ព្យាការី ហារូន (Harun / Aaron)

ព្យាការី ហារូន (Harun / Aaron) គឺជាបងប្រុសបង្កើតរបស់ ព្យាការី មូសា (Musa) នៃកូនចៅអ៊ីស្រាអែល (Bani Isra'il) នៅប្រទេសអេស៊ីប។ ហារូន មានអាយុបង មូសា បីឆ្នាំ ហើយត្រូវបានប្រសូតក្នុងឆ្នាំដែលស្តេចផារ៉អុងមិនបានបញ្ជាឱ្យសម្លាប់ទារកប្រុស។

នៅពេលដែលព្រះអល់ឡោះបានចាត់តាំង មូសា ធ្វើជាព្យាការីនៅភ្នំទួរ (Tur Sinai) មូសា បានដឹងពីទម្ងន់នៃបេសកកម្មប្រឆាំងនឹងផារ៉អុង ក៏បានបួងសួងទូលសុំអល់ឡោះឱ្យចាត់តាំង ហារូន ធ្វើជាព្យាការីអមដំណើរ ៖

«ហើយចូរប្រទានឱ្យខ្ញុំនូវរដ្ឋមន្ត្រីជំនួយការម្នាក់ពីគ្រួសារខ្ញុំ គឺ ហារូន ជាបងប្រុសរបស់ខ្ញុំ! ចូរទ្រង់ពង្រឹងកម្លាំងរបស់ខ្ញុំតាមរយៈរូបគេ! ហើយចូរទ្រង់បញ្ចូលរូបគេជាដៃគូក្នុងកិច្ចការ (បេសកកម្ម) របស់ខ្ញុំ!» (ស៊ូរ៉ោះ ថាហា: ២៩-៣២)

ព្រះអល់ឡោះបានប្រទានការឆ្លើយតបជាអច្ឆរិយភាព ៖ «ពិតណាស់ ណាប៊ី មូសា! សំណូមពររបស់អ្នកត្រូវបានប្រទានឱ្យហើយ!» (ស៊ូរ៉ោះ ថាហា: ៣៦)។

ព្យាការី ហារូន ត្រូវបានអល់ឡោះប្រទាននូវសមត្ថភាពពិសេស ៖ ភាសាផ្អែមល្ហែម ស្ទាត់ជំនាញ មានប្រជាប្រិយភាព និងកាលវិភាគបញ្ជុះបញ្ចូលប្រកបដោយតក្កវិជ្ជា។ ព្យាការី មូសា បានទូលជម្រាបអល់ឡោះថា ៖

«ហើយបងប្រុសរបស់ខ្ញុំ គឺ ហារូន គេមានអណ្តាតនិយាយស្ទាត់ជំនាញជាងខ្ញុំ! ដូច្នេះសូមទ្រង់ចាត់តាំងគេឱ្យទៅជាមួយខ្ញុំ ជាអ្នកជួយជ្រោមជ្រែងដើម្បីបញ្ជាក់ពីសច្ចភាពរបស់ខ្ញុំ!» (ស៊ូរ៉ោះ អាល់-កសស: ៣៤)

ព្រះអល់ឡោះបានប្រទានឋានៈជា ព្យាការី (Nabi) ដល់ ហារូន តាមរយៈក្តីមេត្តាករុណារបស់ទ្រង់ ដូចដែលមានចែងក្នុងស៊ូរ៉ោះ ម៉ារយ៉ាំ ៖ «ហើយយើងបានប្រទានដល់គេចេញពីក្តីមេត្តារបស់យើងនូវបងប្រុសរបស់គេ គឺ ហារូន ជាព្យាការី» (ស៊ូរ៉ោះ ម៉ារយ៉ាំ: ៥៣)។

ព្យាការី ហារូន និង ព្យាការី មូសា បានដើរចូលទៅក្នុងព្រះរាជវាំងដ៏គួរឱ្យកោតខ្លាចរបស់ស្តេចផារ៉អុងដោយដៃទទេ គ្មានកងទ័ព ប៉ុន្តែប្រដាប់ដោយជំនឿមុតមាំលើអល់ឡោះ។ ព្រះអល់ឡោះបានប្រទានការការពារ ៖ «ចូរកុំភ័យខ្លាចឱ្យសោះ! ពិតណាស់ យើងគង់នៅជាមួយអ្នកទាំងពីរ យើងឮ និងមើលឃើញគ្រប់យ៉ាង!» (ស៊ូរ៉ោះ ថាហា: ៤៦)។

ហារូន បានឈរនៅក្បែរ មូសា ដោយភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងក្លាហាន ជួយបញ្ជាក់ពាក្យសម្តី និងតស៊ូតក្កវិជ្ជានៅចំពោះមុខផារ៉អុង ព្រមទាំងបានរួមចំណែកក្នុងហេតុការណ៍ប្រកួតជាមួយគ្រូមន្តអាគម និងអច្ឆរិយភាពទាំង ៩ លើប្រទេសអេស៊ីប។

បន្ទាប់ពីកូនចៅអ៊ីស្រាអែលត្រូវបានសង្គ្រោះឆ្លងផុតសមុទ្រក្រហម មូសា បានទទួលការអញ្ជើញទៅកាន់ភ្នំស៊ីណាយរយៈពេល ