយ៉ះ) ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការខ្ចីបាវបម្រើស្រីសម្រាប់រួមភេទគឺមិនអនុញ្ញាតឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការខ្ចីសម្ភារៈសម្រាប់ប្រើប្រាស់ប្រយោជន៍ មិនមែនសម្រាប់ទទួលទាន មិនមែនសម្រាប់ធ្វើឱ្យខូចខាត និងមិនមែនសម្រាប់ធ្វើជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ ប៉ុន្តែសម្រាប់ការស្លៀកពាក់ ការតុបតែងខ្លួន ការជិះ ឬអ្វីដែលស្រដៀងគ្នានេះ គឺអាចធ្វើទៅបាន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការខ្ចីអាវុធសម្រាប់ធ្វើសង្គ្រាម ឬខ្ចីសត្វសម្រាប់ជិះ គឺអាចធ្វើទៅបាន។ ដូចគ្នានេះដែរ រាល់អ្វីៗទាំងអស់ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់តាមគោលបំណងរបស់វា ដោយមិនធ្វើឱ្យបាត់បង់រូបរាងរបស់វា មិនធ្វើឱ្យផ្លាស់ប្តូរវា និងមិនធ្វើឱ្យបាត់បង់អ្វីដែលចេញពីវាឡើយ។

ការធ្វើឱ្យដីដែលគ្មានម្ចាស់ ឬដីដែលគ្មានការដាំដុះឱ្យមានជីវិតឡើងវិញ (ការកែច្នៃដីឱ្យមានផលិតភាព)។

ដូចជាផ្ទះសម្រាប់ស្នាក់នៅ ឬដីទំនេរដែលគេសាងសង់លើវា ឬអ្វីដែលស្រដៀងគ្នានេះ គឺអនុញ្ញាតឱ្យខ្ចីបាន ប្រសិនបើអ្នកឱ្យខ្ចី និងអ្នកខ្ចីជាមនុស្សមានសេរីភាព មានសតិបញ្ញាពេញលេញ និងគ្រប់ការ (ពេញវ័យ)។ ហើយពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើអ្នកខ្ចីបានរំលោភលើរបស់ដែលគេឱ្យខ្ចី នោះគេត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះការខូចខាតដែលកើតឡើងដោយសារសកម្មភាពរបស់គេផ្ទាល់។ ការធ្វើឱ្យដីដែលគ្មានម្ចាស់ (ដីរហោស្ថាន) ឱ្យមានជីវិត ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលត្រូវបានមេដឹកនាំ (អ៊ីម៉ាំ) កាត់ដីឱ្យ ដែលដីនោះមិនដែលត្រូវបានគេធ្វើឱ្យមានជីវិត (ដាំដុះ ឬសាងសង់) ក្នុងសម័យឥស្លាមឡើយ មិនថាដោយមូស្លីម ដោយអ្នកស្ថិតក្រោមការការពារ (ហ្ស៊ីមមី) ឬដោយអ្នកចម្បាំង (ហ័រប៊ី) ហើយដីនោះមិនមែនជាដីដែលអ្នកហ្ស៊ីមមីបានធ្វើសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពជាមួយនោះទេ ហើយក៏មិនមែនជាដីដែលមានផលប្រយោជន៍សម្រាប់អ្នកជិតខាង ហើយក៏មិនមែនជាដីដែលស្ថិតនៅកណ្តាលតំបន់ដែលមានមនុស្សរស់នៅ ឬនៅជិតតំបន់ដែលមានមនុស្សរស់នៅ ដែលប្រសិនបើមានអ្នកឈរនៅគែមតំបន់ដែលមានមនុស្សរស់នៅ ហើយស្រែកខ្លាំងៗ អ្នកនៅគែមតំបន់នោះមិនអាចឮសំឡេងបានឡើយ។ ដូច្នេះ អ្នកណាដែលទទួលបានដីនោះ ឬធ្វើឱ្យវាមានជីវិតដោយការភ្ជួររាស់ ការជីក ការដាំដុះ ការនាំទឹកមកស្រោចស្រព ឬការសាងសង់ នោះដីនោះគឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់គេ ដែលអាចផ្ទេរជាមរតកបាន គេអាចលក់វាបានប្រសិនបើគេចង់ ហើយអាចធ្វើអ្វីក៏បានតាមចិត្ត។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នា ប្រសិនបើគេទុកដីនោះចោលរហូតដល់វាក្លាយជាដីរហោស្ថានវិញ តើវាបន្តជាកម្មសិទ្ធិរបស់គេ និងកូនចៅគេ ឬវាត្រឡប់ទៅជាស្ថានភាពដើមដែលគ្មានម្ចាស់? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា មិនអនុញ្ញាតឱ្យនរណាម្នាក់ហ៊ុមព័ទ្ធដីដោយគ្មានការកាត់ឱ្យពីមេដឹកនាំឡើយ ដើម្បីកុំឱ្យរារាំងអ្នកដែលចង់ធ្វើឱ្យដីនោះមានជីវិត ខណៈដែលខ្លួនឯងមិនបានធ្វើឱ្យវាមានជីវិត។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលប្រើប្រាស់កម្មករ ឬទាសករ ឬក្រុមមនុស្សឱ្យជួយធ្វើឱ្យដីមានជីវិតដោយស្ម័គ្រចិត្ត ហើយពួកគេមានចេតនាជួយគេ និងធ្វើការឱ្យគេ នោះដីនោះជាកម្មសិទ្ធិរបស់ម្ចាស់ដី មិនមែនជាកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកធ្វើការនោះទេ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលកាន់កាប់ដីដែលមានជីវិត (ដីដាំដុះ) ដែលមិនមែនជាអណ្តូងរ៉ែ នោះមេដឹកនាំមិនមានសិទ្ធិដកហូតពីគេ ឬកាត់ដីនោះឱ្យអ្នកដទៃឡើយ។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាលើអណ្តូងរ៉ែដែលលេចឡើងក្នុងដីនោះ តើវាជាកម្មសិទ្ធិរបស់ម្ចាស់ដី ឬជាសិទ្ធិរបស់មេដឹកនាំក្នុងការសម្រេចចិត្តលើវា? ការបរិច្ចាគ (អាន់-ណាហ្វហ៍) ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការបរិច្ចាគទ្រព្យសម្បត្តិមួយភាគបី ឬតិចជាងនេះ ប្រសិនបើទ្រព្យដែលនៅសល់គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ដល់អ្នកបរិច្ចាគ និងអ្នកដែលស្ថិតក្នុងបន្ទុករបស់គេ គឺជារឿងល្អសម្រាប់បុរស និងស្ត្រីដែលគ្មានស្វាមី ប្រសិនបើពួកគេជាមនុស្សពេញវ័យ មានសតិបញ្ញា និងមានសេរីភាព ដែលមិនត្រូវបានហាមឃាត់ក្នុងការប្រើប្រាស់ទ្រព្យសម្បត្តិ និងមិនមានបំណុល ហើយទ្រព្យដែលនៅសល់មិនតិចជាងកម្រិតដែលបានរៀបរាប់។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាលើស្ត្រីដែលមានស្វាមី និងអ្នកដទៃទៀតដែលបានរៀបរាប់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ស្ត្រីដែលមានស្វាមីអាចបរិច្ចាគទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្លួនបន្តិចបន្តួចដែលគ្មានតម្លៃធំដុំ។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាលើការបរិច្ចាគលើសពីនេះ អ្នកខ្លះអនុញ្ញាតឱ្យបរិច្ចាគមួយភាគបី អ្នកខ្លះអនុញ្ញាតឱ្យបរិច្ចាគទាំងអស់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា មិនអនុញ្ញាតឱ្យបុរសបរិច្ចាគទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ភរិយាដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីនាងឡើយ។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាថា តើស្ត្រីអាចបរិច្ចាគទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ស្វាមីដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីគាត់ក្នុងកម្រិតដែលមិនបង្កឱ្យមានការខូចខាតបានដែរឬទេ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការបរិច្ចាគដែលជាហ្សាកាត់ មិនអនុញ្ញាតឱ្យទទួលដោយកូនចៅរបស់អាល់-អាប់បាស និងកូនចៅរបស់អាល់-អាលី ប៊ីន អាប៊ី តូលីប ទាំងស្ត្រី និងបុរស ទោះបីជាពួកគេស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកដែលមានសិទ្ធិទទួលបានមរតកក៏ដោយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អំណោយ (ហ៊ីបបះ) និងការផ្តល់ឱ្យ គឺហាឡាល់ (អនុញ្ញាត) សម្រាប់កូនចៅរបស់ហាស៊ីម និងកូនចៅរបស់អាល់-មុតតូលីប និងអ្នកដែលស្ថិតក្រោមការឧបត្ថម្ភរបស់ពួកគេ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដទៃក្រៅពីអ្នកដែលបានរៀបរាប់ពីកូនចៅរបស់ហាស៊ីម និងអាល់-មុតតូលីប និងអ្នកឧបត្ថម្ភរបស់ពួកគេ ទាំងស្ត្រី បុរស ក្មេង និងចាស់ គឺការបរិច្ចាគដោយស្ម័គ្រចិត្ត (សដាកោះ) គឺអនុញ្ញាតសម្រាប់ទាំងអ្នកមាន និងអ្នកក្រ ហើយការបរិច្ចាគដែលជាកាតព្វកិច្ច (ហ្សាកាត់) ក៏អនុញ្ញាតសម្រាប់អ្នកដែលមានសិទ្ធិទទួលបានក្នុងចំណោមពួកគេដែរ លើកលែងតែទស្សនៈមួយដែលយើងបានរាយការណ៍ពី អះស្បូក ប៊ីន អាល់-ហ្វារ៉ូច ដែលថាត្រកូលគួរ៉ៃស៍ទាំងអស់មិនអនុញ្ញាតឱ្យទទួលការបរិច្ចាគឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការបរិច្ចាគទូទៅ អំណោយ និងការផ្តល់ឱ្យ ប្រសិនបើវាជាការផ្តល់សុទ្ធសាធដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌតបស្នង និងមិនមែនជាទ្រព្យរួម (ដែលមិនទាន់បែងចែក) ប្រសិនបើវាជាអចលនទ្រព្យ ឬអ្វីផ្សេងទៀត ហើយវាត្រូវបានរៀបចំរួចរាល់មិនជាប់ពាក់ព័ន្ធអ្វីចាប់ពីពេលបរិច្ចាគរហូតដល់ពេលទទួល ហើយអ្នកទទួលអំណោយបានយល់ព្រម និងទទួលយកពីអ្នកផ្តល់ក្នុងពេលដែលអ្នកផ្តល់នៅមានសុខភាពល្អ នោះគេបានក្លាយជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់ ដរាបណាអ្នកផ្តល់មិនបានដកហូតវិញ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការធ្វើបែបនេះពីអ្នកជំងឺ (ក្នុងពេលឈឺធ្ងន់) ប្រសិនបើជាទ្រព្យមួយភាគបី ឬតិចជាងនេះ គឺមានសុពលភាព។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាប្រសិនបើលើសពីនេះ ក៏ដូចជាការទទួលស្គាល់បំណុលរបស់គេផងដែរ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលមានសិទ្ធិលើអ្នកដទៃក្នុងចំនួនដែលដឹងច្បាស់ និងមិនមែនជាទ្រព្យរួម ហើយគេបានលះបង់សិទ្ធិនោះដោយពាក្យសម្តីនៃការលើកលែង នោះវាជាការអនុញ្ញាត និងមានកាតព្វកិច្ចសម្រាប់អ្នកលះបង់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលគេបរិច្ចាគឱ្យ ឬអ្នកដែលគេផ្តល់អំណោយឱ្យ ប្រសិនបើគេមិនទទួលយកអ្វីមួយពីការបរិច្ចាគនោះទេ នោះអ្នកផ្តល់អាចដកហូតវិញបាន ហើយទ្រព្យនោះនៅតែជាកម្មសិទ្ធិរបស់ម្ចាស់ដើមដដែល។

ខាងក្រោមនេះគឺជាការបកប្រែអត្ថបទដែលលោកអ្នកបានផ្តល់ជូន៖ ជំពូកស្តីពីការបរិច្ចាគ (សដាកោះ) និងអំណោយ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការដកហូតយកវត្ថុដែលគេបានបរិច្ចាគ (សដាកោះ) មកវិញដោយមិនត្រឹមត្រូវ បន្ទាប់ពីអ្នកទទួលសដាកោះបានទទួលយកវត្ថុនោះរួចហើយ គឺជារឿងហាមឃាត់ (ហារ៉ាម)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការផ្តល់អំណោយជាផ្នែកនៃរាងកាយស្ត្រី ឬផ្នែកនៃរាងកាយទាសករ ឬទាសការិនី ឬផ្នែកនៃរាងកាយសត្វ គឺមិនអនុញ្ញាតឡើយ។ ដូចគ្នានេះដែរ ការធ្វើសដាកោះដោយវត្ថុទាំងនោះ ឬការផ្តល់ជាអំណោយផ្សេងៗក៏មិនអនុញ្ញាតដែរ។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាចំពោះការផ្តល់អំណោយជាចំណែកនៃទ្រព្យសម្បត្តិរួម (ដែលមិនទាន់បែងចែក) ដូចជាពាក់កណ្តាល ឬអ្វីដែលស្រដៀងគ្នានេះ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើការអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើវ៉ាកុហ្វ (ការបរិច្ចាគទ្រព្យជាសាធារណៈ) ដីសម្រាប់សាងសង់វិហារអ៊ីស្លាម ឬសម្រាប់ធ្វើជាទីបញ្ចុះសព។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើអ្នកធ្វើវ៉ាកុហ្វមិនបានដកហូតដីនោះត្រឡប់មកវិញ រហូតដល់មានការបញ្ចុះសពនៅទីនោះតាមបញ្ជារបស់គាត់ ហើយវិហារអ៊ីស្លាមត្រូវបានសាងសង់ និងមានការធ្វើសឡាតនៅទីនោះតាមបញ្ជារបស់គាត់ នោះគាត់មិនអាចដកហូតដីនោះត្រឡប់មកវិញបានទៀតឡើយជារៀងរហូត។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាចំពោះការធ្វើវ៉ាកុហ្វលើវត្ថុផ្សេងៗក្រៅពីអ្វីដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលមានកូនប្រុសទាំងអស់ (គ្មានកូនស្រី) ឬកូនស្រីទាំងអស់ (គ្មានកូនប្រុស) ហើយគាត់បានផ្តល់ទ្រព្យសម្បត្តិឱ្យពួកគេស្មើៗគ្នា ដោយមិនបានផ្តល់ឱ្យអ្នកណាម្នាក់លើសអ្នកណាម្នាក់ឡើយ នោះគឺជារឿងដែលអនុញ្ញាត និងមានសុពលភាព។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលមានទាំងកូនប្រុស និងកូនស្រី ហើយគាត់បានផ្តល់ទ្រព្យសម្បត្តិឱ្យពួកគេដោយយុត្តិធម៌ នោះគឺជារឿងដែលអនុញ្ញាត និងមានសុពលភាព។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាចំពោះរបៀបនៃការផ្តល់ដោយយុត្តិធម៌ក្នុងករណីនេះ និងការផ្តល់ឱ្យលើសគ្នាដែលមិនអាចឈានដល់ការឯកភាពគ្នាបាន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើការអនុញ្ញាតឱ្យទទួលអំណោយ ទោះបីជាអំណោយនោះមកពីទាសករក៏ដោយ ដោយសារតែមានដំណឹងអំពីអ្នកដែលនាំអំណោយនោះមក ទោះបីជាអ្នកនាំមកនោះជាស្ត្រី កុមារ អ្នកមិនមែនមូស្លីម (ហ្ស៊ីមមី) ឬទាសករក៏ដោយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការអនុញ្ញាតឱ្យភ្ញៀវបរិភោគអាហារក្នុងពិធីជប់លៀង និងការអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកដទៃបេះផ្លែឈើបរិភោគ គឺជារឿងដែលអនុញ្ញាត ទោះបីជាពួកគេបរិភោគក្នុងបរិមាណខុសគ្នាក៏ដោយ។ ជំពូកស្តីពីមរតក (ហ្វារ៉ាអ៊ីឌ) ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលជាទាសករទាំងស្រុង (គ្មានសិទ្ធិសេរីភាព) ហើយម្ចាស់របស់គាត់មិនបានលក់គាត់ ហើយនៅក្នុងចំណែកមរតករបស់គាត់ក៏មិនមានអ្វីដែលគាត់អាចយកទៅទិញសេរីភាពបានដែរ ហើយគាត់មិនទាន់ត្រូវបានដោះលែងរហូតដល់ពេលបែងចែកមរតក នោះគាត់មិនទទួលបានមរតកអ្វីឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ទាសករគឺជារបស់ម្ចាស់គាត់ ទោះបីជាសាសនារបស់ពួកគេខុសគ្នាក៏ដោយ ហើយអ្នកស្នងមរតករបស់ទាសករនោះមិនអាចទទួលបានមរតកពីគាត់ឡើយ ប្រសិនបើគាត់គ្មានសិទ្ធិសេរីភាព។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ទាសការិនីក៏មានស្ថានភាពដូចគ្នានឹងទាសករដែរ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលជាអ្នកមិនមែនមូស្លីម ហើយមិនបានចូលកាន់សាសនាអ៊ីស្លាមរហូតដល់ពេលបែងចែកមរតក នោះគាត់មិនអាចទទួលបានមរតកពីសាច់ញាតិមូស្លីមរបស់គាត់ឡើយ។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាចំពោះមរតកតាមរយៈការដោះលែងទាសករ (វីឡា)៖ លោក អះម៉ាត់ ប៊ីន ហាន់បាល និងអ្នកដទៃទៀតបាននិយាយថា អ្នកមិនមែនមូស្លីមអាចទទួលបានមរតកពីមូស្លីម និងមូស្លីមអាចទទួលបានមរតកពីអ្នកមិនមែនមូស្លីមតាមរយៈការដោះលែងទាសករ។ យើងបានទទួលដំណឹងពី មូអាហ្ស ប៊ីន ចាបាល, មូអាវីយ៉ះ ប៊ីន អាប៊ី ស៊ូហ្វយ៉ាន និង ម៉ាស់រូក ថា មូស្លីមអាចទទួលបានមរតកពីសាច់ញាតិមិនមែនមូស្លីមរបស់គាត់។ ហើយមានការរាយការណ៍ពី អាល់ហាសាន់, អ៊ីគ្រីម៉ះ និង ចាប៊ីរ ប៊ីន ហ្សៃដ៍ ថា ប្រសិនបើទាសករត្រូវបានដោះលែង ឬអ្នកមិនមែនមូស្លីមចូលកាន់សាសនាអ៊ីស្លាមមុនពេលបែងចែកមរតក នោះពួកគេនឹងទទួលបានមរតក។ រឿងនេះក៏ត្រូវបានរាយការណ៍ពី អ៊ូម៉ារ និង អ៊ូស្មាន់ ហើយនេះគឺជាទស្សនៈរបស់ អះម៉ាត់ ប៊ីន ហាន់បាល។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលសម្លាប់ដោយចេតនា ជាមនុស្សពេញវ័យ ជាអ្នកធ្វើខុស ហើយដឹងថាខ្លួនកំពុងធ្វើខុស គឺមិនទទួលបានមរតកពីសំណងឃាតកម្ម (ឌីយ៉ះ) ជាដាច់ខាត។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាចំពោះទ្រព្យសម្បត្តិផ្សេងទៀត។ យើងបានទទួលដំណឹងពី អ័ហ្សូហ្រី ថា អ្នកសម្លាប់ដោយចេតនាអាចទទួលបានមរតកពីទ្រព្យសម្បត្តិ ប៉ុន្តែមិនមែនពីសំណងឃាតកម្មឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលមិនទទួលបានមរតក មិនអាចរារាំងអ្នកដែលជិតស្និទ្ធជាងគាត់ក្នុងចំណោមសាច់ញាតិប្រុស (អាសាប៉ះ) បានឡើយ។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាចំពោះការរារាំងអ្នកដែលមានចំណែកមរតកកំណត់ (ហ្សាវី ស៊ូហាម) ពីចំណែកខ្ពស់បំផុតទៅចំណែកទាបបំផុត ឬយ៉ាងណា? ហើយតើបងប្អូនប្រុសស្រីដែលទាក់ទងតាមម្តាយត្រូវបានរារាំងដែរឬទេ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលគ្មានអ្នកស្នងមរតកក្រៅពីបងប្អូនប្រុសស្រីបង្កើត ឬបងប្អូនប្រុសស្រីតាមឪពុក ឬតាមម្តាយ ហើយនៅទីនោះគ្មានឪពុក ឬជីតា (តាមឪពុក) ឬកូនប្រុស កូនស្រី ឬកូនរបស់កូន (មិនថាប្រុសឬស្រី) នោះមរតកនេះគឺជាមរតកកាឡាឡះ (អ្នកដែលគ្មានឪពុកម្តាយ និងកូន)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលមានកូនប្រុស ឬកូនរបស់កូនប្រុស គឺមិនមែនជាមរតកកាឡាឡះឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ឪពុកទទួលបានមរតក ហើយជីតា (តាមឪពុក) ក៏ទទួលបានមរតកដែរ ប្រសិនបើគ្មានម្តាយ ឬជីតាដែលជិតស្និទ្ធជាងគាត់ ហើយគ្មានឪពុកនៅរស់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា កូនប្រុស និងកូនរបស់កូនប្រុសទទួលបានមរតក ទោះបីជាឆ្ងាយប៉ុនណាក៏ដោយ ប្រសិនបើខ្សែស្រឡាយរបស់ពួកគេត្រឡប់ទៅរកអ្នកស្លាប់ ហើយមិនមានម្តាយនៅចន្លោះកូនទាំងពីរនោះឡើយ ដរាបណាគ្មានកូនប្រុស ឬកូនរបស់កូនប្រុសដែលជិតស្និទ្ធជាងនៅទីនោះ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា បងប្រុសបង្កើត ឬបងប្រុសតាមឪពុក ទទួលបានមរតក ប្រសិនបើគ្មានកូនប្រុស ឬកូនរបស់កូនប្រុស (ដូចបានរៀបរាប់) និងគ្មានឪពុក ឬជីតា (តាមឪពុក)។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាចំពោះការទទួលបានមរតករបស់បងប្រុសជាមួយជីតាក្នុងករណីខ្លះ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា បងប្រុសតាមម្តាយទទួលបានមរតក ប្រសិនបើគ្មានកូនប្រុស កូនស្រី ឬកូនរបស់កូនប្រុស កូនស្រី (ទោះបីជាឆ្ងាយប៉ុនណាក៏ដោយ) ឬឪពុក ឬជីតា (តាមឪពុក)។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាចំពោះការទទួលបានមរតករបស់គាត់ជាមួយឪពុក និងជីតា។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា បងប្រុសបង្កើត ឬបងប្រុសតាមឪពុក ទទួលបានមរតកជាមួយឪពុក ប្រសិនបើម្តាយរបស់អ្នកស្លាប់មិននៅរស់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា បងប្អូនទាំងអស់មិនទទួលបានមរតកឡើយ ប្រសិនបើមានកូនប្រុស ឬកូនប្រុសរបស់កូនប្រុស។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា កូនប្រុសរបស់បងប្រុសបង្កើត ឬបងប្រុសតាមឪពុក ទទួលបានមរតក រួមទាំងកូនប្រុសរបស់ពួកគេ (ទោះបីជាឆ្ងាយប៉ុនណាក៏ដោយ) ប្រសិនបើគ្មានកូនប្រុស កូនរបស់កូនប្រុស ឪពុក បងប្រុសបង្កើត ឬជីតា (តាមឪពុក)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ពួកគេទទួលបានមរតកជាមួយអ្នកដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ លើកលែងតែជីតា ដែលមានការខ្វែងគំនិតគ្នាថា តើពួកគេទទួលបានមរតកជាមួយគាត់ដែរឬទេ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា កូនប្រុសរបស់បងប្រុសតាមម្តាយ មិនទទួលបានមរតកឡើយ ដរាបណានៅមានអ្នកស្នងមរតកជាសាច់ញាតិប្រុស (អាសាប៉ះ) ឬអ្នកដែលមានចំណែកមរតកកំណត់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ពូ (បងប្អូនរបស់ឪពុក) ទទួលបានមរតក ប្រសិនបើគ្មានកូនប្រុស ឬអ្នកដែលខ្សែស្រឡាយត្រឡប់ទៅរកអ្នកស្លាប់ ឬឪពុក ឬជីតា (តាមឪពុក) ឬបងប្រុសបង្កើត ឬបងប្រុសតាមឪពុក។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ពូដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ មិនទទួលបានមរតកជាមួយអ្នកណាម្នាក់ដែលបានរៀបរាប់ខាងលើឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ពូតាមម្តាយ (បងប្អូនរបស់ឪពុកតាមម្តាយ) មិនទទួលបានមរតកជាមួយសាច់ញាតិប្រុស (អាសាប៉ះ) ឬអ្នកដែលមានចំណែកមរតកកំណត់ឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា កូនប្រុសរបស់ពូបង្កើត ឬពូតាមឪពុក ទទួលបានមរតក ប្រសិនបើគ្មានអ្នកណាម្នាក់ដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា កូនប្រុសរបស់ពូតាមម្តាយ មិនទទួលបានមរតកឡើយ ប្រសិនបើមានសាច់ញាតិប្រុស (អាសាប៉ះ) ឬអ្នកដែលមានចំណែកមរតកកំណត់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលស្លាប់ដោយបន្សល់ទុកកូនប្រុសរបស់ពូពីរនាក់ដែលមានឋានៈស្មើគ្នា ហើយគ្មានអ្នកស្នងមរតកផ្សេងទៀត នោះអ្នកដែលជិតស្និទ្ធជាងតាមរយៈជីតា គឺជាអ្នកទទួលបានមរតកតែម្នាក់ឯង។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលបន្សល់ទុកកូនប្រុសរបស់ពូពីរនាក់ ហើយម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេជាបងប្រុសតាមម្តាយរបស់អ្នកស្លាប់ នោះគាត់ទទួលបានមរតក។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាចំពោះអ្នកម្នាក់ទៀតថា តើគាត់ទទួលបានមរតកជាមួយគាត់ដែរឬទេ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលបានរៀបរាប់ទាំងអស់ ប្រសិនបើនៅម្នាក់ឯង គឺទទួលបានទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដោះលែងទាសករ (មូអិត) មិនទទួលបានមរតកជាមួយបុរសដែលបានរៀបរាប់ខាងលើឡើយ លើកលែងតែបងប្រុសតាមម្តាយ និងកូនរបស់គាត់ ដែលមានការខ្វែងគំនិតគ្នា។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដោះលែងទាសករទទួលបានមរតក ប្រសិនបើគ្មានអ្នកណាម្នាក់ដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាក្នុងករណីដែលគ្មានសាច់ញាតិប្រុស (អាសាប៉ះ) ឬអ្នកដែលមានចំណែកមរតកកំណត់ តើអ្នកដោះលែងទាសករទទួលបានមរតក ឬសាច់ញាតិផ្សេងទៀត? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្តីទទួលបានមរតកពីប្រពន្ធដែលមិនទាន់លែងលះគ្នា (ដោយការលែងលះ ឬការប្រៀបធៀបប្រពន្ធទៅនឹងម្តាយ) ហើយប្រពន្ធស្លាប់មុនពេលប្តីធ្វើកាហ្វារ៉ាត់ (ការលោះបាប) គឺទទួលបានពាក់កណ្តាល ប្រសិនបើគ្មានកូន (មិនថាប្រុសឬស្រី) ហើយទទួលបានមួយភាគបួន ប្រសិនបើមានកូន។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាក្នុងករណីដែលចំណែកមរតកលើសពីចំនួនកំណត់ (អាវុល)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើមានកូនប្រុស ឬកូនស្រី ប្តីទទួលបានមួយភាគបួន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ម្តាយទទួលបានមរតក ហើយម្តាយរបស់ម្តាយក៏ទទួលបានមរតកដែរ ប្រសិនបើគ្មានម្តាយ ឬជីតាដែលជិតស្និទ្ធជាង។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ជីតាមិនទទួលបានមរតកលើសពីមួយភាគបី និងមិនតិចជាងមួយភាគប្រាំមួយឡើយ លើកលែងតែក្នុងករណីអាវុល ឬការជួបជុំគ្នានៃជីតាជាច្រើន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើមានម្តាយនៅរស់ នោះម្តាយទទួលបានមរតក ហើយជីតាមិនទទួលបានឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ម្តាយរបស់ម្តាយ (និងជីដូនតារបស់ម្តាយ) ទទួលបានមរតក ប្រសិនបើគ្មានម្តាយ ឬឪពុក។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ជីតាមិនទទួលបានមរតកជាមួយម្តាយឡើយ។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាចំពោះការទទួលបានមរតករបស់ជីតាជាមួយឪពុក។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើជីតាទាំងពីរ (តាមឪពុក និងតាមម្តាយ) មានឋានៈស្មើគ្នា ពួកគេនឹងទទួលបានចំណែកមួយភាគប្រាំមួយស្មើគ្នា។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើម្នាក់ជិតស្និទ្ធជាង នោះនាងទទួលបានមរតក។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាចំពោះការទទួលបានមរតកតែម្នាក់ឯង ឬចែករំលែកជាមួយអ្នកដទៃ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ម្តាយទទួលបានមួយភាគបី ប្រសិនបើគ្មានកូន ឬបងប្អូនបីនាក់ (មិនថាប្រុសឬស្រី) និងគ្មានប្តី ឬប្រពន្ធ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើមានបងប្រុស ឬជីតា ឬបងស្រីម្នាក់ នោះម្តាយទទួលបានមួយភាគបី។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើមានកូន ឬបងប្អូនបីនាក់ នោះម្តាយទទួលបានមួយភាគប្រាំមួយ។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាក្នុងករណីមានកូនរបស់កូន ឬបងប្អូនពីរនាក់ បន្ទាប់ពីពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ម្តាយទទួលបានមួយភាគប្រាំមួយ តើចំណែកដែលនៅសល់ពីមួយភាគប្រាំមួយទៅមួយភាគបី ជាកម្មសិទ្ធិរបស់ម្តាយ ឬអ្នកស្នងមរតកផ្សេងទៀត?

ខាងក្រោមនេះគឺជាការបកប្រែអត្ថបទដែលលោកអ្នកបានផ្តល់ឱ្យ៖ ជំពូកស្តីពីពាក្យបណ្តាំ (វ៉ាស៊ីយ៉ា) និងអ្នកមើលការខុសត្រូវ (វ៉ាស៊ី) អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ប្រសិនបើប្តីប្រពន្ធទាំងពីរនាក់ជាអ្នកច្បាំង (Harbi) ហើយសាសនារបស់ពួកគេដូចគ្នា នោះពួកគេនឹងទទួលបានមរតកពីគ្នាទៅវិញទៅមក។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ស្ត្រីដែលត្រូវបានលែងលះចំនួនបីដងតាមបែបស៊ូណាន់ន់, ស្ត្រីដែលអស់រយៈពេលរង់ចាំ (អ៊ីដដះ) ពីការលែងលះបែប រ៉ូជ៍អី (អាចត្រឡប់មកវិញបាន), ស្ត្រីដែលលែងលះបែប ខុលអ៍ (ការលែងលះដោយស្ត្រីសងសំណង), និងការលុបចោលអាពាហ៍ពិពាហ៍ (ហ្វាសខ៍) គឺមិនទទួលបានមរតកពីប្តី ហើយប្តីក៏មិនទទួលបានមរតកពីនាងដែរ ប្រសិនបើការលែងលះ ការខុលអ៍ ឬការហ្វាសខ៍នោះ កើតឡើងក្នុងពេលដែលពួកគេមានសុខភាពល្អ និងដោយការសម្រេចចិត្តរបស់ពួកគេផ្ទាល់។ អ្នកប្រាជ្ញមានទស្សនៈខុសគ្នា ប្រសិនបើការលែងលះនោះកើតឡើងក្នុងពេលដែលប្តី ឬប្រពន្ធកំពុងឈឺ តើនឹងទទួលបានមរតកដែរឬទេ? ពួកគេក៏មានទស្សនៈខុសគ្នាដែរថា តើប្តីនឹងទទួលបានមរតកពីប្រពន្ធបន្ទាប់ពីនាងអស់រយៈពេលរង់ចាំ (អ៊ីដដះ) ឬមុនពេលអស់រយៈពេលរង់ចាំ ប្រសិនបើនាងស្លាប់ក្នុងពេលដែលប្តីកំពុងឈឺ? អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ស្ត្រីដែលត្រូវបានលែងលះបែប រ៉ូជ៍អី ក្នុងពេលដែលមានសុខភាពល្អ ឬពេលឈឺ ហើយប្តីធ្លាប់បានរួមរ័កជាមួយនាងក្នុងអាពាហ៍ពិពាហ៍នោះ រួចហើយម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេស្លាប់មុនពេលអស់រយៈពេលរង់ចាំ នោះពួកគេទាំងពីរនឹងទទួលបានមរតកពីគ្នាទៅវិញទៅមក។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ប្តីប្រពន្ធដែលរៀបការត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ក្នុងពេលដែលមានសុខភាពល្អ មានសាសនាដូចគ្នា និងជាអ្នកមានសេរីភាព ពួកគេនឹងទទួលបានមរតកពីគ្នាទៅវិញទៅមក ដរាបណាមិនទាន់មានការលែងលះដែលមិនអាចត្រឡប់មកវិញបាន ការហ្វាសខ៍ ឬការខុលអ៍។ អ្នកប្រាជ្ញមានទស្សនៈខុសគ្នាលើបញ្ហាមរតក និងការកើតឡើងនៃមរតកដូចដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ។ ចំពោះអាពាហ៍ពិពាហ៍ដែលមិនត្រឹមត្រូវ (ហ្វាស៊ីដ) តើទទួលបានមរតកដែរឬទេ? ក៏ដូចជាករណីរៀបការក្នុងពេលឈឺដែរ។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាលើករណីដែលបានរៀបរាប់ ប្រសិនបើបុគ្គលនោះជាអ្នកទោសក្នុងទឹកដីសង្រ្គាម (ដារុលហ័រប៊ី) តើទទួលបានមរតកដែរឬទេ? ជំពូកស្តីពីពាក្យបណ្តាំ (វ៉ាស៊ីយ៉ា) និងអ្នកមើលការខុសត្រូវ (វ៉ាស៊ី) អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ មរតកដែលយើងបានរៀបរាប់ គឺអនុវត្តបន្ទាប់ពីការអនុវត្តពាក្យបណ្តាំដែលត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ និងការសងបំណុលរបស់មនុស្សដែលចាំបាច់ត្រូវសង។ ប្រសិនបើនៅសល់ទ្រព្យសម្បត្តិបន្ទាប់ពីសងបំណុលរួច ទើបការបែងចែកមរតកកើតឡើងបន្ទាប់ពីការអនុវត្តពាក្យបណ្តាំ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ពាក្យបណ្តាំមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យអនុវត្តឡើយ លុះត្រាតែបានសងបំណុលរបស់មនុស្សរួចរាល់។ ប្រសិនបើនៅសល់ទ្រព្យសម្បត្តិ ទើបពាក្យបណ្តាំនោះមានសុពលភាព បើមិនដូច្នោះទេ គឺមិនមានសុពលភាពឡើយ។ អ្នកប្រាជ្ញមានទស្សនៈខុសគ្នាលើបំណុលចំពោះអល់ឡោះ (ស៊ុបហានះហ៊ូ វ៉ាតាអាឡា) មិនថាជាកាតព្វកិច្ចក្នុងទ្រព្យសម្បត្តិ ឬជាជម្រើស។ ក្រុមខ្លះបានលើកលែងបំណុលទាំងនោះ ហើយក្រុមខ្លះទៀតតម្រូវឱ្យសងមុនបំណុលរបស់មនុស្ស ដោយពួកគេមិនទុកទ្រព្យសម្បត្តិឱ្យម្ចាស់បំណុលឡើយ ប្រសិនបើមិនមានទ្រព្យសល់ពីបំណុលរបស់អល់ឡោះ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ឪពុកដែលមានសតិសម្បជញ្ញៈល្អ និងមិនមែនជាអ្នកដែលត្រូវបានហាមឃាត់ក្នុងការគ្រប់គ្រងទ្រព្យសម្បត្តិ គឺមានសិទ្ធិធ្វើពាក្យបណ្តាំសម្រាប់កូនៗរបស់គាត់ ទាំងកូនតូចៗដែលមិនទាន់គ្រប់ការ និងកូនដែលគ្រប់ការហើយតែមានសតិមិនគ្រប់គ្រាន់ ដោយត្រូវជ្រើសរើសបុរសមូស្លីមដែលមានសេរីភាព មានភាពយុត្តិធម៌ និងមានសមត្ថភាពក្នុងការមើលការខុសត្រូវ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ប្រសិនបើអ្នកមើលការខុសត្រូវ (វ៉ាស៊ី) មានលក្ខណៈសម្បត្តិដូចបានរៀបរាប់ នោះអាជ្ញាធរ (ហាកឹម) មិនមានសិទ្ធិជំទាស់ ដកហូត ឬចូលរួមគ្រប់គ្រងជាមួយគាត់ឡើយ។ ដូចគ្នានេះដែរចំពោះការធ្វើពាក្យបណ្តាំលើទ្រព្យសម្បត្តិ និងការបែងចែកទ្រព្យតាមរយៈពាក្យបណ្តាំ គឺមិនមានអ្វីខុសគ្នាឡើយ។ អ្នកប្រាជ្ញមានទស្សនៈខុសគ្នាលើការធ្វើពាក្យបណ្តាំទៅកាន់អ្នកមិនមែនមូស្លីម (ហ្ស៊ីមមី), អ្នកប្រព្រឹត្តអំពើបាប (ហ្វាស៊ីក), ទាសករ និងស្ត្រី តើអាចអនុញ្ញាតដែរឬទេ? អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ អ្នកមើលការខុសត្រូវ (វ៉ាស៊ី) ដែលបានប្រគល់ទ្រព្យសម្បត្តិទៅឱ្យក្មេងកំព្រាដែលគ្រប់ការ និងមានសតិសម្បជញ្ញៈល្អ ហើយមានសាក្សីយុត្តិធម៌បញ្ជាក់ពីការប្រគល់នោះ គឺគាត់រួចផុតពីការទទួលខុសត្រូវ។ ប៉ុន្តែពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នា ប្រសិនបើគាត់មិនបានធ្វើសាក្សីបញ្ជាក់។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ អ្នកដែលគ្រប់ការហើយមានភាពយុត្តិធម៌ក្នុងសាសនា មានសក្ខីកម្មដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ និងចេះគ្រប់គ្រងទ្រព្យសម្បត្តិ នោះអ្នកមើលការខុសត្រូវមានកាតព្វកិច្ចប្រគល់ទ្រព្យសម្បត្តិឱ្យគាត់ នៅពេលដែលអាជ្ញាធរសម្រេចឱ្យគាត់រួចផុតពីការហាមឃាត់។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ អ្នកដែលស្លាប់ដោយមិនបានធ្វើពាក្យបណ្តាំសម្រាប់កូនៗដែលមិនទាន់គ្រប់ការ ឬកូនដែលមានសតិមិនគ្រប់គ្រាន់ នោះអាជ្ញាធរមានកាតព្វកិច្ចតែងតាំងអ្នកមើលការខុសត្រូវដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិដូចបានរៀបរាប់ខាងលើ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ អ្វីដែលអ្នកមើលការខុសត្រូវចំណាយលើក្មេងកំព្រាដោយសមរម្យពីទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ក្មេងនោះ គឺមានសុពលភាព។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ប្រសិនបើអ្នកមើលការខុសត្រូវប្រព្រឹត្តហួសព្រំដែន គាត់ត្រូវទទួលខុសត្រូវ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ អ្នកដែលមិនមានសតិសម្បជញ្ញៈទាល់តែសោះ (ឆ្កួត ឬសតិមិនគ្រប់) គឺចាំបាច់ត្រូវតែងតាំងអ្នកមើលការខុសត្រូវឱ្យគាត់។ អ្នកប្រាជ្ញមានទស្សនៈខុសគ្នាលើអ្នកដែលមិនមែនឆ្កួតទាំងស្រុង ប៉ុន្តែជាអ្នកខ្ជះខ្ជាយទ្រព្យសម្បត្តិ តើត្រូវហាមឃាត់ការគ្រប់គ្រងទ្រព្យសម្បត្តិដែរឬទេ? អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ អ្វីដែលបានអនុវត្តក្នុងរឿងដែលមិនអនុញ្ញាត គឺត្រូវទុកជាមោឃៈ។ ហើយពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាលើអ្វីដែលបានអនុវត្តក្នុងរឿងដែលមិនមែនជាអំពើបាប។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ការចោលទ្រព្យសម្បត្តិនៅតាមផ្លូវ ឬតាមទីកន្លែងផ្សេងៗ ការផឹកស្រា និងអ្វីដែលមិនអនុញ្ញាតឱ្យខ្ជះខ្ជាយ គឺជារឿងដែលហាមឃាត់សម្រាប់មនុស្សគ្រប់រូប។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ មិនអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកដែលបន្សល់ទុកអ្នកទទួលមរតក ធ្វើពាក្យបណ្តាំលើសពីមួយភាគបី (1/3) នៃទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គាត់ឡើយ ទាំងក្នុងពេលមានសុខភាពល្អ និងពេលឈឺ។ អ្នកប្រាជ្ញមានទស្សនៈខុសគ្នាថា តើការធ្វើពាក្យបណ្តាំមួយភាគបី (1/3) សម្រាប់អ្នកដែលមានកូនអាចអនុញ្ញាតដែរឬទេ? ឬអនុញ្ញាតឱ្យតិចជាងមួយភាគបី? អ្នកប្រាជ្ញមានទស្សនៈខុសគ្នាលើករណីអ្នកដែលមិនបន្សល់ទុកអ្នកទទួលមរតក និងករណីដែលអ្នកទទួលមរតកអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើពាក្យបណ្តាំក្នុងពេលដែលម្ចាស់ទ្រព្យនៅមានសុខភាពល្អ ឬពេលឈឺ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ប្រសិនបើគាត់ធ្វើពាក្យបណ្តាំឱ្យឪពុកម្តាយដែលមិនទទួលបានមរតកពីគាត់ (ដោយសារភាពជាទាសករ ឬភាពមិនមែនមូស្លីម) ឬឱ្យញាតិមិត្តដែលមិនទទួលបានមរតកពីគាត់ នូវចំនួនពីរភាគបីនៃមួយភាគបី (2/3 នៃ 1/3) នោះពាក្យបណ្តាំនោះ និងពាក្យបណ្តាំផ្សេងទៀតក្នុងទ្រព្យសម្បត្តិដែលនៅសល់ គឺមានសុពលភាពទាំងអស់ ប្រសិនបើមិនមែនជាអំពើបាប។ អ្នកប្រាជ្ញមានទស្សនៈខុសគ្នា ប្រសិនបើគាត់មិនបានធ្វើពាក្យបណ្តាំបែបនោះ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ អ្នកដែលមិនមានញាតិមិត្តដែលមិនមែនជាអ្នកទទួលមរតក និងមិនមានឪពុកម្តាយ គឺអាចធ្វើពាក្យបណ្តាំឱ្យអ្នកដែលគាត់ស្រឡាញ់នូវចំនួនមួយភាគបី (1/3) ឬតិចជាងនេះ នោះពាក្យបណ្តាំនោះមានសុពលភាព ហើយផ្នែកដែលលើសពីនេះគឺទុកជាមោឃៈ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ អ្នកដែលធ្វើពាក្យបណ្តាំលើអ្វីដែលខ្លួនមិនមានកម្មសិទ្ធិ ឬធ្វើពាក្យបណ្តាំលើអំពើល្អ និងអំពើបាប នោះពាក្យបណ្តាំលើអំពើល្អ និងលើអ្វីដែលខ្លួនមានកម្មសិទ្ធិគឺមានសុពលភាព ហើយពាក្យបណ្តាំលើអំពើបាប និងលើអ្វីដែលខ្លួនមិនមានកម្មសិទ្ធិគឺទុកជាមោឃៈ។ អ្នកប្រាជ្ញមានទស្សនៈខុសគ្នាលើករណីស្រដៀងគ្នានេះក្នុងការលក់ដូរ ការផ្តល់អំណោយ និងអាពាហ៍ពិពាហ៍។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ការដកពាក្យបណ្តាំវិញគឺអាចធ្វើទៅបាន ដរាបណាមិនមែនជាការដោះលែងទាសករ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ការដកពាក្យបណ្តាំដោយប្រើពាក្យសម្តី ឬដោយការលក់ទ្រព្យដែលបានធ្វើពាក្យបណ្តាំនោះចេញក្នុងពេលនៅមានជីវិត គឺចាត់ទុកថាជាការដកពាក្យបណ្តាំពេញលេញ។ អ្នកប្រាជ្ញមានទស្សនៈខុសគ្នាលើការផ្លាស់ប្តូរពាក្យបណ្តាំទៅជាអ្វីផ្សេងពីអ្វីដែលបានធ្វើដំបូង ដោយមិនបានប្រើពាក្យដកពាក្យបណ្តាំ។ អ្នកប្រាជ្ញមានទស្សនៈខុសគ្នាលើការធ្វើពាក្យបណ្តាំដោះលែងទាសករ តើអាចដកវិញបានដែរឬទេ? អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ការធ្វើពាក្យបណ្តាំលើទ្រព្យសម្បត្តិ និងកូនចៅទៅឱ្យមនុស្សពីរនាក់ ឬច្រើនជាងនេះ ឬទៅឱ្យម្នាក់ គឺអាចធ្វើទៅបាន។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ពាក្យបណ្តាំរបស់ស្ត្រីលើទ្រព្យសម្បត្តិ គឺដូចគ្នានឹងពាក្យបណ្តាំរបស់បុរសដែរ មិនមានអ្វីខុសគ្នាឡើយ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ពាក្យបណ្តាំគឺមានសុពលភាពលើអ្វីដែលម្ចាស់ទ្រព្យដឹងថាខ្លួនមានកម្មសិទ្ធិ។ ហើយមានទស្សនៈខុសគ្នាលើអ្វីដែលខ្លួនមិនដឹងថាមានកម្មសិទ្ធិនៅថ្ងៃធ្វើពាក្យបណ្តាំ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ អ្នកដែលធ្វើពាក្យបណ្តាំដូចបានរៀបរាប់ ហើយមានទ្រព្យសម្បត្តិលើសពីមួយពាន់ឌីរហាំ គឺគាត់បានធ្វើត្រឹមត្រូវហើយ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ប្រសិនបើគាត់ធ្វើពាក្យបណ្តាំដោយមានសាក្សី ទោះបីមិនបានសរសេរជាលាយលក្ខណ៍អក្សរក៏ដោយ ក៏មិនចាត់ទុកថាជាអំពើបាបដែរ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ការធ្វើពាក្យបណ្តាំឱ្យអ្នកទទួលមរតកគឺមិនអនុញ្ញាតឡើយ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ បុរសដែលមានសុខភាពល្អ អាចធ្វើទានដោយទ្រព្យមួយភាគបី (1/3) ឬច្រើនជាងនេះ ដរាបណាមិនដល់ពីរភាគបី (2/3) ហើយទ្រព្យដែលនៅសល់គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ខ្លួន និងក្រុមគ្រួសាររបស់គាត់។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ការធ្វើពាក្យបណ្តាំលើអំពើបាបគឺមិនអនុញ្ញាតឡើយ ហើយការធ្វើពាក្យបណ្តាំលើអំពើល្អ និងអ្វីដែលមិនមែនជាអំពើបាប ឬការខ្ជះខ្ជាយទ្រព្យសម្បត្តិ គឺអាចធ្វើទៅបាន។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ អ្នកជំងឺអាចចាត់ចែងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្លួនបានមួយភាគបី (1/3)។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ពាក្យបណ្តាំរបស់មនុស្សដែលមានសតិសម្បជញ្ញៈ គ្រប់ការ មានសេរីភាព ជាមូស្លីម និងចេះគ្រប់គ្រងទ្រព្យសម្បត្តិ គឺមានសុពលភាព។

ខាងក្រោមនេះគឺជាការបកប្រែអត្ថបទដែលលោកអ្នកបានស្នើសុំ៖ ជំពូកស្តីពីការបែងចែកទ្រព្យសម្បត្តិ (ហ្វៃអ៍) ការធ្វើជីហាត និងច្បាប់សឹក អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា វីស្យះ (ការធ្វើមរតកតាមរយៈការសរសេរទុក) របស់ទាសករមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឡើយ ដរាបណាម្ចាស់របស់គេមិនបានអនុញ្ញាត ប៉ុន្តែយើងមិនអាចសន្និដ្ឋានបានថាវាជាការឯកភាពគ្នាជាដាច់ខាត (អ៊ីជ្មា) នោះទេ។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើករណីវីស្យះរបស់មនុស្សដែលល្ងង់ខ្លៅ (សាហ្វីហ៍) និងវីស្យះរបស់កុមារដែលយល់ដឹងពីការធ្វើវីស្យះ ទោះបីជាមិនទាន់ដល់វ័យពេញវ័យក៏ដោយ តើវាអនុញ្ញាតដែរឬទេ? ការបែងចែកទ្រព្យសម្បត្តិ (ហ្វៃអ៍) ការធ្វើជីហាត និងច្បាប់សឹក អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ត្រូវកាត់មួយភាគប្រាំ (ឃុំស៍) ចេញពីអ្វីដែលកងទ័ពមូស្លីមដណ្តើមបាន ឬពីអ្វីដែលក្រុមមូស្លីមចំនួនដប់នាក់ដែលជាអ្នកមានសេរីភាព ពេញវ័យ មានសតិបញ្ញា និងជាបុរស បានដណ្តើមបាន។ នេះរាប់បញ្ចូលទាំងសត្វពាហនៈ (ក្រៅពីមនុស្ស) និងអ្វីៗដែលដណ្តើមបានពីគ្រឿងសង្ហារិម អាវុធ និងសម្ភារៈទាំងអស់ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ពួកអ្នកចម្បាំង (អាហ្លុលហ័រប៍) បន្ទាប់ពីបានដកយករបស់របរពីអ្នកដែលត្រូវបានសម្លាប់ និងអាហារដែលមូស្លីមបានបរិភោគ ឬបានដឹកជញ្ជូនចេញ។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាថា តើត្រូវកាត់មួយភាគប្រាំចេញពីរបស់របរដែលដកហូតពីអ្នកដែលត្រូវបានសម្លាប់ដែរឬទេ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំ) មានសិទ្ធិផ្តល់មួយភាគប្រាំមួយនៃមួយភាគប្រាំ (ឃុំស៍) ទៅតាមអ្វីដែលលោកយល់ថាជាផលប្រយោជន៍សម្រាប់មូស្លីម។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើអ៊ីម៉ាមដាក់មួយភាគប្រាំចំនួនបីចំណែក (បីភាគប្រាំនៃឃុំស៍) សម្រាប់ក្មេងកំព្រា អ្នកក្រីក្រ និងអ្នកដំណើរ (អ៊ីបនុសសាប៊ីល) នោះគឺជារឿងត្រឹមត្រូវ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ៊ីម៉ាមមានសិទ្ធិបែងចែកអ្នកទោសសឹកដែលជាអ្នកគម្ពីរ (កីតាប៊ីយីន) និងអាចកាត់មួយភាគប្រាំពីពួកគេបាន។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការសម្លាប់ ការលោះ និងការដោះលែងអ្នកទោសទាំងនោះ។ បន្ទាប់មក ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើអ្នកដែលមានសិទ្ធិទទួលបានចំណែកទាំងនេះ របៀបនៃការបែងចែក និងថាតើត្រូវផ្តល់ឱ្យអ្នកដទៃក្រៅពីក្រុមទាំងនេះដែរឬទេ ដែលក្នុងនោះមិនមានការឯកភាពគ្នាជាដាច់ខាតឡើយ។ លើកលែងតែពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ពូជពង្សរបស់អាល់-អាប់បាស និងពូជពង្សរបស់អាលី ប៊ីន អាប៊ី តាលីប គឺជាក្រុមញាតិសន្តាន (ហ្សាវីលគួរូបា) ក្នុងអំឡុងពេលដែលព្យាការី ﷺ នៅមានព្រះជន្ម។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាថា តើពួកគេជានរណា ហើយតើច្បាប់របស់ពួកគេនៅតែមានសុពលភាពបន្ទាប់ពីការសោយទិវង្គតរបស់ព្យាការី ﷺ ដែរឬទេ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើកាតព្វកិច្ចនៃការយកពន្ធជីហ្សយ៉ះពីជនជាតិយូដា និងគ្រិស្តបរិស័ទ ដែលជាជនបរទេស (អាចាម) ដែលបុព្វបុរសរបស់ពួកគេបានកាន់សាសនាមួយក្នុងចំណោមសាសនាទាំងពីរនេះ មុនពេលព្យាការី ﷺ ត្រូវបានតែងតាំងជាព្យាការី។ នេះមិនអនុវត្តចំពោះអ្នកដែលត្រូវបានដោះលែងពីទាសភាព អ្នកដែលប្តូរសាសនា អ្នកចាស់ជរា អ្នកឆ្កួត អ្នកជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ កុមារ ស្ត្រី អ្នកបួស (រ៉ាហ៊ីប) ជនជាតិអារ៉ាប់ អ្នកដែលធ្វើជំនួញតាំងពីដើមឆ្នាំ និងអ្នកដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្តម្ភ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើបុគ្គលដែលបានរៀបរាប់ខាងលើម្នាក់ៗបង់ប្រាក់ចំនួនបួនមិស្កាល់មាសក្នុងមួយឆ្នាំៗ (បន្ទាប់ពីបានគណនាថា មាសមួយឌីណារស្មើនឹងដប់ពីរឌៀម ឬច្រើនជាងនេះ) នោះពួកគេត្រូវមានកាតព្វកិច្ច៖ មិនបង្កើតអ្វីថ្មីនៅកន្លែងវិហារ ឬកន្លែងស្នាក់នៅរបស់ពួកគេ មិនសាងសង់វិហារថ្មី មិនជួសជុលកន្លែងដែលខូចខាត មិនរារាំងមូស្លីមមិនឱ្យចូលក្នុងវិហាររបស់ពួកគេទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ ត្រូវបើកទ្វារវិហារឱ្យទូលាយសម្រាប់អ្នកដំណើរ ត្រូវផ្តល់អាហារដល់មូស្លីមដែលឆ្លងកាត់រយៈពេលបីថ្ងៃ មិនលាក់បាំងចារកម្ម មិនក្បត់មូស្លីម មិនបង្រៀនកូនចៅឱ្យចេះគម្ពីរគួរអាន មិនរារាំងអ្នកដែលចង់ចូលសាសនាឥស្លាម ត្រូវគោរពមូស្លីម ត្រូវក្រោកឈរឱ្យមូស្លីមក្នុងកិច្ចប្រជុំ មិនធ្វើខ្លួនឱ្យដូចមូស្លីមទាំងការស្លៀកពាក់ (មួក, ក្បាំងមុខ, ស្បែកជើង, ការបែងសក់) មិននិយាយភាសាមូស្លីម មិនសរសេរអក្សរមូស្លីម មិនជិះសេះដោយប្រើកែប មិនពាក់អាវុធ មិនលក់ស្រា ត្រូវកាត់សក់ផ្នែកខាងមុខ ត្រូវចងខ្សែក្រវាត់ (ហ្ស៊ិនណារ) នៅចង្កេះ មិនបង្ហាញឈើឆ្កាងលើវិហារ ឬតាមផ្លូវមូស្លីម មិនកប់សពក្បែរមូស្លីម មិនបង្ហាញភាពមិនស្អាតស្អំតាមផ្លូវមូស្លីម មិនវាយជួងខ្លាំងៗ មិនស្រែកអានគម្ពីររបស់ពួកគេនៅចំពោះមុខមូស្លីម មិនបង្ហាញពិធីបុណ្យសាសនា ឬឈើឆ្កាងជាសាធារណៈ មិនបង្ហាញភ្លើងតាមផ្លូវមូស្លីម មិនទិញទាសករដែលមូស្លីមមានសិទ្ធិ ត្រូវណែនាំមូស្លីម មិនជួយសត្រូវមូស្លីម មិនវាយ ឬជេរប្រមាថមូស្លីម មិនប្រើប្រាស់មូស្លីមជាអ្នកបម្រើ មិនមើលងាយមូស្លីម មិនឱ្យមូស្លីមឮរឿងមិនសមរម្យ ឬការជេរប្រមាថដល់ព្យាការី ﷺ ឬព្យាការីដទៃទៀត មិនបង្ហាញស្រា ឬផឹកស្រា និងមិនរៀបការជាមួយសាច់ញាតិដែលហាមឃាត់។ ប្រសិនបើមានមូស្លីមរស់នៅជាមួយពួកគេ ពួកគេត្រូវរុះរើវិហាររបស់ពួកគេចោល។ ប្រសិនបើពួកគេធ្វើតាមអ្វីដែលបានរៀបរាប់ទាំងអស់នេះ ហើយមិនផ្លាស់ប្តូរសាសនាដែលពួកគេបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយឥស្លាមនោះទេ នោះឈាម ទ្រព្យសម្បត្តិ និងគ្រួសាររបស់ពួកគេនឹងត្រូវបានការពារ។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាថា ប្រសិនបើពួកគេមិនគោរពតាមលក្ខខណ្ឌណាមួយ តើការសម្លាប់ ការចាប់ជាទាសករ និងការរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេត្រូវបានអនុញ្ញាតដែរឬទេ? ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើអ្នកដែលចូលសាសនាឥស្លាម បន្ទាប់ពីដល់ពេលត្រូវបង់ពន្ធជីហ្សយ៉ះ តើត្រូវយកពន្ធនោះពីគាត់សម្រាប់ពេលកន្លងមកដែរឬទេ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការលួចទ្រព្យសម្បត្តិសឹក (ហ្គូលូល) គឺជាអំពើហារ៉ាម (ហាមឃាត់)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមទាហាន ឬអ្នកជំនួញមូស្លីមដែលយករបស់របរដែលពួកអ្នកចម្បាំងដណ្តើមបាន (ក្រៅពីអាហារ) ទោះតិចឬច្រើន ដោយមិនដាក់ចូលក្នុងចំណែកទ្រព្យសម្បត្តិសឹក (ហ្គានីម៉ះ) នោះគឺចាត់ទុកថាជាការលួច (ហ្គូលូល)។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើអាហារ និងអ្វីដែលមិនមែនជាកម្មសិទ្ធិរបស់ពួកអ្នកចម្បាំង ដូចជាបន្លែ សត្វព្រៃ និងឈើក្នុងព្រៃ តើវាចាត់ទុកជាការលួចដែរឬទេ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ទ្រព្យសម្បត្តិសឹកនឹងក្លាយជាកម្មសិទ្ធិនៅពេលដែលមានការបែងចែកត្រឹមត្រូវ។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាថា តើវាជាកម្មសិទ្ធិមុនពេលបែងចែកដែរឬទេ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ទាហានជិះសេះដែលជាអ្នកមានសេរីភាព ពេញវ័យ ជាមូស្លីម មានសតិបញ្ញា ដែលមិនមែនជាអ្នកជំនួញ ឬអ្នកស៊ីឈ្នួល ដែលមិនបានបង្កភាពចលាចល ឬធ្វើឱ្យមូស្លីមបាក់ទឹកចិត្តក្នុងការធ្វើសឹក ហើយសេះរបស់គាត់មានគុណភាពល្អ (មិនមែនសេះកណ្តុរ) និងជាទ្រព្យសម្បត្តិដែលដណ្តើមបានពីកងទ័ព (មិនមែនពីបន្ទាយ ឬសមុទ្រ) គឺទទួលបានពីរចំណែក (មួយសម្រាប់ខ្លួនគាត់ និងមួយសម្រាប់សេះរបស់គាត់)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា មិនត្រូវផ្តល់ឱ្យលើសពីបីចំណែកឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ត្រូវផ្តល់ចំណែកសម្រាប់អ្នកដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិបែបនេះ និងសេះមួយក្បាលរបស់គាត់។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាថា តើត្រូវផ្តល់ចំណែកសម្រាប់សេះលើសពីមួយក្បាលដែរឬទេ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកជិះលា សត្វលា និងអ្នកថ្មើរជើង មានភាពស្មើគ្នាក្នុងការប្រយុទ្ធ ហើយមិនត្រូវផ្តល់ឱ្យលើសពីមួយចំណែកឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកជិះអូដ្ឋមិនទទួលបានបីចំណែកឡើយ។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើស្ត្រី ទាសករ អ្នកស៊ីឈ្នួល អ្នកជំនួញ អ្នកដែលបង្កភាពចលាចល កុមារដែលមិនទាន់ពេញវ័យ និងអ្នកមិនមែនមូស្លីម តើត្រូវផ្តល់ចំណែកឱ្យពួកគេដែរឬទេ? ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើអ្នកជិះសេះកណ្តុរ តើត្រូវចាត់ទុកជាអ្នកជិះសេះ ឬអ្នកថ្មើរជើង? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ ប្រសិនបើគាត់នៅរស់រហូតដល់ពេលបែងចែក និងបានចូលរួមក្នុងការប្រយុទ្ធ នោះគាត់នឹងទទួលបានចំណែក។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលមកដល់បន្ទាប់ពីការប្រយុទ្ធបានបញ្ចប់រយៈពេលបីថ្ងៃពេញ និងបន្ទាប់ពីការដកកងទ័ពចេញពីទឹកដីសត្រូវ គឺមិនទទួលបានចំណែកឡើយ។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើអ្នកដែលមកដល់ក្នុងរយៈពេលបីថ្ងៃបន្ទាប់ពីការប្រយុទ្ធ ឬមុនពេលដកទ្រព្យសម្បត្តិសឹកចេញពីទឹកដីសត្រូវមកទឹកដីឥស្លាម តើត្រូវផ្តល់ចំណែកឱ្យដែរឬទេ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលចូលរួមប្រយុទ្ធដោយជិះសេះ និងបានចូលរួមក្នុងការប្រយុទ្ធ គឺទទួលបានចំណែកជាអ្នកជិះសេះ។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើអ្នកដែលស្ថិតក្នុងស្ថានភាពមួយក្នុងចំណោមស្ថានភាពទាំងពីរដោយមិនជិះសេះ តើត្រូវផ្តល់ចំណែកជាអ្នកជិះសេះ ឬអ្នកថ្មើរជើង? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា មិនត្រូវផ្តល់ចំណែកលើសឱ្យអ្នកក្លាហានជាងអ្នកកំសាក ឬអ្នកដែលបានប្រយុទ្ធខ្លាំងជាងអ្នកដែលមិនបានប្រយុទ្ធឡើយ។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការផ្តល់រង្វាន់បន្ថែម (រ៉ាត់ខ៍)។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការប្រយុទ្ធទល់មុខគ្នា (មូបាន៉ាហ្សះ) ដោយលោក ហាសាន់ អាល់-បាសរី, អាត់-សៅរី, អាហ្មាត់ និងអ៊ីស្ហាក់ យល់ថាវាជាការមិនសមរម្យ លុះត្រាតែមានការអនុញ្ញាតពីអ៊ីម៉ាម។ មានការរាយការណ៍ពីអាល់-អូហ្សាអីថា មិនត្រូវចេញទៅប្រយុទ្ធដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីមេដឹកនាំឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ទ្រព្យសម្បត្តិសឹករបស់កងទ័ពតូចៗ (សារ៉ាយ៉ា) ត្រូវយកមកបូកបញ្ចូលគ្នា និងបែងចែកជាមួយកងទ័ពធំ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា កងទ័ពដែលចេញពីទីក្រុង ឬបន្ទាយ ឬភូមិ ឬកន្លែងស្នាក់នៅរបស់ពួកគេ មិនត្រូវចែករំលែកទ្រព្យសម្បត្តិសឹកជាមួយអ្នកដែលនៅទីនោះឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើក្រុមអ្នកប្រយុទ្ធចេញទៅដោយបញ្ជារបស់មេដឹកនាំ ឬមានចំនួនតិចជាងដប់នាក់ តើពួកគេទទួលបានអ្វីដែលពួកគេដណ្តើមបានដោយឡែក ឬមេដឹកនាំត្រូវដកហូត ឬកាត់មួយភាគប្រាំ ហើយបែងចែកចំណែកដែលនៅសល់ឱ្យពួកគេ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា កងទ័ពពីរដែលមានមេដឹកនាំផ្សេងគ្នា និងមិនបានរួមបញ្ចូលគ្នា គឺមិនត្រូវចែករំលែកទ្រព្យសម្បត្តិសឹកជាមួយគ្នាឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា កងទ័ពតែមួយ ទោះបីមានមេដឹកនាំច្រើន ប៉ុន្តែស្ថិតក្រោមការបញ្ជាតែមួយ គឺពួកគេទាំងអស់គ្នាជាដៃគូក្នុងការបែងចែកទ្រព្យសម្បត្តិសឹក។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា មិនត្រូវផ្តល់ចំណែកលើសឱ្យអ្នកដែលដឹកទ្រព្យសម្បត្តិសឹកមក ទោះតិចឬច្រើន ជាងអ្នកដែលមិនបានដឹកមកឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការផ្តល់រង្វាន់បន្ថែម (តាន់ហ្វ៊ីល) មិនមែនជាកាតព្វកិច្ចឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ៊ីម៉ាមមានសិទ្ធិប្រមូលផ្តុំមូស្លីមតាមបញ្ជីឈ្មោះ (ឌីវ៉ាន់) ប្រសិនបើលោកយល់ថាចាំបាច់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើមានទ្រព្យសម្បត្តិលើសដែលមិនមែនជាទ្រព្យសកាត់ (ហ្សាកាត់) មិនមែនជាមួយភាគប្រាំ (ឃុំស៍) និងមិនមែនជាទ្រព្យដែលម្ចាស់បោះបង់ចោលដោយសារខ្លាចមូស្លីម ប៉ុន្តែជាទ្រព្យសម្បត្តិផ្សេងទៀតដែលគ្មានម្ចាស់ជាក់លាក់ អ៊ីម៉ាមមានសិទ្ធិបែងចែកទ្រព្យនោះដល់មូស្លីមដោយផ្អែកលើការវិនិច្ឆ័យ (អ៊ីជទីហាត) របស់លោក ដោយមិនលំអៀងទៅរកញាតិសន្តាន ឬមិត្តភក្តិឡើយ។

នេះគឺជាការបកប្រែអត្ថបទដែលលោកអ្នកបានផ្តល់ឱ្យ ទៅជាភាសាខ្មែរ៖ ស្តីពីការដឹកនាំ (អ៊ីម៉ាម៉ាស់), ការធ្វើសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងអ្នកក្បត់សាសនា (មូរតាត), ការការពារខ្លួន និងការប្លន់តាមដងផ្លូវ អ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយបានឯកភាពគ្នាថា៖ បុគ្គលណាដែលជាចោរប្លន់ ហើយមានបំណងចង់ផ្តាច់ជីវិត ឬរំលោភលើកិត្តិយស ឬដណ្តើមយកទ្រព្យសម្បត្តិ នោះការប្រយុទ្ធតតាំងនឹងគេគឺជារឿងចាំបាច់ (វ៉ាជីប)។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាថា៖ តើការប្រយុទ្ធតតាំងនឹងពួកគេជារឿងអនុញ្ញាតឬយ៉ាងណា ប្រសិនបើពួកគេបានតែងតាំងមេដឹកនាំ (អ៊ីម៉ាម) ផ្ទាល់ខ្លួន ហើយបានបះបោរដោយមានការបកស្រាយ (តាក់វីល) ផ្សេងៗ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា៖ ការដឹកនាំ (អ៊ីម៉ាម៉ាស់) គឺជាកាតព្វកិច្ច (ហ្វ័រឌូ) ហើយចាំបាច់ត្រូវតែមានមេដឹកនាំម្នាក់ លើកលែងតែក្រុម «ន៉ាចដាត» (Najdat) ប៉ុណ្ណោះ ដែលខ្ញុំយល់ថាពួកគេបានដើរចេញពីការឯកភាព (អ៊ីជម៉ា) ដែលមានពីមុនពួកគេ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា៖ មិនអនុញ្ញាតឱ្យមានមេដឹកនាំពីរនាក់ក្នុងពេលតែមួយសម្រាប់ប្រជាជាតិមូស្លីមនៅលើពិភពលោកទាំងមូលឡើយ ទោះបីជាពួកគេព្រមព្រៀងគ្នា ឬខ្វែងគំនិតគ្នាក៏ដោយ ហើយក៏មិនអនុញ្ញាតឱ្យមានមេដឹកនាំពីរនាក់នៅក្នុងទីកន្លែងពីរផ្សេងគ្នា ឬទីកន្លែងតែមួយនោះដែរ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា៖ ប្រសិនបើមេដឹកនាំ (អ៊ីម៉ាម) គឺជាកូនចៅរបស់អាលី (រ៉ឌីយាល់ឡូហូ អាន់ហ៊ូ) ដែលមានភាពយុត្តិធម៌ ហើយមិនទាន់មានការស្បថស្បែ (បៃអា) ឱ្យអ្នកដទៃដែលនៅរស់រានមានជីវិត ហើយមានអ្នកដែលមានឋានៈទាបជាងគាត់បានបះបោរប្រឆាំងនឹងគាត់ នោះការប្រយុទ្ធតតាំងនឹងអ្នកបះបោរនោះគឺជារឿងចាំបាច់។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាថា៖ ប្រសិនបើមេដឹកនាំដំបូងមិនមែនជាអ្នកយុត្តិធម៌ តើត្រូវប្រយុទ្ធរួមជាមួយគាត់ឬយ៉ាងណា? ហើយតើអ្នកដែលមានឋានៈស្មើគាត់ ឬទាបជាងគាត់អាចប្រយុទ្ធបានដែរឬទេ? ហើយតើអាចបះបោរប្រឆាំងនឹងគាត់បានដែរឬទេ ប្រសិនបើមានអ្នកយុត្តិធម៌ម្នាក់ទៀត? ហើយតើការដឹកនាំអាចស្ថិតនៅលើអ្នកដែលមិនមែនជាកូនចៅរបស់អាលីបានដែរឬទេ? ខ្ញុំបានបញ្ចូលការឯកភាពគ្នានេះទៅក្នុងចំណុចដែលអនុញ្ញាត គឺដោយសារតែការខ្វែងគំនិតរបស់ក្រុម «ហ្សៃឌីយ៉ាស់» (Zaidiyyah) ថាតើការដឹកនាំរបស់អ្នកដែលមិនមែនជាកូនចៅរបស់អាលីអាចអនុញ្ញាតបានដែរឬទេ? ទោះបីជាយើងយល់ថាពួកគេខុសក្នុងរឿងនេះ ហើយយើងជឿជាក់លើភាពមិនត្រឹមត្រូវនៃទស្សនៈនេះក៏ដោយ ហើយថាការដឹកនាំមិនមែនមានតែលើកូនចៅរបស់ហ្វិហ៍រ ប៊ីន ម៉ាលិក ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាអាចអនុញ្ញាតបានសម្រាប់គ្រប់សាខាទាំងអស់របស់ពួកគេ។ ប៉ុន្តែវាចាំបាច់ត្រូវតែមានលក្ខណៈនៃការឯកភាព (អ៊ីជម៉ា) ដែលមានចំពោះអ្នកទាំងអស់គ្នាដូចដែលយើងបានរៀបរាប់មកនេះ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា៖ ប្រសិនបើមេដឹកនាំស្លាប់ដោយមិនបានតែងតាំងអ្នកស្នងតំណែង នោះប្រជាជនអាចតែងតាំងមេដឹកនាំម្នាក់ក្នុងរយៈពេលបីថ្ងៃ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា៖ ការតែងតាំងមេដឹកនាំបន្ទាប់ពីការស្លាប់របស់មេដឹកនាំមុនគឺជារឿងអនុញ្ញាត។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា៖ មេដឹកនាំអាចតែងតាំងអ្នកស្នងតំណែងមុនពេលគាត់ស្លាប់បានឬមិនបាន? ហើយគ្មាននរណាម្នាក់ខ្វែងគំនិតគ្នាលើភាពអនុញ្ញាតនៃរឿងនេះសម្រាប់អាប៊ូ បាករ (រ៉ឌីយាល់ឡូហូ អាន់ហ៊ូ) ឡើយ ហើយការឯកភាពរបស់ពួកគេគឺជាការឯកភាពដ៏ត្រឹមត្រូវ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា៖ ការដឹកនាំមិនអនុញ្ញាតសម្រាប់ស្ត្រី សម្រាប់អ្នកមិនមែនមូស្លីម (កាហ្វិរ) និងសម្រាប់កុមារដែលមិនទាន់ពេញវ័យឡើយ ហើយក៏មិនអនុញ្ញាតឱ្យតែងតាំងអ្នកដែលមានសតិមិនគ្រប់គ្រាន់ (ឆ្កួត) ដែរ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា៖ មេដឹកនាំដែលការដឹកនាំរបស់គាត់ជាកាតព្វកិច្ច នោះការគោរពតាមគាត់ក្នុងគ្រប់រឿងដែលគាត់បញ្ជា (ដរាបណាមិនមែនជាអំពើបាប) គឺជាកាតព្វកិច្ច (ហ្វ័រឌូ)។ ការប្រយុទ្ធការពារគាត់គឺជាកាតព្វកិច្ច ហើយការបម្រើគាត់ក្នុងអ្វីដែលគាត់បញ្ជាគឺជារឿងចាំបាច់។ សាលក្រមរបស់គាត់ និងសាលក្រមរបស់អ្នកដែលគាត់បានតែងតាំងគឺមានប្រសិទ្ធភាព ហើយការដកតំណែងរបស់គាត់ចំពោះអ្នកដែលគាត់បានដកគឺមានប្រសិទ្ធភាព។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាអំពីមេដឹកនាំដែលមិនមែនជាកុលសម្ព័ន្ធគួរ៉ៃស៍ (Quraish) ដែលមិនយុត្តិធម៌ ឬអ្នកដែលដណ្តើមអំណាចដោយកម្លាំងពីកុលសម្ព័ន្ធគួរ៉ៃស៍ ឬអ្នកដែលបង្កើតរឿងថ្មីក្នុងសាសនា (ប៊ីដអា)។ ពួកគេបានវិលត្រឡប់ទៅរកការឯកភាពគ្នាលើការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអ្នកក្បត់សាសនា (មូរតាត) បន្ទាប់ពីមានការខ្វែងគំនិតគ្នាដ៏ធំមួយដែលបានកើតឡើងក្នុងចំណោមពួកគេ។ ប៉ុន្តែការខ្វែងគំនិតក្នុងរឿងនេះគឺជាកំហុសដ៏ធ្ងន់ធ្ងរមួយ។ ប្រសិនបើវាបានកើតឡើងពីអ្នកប្រាជ្ញ (មូជតាហ៊ីដ) ដែលមិនបានទទួលការណែនាំ ហើយមិនទាន់មានភស្តុតាងច្បាស់លាស់មកដល់គាត់ នោះយើងមិនចាត់ទុកគាត់ថាជាអ្នកមិនជឿ (កាហ្វិរ) ឬជាអ្នកប្រព្រឹត្តអំពើបាប (ហ្វាសិក) ឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា៖ អ្នកណាដែលប្រឆាំងនឹងការឯកភាព (អ៊ីជម៉ា) ដែលមានភាពច្បាស់លាស់ បន្ទាប់ពីបានដឹងថាវាជាការឯកភាព នោះគាត់គឺជាអ្នកមិនជឿ (កាហ្វិរ)។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើបុគ្គលដែលជេរប្រមាថគ្រួសាររបស់ព្យាការី (សឡាឡូហូ អាឡៃហិ វ៉ាសាឡាម) ឬសហការី (សហាប៉ាស់) របស់គាត់ ឬបង្កើតរឿងថ្មីក្នុងសាសនា ឬរត់ទៅកាន់ទឹកដីសង្គ្រាម (ដារុលហារប) តើវាចាត់ទុកថាជាការក្បត់សាសនាដែរឬទេ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា៖ អ្នកណាដែលត្រូវបានចោរប្លន់វាយប្រហារដោយមានបំណងយកជីវិត ឬរំលោភលើភរិយា ឬទាសីរបស់គាត់ ហើយគាត់បានការពារខ្លួនពីការវាយប្រហារនោះ រហូតដល់សម្លាប់ចោរនោះ នោះគាត់មិនមានទោសអ្វីឡើយ។ ហើយប្រសិនបើគាត់សម្លាប់ចោរនោះដោយមិនមានការបកស្រាយខុស នោះចោរនោះសមនឹងទទួលបានការសម្លាប់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា៖ អ្នកណាដែលប្រយុទ្ធជាមួយក្រុមបះបោរ (ហ្វ៊ីអះ បាហ្គីយ៉ាស់) ដែលមានសិទ្ធិប្រយុទ្ធជាមួយពួកគេ ហើយក្រុមនោះបានបះបោរដោយអយុត្តិធម៌ប្រឆាំងនឹងមេដឹកនាំដែលយុត្តិធម៌ ដែលត្រូវគោរពតាម និងមានការដឹកនាំត្រឹមត្រូវ នោះគាត់មិនត្រូវតាមដេញតាមអ្នកដែលរត់គេចខ្លួន មិនត្រូវសម្លាប់អ្នកដែលរងរបួស និងមិនត្រូវដណ្តើមយកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេឡើយ ព្រោះគាត់បានធ្វើអ្វីដែលចាំបាច់ក្នុងសង្គ្រាមរួចហើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា៖ អ្នកណាដែលឈប់ប្រយុទ្ធក្នុងចំណោមពួកគេដោយការសារភាពកំហុស (តៅបាត់) នោះមិនអនុញ្ញាតឱ្យសម្លាប់គាត់ឡើយ។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការសម្លាប់អ្នកដែលរត់គេចខ្លួនដែលទៅចូលរួមជាមួយក្រុមផ្សេង ឬទៅកន្លែងសុវត្ថិភាពដោយមិនបានប្រកាសពីការសារភាពកំហុស និងការសម្លាប់អ្នកដែលរងរបួសក្នុងស្ថានភាពបែបនេះ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា៖ មិនអនុញ្ញាតឱ្យកាន់កាប់ទ្រព្យសម្បត្តិណាមួយរបស់ពួកគេឡើយ ដរាបណាពួកគេនៅតែក្នុងសង្គ្រាម លើកលែងតែអាវុធ និងសេះ។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការប្រើប្រាស់អាវុធ និងសេះរបស់ពួកគេក្នុងអំឡុងពេលសង្គ្រាម និងការបែងចែកទ្រព្យសម្បត្តិទាំងនោះ (ការបង់ពន្ធមួយភាគប្រាំ) ថាតើវាអនុញ្ញាតឬយ៉ាងណា ប្រសិនបើពួកគេដណ្តើមបានវា។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើបុគ្គលដែលត្រូវបានសត្វដែលមានម្ចាស់វាយប្រហារដោយមានបំណងយកជីវិត ហើយគាត់បានសម្លាប់សត្វនោះ តើគាត់ត្រូវសងសំណងឬយ៉ាងណា? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា៖ បុគ្គលដែលជាមូស្លីមសេរីជន ដោយការជ្រើសរើសរបស់គាត់ផ្ទាល់ និងដោយសារឪពុកម្តាយរបស់គាត់ទាំងពីរនាក់ជាមូស្លីម ឬគាត់នៅតែបន្តកាន់សាសនាឥស្លាមបន្ទាប់ពីពេញវ័យ ហើយបន្ទាប់មកគាត់បានក្បត់សាសនាទៅកាន់សាសនាផ្សេង ឬសាសនាដែលមានគម្ពីរ ឬសាសនាដទៃទៀត ហើយបានប្រកាសពីការក្បត់សាសនារបស់គាត់ ហើយត្រូវបានគេអំពាវនាវឱ្យសារភាពកំហុសក្នុងរយៈពេលសាមសិបថ្ងៃ រហូតដល់មួយរយដង ប៉ុន្តែគាត់នៅតែបន្តការមិនជឿរបស់គាត់ ហើយគាត់ជាមនុស្សដែលមានសតិគ្រប់គ្រាន់ មិនមែនជាអ្នកស្រវឹង នោះឈាមរបស់គាត់គឺអនុញ្ញាតឱ្យហូរ (ត្រូវសម្លាប់)។ លើកលែងតែអ្វីដែលយើងបានរាយការណ៍ពីអ៊ូម៉ារ (រ៉ឌីយាល់ឡូហូ អាន់ហ៊ូ) និងពីស៊ូហ្វយ៉ាន និងពីអ៊ីប្រាហ៊ីម អាន់-ណាក់អាយ ដែលថាគាត់ត្រូវតែអំពាវនាវឱ្យសារភាពកំហុសជារៀងរហូត។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើស្ត្រីដែលក្បត់សាសនា, ទាសករ, អ្នកដែលមិនទាន់ពេញវ័យ និងកូនរបស់អ្នកក្បត់សាសនា តើការសារភាពកំហុសរបស់អ្នកក្បត់សាសនាត្រូវបានទទួលយកដែរឬទេ? តើត្រូវអំពាវនាវឱ្យសារភាពកំហុសដែរឬទេ? ហើយតើត្រូវសម្លាប់ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីការក្បត់សាសនា ឬត្រូវពន្យារពេល? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា៖ កុមារដែលឪពុកម្តាយរបស់គាត់បានចូលសាសនាឥស្លាម ខណៈពេលដែលគាត់នៅតូចក្នុងបន្ទុករបស់ពួកគេ មិនទាន់ពេញវ័យ នោះគាត់ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាមូស្លីមដោយសារការចូលសាសនារបស់ឪពុកម្តាយគាត់។ ហើយពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការចូលសាសនារបស់ឪពុក ឬម្តាយតែម្នាក់។ ពួកគេក៏មានការខ្វែងគំនិតគ្នាថា៖ តើត្រូវសម្លាប់គាត់ដែរឬទេ ប្រសិនបើគាត់បដិសេធសាសនាឥស្លាមបន្ទាប់ពីពេញវ័យ ខណៈដែលឪពុកម្តាយរបស់គាត់ទាំងពីរនាក់បានចូលសាសនាឥស្លាមមុនពេលនោះ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា៖ អ្នកណាដែលចូលសាសនាឥស្លាមខណៈពេលដែលគាត់ពេញវ័យ មានសេរីភាព មានសតិគ្រប់គ្រាន់ និងមិនស្រវឹង នោះសាសនាឥស្លាមបានក្លាយជាកាតព្វកិច្ចសម្រាប់គាត់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា៖ ប្រសិនបើគាត់ប្រកាសបែបនេះ នោះគាត់បានប្រកាសលះបង់គ្រប់សាសនាទាំងអស់ក្រៅពីសាសនាឥស្លាម ហើយគាត់ជឿជាក់លើច្បាប់ (សារីអា) នៃសាសនាឥស្លាមទាំងមូល ដូចដែលបាននាំមកដោយមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) រ៉សូលូឡូហូ (សឡាឡូហូ អាឡៃហិ វ៉ាសាឡាម) ហើយគាត់បានបង្ហាញពីការថ្លែងទីបន្ទាល់នៃឯកភាព (តូហ៊ីត) នោះគាត់គឺជាមូស្លីម។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការថ្លែងទីបន្ទាល់នៃឯកភាព និងភាពជាព្យាការីរបស់មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) (សឡាឡូហូ អាឡៃហិ វ៉ាសាឡាម) តើវាធ្វើឱ្យគាត់ក្លាយជាមូស្លីមដែរឬទេ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា៖ មិនតម្រូវឱ្យអ្នកមិនមែនមូស្លីមដែលមានគម្ពីរចូលសាសនាឥស្លាមដោយមិនមានការជ្រើសរើសរបស់គាត់ ឬដោយមិនមានការចូលសាសនារបស់ឪពុកម្តាយគាត់ ឬម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេមុនពេលគាត់ពេញវ័យ ឬដោយមិនមានការចាប់ខ្លួនគាត់ជាឈ្លើយសឹកមុនពេលពេញវ័យ ឬដោយមិនមានការចូលសាសនារបស់ជីដូនជីតា ឬពូរបស់គាត់ ប្រសិនបើគាត់មិនមានឪពុកមុនពេលពេញវ័យឡើយ ទោះបីជាសាច់ញាតិផ្សេងទៀតរបស់គាត់បានចូលសាសនាឥស្លាមមុនពេលគាត់ពេញវ័យ ឬមិនបានចូលក៏ដោយ។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើអ្នកដែលប្រព្រឹត្តអំពើប្លន់ (មូហារីប) ដែលមិនអាចគ្រប់គ្រងបាន។ ក្រុមមួយបាននិយាយថា៖ អ្នកណាដែលកាត់ផ្លូវ និងបង្ហាញអាវុធក្នុងចំណោមមូស្លីម ហើយធ្វើឱ្យមានការភ័យខ្លាចតាមដងផ្លូវក្នុងវាលខ្សាច់ ដែលមិននៅជិតទីក្រុង ឬមិននៅចន្លោះទីក្រុងពីរ ឬមិននៅក្នុងទីក្រុង ហើយបានសម្លាប់ និងដណ្តើមយកទ្រព្យសម្បត្តិ ដែលមានតម្លៃចាប់ពីដប់ឌីរហាំឡើងទៅ ដោយខ្លួនឯង ហើយគាត់ជាមនុស្សមានសតិគ្រប់គ្រាន់ ពេញវ័យ មិនស្រវឹង ហើយធ្វើឱ្យមានការភ័យខ្លាច ហើយពួកគេមិនបានតែងតាំងមេដឹកនាំ ហើយពួកគេមិនមែនជាអ្នកភូមិ ឬអ្នកក្នុងបន្ទាយ ឬទីក្រុង ហើយក្នុងចំណោមអ្នកដែលត្រូវបានប្លន់មិនមានសាច់ញាតិរបស់អ្នកប្លន់ឡើយ ហើយអ្នកប្លន់ស្ថិតក្នុងក្រុមមួយដែលមិនអាចទប់ទល់បាន នោះប្រសិនបើមេដឹកនាំចាប់បានអ្នកដែលធ្វើបែបនេះ ដូចដែលយើងបានរៀបរាប់មុនពេលគាត់សារភាពកំហុស នោះមេដឹកនាំមានសិទ្ធិសម្លាប់គាត់ ប្រសិនបើគាត់ចង់ ឬសម្លាប់អ្នកដែលត្រូវបានប្លន់ ឬឆ្កាងគាត់។ ក្រុមនេះបាននិយាយថា៖ ប្រសិនបើគាត់ដណ្តើមយកទ្រព្យសម្បត្តិក្នុងស្ថានភាពដែលយើងបានរៀបរាប់ ក្នុងចំនួនដែលយើងបានរៀបរាប់ឡើងទៅ ហើយធ្វើឱ្យមានការភ័យខ្លាច ប៉ុន្តែមិនបានសម្លាប់ ហើយគាត់មានដៃឆ្វេង និងជើងស្តាំដែលមិនមានពិការភាព នោះការកាត់ដៃ និងជើងរបស់គាត់ពីទិសដៅផ្ទុយគ្នាគឺជារឿងអនុញ្ញាត។ ក្រុមនេះបាននិយាយថា៖ ប្រសិនបើដៃស្តាំ និងជើងឆ្វេងរបស់គាត់ត្រូវបានកាត់ នោះអ្នកកាត់បានធ្វើត្រឹមត្រូវហើយ។ ក្រុមនេះបាននិយាយថា៖ ប្រសិនបើគាត់គ្រាន់តែធ្វើឱ្យមានការភ័យខ្លាចតាមដងផ្លូវ ហើយគាត់ជាសេរីជន ដូចដែលយើងបានរៀបរាប់ នោះការនិរទេសគាត់គឺជារឿងអនុញ្ញាតសម្រាប់មេដឹកនាំ។ ក្រុមមួយទៀតបាននិយាយថា៖ ប្រសិនបើគាត់ធ្វើឱ្យមានការភ័យខ្លាចតាមដងផ្លូវក្នុងទីក្រុង ឬកន្លែងណាដែលគាត់ធ្វើឱ្យមានការភ័យខ្លាច គាត់គឺជាអ្នកប្រព្រឹត្តអំពើប្លន់ (មូហារីប) ហើយគាត់ត្រូវទទួលទោសដូចដែលយើងបានរៀបរាប់ ទោះបីជាពួកគេមានមេដឹកនាំ ឬជាអ្នកក្នុងទីក្រុង ឬនៅម្នាក់ឯង ឬជាសេរីជន ឬជាទាសករ ឬជាស្ត្រីក៏ដោយ។ មេដឹកនាំមានសិទ្ធិជ្រើសរើសក្នុងការសម្លាប់ពួកគេ ឬឆ្កាងពួកគេ ឬកាត់អវយ

គម្ពីរស្ដីពីបទបញ្ញត្តិព្រហ្មទណ្ឌ (គីតាប៊ុល ហ៊ូឌូដ) អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលត្រូវទទួលទោសពីបទប្រព្រឹត្តអំពើខុសច្បាប់រួមគ្នា (ដូចជា ការសហាយស្មន់ ការផឹកគ្រឿងស្រវឹង ការចោទប្រកាន់មិនពិត និងការសម្លាប់មនុស្ស) គឺត្រូវអនុវត្តទោសប្រហារជីវិតចំពោះរូបគេ។ ប៉ុន្តែពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាថា តើត្រូវអនុវត្តទោសផ្សេងៗទៀតមុនពេលប្រហារជីវិតដែរឬទេ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា បុរសម្នាក់ដែលជាអ្នកមានសេរីភាព ពេញវ័យ មានសតិសម្បជញ្ញៈ ជាមូស្លីម មិនស្រវឹង មិនត្រូវបានបង្ខិតបង្ខំ ដែលបានប្រព្រឹត្តអំពើសហាយស្មន់ (ហ្ស៊ីណា) នៅលើទឹកដីក្រៅពីដែនដីហារ៉ាម (ម៉ាកកាស់) ឬដែនដីសង្គ្រាម ជាមួយស្ត្រីពេញវ័យម្នាក់ ដែលមិនមែនជាភរិយា មិនមែនជាកូនស្រី មិនមែនជាទាសីរបស់ខ្លួន មិនមែនជាម្តាយ ឬសាច់ញាតិដែលហាមឃាត់តាមខ្សែស្រឡាយ ហើយស្ត្រីនោះក៏មានសតិសម្បជញ្ញៈ មិនស្រវឹង មិនត្រូវបានបង្ខិតបង្ខំ មិនមែនជាស្ត្រីដែលគេជួលមកដើម្បីសហាយស្មន់ ហើយបុរសនោះដឹងថាវាជាអំពើហាមឃាត់ (ហារ៉ាម) នោះបុរសនោះត្រូវទទួលទោសវាយចំនួន ១០០ ខ្វាត់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើអ្នកដែលប្រព្រឹត្តអំពើសហាយស្មន់នោះ ជាអ្នកដែលធ្លាប់រៀបការរួច (មូហ្សន់) ហើយជាមូស្លីម មានសេរីភាព មានសតិសម្បជញ្ញៈ បានរួមរ័កជាមួយភរិយាដែលជាស្ត្រីមូស្លីមពេញវ័យតាមរយៈអាពាហ៍ពិពាហ៍ដ៏ត្រឹមត្រូវ នោះទោសរបស់គេគឺត្រូវគប់នឹងដុំថ្មរហូតដល់ស្លាប់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើអ្នកដែលត្រូវគប់នឹងដុំថ្មនោះ ត្រូវបានគេវាយ ១០០ ខ្វាត់មុនពេលគប់ ឬអ្នកដែលមិនមែនជាមូហ្សន់ត្រូវបានគេនិរទេសចេញពីស្រុកកំណើត និងឃុំខ្លួនរយៈពេលមួយឆ្នាំ នោះចាត់ទុកថាទោសត្រូវបានអនុវត្តពេញលេញហើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលសារភាពដោយខ្លួនឯងពីបទសហាយស្មន់នៅចំពោះមុខចៅក្រមចំនួន ៤ ដង ដោយមានការដាច់ដោយឡែកពីគ្នាក្នុងការសារភាពនីមួយៗ ហើយជាអ្នកមានសេរីភាព ជាមូស្លីម មិនត្រូវបានបង្ខិតបង្ខំ មិនស្រវឹង មិនឆ្កួត មិនឈឺ ហើយបានរៀបរាប់ពីសកម្មភាពសហាយស្មន់នោះយ៉ាងច្បាស់លាស់ នោះទោសនឹងត្រូវអនុវត្តលើរូបគេ ដរាបណាគេមិនដកពាក្យសារភាពវិញ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើមានសាក្សីចំនួន ៤ នាក់ដែលមានគុណធម៌ បានផ្តល់សក្ខីកម្មក្នុងអង្គប្រជុំតែមួយថា បានឃើញបុរសនោះប្រព្រឹត្តអំពើសហាយស្មន់យ៉ាងច្បាស់លាស់ ហើយសាក្សីទាំងនោះមិនមានការខ្វែងគំនិតគ្នា និងបានមកផ្តល់សក្ខីកម្មព្រមៗគ្នា នោះទោសនឹងត្រូវអនុវត្តលើរូបគេ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រជាជនមូស្លីមត្រូវធ្វើពិធីសូត្រមន្ត (សឡាត) លើសាកសពអ្នកដែលត្រូវទទួលទោសគប់នឹងដុំថ្ម។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការរួមរ័កជាមួយសត្វ និងអំពើស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា (ក្នុងចំណោមស្ត្រី) គឺជាអំពើបាបដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ និងជាអំពើហាមឃាត់ (ហារ៉ាម)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការរួមរ័កជាមួយស្ត្រីដែលកំពុងមានរដូវ ឬស្ត្រីដែលស្ថិតក្នុងស្ថានភាពហាមឃាត់ (ដូចជាអ្នកកំពុងកាន់សីល ឬអ្នកកំពុងធ្វើហជ្ជ) គឺជាអំពើហាមឃាត់ ប៉ុន្តែមិនមានទោសព្រហ្មទណ្ឌ (ហូឌូដ) សម្រាប់អំពើទាំងនេះឡើយ (លើកលែងតែអំពើរបស់ក្រុមលោក ឡូត និងការរួមរ័កជាមួយសត្វ ដែលអ្នកប្រាជ្ញមានទស្សនៈខុសគ្នាលើការកំណត់ទោស)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលផឹកគ្រឿងស្រវឹង (ស្រា) ទោះបីត្រឹមមួយដំណក់ដោយដឹងថាវាជាស្រា ហើយជាអ្នកមានសតិសម្បជញ្ញៈ ជាមូស្លីម ពេញវ័យ មិនត្រូវបានបង្ខិតបង្ខំ នោះទោសវាយនឹងត្រូវអនុវត្តលើរូបគេ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ទោសវាយសម្រាប់អ្នកផឹកស្រាគឺចំនួន ៤០ ខ្វាត់ (ហើយមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការបន្ថែមរហូតដល់ ៨០ ខ្វាត់)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ទោសសម្រាប់ទាសករ និងទាសីដែលផឹកស្រាគឺចំនួន ២០ ខ្វាត់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើមានសាក្សីពីរនាក់ដែលមានគុណធម៌ បានឃើញបុរសម្នាក់ផឹកស្រា នោះសក្ខីកម្មរបស់ពួកគេត្រូវបានទទួលយក។

ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ស្ត្រីត្រូវកាត់ដៃដូចបុរសដែរ។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាថា អ្នកដែលលួចជាលើកទីពីរ តើត្រូវកាត់ដៃឬយ៉ាងណា? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលសារភាពពីបទលួចរបស់ខ្លួនដូចដែលយើងបានរៀបរាប់ក្នុងសម័យប្រជុំពីរផ្សេងគ្នា ស្របតាមអ្វីដែលយើងបានលើកឡើងពីមុនអំពីការសារភាពពីបទហ្ស៊ីណា (ការរួមភេទខុសច្បាប់) ហើយគេនៅតែរក្សាការសារភាពនោះ ឬគេបានប្រគល់របស់ដែលលួចមកវិញ នោះការកាត់ដៃត្រូវតែអនុវត្តចំពោះគេ ដូចដែលយើងបានលើកឡើងពីមុន ដរាបណាគេមិនបានដកពាក្យសារភាពវិញ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើអ្នកដែលបានរៀបរាប់ខាងលើសារភាពតែម្តង តើវាចាំបាច់ត្រូវអនុវត្តទោសចំពោះគេដែរឬទេ? ហើយតើការដកពាក្យសារភាពវិញរបស់គេមានប្រសិទ្ធភាពដែរឬទេ? ហើយអ្នកដែលយល់ស្របឱ្យកាត់ដៃនៅពេលលួចលើកទីពីរ បានខ្វែងគំនិតគ្នាថា តើត្រូវកាត់ដៃ ឬកាត់ជើងរបស់គេនៅពេលលួចលើកទីពីរនោះ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើរបស់ដែលលួចនោះនៅដដែលមិនមានការផ្លាស់ប្តូរ ហើយអ្នកលួចមិនបានផ្លាស់ប្តូរវា ឬមិនបានកែច្នៃវា ឬមិនបានលក់វាទេនោះ របស់នោះត្រូវតែប្រគល់ជូនម្ចាស់ដើមវិញ។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាអំពីអ្នកខ្ចីរបស់គេហើយបដិសេធមិនព្រមសងវិញ, អំពីជនជាតិហ្ស៊ីមមី (អ្នកមិនមែនមូស្លីមដែលរស់នៅក្រោមការការពាររបស់រដ្ឋឥស្លាម) និងទាសករដែលលួច, និងអំពីអ្នកឆក់ប្លន់ តើពួកគេត្រូវកាត់ដៃដែរឬទេ? ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាអំពីការលួចយកទ្រព្យសម្បត្តិដោយសម្ងាត់ពីកន្លែងដែលមិនមែនជាកន្លែងរក្សាទុក (ហ៊ីរហ្ស៍) មិនថាជាទ្រព្យអ្វីក៏ដោយ, និងអំពីអ្នកលួចរបស់ក្នុងពាង តើត្រូវកាត់ដៃដែរឬទេ? មិនថាចំនួនតិចឬច្រើននោះទេ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដណ្តើមយកទ្រព្យសម្បត្តិដោយចំហ ដែលមិនមែនជាអ្នកធ្វើសង្គ្រាម (មូហ្វារីប) គឺមិនត្រូវកាត់ដៃឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ទោសតាស៊ីរ (ការដាក់ទណ្ឌកម្មតាមការសម្រេចរបស់ចៅក្រម) គឺចាប់ពីមួយរំពាត់រហូតដល់ដប់រំពាត់ ហើយពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាអំពីចំនួនអតិបរមារបស់វា។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការបរិភោគសាច់ជ្រូក ឬឈាម ឬសត្វដែលងាប់ដោយខ្លួនឯង តើត្រូវទទួលទោសដូចទោសផឹកស្រាដែរឬទេ? ឬក៏មិនមានទោសកំណត់ជាក់លាក់ណាមួយឡើយ។ អំពីភេសជ្ជៈ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ទឹកទំពាំងបាយជូរដែលមិនទាន់ចម្អិន ប្រសិនបើវាពុះ ហើយឡើងពពុះ និងធ្វើឱ្យស្រវឹង នោះទាំងបរិមាណច្រើន ឬតិច សូម្បីតែមួយដំណក់ក៏ដោយ គឺហាមឃាត់ (ហារ៉ាម) សម្រាប់អ្នកដែលមិនស្ថិតក្នុងស្ថានភាពចាំបាច់ ឬអ្នកដែលមិនមែនកំពុងព្យាបាលជំងឺជាក់ស្តែង។ ហើយអ្នកដែលផឹកវាទាំងដឹងថាវាជាអ្វី គឺចាត់ទុកជាអ្នកផាសិក (អ្នកប្រព្រឹត្តអំពើបាប) ហើយអ្នកដែលចាត់ទុកថាវាជាការអនុញ្ញាត (ហាឡាល) គឺចាត់ទុកជាកាហ្វារ (អ្នកមិនជឿ)។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាអំពីទឹកត្រាំផ្លែទំពាំងបាយជូរក្រៀមដែលមិនទាន់ចម្អិន និងដែលបានចម្អិន, អំពីទឹកទំពាំងបាយជូរដែលបានចម្អិន, និងអំពីភេសជ្ជៈគ្រប់ប្រភេទដែលចម្អិន ឬមិនចម្អិន ក្រៅពីទឹកទំពាំងបាយជូរ ប្រសិនបើវាធ្វើឱ្យស្រវឹង។

ខាងក្រោមនេះគឺជាការបកប្រែអត្ថបទដែលលោកអ្នកបានផ្តល់ជូន៖ អំពីភេសជ្ជៈ និងគ្រឿងស្រវឹង មានការខ្វែងគំនិតគ្នាចំពោះភេសជ្ជៈមួយចំនួន ដោយក្រុមខ្លះយល់ថាវាជាការហាមឃាត់ (ហារ៉ាម) ហើយក្រុមខ្លះទៀតយល់ថាវាអនុញ្ញាត (ហាឡាល)។ ក្រុមខ្លះបានលើកឡើងថា វាមានលក្ខណៈដូចទៅនឹងទឹកផ្លែទំពាំងបាយជូរដែលបានរៀបរាប់ពីមុនមក ដោយគ្មានអ្វីខុសប្លែកគ្នាឡើយ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ អ្នកដែលផឹកទឹកផ្លែទំពាំងបាយជូរ ឬទឹកត្រាំផ្លែទំពាំងបាយជូរក្រៀម (ហ្សាប៊ីប) ឬទឹកដែលត្រាំពីអ្វីក៏ដោយ ដែលវាមិនទាន់ពុះ (មិនទាន់មានជាតិអាល់កុល) មិនធ្វើឱ្យស្រវឹងនៅពេលផឹកច្រើន មិនបានផឹកក្នុងកែវដែលធ្វើពីឈើ ឬផ្លែឃ្លោក ឬកែវដែលលាបជ័រ ឬកែវសំណ ឬកែវស្ពាន់ ឬកែវដែលធ្វើពីកញ្ចក់ ឬកែវដែលបិទជិត ឬមិនបានលាយជាមួយអ្វីក្រៅពីទឹក ឬមិនបានលាយរបស់ពីរប្រភេទផ្សេងគ្នា (មិនថាប្រភេទតែមួយ ឬពីរប្រភេទផ្សេងគ្នា ដូចជាផ្លែឈើដែលទុំខ្លះ និងមិនទាន់ទុំខ្លះជាដើម) ហើយផឹកក្នុងកែវដែលមិនមែនជាប្រាក់ ឬមាស ឬរបស់ដែលបានមកដោយការលួចប្លន់នោះ គឺគាត់បានផឹករបស់ហាឡាល។ ចំពោះភេសជ្ជៈក្រៅពីទឹកផ្លែទំពាំងបាយជូរ និងទឹកត្រាំផ្លែទំពាំងបាយជូរក្រៀម ដែលធ្វើឱ្យស្រវឹងនៅពេលផឹកច្រើននោះ តើត្រូវអនុវត្តទោស (ហាន់) ឬមិនត្រូវ? ហើយតើវាជាការហាមឃាត់ដែរឬទេ? ក្នុងចំណុចនេះមានការខ្វែងគំនិតគ្នា។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ទឹកខ្មេះ ប្រសិនបើវាមិនដែលក្លាយជាស្រា (ខមរ) ពីមុនមកទេ គឺវាហាឡាល។ មានការខ្វែងគំនិតគ្នាអំពីទឹកខ្មេះដែលធ្វើពីស្រា និងអាហារដែលចម្អិនដោយប្រើស្រា ប៉ុន្តែមិនមានពណ៌ រសជាតិ ឬក្លិនរបស់ស្រានៅក្នុងនោះ តើវាហាឡាលឬអត់? អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ប្រសិនបើក្លិន ពណ៌ ឬរសជាតិរបស់ស្រានៅតែមាន នោះវាជាការហាមឃាត់ (ហារ៉ាម)។ មានការខ្វែងគំនិតគ្នាអំពីការប្រើប្រាស់ស្រាសម្រាប់អ្នកជំងឺដើម្បីព្យាបាល ឬសម្រាប់អ្នកដែលមានភាពចាំបាច់ខ្លាំង តើវាជាការហាមឃាត់ ឬហាឡាល? អំពីឈាម (ជីវិតមនុស្ស) អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ឈាមរបស់មូស្លីមដែលមិនបានសម្លាប់មូស្លីមដទៃ មិនបានសម្លាប់អ្នកមានកិច្ចសន្យា (ហ្ស៊ីមមី) ឬអ្នកដែលមានសន្ធិសញ្ញាឈប់បាញ់ មិនបានប្រព្រឹត្តខុសប្រវេណី (ហ្ស៊ីណា) ខណៈដែលខ្លួនមានគូស្រករ មិនបានរំលោភបំពានលើកិត្តិយសអ្នកដទៃ មិនបានរួមភេទជាមួយភរិយារបស់ឪពុក (ទាំងតាមរយៈការរួមភេទ ឬការរៀបការ) មិនបានប្រព្រឹត្តអំពើស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា មិនបានរត់ទៅកាន់ទឹកដីសត្រូវ (ដារុលហ័រប) មិនបានជេរប្រមាថសហាបះ មិនបានបដិសេធរឿងកំណត់ទុករបស់អល់ឡោះ (កូដរ) មិនបានទៅរស់នៅជាមួយសត្រូវដោយស្ម័គ្រចិត្ត មិនបាននៅជាមួយក្រុមបះបោរ មិនបានប្រព្រឹត្តអំពើអសីលធម៌ មិនបានរួមភេទជាមួយសត្វ មិនបានធ្វើអំពើអាបធ្មប់ មិនបានបោះបង់ចោលការសឡាតដោយចេតនារហូតហួសពេល មិនបានប្រព្រឹត្តខុសរឿងស្រាបីដងហើយនៅតែផឹកលើកទីបួន មិនបានលួចបួនដង មិនបានជេរប្រមាថអល់ឡោះ និងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ ﷺ មិនបានបង្កើតអំពើប្លែក (ប៊ីដអា) មិនបានធ្លាក់ខ្លួនជាអ្នកកាហ្វេរ (មូរតាត) មិនបានបង្កភាពវឹកវរនៅលើផែនដី និងមិនបានប្រកាសបោះបង់ចោលការបង់ហ្សាកាត់ ការស៊ូអុំ និងការធ្វើហជ្ជនោះ គឺឈាមរបស់គាត់ជាការហាមឃាត់ (មិនអាចសម្លាប់បាន)។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ឈាមរបស់ហ្ស៊ីមមី (អ្នកមិនមែនមូស្លីមដែលរស់នៅក្រោមការការពាររបស់រដ្ឋឥស្លាម) ដែលមិនបានបំពានលើកិច្ចសន្យារបស់ខ្លួន គឺការហាមឃាត់។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ប្រសិនបើបុរសមូស្លីមដែលមានសេរីភាព មានសតិសម្បជញ្ញៈ និងពេញវ័យ បានសម្លាប់មូស្លីមដែលមានសេរីភាពដូចគ្នា (ដែលមិនមែនជាកូនរបស់ខ្លួន) ដោយចេតនា និងដោយផ្ទាល់ដៃដោយប្រើអាវុធដែលធ្វើឱ្យស្លាប់បាន ហើយការសម្លាប់នោះកើតឡើងក្នុងទឹកដីឥស្លាម នោះអ្នកការពារ (អាណាព្យាបាល) របស់អ្នកស្លាប់មានសិទ្ធិសម្រេចថានឹងសម្លាប់ឃាតករនោះវិញ ឬអត់។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ប្រសិនបើគាត់សម្លាប់ដោយការលួចលាក់ ឬដោយការប្លន់ ហើយអ្នកការពារយល់ព្រមឱ្យសម្លាប់វិញ នោះឈាមរបស់ឃាតករគឺហាឡាល។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ប្រសិនបើស្ត្រីមូស្លីមដែលមានសេរីភាពត្រូវបានសម្លាប់ដោយបុរសដែលមានសេរីភាព នោះអ្នកការពាររបស់នាងមានសិទ្ធិជ្រើសរើសរវាងការសងសឹក (កូសាស់) ឬការលើកលែងទោស។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ កាហ្វេរដែលមានសេរីភាព ត្រូវទទួលទោសប្រហារជីវិតប្រសិនបើសម្លាប់មូស្លីមដែលមានសេរីភាព។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ដៃរបស់បុរសមូស្លីមដែលមានសេរីភាព មានសតិសម្បជញ្ញៈ និងពេញវ័យ ត្រូវកាត់ចោលប្រសិនបើគាត់កាត់ដៃអ្នកដទៃក្នុងលក្ខខណ្ឌដូចដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ (ដៃស្តាំសងដៃស្តាំ ដៃឆ្វេងសងដៃឆ្វេង)។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ភ្នែករបស់បុរសមូស្លីមដែលមានសេរីភាព និងពេញវ័យ ត្រូវសងដោយភ្នែករបស់បុរសមូស្លីមដែលមានសេរីភាព និងពេញវ័យដូចគ្នា (ភ្នែកស្តាំសងភ្នែកស្តាំ ភ្នែកឆ្វេងសងភ្នែកឆ្វេង)។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ធ្មេញរបស់មូស្លីមត្រូវសងដោយធ្មេញរបស់មូស្លីម ប្រសិនបើវាជាធ្មេញដែលមានឈ្មោះដូចគ្នា។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ច្រមុះត្រូវសងដោយច្រមុះ។ ហើយមានការខ្វែងគំនិតគ្នាចំពោះផ្នែកផ្សេងទៀតដែលមិនបានរៀបរាប់។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ មិនត្រូវកាត់សរីរាង្គមួយដើម្បីសងសរីរាង្គមួយទៀតដែលមិនមានឈ្មោះដូចគ្នាឡើយ។ មានការខ្វែងគំនិតគ្នាប្រសិនបើសរីរាង្គទាំងពីរមានឈ្មោះដូចគ្នា ប៉ុន្តែលក្ខណៈខុសគ្នា (ដូចជាដៃឆ្វេងសងដៃស្តាំ ឬអ្នកមានសុខភាពល្អសងអ្នកជំងឺ ឬសរីរាង្គបុរសសងសរីរាង្គស្ត្រី)។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ការសងសឹក (កូសាស់) រវាងអ្នកដែលមានសេរីភាព និងពេញវ័យ គឺអាចធ្វើទៅបានតាមលក្ខខណ្ឌដែលបានរៀបរាប់ ប្រសិនបើអ្នកប្រព្រឹត្តមិនមែនជាឪពុក ឬជីតារបស់ជនរងគ្រោះ។ មានការខ្វែងគំនិតគ្នាអំពីករណីដែលជនរងគ្រោះស្លាប់បន្ទាប់ពីការសងសឹក តើត្រូវមានសំណង (ឌីយ៉ាត) ឬអត់? អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ កូន ឪពុក និងសាច់ញាតិខាងឪពុក គឺជាអ្នកការពារ (អាណាព្យាបាល) ដែលមានសិទ្ធិសម្រេចលើការសងសឹក ឬការលើកលែងទោស។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ប្រសិនបើមនុស្សម្នាក់សម្លាប់មនុស្សច្រើននាក់ ហើយអ្នកការពារទាំងអស់យល់ព្រមឱ្យសម្លាប់ឃាតករនោះ គឺពួកគេមានសិទ្ធិធ្វើដូច្នេះ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ការសងសឹកចំពោះស្ត្រីគឺដូចគ្នានឹងបុរសដែរ។ មានការខ្វែងគំនិតគ្នាថាតើមានការសងសឹកគ្នារវាងស្ត្រី និងបុរស ឬរវាងកាហ្វេរ និងមូស្លីម ឬរវាងអ្នកមានសេរីភាព និងទាសករដែរឬទេ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ មិនមានការសងសឹកចំពោះអ្នកដែលត្រូវបានបង្ខំឱ្យប្រព្រឹត្តអំពើខុសប្រវេណី ឬអំពើស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា ឬអ្នកដែលប៉ះពាល់សរីរាង្គដែលមិនអនុញ្ញាតឱ្យប៉ះ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ អ្នកដែលបង្ករបួសស្នាមដល់មូស្លីមរហូតដល់ស្លាប់ ដោយមិនបានបោះបង់ចោលឥស្លាម និងមិនបានប្រព្រឹត្តអំពើដែលធ្វើឱ្យឈាមរបស់ខ្លួនហាឡាលនោះ គឺត្រូវទទួលទោសសងសឹក (កូសាស់)។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ប្រសិនបើអ្នកការពារបានអនុវត្តការសងសឹកដោយមានការអនុញ្ញាតពីអាជ្ញាធរ (ស៊ុលតង់) នោះគឺជារឿងដែលអនុញ្ញាត ហើយមិនត្រូវសងសឹកមកលើអ្នកការពារនោះវិញឡើយ។

ខាងក្រោមនេះគឺជាការបកប្រែអត្ថបទដែលលោកអ្នកបានផ្តល់ឱ្យ៖ ជំពូកស្តីពីសំណងឈាម (ឌីយ៉ាត) និងការដាក់ទណ្ឌកម្ម អ្នកប្រាជ្ញបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើករណីអ្នកដែលត្រូវបានគេលើកលែងទោស (ពីសំណាក់ម្ចាស់សិទ្ធិ) បន្ទាប់មកគេបែរជាទាមទារឱ្យអនុវត្តទោសកាត់ទោស (ឃីសាស) វិញ តើត្រូវអនុវត្តទោសលើរូបគេដែរឬទេ? លោក អ៊ុម៉ារ ប៊ីន អាប់ឌុលអាហ្ស៊ីស បានមានប្រសាសន៍ថា៖ រឿងនេះស្ថិតនៅលើការសម្រេចរបស់អាជ្ញាធរ (ស៊ុលតង់)។ ចំណែកលោក ហាសាន់ អាល់បាសរី បានមានប្រសាសន៍ថា៖ មិនត្រូវអនុវត្តទោសលើរូបគេឡើយ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា សាក្សីសុចរិតចំនួនបួននាក់ ត្រូវបានទទួលស្គាល់ក្នុងករណីឃាតកម្ម ហើយពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើចំនួនតិចជាងនេះ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលសារភាពពីបទឃាតកម្មដែលត្រូវទទួលទោសកាត់ទោស (ឃីសាស) ចំនួនពីរដងក្នុងស្ថានភាពផ្សេងគ្នា នោះទោសកាត់ទោសនឹងត្រូវធ្លាក់លើរូបគេ ដរាបណាគេមិនដកពាក្យសារភាពវិញ ឬម្ចាស់សិទ្ធិ (គ្រួសារជនរងគ្រោះ) មិនលើកលែងទោសឱ្យ។ ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើករណីអ្នកបញ្ជាដែលត្រូវគេស្តាប់បង្គាប់ និងអ្នកដែលមិនត្រូវគេស្តាប់បង្គាប់, លើករណីអ្នកដែលចាប់ឃាត់ជនរងគ្រោះដើម្បីឱ្យគេសម្លាប់ តើត្រូវទទួលទោសប្រហារជីវិតដែរឬទេ? ក៏ដូចជាករណីអ្នកដែលត្រូវបានគេបង្ខិតបង្ខំ និងករណីអ្នកស្រវឹងផងដែរ។ សំណងឈាម (ឌីយ៉ាត) និងការដាក់ទណ្ឌកម្ម ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា មិនត្រូវដុតមនុស្សម្នាក់ឡើយ ប្រសិនបើគេមិនបានក្បត់ (លួចទ្រព្យសង្គ្រាម) ហើយគេបានឮសំឡេងអំពាវនាវឱ្យធ្វើសឡាត (អាហ្សាន) ដោយគ្មានហេតុផលសមស្របណាមួយឡើយ ហើយគេក៏បានឆ្លើយតប និងទៅកាន់វិហារ។ ប៉ុន្តែពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើការដុតមនុស្សម្នាក់ដែលបានប្រព្រឹត្តទង្វើមួយក្នុងចំណោមទង្វើទាំងពីរនេះ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា សំណងឈាម (ឌីយ៉ាត) សម្រាប់អ្នករស់នៅតំបន់វាលខ្សាច់ គឺអូដ្ឋចំនួនមួយរយសម្រាប់ជីវិតរបស់បុរសមូស្លីមសេរីជនដែលត្រូវបានសម្លាប់ដោយអចេតនា មិនលើសពីនេះ និងមិនតិចជាងនេះឡើយ។ ហើយសម្រាប់ជីវិតរបស់ស្ត្រីមូស្លីមសេរីជនដែលត្រូវបានសម្លាប់ គឺអូដ្ឋចំនួនហាសិបក្បាល។ ទាំងអស់នេះគឺក្នុងករណីដែលជនរងគ្រោះមិនមែនជាសាច់ញាតិជិតដិត ឬមិនស្ថិតក្នុងដែនដីហរ៉ម (ម៉ាកកាស់) ឬមិនស្ថិតក្នុងខែហរ៉ម (ខែដែលត្រូវបានហាមឃាត់)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា សំណងនោះមិនមែនសុទ្ធតែជាអូដ្ឋញីដែលទើបមានផ្ទៃពោះ ឬអូដ្ឋឈ្មោលដែលទើបមានផ្ទៃពោះ ឬអូដ្ឋញីអាយុពីរឆ្នាំ ឬអូដ្ឋអាយុបីឆ្នាំ ឬអូដ្ឋអាយុបួនឆ្នាំ ឬសុទ្ធតែឈ្មោល ឬសុទ្ធតែញីឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា មិនត្រូវទទួលយកអូដ្ឋដែលក្មេងជាងអូដ្ឋញីអាយុពីរឆ្នាំ ឬអូដ្ឋឈ្មោលអាយុពីរឆ្នាំឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការសម្លាប់មានពីរប្រភេទគឺ៖ ដោយចេតនា និងដោយអចេតនា។ ហើយពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើករណី "ចេតនាដែលក្លាយជាអចេតនា"។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា សំណងឈាម (ឌីយ៉ាត) មិនអាចយកអ្វីផ្សេងក្រៅពីអូដ្ឋបានឡើយ (ដូចជាប្រាក់ឌីរហាំ, ឌីណារ, គោ, ពពែ, អាហារ ឬសម្លៀកបំពាក់)។ ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើសំណងឈាមរបស់ប្រជាជននៅវាលខ្សាច់ ដែលមិនអាចរកចំណុចឯកភាពគ្នាបាន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើគេមានបំណងសម្លាប់មនុស្សម្នាក់ ប៉ុន្តែបែរជាទៅត្រូវមនុស្សម្នាក់ទៀតដែលគេមិនបានតម្រង់គោលដៅ ដោយឧបករណ៍ដែលជាទូទៅអាចបណ្តាលឱ្យស្លាប់បាន នោះចាត់ទុកជាការសម្លាប់ដោយអចេតនា។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា បុរសមូស្លីមដែលមានសតិសម្បជញ្ញៈ និងពេញវ័យ ដែលបានសម្លាប់មូស្លីមម្នាក់ដោយអចេតនា គឺត្រូវជាប់កាតព្វកិច្ចបង់កាហ្វារ៉ោះ (ការលោះបាប)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា កាហ្វារ៉ោះនោះគឺការដោះលែងទាសករមូស្លីមម្នាក់ សម្រាប់អ្នកដែលមានលទ្ធភាព ហើយវាជាកាតព្វកិច្ចដែលត្រូវតែធ្វើ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើគេគ្មានលទ្ធភាពដោះលែងទាសករទេ គេត្រូវถือសីល (សោម) រយៈពេលពីរខែជាប់ៗគ្នា។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើគេបានถือសីលដូចដែលបានរៀបរាប់ក្នុងករណី "ហ្ស៊ីហារ" (ការប្រៀបធៀបភរិយាទៅនឹងម្តាយ) នោះគេបានបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់គេហើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ទាសករដែលត្រូវដោះលែងនោះ ត្រូវតែជាមូស្លីម។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើទាសករនោះមានសុខភាពល្អ ក្មេង ពេញវ័យ មានសតិសម្បជញ្ញៈ មិនមែនជាទាសករដែលម្ចាស់សន្យាឱ្យសេរីភាព ឬទាសករដែលកំពុងសងថ្លៃខ្លួនដើម្បីសេរីភាព ឬទាសករដែលនឹងបានសេរីភាពក្រោយម្ចាស់ស្លាប់ ឬទាសករដែលបានសេរីភាពតាមច្បាប់ ឬតាមរយៈការកាន់កាប់ ឬមានសេរីភាពខ្លះនោះ គឺមិនអាចប្រើការបានឡើយ។ ស្ត្រីក៏ដូចជាបុរសដែរក្នុងរាល់អ្វីដែលយើងបាននិយាយអំពីកាតព្វកិច្ចបង់កាហ្វារ៉ោះ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា មិនមានទោសកាត់ទោស (ឃីសាស) សម្រាប់អ្នកសម្លាប់ដោយអចេតនាឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើកាតព្វកិច្ចបង់សំណងឈាម (ឌីយ៉ាត) សម្រាប់មូស្លីមសេរីជនតែប៉ុណ្ណោះ ក្នុងករណីសម្លាប់ដោយអចេតនា ប្រសិនបើឃាតករមានក្រុមគ្រួសារ (អាគីឡាស់) ដែលត្រូវជួយបង់សំណង ហើយមានសាក្សីសុចរិតបញ្ជាក់ពីការសម្លាប់នោះ។ ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាថា តើសំណងនោះត្រូវបង់ចេញពីទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ឃាតករផ្ទាល់ ឬចេញពីក្រុមគ្រួសារ (អាគីឡាស់) ហើយតើអ្នកណាខ្លះដែលស្ថិតក្នុងក្រុមអាគីឡាស់នោះ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលទទួលបានមរតកពីជនរងគ្រោះ គឺត្រូវតែជាអ្នកបង់សំណងឈាមនោះ។ ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើករណីជនជាតិហ្ស៊ីមមី (មិនមែនមូស្លីមដែលរស់នៅក្រោមការការពាររបស់រដ្ឋឥស្លាម) និងទាសករ តើពួកគេត្រូវបង់សំណងឈាមដែរឬទេ? ហើយពួកគេក៏ខ្វែងគំនិតគ្នាលើករណីជនជាតិហ្ស៊ីមមីថា តើត្រូវបង់កាហ្វារ៉ោះដែរឬទេ? អ្នកដែលតម្រូវឱ្យបង់សំណងឈាមសម្រាប់ជនជាតិហ្ស៊ីមមី ក៏បានខ្វែងគំនិតគ្នាលើចំនួនសំណងនោះដែរ ដោយមានការលើកឡើងចាប់ពីមួយភាគដប់នៃសំណងឈាមមូស្លីម រហូតដល់សំណងពេញលេញ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា សម្រាប់ជីវិតរបស់ទាសករ ប្រសិនបើត្រូវបានសម្លាប់ដោយបុរសមូស្លីមសេរីជនដែលមានសតិសម្បជញ្ញៈ និងពេញវ័យ គឺត្រូវបង់តាមតម្លៃរបស់ទាសករនោះ ដរាបណាមិនលើសពីសំណងឈាមរបស់សេរីជន។ យើងបានរាយការណ៍ពីសហាបះ (សមមិត្តព្យាការី) មួយចំនួនថា សំណងនោះមិនត្រូវលើសពីនេះឡើយ ហើយគេត្រូវបង់សំណងសម្រាប់ទាសករដែលត្រូវបានសម្លាប់ចំនួនបួនពាន់ឌីរហាំ ហើយយើងក៏បានរាយការណ៍ថា ចំនួននេះធ្លាប់ជាសំណងឈាមរបស់សេរីជនផងដែរ។ ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើករណីស្វាមី, ភរិយា, បងប្អូនបង្កើតតាមម្តាយ, អ្នកសម្លាប់ដោយអចេតនា, អ្នកសម្លាប់ដោយចេតនាដោយត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ ឬដោយការការពារខ្លួន ឬដោយការយល់ច្រឡំ ហើយអ្នកនោះជាក្មេង ឬជាអ្នកឆ្កួត ឬជាអ្នកស្រវឹង តើពួកគេទទួលបានមរតកដែរឬទេ? ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើសំណងឈាមសម្រាប់ទារកក្នុងផ្ទៃ ដែលមិនអាចរកចំណុចឯកភាពគ្នាបាន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នា (តាមការយល់ឃើញរបស់ខ្ញុំ) ថា របួសដែលជ្រៅដល់ស្រោមខួរក្បាល និងរបួសដែលជ្រៅដល់ពោះវៀនដោយមិនទម្លុះ គឺត្រូវបង់សំណងមួយភាគបីនៃសំណងឈាមមូស្លីមសេរីជន ប្រសិនបើជនរងគ្រោះជាសេរីជនដែលមានសតិសម្បជញ្ញៈ និងពេញវ័យ ហើយត្រូវបានធ្វើដោយអចេតនាដោយសេរីជនម្នាក់ទៀតដែលមានក្រុមគ្រួសារ (អាគីឡាស់) ជួយបង់ និងមានសាក្សីបញ្ជាក់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ក្មេងដែលមិនទាន់ដឹងក្តី មិនត្រូវទទួលទោសកាត់ទោស (ឃីសាស) ឡើយ។ ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើករណីអ្នកស្រវឹង និងអ្នកដែលត្រូវបានគេបង្ខិតបង្ខំ។ ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើក្មេងដែលដឹងក្តី ប៉ុន្តែមិនទាន់ពេញវ័យ តើត្រូវអនុវត្តទោសលួច ឬទោសប្រហារជីវិតក្នុងករណីក្បត់សាសនា (រីដដាស់) ដែរឬទេ? ហើយខ្ញុំមិនឃើញមានការឯកភាពគ្នាលើការលើកលែងទោសផ្សេងៗទៀតសម្រាប់ក្មេងនោះឡើយ។ ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើករណីអ្នកឆ្កួត តើត្រូវដាក់ទោសដែរឬទេ? ខ្ញុំមិនដឹងថាពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើករណីរបួសដែលធ្វើឱ្យឆ្អឹងរបូតចេញ ប្រសិនបើធ្វើដោយសេរីជនលើសេរីជនមូស្លីមដោយអចេតនា គឺត្រូវបង់មួយភាគដប់នៃសំណងឈាម ហើយប្រសិនបើរបួសនោះនៅក្បាល ហើយអ្នកប្រព្រឹត្តគ្មានក្រុមគ្រួសារ (អាគីឡាស់) ជួយបង់ និងមានសាក្សីបញ្ជាក់នោះទេ។ ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើករណីការសម្លាប់ដោយចេតនាដោយក្មេងមិនទាន់ពេញវ័យ និងអ្នកឆ្កួត ទាំងក្នុងករណីសម្លាប់មនុស្ស និងរបួសទាំងបីប្រភេទដែលយើងបានរៀបរាប់។ ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើការតម្រូវឱ្យបង់សំណងឈាម ប្រសិនបើពួកគេមានក្រុមគ្រួសារ (អាគីឡាស់) តើត្រូវបង់ចេញពីទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេ ឬក្រុមគ្រួសារ? ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើករណីរបួសដោយចេតនា តើត្រូវមានសំណងដែរឬទេ? ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើរបួសផ្សេងៗទៀតក្រៅពីរបួសដែលបានរៀបរាប់ ប្រសិនបើធ្វើដោយអចេតនា និងរបួសដែលបានរៀបរាប់ប្រសិនបើធ្វើដោយចេតនា ក៏ដូចជាករណីទាសករ ទាសការិនី និងអ្នកដែលគ្មានក្រុមគ្រួសារ (អាគីឡាស់) ជួយបង់សំណង ទាំងក្នុងករណីសម្លាប់ និងរបួស ដែលមិនអាចរកចំណុចឯកភាពគ្នាបាន។ ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើករណីដែលកើតឡើងពីសកម្មភាពរបស់មនុស្សម្នាក់ដោយមិនផ្ទាល់ តើត្រូវមានការសម្រេចយ៉ាងណា? ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើករណីធ្មេញរបស់សេរីជនមូស្លីមដែលដុះឡើងវិញបន្ទាប់ពីរបូតក្នុងវ័យកុមារ ប្រសិនបើត្រូវរបួសដោយអចេតនា ហើយអ្នកប្រព្រឹត្តមានក្រុមគ្រួសារ (អាគីឡាស់) ជួយបង់ គឺត្រូវបង់មួយភាគម្ភៃនៃសំណងឈាមសម្រាប់ធ្មេញនីមួយៗ ដរាបណាធ្មេញនោះមិនខ្មៅ មិនពុក និងមិនខ្វះ ហើយធ្មេញនោះត្រូវរបួសទាំងស្រុង (ធ្មេញមាន ១២ គឺធ្មេញមុខ ៤, ធ្មេញចំហៀង ៤ និងចង្កូម ៤)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ធ្មេញដែលនៅសល់របស់បុរសសេរីជនមាន ២០ ធ្មេញទៀត (ធ្មេញចំហៀង និងធ្មេញថ្គាម) ធ្មេញនីមួយៗដែលរបួសដោយអចេតនា ហើយអ្នកប្រព្រឹត្តមានក្រុមគ្រួសារ (អាគីឡាស់) ជួយបង់ គឺត្រូវបង់អូដ្ឋមួយក្បាលសម្រាប់ធ្មេញមួយ។ ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើចំនួនលើសពីនេះ រហូតដល់ពេញមួយភាគម្ភៃនៃសំណងឈាម។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា សម្រាប់មេដៃរបស់បុរសសេរីជនមូស្លីម ប្រសិនបើរបួសទាំងស្រុងដោយអចេតនា គឺត្រូវបង់មួយភាគដប់នៃសំណងឈាម។ ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើការបន្ថែមលើសពីមួយភាគដប់នោះ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា សម្រាប់ម្រាមដៃចង្អុល ប្រសិនបើរបួសទាំងស្រុងដោយអចេតនា គឺត្រូវបង់មួយភាគដប់នៃសំណងឈាម មិនលើស និងមិនតិចជាងនេះ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា សម្រាប់ម្រាមដៃកណ្តាល ប្រសិនបើរបួសទាំងស្រុង គឺត្រូវបង់ប្រាំបួនភាគដប់នៃសំណងឈាមតែប៉ុណ្ណោះ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា សម្រាប់ម្រាមដៃកូន ប្រសិនបើរបួសទាំងស្រុង គឺត្រូវបង់មួយភាគម្ភៃនៃសំណងឈាម។ ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើការបន្ថែមរហូតដល់មួយភាគដប់នៃសំណងឈាម។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្វីដែលយើងបានរៀបរាប់សម្រាប់បុរស គឺសម្រាប់ស្ត្រីត្រូវបង់ពាក់កណ្តាលនៃសំណងនោះ។ ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើការស្មើគ្នារវាងបុរសនិងស្ត្រី រហូតដល់មួយភាគបីនៃសំណងឈាម។ ពួកគេមិនបានឯកភាពគ្នាលើករណី "កូសាម៉ាស់" (ការស្បថរួម) លើចំណុចណាមួយឡើយ។ ពួកគេមិនបានឯកភាពគ្នាលើករណីអ្នកលេងមន្តអាគម និងអ្នកចោលការធ្វើសឡាតលើចំណុចណាមួយឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការសម្លាប់មូស្លីមដោយអចេតនា ត្រូវបង់សំណងឈាមពេញលេញ។ ការបាត់បង់ការមើលឃើញនៃភ្នែកទាំងពីររបស់មូស្លីមដោយអចេតនា ត្រូវបង់សំណងពេញលេញ។ ការបាត់បង់សតិសម្បជញ្ញៈដោយអចេតនា ត្រូវបង់សំណងពេញលេញ។ ម្រាមដៃទាំងដប់ ប្រសិនបើបាត់បង់ដោយអចេតនាទាំងស្រុង ត្រូវបង់សំណងពេញលេញ។ ម្រាមជើងទាំងដប់ក៏ដូចគ្នាដែរ។ ច្រមុះប្រសិនបើដាច់ទាំងស្រុងដោយអចេតនា ត្រូវបង់សំណងពេញលេញ។ បបូរមាត់ទាំងពីរប្រសិនបើដាច់ទាំងស្រុងដោយអចេតនា ត្រូវបង់សំណងពេញលេញ។ ធ្មេញទាំងអស់ប្រសិនបើរបូតទាំងស្រុងដោយអចេតនា ត្រូវបង់បីភាគប្រាំនៃសំណងឈាម។ ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើការបន្ថែមរហូតដល់សំណងពេញលេញ ឬបីភាគប្រាំនៃសំណងពេញលេញ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អណ្តាតដែលនិយាយបាន ប្រសិនបើដាច់ទាំង

ខាងក្រោមនេះគឺជាការបកប្រែអត្ថបទដែលលោកអ្នកបានផ្តល់ឱ្យ៖ ការបកប្រែ៖ ជំពូកស្តីពីការបរបាញ់ សត្វសម្រាប់ធ្វើពលិកម្ម សត្វសម្រាប់ពិធីកាត់សក់ទារក (អាក៊ីកោះ) និងអ្វីដែលហាឡាល (អនុញ្ញាត) និងអ្វីដែលហារ៉ាម (ហាមឃាត់) អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ សត្វដែលត្រូវបានបរបាញ់ដោយមូស្លីមដែលមានពេញវ័យ មានសតិសម្បជញ្ញៈល្អ មិនស្រវឹង មិនស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអ៊ីហ្រាំម (សម្រាប់ធ្វើហជ្ជ ឬអ៊ុំរ៉ោះ) មិនស្ថិតក្នុងតំបន់ហរ៉ម (មេកា ឬម៉ាឌីណា) មិនមែនជាជនជាតិហ្សង់ហ្ស៊ី (Zanj) មិនមែនជាអ្នកមិនទាន់កាត់ស្បែកចុងលិង្គ និងមិនមែនជាអ្នកស្ថិតក្នុងស្ថានភាពជូណូប (មិនទាន់ងូតទឹកសម្អាតខ្លួន) ដោយប្រើឆ្កែដែលត្រូវបានបង្ហាត់ (មិនមែនឆ្កែពណ៌ខ្មៅសុទ្ធ និងមិនមែនបង្ហាត់ដោយអ្នកមិនមែនមូស្លីម) ហើយឆ្កែនោះមិនបានស៊ីសាច់សត្វដែលវាចាប់បាននោះទេ ហើយក៏មិនបានលិទ្ធឈាមរបស់វាដែរ។ ប្រសិនបើឆ្កែនោះសម្លាប់សត្វដែលម្ចាស់វាបានបញ្ជាឱ្យទៅចាប់ ហើយសត្វនោះជាប្រភេទសត្វដែលអនុញ្ញាតឱ្យបរិភោគ ហើយគ្មានអ្នកណាម្នាក់ជាម្ចាស់សត្វនោះពីមុនមក ហើយឆ្កែនោះសម្លាប់វាមុនពេលម្ចាស់វាទៅដល់ដើម្បីធ្វើការកាត់ក (ហ្សាកាត) ដោយម្ចាស់ឆ្កែបានបញ្ជាឱ្យវាទៅចាប់សត្វនោះចំគោលដៅ និងបានរំលឹកព្រះនាមអល់ឡោះនៅពេលបញ្ជាឆ្កែ ហើយគ្មានអ្នកណាម្នាក់បញ្ជាឆ្កែផ្សេងទៀតទៅជាមួយវាទេ នោះការបរិភោគសត្វដែលចាប់បាននោះគឺហាឡាល ហើយការកាត់ករបស់វាគឺត្រឹមត្រូវ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ សត្វដែលត្រូវបានសម្លាប់ដោយឆ្កែដែលមិនបានបង្ហាត់ ឬសត្វសាហាវផ្សេងទៀត (ដូចជាបក្សី ឬសត្វជើងបួន) ដែលមិនបានបង្ហាត់ ហើយសត្វនោះបានស្លាប់បាត់បង់ជីវិតទាំងស្រុងមុនពេលម្ចាស់ទៅដល់ គឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យបរិភោគឡើយ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ប្រសិនបើអ្នកណាម្នាក់បញ្ជាឆ្កែដែលបានបង្ហាត់របស់ខ្លួនទៅចាប់សត្វ ហើយគេទៅដល់សត្វនោះនៅរស់ នោះប្រសិនបើគេធ្វើការកាត់កសត្វនោះដោយរំលឹកព្រះនាមអល់ឡោះ គឺវាហាឡាលសម្រាប់គេ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ នៅពេលឆ្កែមួយក្បាលត្រូវបានបង្ហាត់រហូតដល់ពេលបញ្ជាវាទៅ វាទៅ ហើយពេលហៅវាឈប់ វាឈប់ ហើយវាមិនស៊ីសាច់សត្វដែលវាចាប់បាន និងមិនលិទ្ធឈាមរបស់វា ដោយធ្វើបែបនេះបានបីដងជាប់ៗគ្នា នោះវាត្រូវបានចាត់ទុកថាជាឆ្កែដែលបានបង្ហាត់រួចរាល់ ហើយសត្វដែលវាសម្លាប់គឺហាឡាលសម្រាប់បរិភោគ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ សត្វដែលត្រូវបានចាប់ដោយអ្នកបដិសេធជំនឿ (មូស្រិក) ដែលមិនមែនជាមូស្លីម គ្រិស្តបរិស័ទ ម៉ាជូស៊ី ឬយូដា គឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យបរិភោគឡើយ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ប្រសិនបើមូស្លីមដែលមានសតិសម្បជញ្ញៈ ពេញវ័យ និងជាម្ចាស់អាវុធ បានបាញ់ព្រួញ ឬលំពែងទៅលើសត្វដែលអនុញ្ញាតឱ្យបរិភោគ ដោយរំលឹកព្រះនាមអល់ឡោះ ហើយព្រួញនោះត្រូវចំចំណុចស្លាប់របស់សត្វនោះរហូតវាស្លាប់ គឺវាហាឡាលសម្រាប់បរិភោគ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ សត្វចៀមគឺហាឡាលសម្រាប់បរិភោគ ប្រសិនបើម្ចាស់វាជាអ្នកកាត់ក ឬអ្នកឃ្វាលសត្វកាត់កតាមបញ្ជាម្ចាស់ ដោយអ្នកកាត់កនោះជាមូស្លីម មានសតិសម្បជញ្ញៈ ពេញវ័យ មិនស្រវឹង មិនមែនជាជនជាតិហ្សង់ហ្ស៊ី មិនមែនជាអ្នកមិនទាន់កាត់ស្បែកចុងលិង្គ មិនមែនជាទាសកររត់ចោលម្ចាស់ និងមិនស្ថិតក្នុងស្ថានភាពជូណូប ដោយរំលឹកព្រះនាមអល់ឡោះពេលកាត់ក បែរមុខទៅទិសគីប្លះ កាត់សរសៃឈាមសំខាន់ៗ កាត់បំពង់ខ្យល់ និងបំពង់អាហារឱ្យដាច់អស់ ដោយប្រើឧបករណ៍ដែកដែលមិនមែនជាការលួច ឬដណ្តើមគេមក។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ប្រសិនបើគេកាត់កដោយឧបករណ៍អ្វីក៏ដោយដែលកាត់ដាច់ដូចកាំបិត (លើកលែងតែឆ្អឹង ធ្មេញ និងក្រចក) គឺវាហាឡាល។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ សត្វដែលត្រូវបានសម្លាប់ដោយទាសករ គឺដូចគ្នានឹងសត្វដែលសម្លាប់ដោយសេរីជនដែរ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ សត្វចិញ្ចឹម (ដូចជាចៀម គោ អូដ្ឋ ពពែ) និងសត្វបរបាញ់ដែលអនុញ្ញាតឱ្យបរិភោគ ប្រសិនបើវាស្លាប់ដោយមិនបានកាត់កត្រឹមត្រូវ (ដូចជាការចាក់ចំកន្លែងផ្សេង) គឺមិនហាឡាលឡើយ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ កន្លែងកាត់កសត្វអូដ្ឋគឺនៅចន្លោះបំពង់ក និងដើមទ្រូង។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ សត្វដែលត្រូវបានកាត់កតាមលក្ខខណ្ឌដែលបានរៀបរាប់ ប្រសិនបើវាជាសត្វដែលនៅមានជីវិត (មានសង្ឃឹមថារស់) គឺការបរិភោគវាជាការអនុញ្ញាត។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ សត្វគ្រប់ប្រភេទដែលស្លាប់ដោយមិនបានកាត់កត្រឹមត្រូវ (ក្រៅពីសត្វក្នុងទឹក) គឺមិនហាឡាលឡើយ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ កូនសត្វដែលនៅក្នុងផ្ទៃម្តាយ ប្រសិនបើវាចេញមកនៅរស់ ហើយត្រូវបានកាត់ក គឺវាហាឡាល។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ត្រីដែលចាប់បានពីសមុទ្រ ទន្លេ ឬស្រះ ប្រសិនបើចាប់បាននៅរស់ ហើយត្រូវបានកាត់កដោយមូស្លីមដែលមានសតិសម្បជញ្ញៈ និងពេញវ័យ គឺវាហាឡាល។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ការបរិភោគសត្វណាមួយនៅពេលវានៅរស់ (ដោយកាត់សាច់វាទាំងរស់) គឺមិនអនុញ្ញាតឡើយ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ សត្វកណ្តូប ប្រសិនបើចាប់បាននៅរស់ ហើយត្រូវបានសម្លាប់ដោយមូស្លីមដែលមានសតិសម្បជញ្ញៈ និងពេញវ័យ តាមលក្ខខណ្ឌដែលបានរៀបរាប់ គឺវាហាឡាល។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ សត្វអូដ្ឋ (ដែលមិនមែនជាសត្វស៊ីលាមក) គឺហាឡាលទាំងការបរិភោគ ការជិះ និងការផឹកទឹកដោះរបស់វា។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ សត្វគោ ចៀម មាន់ ព្រាប ក្ងាន សត្វស្លាបព្រៃ និងសត្វស្លាបដែលមិនមែនជាក្អែក មិនមែនជាសត្វមានក្រញ៉ាំជើងមុត និងមិនមែនជាសត្វស៊ីសាកសព គឺហាឡាលសម្រាប់បរិភោគ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ការកាត់កសត្វចិញ្ចឹម និងមាន់នៅក្នុងតំបន់ហរ៉ម (មេកា) គឺហាឡាល។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ សត្វជ្រូក មិនថាឈ្មោល ឬញី តូច ឬធំ គឺហារ៉ាមទាំងសាច់ ខ្លាញ់ សរសៃ ខួរឆ្អឹង ខួរក្បាល ស្បែក និងគ្រប់ផ្នែកទាំងអស់របស់វា។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ សត្វដូចជាសត្វអូដ្ឋព្រៃ សត្វទន្សាយព្រៃ សត្វក្តាន់ និងសត្វព្រៃដទៃទៀត គឺហាឡាលសម្រាប់បរិភោគ ដរាបណាវាមិនមែនជាសត្វសាហាវដែលមានចង្កូម។

ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការសួរសុខទុក្ខអ្នកជំងឺគឺជាកុសលផលបុណ្យដ៏ធំធេង។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការរាយការណ៍នូវអ្វីដែលបានមកពីព្យាការី ﷺ មិនអនុញ្ញាតឱ្យមានការធ្វេសប្រហែសឡើយ ក៏ដូចជាការកត់ត្រា ការអាន និងការរក្សាទុកនូវអត្ថបទទាំងនោះ ប្រសិនបើវាមានស្រាប់ គឺមិនត្រូវលុបចោលនូវដានរបស់វាឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការគោរពប្រតិបត្តិមាតាបិតាគឺជាកាតព្វកិច្ច (ហ្វរឌូ) ហើយពួកគេក៏បានឯកភាពគ្នាថា ការគោរពប្រតិបត្តិជីដូនជីតាគឺជាកាតព្វកិច្ចផងដែរ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការចាប់ដៃគ្នារវាងបុរសនិងបុរសគឺហាឡាល់ (អនុញ្ញាត)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើកាតព្វកិច្ចនៃការបន្ទាបខ្សែភ្នែក (មិនសម្លឹងមើល) ទៅលើអ្នកដែលមិនមែនជាមហា រ៉ម (អ្នកដែលហាមរៀបការ) ភរិយា ឬទាសីរបស់ខ្លួន លើកលែងតែអ្នកដែលចង់រៀបការជាមួយស្ត្រីណាម្នាក់ គឺត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យមើលស្ត្រីនោះបាន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលធ្វើពិធីកាត់ស្បែកឱ្យកូនប្រុសរបស់ខ្លួន គឺគេបានធ្វើត្រឹមត្រូវហើយ ហើយពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើការអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើពិធីកាត់ស្បែកសម្រាប់ស្ត្រី។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា មិនអនុញ្ញាតឱ្យនរណាម្នាក់សម្លាប់ខ្លួនឯង ឬកាត់អវយវៈណាមួយនៃរាងកាយរបស់ខ្លួន ឬធ្វើឱ្យខ្លួនឯងឈឺចាប់ឡើយ លើកលែងតែក្នុងករណីព្យាបាលជំងឺដោយការកាត់អវយវៈដែលបង្កឱ្យមានការឈឺចាប់នោះ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការកោរពុកមាត់ចោលទាំងស្រុងគឺជាការធ្វើទារុណកម្ម (មូស្លះ) ដែលមិនអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើឡើយ ហើយនេះក៏អនុវត្តចំពោះអ្នកដឹកនាំ អ្នកដែលមានគុណធម៌ និងអ្នកប្រាជ្ញផងដែរ។ មានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការកាត់ទោសអ្នកដែលមើលងាយព្យាការី ﷺ ថាជាអ្នកកាហ្វិរ (អ្នកមិនជឿ) ឬយ៉ាងណា។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការធ្វើឱ្យមនុស្សបាត់បង់សមត្ថភាពបន្តពូជ (ការកាត់ពងស្វាស) មិនថាជាអ្នកចម្បាំង ឬទាសី ឬអ្នកដទៃទៀត ក្នុងករណីដែលមិនមែនជាការកាត់ទោសតាមច្បាប់ ឬការធ្វើទារុណកម្ម គឺជារឿងហារ៉ាម (ហាមឃាត់)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការកាត់ពុកមាត់ ការកាត់ក្រចក ការកោររោមប្រដាប់ភេទ និងការដកសក់ក្លៀក គឺជារឿងល្អ។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការកោរពុកមាត់ចោលទាំងស្រុង និងការធ្វើឱ្យសត្វ (ក្រៅពីមនុស្ស) បាត់បង់សមត្ថភាពបន្តពូជ។ ការប្រណាំង និងការបាញ់ធ្នូ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើការអនុញ្ញាតឱ្យមានការប្រណាំងសេះ ប្រណាំងអូដ្ឋ និងការរត់ប្រណាំងដោយជើង។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើការលើកទឹកចិត្តឱ្យមានការបាញ់ធ្នូ ការរៀនបាញ់ធ្នូ និងការប្រកួតប្រជែងបាញ់ធ្នូ។ ខ្ញុំមិនដឹងថាមានការខ្វែងគំនិតគ្នាណាមួយលើការអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកដឹកនាំ ឬបុគ្គលណាម្នាក់ផ្តល់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្លួនជាប្រាក់រង្វាន់ដល់អ្នកឈ្នះក្នុងការប្រណាំងសេះនោះទេ។ ហើយខ្ញុំក៏មិនដឹងថាមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រណាំងម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកទាំងពីរ ដែលមានសមត្ថភាពស្មើគ្នា ដាក់ប្រាក់ភ្នាល់ពីទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្លួន ដោយមានលក្ខខណ្ឌថា ប្រសិនបើអ្នកម្ខាងទៀតឈ្នះ គេនឹងយកប្រាក់នោះទៅ ហើយប្រសិនបើខ្លួនឯងឈ្នះ គេនឹងរក្សាទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្លួនទុក ហើយអ្នកម្ខាងទៀតមិនចាំបាច់សងអ្វីដល់គេឡើយ។

ខាងក្រោមនេះគឺជាការបកប្រែអត្ថបទដែលលោកអ្នកបានស្នើសុំ៖ ការប្រកួតប្រជែង និងការស្បថ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការប្រកួតប្រជែងពីគោលដៅមួយទៅគោលដៅមួយទៀត (ដូចជាការរត់ប្រណាំង) គឺអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើបាន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការប្រកួតបាញ់ធ្នូដោយប្រើធ្នូប្រភេទតែមួយ និងមានលក្ខខណ្ឌស្មើគ្នាក្នុងគ្រប់កាលៈទេសៈ ដោយគ្មានការលើកលែង ឬលក្ខខណ្ឌបន្ថែមណាមួយឡើយ គឺអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើបាន។ ការស្បថ និងការបន់ស្រន់ (អៃម៉ាន និងនូហ្ស៊ូ) ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា បុគ្គលដែលស្បថ មិនថាជាទាសករ ឬអ្នកមានសេរីភាព, ប្រុស ឬស្រី, ជាអ្នកគ្រប់អាយុ, ជាមូស្លីម, មានសតិបញ្ញាពេញលេញ, មិនមែនជាអ្នកដែលត្រូវបានបង្ខិតបង្ខំ, មិនមែនជាអ្នកដែលកំពុងខឹងខ្លាំង និងមិនមែនជាអ្នកស្រវឹងនោះទេ ប្រសិនបើបុគ្គលដែលបានរៀបរាប់ខាងលើនេះស្បថដោយប្រើព្រះនាមមួយក្នុងចំណោមព្រះនាមរបស់អល់ឡោះ (ដូចជា៖ អល់ឡោះ, អារ៉ះហ៍ម៉ាន, អារ៉ះហ៊ីម និងព្រះនាមដទៃទៀតដែលបានលើកឡើងក្នុងគម្ពីរគួរអាន) ហើយក្នុងចិត្តរបស់គេមានបំណងចង់ស្បថចំពោះអល់ឡោះតែមួយគត់, បានតាំងចិត្តយ៉ាងមុតមាំក្នុងចិត្ត, មិនបានលើកលែង (Istithna) ទាំងក្នុងពេលស្បថ ឬក្រោយពេលស្បថ, ហើយអ្វីដែលគេស្បថថានឹងធ្វើនោះគឺជាអំពើបាប ឬគេស្បថថានឹងមិនធ្វើអ្វីមួយដោយខ្លួនឯង ប៉ុន្តែក្រោយមកគេបែរជាធ្វើរឿងនោះដោយខ្លួនឯងទាំងដឹងខ្លួន និងមានបំណងចង់បំពានពាក្យស្បថរបស់ខ្លួន ហើយអ្វីដែលគេបានធ្វើនោះមិនមែនជាអំពើល្អជាងអ្វីដែលគេបានបោះបង់ចោលនោះទេ នោះគេចាត់ទុកថាជាអ្នកបំពានពាក្យស្បថ ហើយគេត្រូវតែបង់កាហ្វារ៉ោះ (សំណងនៃការបំពានពាក្យស្បថ)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើករណីដែលខ្វះលក្ខខណ្ឌណាមួយក្នុងចំណោមអ្វីដែលបានរៀបរាប់ខាងលើថា តើវាចាត់ទុកជាការបំពានពាក្យស្បថដែរឬទេ? ហើយតើត្រូវបង់កាហ្វារ៉ោះដែរឬទេ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលស្បថដោយយកសិទ្ធិរបស់ហ្សៃដ៍ ឬអាំរ៉ូ ឬសិទ្ធិរបស់ឪពុកគេមកធ្វើជាការស្បថ នោះគេជាអ្នកមានបាប ប៉ុន្តែមិនមានកាហ្វារ៉ោះលើរូបគេឡើយ។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នា ប្រសិនបើគេស្បថដោយអ្វីដែលមិនមែនជាព្រះនាមរបស់អល់ឡោះ ឬស្បថដោយការកាត់កូនខ្លួនឯង ឬសត្វដែលត្រូវធ្វើពលិកម្ម ឬសត្វរបស់ជនដទៃ ឬស្បថដោយគម្ពីរគួរអាន ឬស្បថដោយការបន់ស្រន់ដែលប្រៀបដូចជាការស្បថ ឬស្បថថាខ្លួនជាអ្នកប្រឆាំងនឹងសាសនាឥស្លាម ឬស្បថដោយការលែងលះ (តាលក់) ឬការធ្វើហ្ស៊ីហារ (ការប្រៀបធៀបភរិយាទៅនឹងម្តាយ) ឬការហាមឃាត់អ្វីមួយដែលអល់ឡោះបានអនុញ្ញាត ឬនិយាយថា "ខ្ញុំស្បថ" ឬ "អល់ឡោះដឹង" ឬ "វាមិនអនុញ្ញាតសម្រាប់ខ្ញុំ" ឬ "សូមឱ្យបណ្តាសារបស់អល់ឡោះធ្លាក់លើខ្ញុំ" ឬ "សូមឱ្យអល់ឡោះធ្វើឱ្យខ្ញុំអាម៉ាស់" ឬ "សូមឱ្យអល់ឡោះបំផ្លាញខ្ញុំ" ឬ "សូមឱ្យអល់ឡោះកាត់ដៃខ្ញុំ" ឬ "សូមឱ្យអល់ឡោះកាត់ឆ្អឹងខ្នងខ្ញុំ" ឬស្បថដោយសកម្មភាពណាមួយរបស់អល់ឡោះដែលប្រៀបដូចជាការស្បថ តើត្រូវបង់កាហ្វារ៉ោះដែរឬទេ ប្រសិនបើគេបំពានលើអ្វីដែលគេបានស្បថនោះ? ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាលើរាល់ចំណុចដែលបានលើកឡើងខាងលើថា តើមានកាហ្វារ៉ោះដែរឬទេ? និងទាក់ទងនឹងរបៀបនៃការបង់កាហ្វារ៉ោះ និងកាតព្វកិច្ចនៃកាហ្វារ៉ោះខ្លះៗ។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាលើការស្បថដោយការលែងលះ (តាលក់) ថា តើវាចាត់ទុកជាការលែងលះដែលត្រូវអនុវត្ត ឬគ្រាន់តែជាការស្បថដែលមិនចាំបាច់អនុវត្ត? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលស្បថដោយព្រះនាមរបស់អល់ឡោះដូចដែលបានរៀបរាប់ ដើម្បីធ្វើអ្វីមួយដោយខ្លួនឯងនៅពេលវេលាជាក់លាក់ណាមួយ ហើយពេលវេលានោះបានកន្លងផុតទៅដោយគេមិនបានធ្វើរឿងនោះដោយខ្លួនឯងទាំងដឹងខ្លួន និងមានបំណងចង់បំពានពាក្យស្បថ ហើយអ្វីដែលគេបានបោះបង់ចោលនោះមិនមែនជាអំពើល្អជាងអ្វីដែលគេបានស្បថថានឹងធ្វើនោះទេ នោះគេចាត់ទុកថាជាអ្នកបំពានពាក្យស្បថ ហើយគេត្រូវតែបង់កាហ្វារ៉ោះ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើគេនិយាយថា "វ៉ាល់ឡោះហ៊ី" (សូមស្បថដោយអល់ឡោះ) ឬ "តាល់ឡោះហ៊ី" ឬ "ប៊ីលឡោះហ៊ី" នោះវាចាត់ទុកជាការស្បថ។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាលើពាក្យផ្សេងពីនេះ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលស្បថដោយព្រះនាមរបស់អល់ឡោះដូចដែលបានរៀបរាប់ រួចនិយាយបន្តភ្លាមៗថា "អ៊ិនសាហ៍អល់ឡោះ" (ប្រសិនបើអល់ឡោះមានបំណង) ឬ "លើកលែងតែអល់ឡោះមានបំណង" ដោយមានបំណងលើកលែង (Istithna) មុនពេលបញ្ចប់ពាក្យស្បថ នោះគេមិនចាំបាច់បង់កាហ្វារ៉ោះឡើយ ហើយក៏មិនចាត់ទុកថាជាការបំពានពាក្យស្បថដែរ ទោះបីជាគេមិនបានធ្វើតាមអ្វីដែលគេស្បថទាំងដោយចេតនា ឬមិនដោយចេតនាក៏ដោយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា កាហ្វារ៉ោះបន្ទាប់ពីការបំពានពាក្យស្បថ គឺអាចធ្វើបានដោយការលែងទាសករ, ការផ្តល់អាហារ, ការផ្តល់សម្លៀកបំពាក់ ឬការถือសីល (សោម)។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាថា តើអាចបង់កាហ្វារ៉ោះមុនពេលស្បថបានដែរឬទេ? ពួកគេមិនបានឯកភាពគ្នាលើអ្វីដែលចាត់ទុកថាជា "ការស្បថឥតប្រយោជន៍" (Lagwul Yamin) ដែលអាចសន្និដ្ឋានជាចំណុចរួមបានឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើបុរស ឬស្ត្រីមូស្លីមម្នាក់បំពានពាក្យស្បថ ហើយត្រូវបង់កាហ្វារ៉ោះ នោះគេត្រូវលែងទាសករមូស្លីមដែលមានរាងកាយគ្រប់គ្រាន់ (មិនពិការ) ហើយទាសករនោះមិនមែនជាអ្នកដែលត្រូវលែងដោយសារច្បាប់មរតក ឬសាច់ញាតិ ឬមូលហេតុផ្សេងទៀតឡើយ។ ទាសករនោះមិនមែនជាទាសករដែលជាម្តាយរបស់កូនម្ចាស់ (Ummu Walad) ឬទាសករដែលបានចុះកិច្ចសន្យាដោះលែង (Mukatab) ឬទាសករដែលម្ចាស់សន្យាលែងក្រោយពេលម្ចាស់ស្លាប់ (Mudabbar) ឡើយ។ ការលែងនេះគឺអនុញ្ញាតមិនថាទាសករនោះជាប្រុស ឬស្រី។ ពួកគេមិនបានឯកភាពគ្នាលើការផ្តល់អាហារដែលអាចសន្និដ្ឋានជាចំណុចរួមបានឡើយ ក្រៅពីការឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើគេផ្តល់អាហារដល់ជនក្រីក្រចំនួន ១០ នាក់ ដែលជាអ្នកមានសេរីភាព, ជាមូស្លីម, និងជាមនុស្សផ្សេងៗគ្នា ដោយមានបំណងបង់កាហ្វារ៉ោះបន្ទាប់ពីការបំពានពាក្យស្បថ នោះវាចាត់ទុកថាគ្រប់គ្រាន់។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នា ប្រសិនបើគេផ្តល់អាហារតិចជាងនេះ ឬផ្តល់សម្លៀកបំពាក់។ ពួកគេមិនបានឯកភាពគ្នាលើរបៀបនៃការផ្តល់សម្លៀកបំពាក់ ក្រៅពីការឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើគេផ្តល់សម្លៀកបំពាក់ដល់ជនក្រីក្រចំនួន ១០ នាក់ ដែលជាអ្នកមានសេរីភាព, ជាមូស្លីម, និងជាមនុស្សផ្សេងៗគ្នា ដែលអាចប្រើសម្រាប់ធ្វើសឡាតបាន ដោយមានបំណងបង់កាហ្វារ៉ោះ នោះវាចាត់ទុកថាគ្រប់គ្រាន់។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នា ប្រសិនបើគេផ្តល់តិចជាងនេះ ឬផ្តល់អាហារ ឬផ្តល់អាហារដល់មនុស្សម្នាក់រយៈពេល ១០ ថ្ងៃ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា គេមានសិទ្ធិជ្រើសរើសរវាងការលែងទាសករ, ការផ្តល់សម្លៀកបំពាក់ ឬការផ្តល់អាហារ។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាលើការលែងទាសករដែលមិនមែនជាមូស្លីម ឬទាសករពិការ និងការផ្តល់អាហារ ឬសម្លៀកបំពាក់ដល់អ្នកមិនមែនជាមូស្លីម។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាលើការផ្តល់សម្លៀកបំពាក់ ឬអាហារដល់មនុស្សមួយចំនួនក្នុងចំណោម ១០ នាក់នោះ តើវាគ្រប់គ្រាន់ដែរឬទេ? លោក ស៊ូហ្វ៊្យាន អត្តៅរី បានមានប្រសាសន៍ថា វាគ្រប់គ្រាន់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលមិនអាចលែងទាសករ, មិនអាចផ្តល់សម្លៀកបំពាក់ និងមិនអាចផ្តល់អាហារបាន មិនថាជាអ្នកមានសេរីភាព ឬទាសករ, ប្រុស ឬស្រី នៅពេលដែលគេបំពានពាក្យស្បថ នោះគេត្រូវถือសីល (សោម) ចំនួន ៣ ថ្ងៃ ដោយអាចធ្វើបានជាប់ៗគ្នា នោះវាចាត់ទុកថាគ្រប់គ្រាន់។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាលើករណីទាសករដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិ និងអ្នកដែលស្ថានភាពជីវិតផ្លាស់ប្តូរពីក្រទៅមាន ឬពីមានទៅក្រ ដែលមិនអាចសន្និដ្ឋានជាចំណុចរួមបាន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលបន់ស្រន់ (ណាហ្សារ) ក្នុងចំណោមបុរសដែលមានសេរីភាព, មានសតិបញ្ញា, គ្រប់អាយុ, មិនស្រវឹង ថានឹងធ្វើសឡាតក្នុងពេលវេលាដែលអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើសឡាត, ឬផ្តល់ទានពីទ្រព្យសម្បត្តិដែលខ្លួនមាន (បន្ទាប់ពីទុកសម្រាប់ខ្លួនឯង និងគ្រួសារ), ឬធ្វើអ៊ុំរ៉ោះ, ឬធ្វើហជ្ជ, ឬถือសីល, ឬធ្វើអ៊ិអិតិកាហ្វ (ស្នាក់នៅក្នុងវិហារ), ឬលែងទាសករដែលខ្លួនមាននៅពេលបន់ស្រន់នោះ ដោយមានបំណងអរគុណដល់អល់ឡោះចំពោះរឿងអ្វីមួយដែលមិនមែនជាអំពើបាប នោះវាជាកាតព្វកិច្ចដែលគេត្រូវតែអនុវត្តតាមអ្វីដែលបានបន់ស្រន់ ដរាបណាទ្រព្យសម្បត្តិ ឬទាសករនោះមិនទាន់បាត់បង់ពីកម្មសិទ្ធិរបស់គេ ឬគេមិនមែនជាអ្នកជំងឺ ឬលើសពីមួយភាគបីនៃទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គេ។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាលើអ្នកដែលបន់ស្រន់ធ្វើសឡាតក្នុងវិហារជាក់លាក់ណាមួយ តើវាគ្រប់គ្រាន់ដែរឬទេប្រសិនបើធ្វើនៅវិហារផ្សេង? ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាលើស្ត្រី, ទាសករ, និងករណីទ្រព្យសម្បត្តិដែលបាត់បង់ពីកម្មសិទ្ធិរួចត្រឡប់មកវិញ និងករណីអ្នកជំងឺ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលបន់ស្រន់ធ្វើអំពើបាប គឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យអនុវត្តតាមការបន់ស្រន់នោះឡើយ។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាថា តើត្រូវបង់កាហ្វារ៉ោះដែរឬទេចំពោះការមិនអនុវត្តតាមនោះ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលបន់ស្រន់ដើរទៅកាន់វិហារអាល់ហារ៉ាមនៅទីក្រុងម៉ាកកាស់ ហើយមានបំណងធ្វើហជ្ជ ឬអ៊ុំរ៉ោះ ប្រសិនបើរឿងអ្វីមួយកើតឡើង នោះគេត្រូវតែធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីនោះ។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាថា តើត្រូវដើរដោយថ្មើរជើង ឬអាចជិះយានជំនិះបាន? និងមានទស្សនៈខុសគ្នាលើវិហារដទៃទៀត។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាលើការបន់ស្រន់ទូទៅដែលមិនមានលក្ខខណ្ឌ និងការបន់ស្រន់ដែលប្រៀបដូចជាការស្បថ តើវាជាកាតព្វកិច្ចដែរឬទេ? និងមានកាហ្វារ៉ោះដែរឬទេ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលបន់ស្រន់ធ្វើអ្វីមួយដែលមិនមែនជាអំពើល្អ និងមិនមែនជាអំពើបាប នោះមិនមានកាតព្វកិច្ចអ្វីលើរូបគេឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលបន់ស្រន់ថានឹងជូនសត្វអូដ្ឋទៅកាន់ទីក្រុងម៉ាកកាស់ ប្រសិនបើរឿងអ្វីមួយកើតឡើង នោះគេត្រូវតែជូនសត្វអូដ្ឋនោះទៅ។

ខាងក្រោមនេះគឺជាការបកប្រែអត្ថបទស្តីពី «ការរំដោះទាសករ» (អាល់-‘Itq)៖ ការរំដោះទាសករ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ការរំដោះទាសករដោយមូស្លីមម្នាក់ដែលមានសេរីភាព ពេញវ័យ មានសតិសម្បជញ្ញៈល្អ និងមិនមែនជាអ្នកស្រវឹង ជូនចំពោះទាសករមូស្លីមដែលមិនមែនជាកូនដែលកើតពីការខុសច្បាប់ (ហ្ស៊ីណា) និងមិនមែនជាអ្នកប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋ គឺជាអំពើល្អ។ លោក អាប់ប៊ូ ហ្សៃដ៍ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ អ្នកណាដែលរំដោះទាសកររបស់ខ្លួនដែលខ្លួនបានជ្រើសរើសរួចហើយ ការរំដោះនោះមិនត្រូវបានទទួលស្គាល់ឡើយ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលរំដោះទាសករប្រុស ឬទាសករស្រីរបស់ខ្លួន ដែលខ្លួនមានសិទ្ធិគ្រប់គ្រងស្របច្បាប់ ដោយខ្លួនជាអ្នកមានសេរីភាព ពេញវ័យ មានសតិសម្បជញ្ញៈល្អ មិនមែនជាអ្នកត្រូវបានហាមឃាត់សិទ្ធិ (ដោយច្បាប់) មិនមែនជាអ្នកត្រូវបានបង្ខិតបង្ខំ និងមានសុខភាពរាងកាយល្អ នោះការរំដោះគឺមានសុពលភាព ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ មិនមានការយកទ្រព្យសម្បត្តិពីពួកគេ ឬពីអ្នកដទៃឡើយ ហើយពួកគេទាំងពីរនៅរស់ និងស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ម្ចាស់ ហើយម្ចាស់មិនមានបំណុលដែលគ្របដណ្តប់លើតម្លៃនៃទាសករទាំងនោះ ហើយទាសករទាំងនោះមិនមែនជាវត្ថុបញ្ចាំ មិនមែនជាអ្នកជួល និងមិនមែនជាអ្នកបម្រើជាប់កិច្ចសន្យា។ អ្នកប្រាជ្ញមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើសុពលភាពនៃការរំដោះក្នុងករណីផ្សេងៗក្រៅពីអ្វីដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ និងចំពោះអ្នកដែលរំដោះទាសកររបស់ខ្លួនត្រឹមតែមួយផ្នែក តើត្រូវរំដោះឱ្យពេញលេញឬយ៉ាងណា? និងចំពោះអ្នកដែលគ្រប់គ្រងសាច់ញាតិដែលហាមឃាត់ការរៀបការ (ដោយសារខ្សែស្រឡាយ ឬការបៅទឹកដោះ) តើទាសករនោះនឹងមានសេរីភាពដោយស្វ័យប្រវត្តិឬយ៉ាងណា? អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលរំដោះទាសកររបស់ខ្លួនតាមរបៀបដែលបានរៀបរាប់ខាងលើដោយត្រឹមត្រូវ និងមិនមែនជាការលះបង់ចោល (សៃអីបា) ហើយអ្នកដែលរំដោះនោះមិនមានឪពុកដែលធ្លាប់រំដោះទាសករនោះពីមុនមកទេ នោះសិទ្ធិការពារ (វីឡា) គឺជារបស់អ្នករំដោះនោះ។ អ្នកប្រាជ្ញមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើករណី «សៃអីបា» (ការលះបង់ទាសករដោយគ្មានសិទ្ធិការពារ) និងការរំដោះអ្នកដែលមានបំណុលជំពាក់ជុំវិញខ្លួន។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ការរំដោះសត្វ (ដែលមិនមែនជាមនុស្ស) គឺមិនអនុញ្ញាតឡើយ ហើយសិទ្ធិគ្រប់គ្រងក៏មិនបាត់បង់ដោយសារការធ្វើបែបនោះដែរ។ អ្នកប្រាជ្ញមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការលែងសត្វឱ្យមានសេរីភាព ឬសត្វដែលវង្វេងបាត់ តើសិទ្ធិគ្រប់គ្រងនឹងបាត់បង់ឬយ៉ាងណា? អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលបរិច្ចាគទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកដទៃ ឬផ្តល់អំណោយនូវអ្វីដែលខ្លួនមិនមែនជាម្ចាស់ នោះគឺមិនមានសុពលភាពឡើយ។ អ្នកប្រាជ្ញមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការរំដោះអ្វីដែលខ្លួនមិនមែនជាម្ចាស់។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ការធ្វើ «តាត់ប៊ីរ» (ការសន្យារំដោះទាសករក្រោយពេលម្ចាស់ស្លាប់) ដោយមូស្លីមម្នាក់តាមលក្ខខណ្ឌដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ គឺអាចអនុញ្ញាតបាន។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលនិយាយទៅកាន់ទាសករប្រុស ឬស្រីរបស់ខ្លួនដែលខ្លួនមានសិទ្ធិគ្រប់គ្រងស្របច្បាប់ថា «អ្នកនឹងមានសេរីភាពក្រោយពេលខ្ញុំស្លាប់» នោះគឺជាការធ្វើ «តាត់ប៊ីរ» ដែលត្រឹមត្រូវ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើម្ចាស់ស្លាប់ដោយមិនបានដកពាក្យសន្យា និងមិនបានលក់ទាសករនោះចេញ ហើយម្ចាស់មានទ្រព្យសម្បត្តិដែលត្រូវកាត់ចេញពីមួយភាគបីនៃមរតក នោះទាសករនោះនឹងមានសេរីភាពទាំងស្រុង។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើម្ចាស់ស្លាប់ដោយមិនមានទ្រព្យសម្បត្តិក្រៅពីតម្លៃនៃទាសករនោះ នោះទាសករនឹងមានសេរីភាពត្រឹមតែមួយភាគបីនៃតម្លៃខ្លួនប៉ុណ្ណោះ។ អ្នកប្រាជ្ញមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើផ្នែកដែលនៅសល់ តើត្រូវរំដោះឬយ៉ាងណា? និងថាតើត្រូវឱ្យទាសករធ្វើការសងថ្លៃខ្លួនឯង (អ៊ីសទីសអះ) ឬមិនចាំបាច់? អ្នកប្រាជ្ញមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការរួមភេទជាមួយទាសករដែលត្រូវបានសន្យារំដោះតាមកាលកំណត់។ លោក ម៉ាលីក បានមានប្រសាសន៍ថា៖ មិនអនុញ្ញាតឱ្យរួមភេទជាមួយនាងឡើយ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ការរំដោះដោយមានលក្ខខណ្ឌតាមកាលកំណត់គឺអាចអនុញ្ញាតបាន។ អ្នកប្រាជ្ញមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើសិទ្ធិរបស់ម្ចាស់ក្នុងការលក់ទាសករដែលត្រូវបានសន្យារំដោះនោះចេញពីការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួន។ អ្នកប្រាជ្ញមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការដកពាក្យសន្យារំដោះ (តាត់ប៊ីរ) វិញ។ អ្នកប្រាជ្ញមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការរួមភេទជាមួយទាសករដែលត្រូវបានសន្យារំដោះតាមកាលកំណត់ ឬតាមលក្ខខណ្ឌ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើទាសករស្រីដែលម្ចាស់មានសិទ្ធិរួមភេទស្របច្បាប់បានមានផ្ទៃពោះពីម្ចាស់របស់នាង ហើយនាងបានសម្រាលកូនដែលប្រាកដថាជាកូនរបស់ម្ចាស់ នោះនាងត្រូវបានគេហៅថា «អ៊ុំមុលវ៉ាឡាដ» (ម្តាយរបស់កូនម្ចាស់)។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា នៅពេលទាសករស្រីមានផ្ទៃពោះដូចបានរៀបរាប់ គឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យលក់នាង មិនអនុញ្ញាតឱ្យរៀបការជាមួយនាង និងមិនអនុញ្ញាតឱ្យដកនាងចេញពីការគ្រប់គ្រងឡើយ រហូតទាល់តែនាងសម្រាលកូន។ អ្នកប្រាជ្ញមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើករណីនេះបន្ទាប់ពីនាងសម្រាលកូនរួច។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ក្នុងអំឡុងពេលសម្រាលកូន មិនអនុញ្ញាតឱ្យជួលនាងឡើយ ហើយមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើករណីនេះក្រោយពេលសម្រាល។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ម្ចាស់អាចរួមភេទជាមួយនាងបានទាំងពេលមានផ្ទៃពោះ ឬមិនមានផ្ទៃពោះ ដរាបណានាងមិនមែនជាអ្នកកំពុងមករដូវ ឬកំពុងសម្រាកក្រោយសម្រាល ឬកំពុងถือសីល (សោម) ឬម្ចាស់កំពុងស្ថិតក្នុងសភាព «អ៊ីហ្រាំ» ឬកំពុងធ្វើ «អ៊ីតិកាហ្វ»។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា កូនដែលកើតពីម្ចាស់ដូចបានរៀបរាប់ មិនអនុញ្ញាតឱ្យលក់ មិនអនុញ្ញាតឱ្យផ្តល់ជាអំណោយ និងមិនអនុញ្ញាតឱ្យនរណាម្នាក់គ្រប់គ្រងឡើយ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា កូននោះនឹងទទួលបានមរតកពីឪពុកដូចជាកូនដែលកើតពីស្ត្រីមានសេរីភាពដែរ ហើយកូននោះក៏ទទួលបានសិទ្ធិការពារ (វីឡា) ពីឪពុកនិងជីតារបស់គេផងដែរ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ឋានៈរបស់ «អ៊ុំមុលវ៉ាឡាដ» ដរាបណាម្ចាស់មិនទាន់ស្លាប់ ឬមិនទាន់រំដោះនាង គឺដូចទៅនឹងទាសករស្រីធម្មតាដែរ លើកលែងតែរឿងសឡាត ការលក់ ការជួល ការដកចេញពីការគ្រប់គ្រង និងការរៀបការ។ អ្នកប្រាជ្ញមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើរឿងទាំងអស់នេះ ប៉ុន្តែបានឯកភាពគ្នាថា នាងមានឋានៈដូចទាសករស្រីធម្មតាក្នុងរឿងការកំណត់ទោស (ហ៊ូឌូដ) មរតក និងហ្សាកាត់។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា អ៊ីប្រាហ៊ីម ជាបុត្ររបស់រ៉សូល (ស.អ.វ) គឺកើតមកមានសេរីភាព ហើយម្តាយរបស់គាត់គឺ ម៉ារីយ៉ា ជា «អ៊ុំមុលវ៉ាឡាដ» របស់រ៉សូល (ស.អ.វ) ដែលត្រូវបានហាមឃាត់សម្រាប់បុរសដទៃ និងមិនមែនជាទាសករធម្មតា ហើយរ៉សូល (ស.អ.វ) បានរួមភេទជាមួយនាងក្រោយពេលនាងសម្រាលកូន ហើយនាងមិនត្រូវបានលក់ ឬបរិច្ចាគក្រោយពេលរ៉សូល (ស.អ.វ) ស្លាប់ឡើយ ហើយនាងក៏មានសេរីភាពក្រោយពេលរ៉សូល (ស.អ.វ) ស្លាប់ទៅ។ អ្នកប្រាជ្ញមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើ «អ៊ុំមុលវ៉ាឡាដ» ដែលមានកូនពីអ្នកដទៃក្រៅពីម្ចាស់របស់នាង។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ទាសករប្រុសនិងស្រីដែលជាមូស្លីម ពេញវ័យ មានសតិសម្បជញ្ញៈល្អ និងមានសមត្ថភាពរកស៊ី ប្រសិនបើពួកគេស្នើសុំម្ចាស់ឱ្យធ្វើកិច្ចសន្យារំដោះ (គីតាប៉ា) ហើយម្ចាស់យល់ព្រមតាមលក្ខខណ្ឌដែលបានកំណត់ នោះគឺជាកិច្ចសន្យាដែលត្រឹមត្រូវ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា នៅពេលម្ចាស់ធ្វើកិច្ចសន្យារំដោះជាមួយទាសកររបស់ខ្លួន ហើយពួកគេបានសងប្រាក់តាមកាលកំណត់ នោះពួកគេនឹងមានសេរីភាព។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ស្ត្រីដែលមានសតិសម្បជញ្ញៈ ពេញវ័យ និងជាមូស្លីម គឺមានឋានៈដូចបុរសក្នុងរឿងការរំដោះទាសករ និងការធ្វើ «តាត់ប៊ីរ»។ អ្នកប្រាជ្ញមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើចំណុចផ្សេងៗក្រៅពីអ្វីដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ ដែលមិនអាចរកការឯកភាពគ្នាបាន។

ពួកអ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ការធ្វើកិច្ចសន្យាដោះលែងទាសករ (កិតាបាហ៍) ដោយប្រើប្រាស់អ្វីដែលមិនអនុញ្ញាត (ខុសច្បាប់) គឺមិនមានសុពលភាពឡើយ។ ប៉ុន្តែពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាក្នុងករណីថា តើការធ្វើកិច្ចសន្យានោះអាចធ្វើឱ្យទាសករទទួលបានសេរីភាពដែរឬទេ? ហើយចំពោះការលក់ទាសករដែលស្ថិតក្នុងកិច្ចសន្យា (មុការតាប់) ដែលនឹងទទួលបានសេរីភាពនៅពេលបង់ប្រាក់គ្រប់ចំនួននោះ តើអាចអនុញ្ញាតឱ្យលក់បានដែរឬទេ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ទាសករស្រីដែលម្ចាស់អាចរួមរ័កបាននោះ គឺការរួមរ័កជាមួយនាងគឺហាឡាល (អនុញ្ញាត) មុនពេលធ្វើកិច្ចសន្យាដោះលែង ប៉ុន្តែវាជាហារ៉ាម (ហាមឃាត់) បន្ទាប់ពីនាងទទួលបានសេរីភាពតាមរយៈការបង់ប្រាក់គ្រប់ចំនួន។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាចំពោះការរួមរ័កជាមួយនាងក្នុងអំឡុងពេលកំពុងស្ថិតក្នុងកិច្ចសន្យា។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ទាសករដែលស្ថិតក្នុងកិច្ចសន្យា (មុការតាប់) មានសិទ្ធិលក់ និងទិញអ្វីដែលគេសង្ឃឹមថានឹងបង្កើនទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គេ ដោយមិនចាំបាច់សុំការអនុញ្ញាតពីម្ចាស់ឡើយ ដរាបណាគេមិនធ្វើដំណើរទៅទីឆ្ងាយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ដរាបណាភាគីទាំងពីរមិនទាន់ព្រមព្រៀងគ្នាលើការលុបចោលកិច្ចសន្យា ហើយទាសករនោះមិនទាន់អសមត្ថភាពក្នុងការបង់ប្រាក់ ហើយម្ចាស់ក៏មិនទាន់លក់គេនោះ ម្ចាស់មិនមានសិទ្ធិដកហូតទ្រព្យសម្បត្តិដែលទាសកររកបានក្រោយពេលធ្វើកិច្ចសន្យានោះទេ។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាចំពោះទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់ដែលមានមុនពេលធ្វើកិច្ចសន្យា និងចំពោះកូនរបស់ទាសករស្រីនោះថា តើពួកគេជាទាសកររបស់ម្ចាស់ ឬជាអ្នកស្ថិតក្នុងកិច្ចសន្យា ឬយ៉ាងណាផ្សេងទៀត? ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាចំពោះកិច្ចសន្យាដោះលែងទាសករ បន្ទាប់ពីម្ចាស់បានស្លាប់ទៅ តើកិច្ចសន្យានោះនៅមានសុពលភាពដែរឬទេ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ទាសករដែលម្ចាស់បានអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើជំនួញ គឺគេមានសិទ្ធិលក់ និងទិញអ្វីដែលម្ចាស់បានអនុញ្ញាតឱ្យគេធ្វើ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ម្ចាស់មានសិទ្ធិដកហូតទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ទាសករខ្លួន ដរាបណាទាសករនោះមិនមែនជាអ្នកស្ថិតក្នុងកិច្ចសន្យា (មុការតាប់) ឬជាទាសករស្រីដែលមានកូនជាមួយម្ចាស់ (អុំមុលវ៉ាលីដ) ឬជាអ្នកដែលត្រូវបានដោះលែងដោយមានលក្ខខណ្ឌជិតដល់ពេលកំណត់។ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាក្នុងករណីថា តើម្ចាស់មានសិទ្ធិដកហូតទ្រព្យសម្បត្តិពីអ្នកដែលបានរៀបរាប់ខាងលើដែរឬទេ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា សិទ្ធិការពារ និងទំនុកបម្រុង (វីឡា) របស់ទាសករដែលស្ថិតក្នុងកិច្ចសន្យា នៅពេលគេទទួលបានសេរីភាពតាមរយៈការបង់ប្រាក់គ្រប់ចំនួននោះ គឺមិនមែនជារបស់ម្ចាស់ដែលបានធ្វើកិច្ចសន្យាជាមួយគេនោះទេ ដូចដែលយើងបានរៀបរាប់ចំពោះអ្នកដែលត្រូវបានដោះលែងដទៃទៀត។ ជំពូក ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការប្រើសីវ៉ាក (ដុសធ្មេញ) សម្រាប់អ្នកដែលមិនមែនជាអ្នកកាន់សីល (សោម) គឺជារឿងល្អ ប៉ុន្តែពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាចំពោះអ្នកដែលកំពុងកាន់សីល។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការទុកសក់វែងដល់ត្រចៀក និងការបែងសក់នៅចំថ្ងាសគឺជារឿងល្អ ហើយការទុកសក់ស្កូវដោយមិនជ្រលក់ពណ៌គឺជារឿងដែលអនុញ្ញាត។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការដែលមនុស្សម្នាក់ធ្វើបាបអ្នកដទៃដោយអយុត្តិធម៌ គឺដោយការធ្វើបាបអ្នកដែលមិនបានធ្វើបាបខ្លួនដោយចេតនា គឺជារឿងដែលមិនអនុញ្ញាត។ ឧទាហរណ៍ដូចជា ការដែលសត្រូវរបស់មូស្លីម ឬកាហ្វារ (អ្នកមិនមែនមូស្លីម) មកដល់ទឹកដីរបស់ក្រុមមនុស្សមួយ ហើយនិយាយថា៖ "ចូរប្រគល់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកមកឱ្យខ្ញុំ"។

ខាងក្រោមនេះគឺជាការបកប្រែអត្ថបទដែលលោកអ្នកបានស្នើសុំ៖ ផ្នែកទី ១ ប្រសិនបើមាននរណាម្នាក់និយាយថា៖ «ចូរប្រគល់ទ្រព្យនេះ ឬរបស់នេះមកឱ្យខ្ញុំ» ខណៈដែលខ្លួនគ្មានសិទ្ធិអ្វីលើរបស់នោះឡើយ តាមបទបញ្ញត្តិនៃសាសនាឥស្លាម ឬនិយាយថា៖ «ចូរប្រគល់ប្រពន្ធរបស់បុគ្គលនេះ ឬទាសីរបស់បុគ្គលនេះមកឱ្យខ្ញុំ» ឬ «ចូរធ្វើកិច្ចការនេះ ឬកិច្ចការនោះ» ដែលជាកិច្ចការមិនអនុញ្ញាតក្នុងសាសនាឥស្លាមនោះ គឺគ្មានការខ្វែងគំនិតគ្នារវាងមូស្លីមណាម្នាក់ឡើយថា ការឆ្លើយតបទៅនឹងសំណើទាំងនោះគឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើឡើយ ទោះបីជាការបដិសេធមិនធ្វើតាមសំណើនោះ អាចនាំឱ្យមានការវិនាសហិនហោចដល់មនុស្សទាំងអស់ក៏ដោយ។ ផ្នែកទី ២៖ ជំពូកស្តីពីការឯកភាពគ្នា (អ៊ីជ្មា) ក្នុងជំនឿ ដែលអ្នកណាប្រឆាំងនឹងការឯកភាពគ្នានេះ នឹងត្រូវចាត់ទុកថាជាអ្នកកាហ្វិរ (អ្នកបដិសេធជំនឿ) ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អល់ឡោះ (ស៊ុបហានះហ៊ូ វ៉ាតាអាឡា) គឺទ្រង់តែមួយគត់ គ្មានដៃគូសម្រាប់ទ្រង់ឡើយ ទ្រង់គឺជាអ្នកបង្កើតគ្រប់សព្វសត្វលោកទាំងអស់ក្រៅពីទ្រង់។ ហើយថា ទ្រង់ (តអាឡា) គឺមានតាំងពីដើមមកតែមួយគត់ ដោយគ្មានអ្វីផ្សេងទៀតនៅជាមួយទ្រង់ឡើយ បន្ទាប់មកទ្រង់បានបង្កើតគ្រប់សព្វសត្វលោកទាំងអស់តាមដែលទ្រង់មានបំណង។ ហើយថា វិញ្ញាណ (អាន់-ណាក់ស៍) គឺជាអ្វីដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង អាល់-អើរ៍ស (បល្ល័ង្ករបស់អល់ឡោះ) ក៏ជាអ្វីដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង ហើយពិភពលោកទាំងមូលសុទ្ធតែជាអ្វីដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង។ ហើយថា ការតែងតាំងព្យាការី (នូប៊ូវ៉ាត់) គឺជាការពិត ហើយថាពិតជាមានព្យាការីជាច្រើនរូប ដែលក្នុងចំណោមពួកគេមានអ្នកដែលអល់ឡោះ (តអាឡា) បានបញ្ចេញឈ្មោះក្នុងគម្ពីរគួរអាន និងមានអ្នកដែលទ្រង់មិនបានបញ្ចេញឈ្មោះឱ្យយើងដឹង។ ហើយថា មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ីន អាប់ឌុលឡោះ អាល់-គួរ៉ៃស៊ី អាល់-ហាស្ហ៊ីមី ដែលត្រូវបានបញ្ជូនមកនៅទីក្រុងម៉ាកកាស់ និងបានធ្វើហ៊ីជរ៉ោះ (ធ្វើចំណាកស្រុក) ទៅកាន់ទីក្រុងម៉ាឌីណាស់ គឺជាអ្នកនាំសារ (រ៉សូល) របស់អល់ឡោះ (សឡាឡូហ៊ូ អាឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម) ទៅកាន់មនុស្សជាតិ និងជីនទាំងអស់ រហូតដល់ថ្ងៃបរលោក។ ហើយថា សាសនាឥស្លាម គឺជាសាសនាតែមួយគត់ដែលអល់ឡោះទទួលស្គាល់នៅលើផែនដីនេះ ហើយគ្មានសាសនាណាផ្សេងពីនេះឡើយ ហើយវាគឺជាសាសនាដែលលុបចោលនូវច្បាប់មុនៗ។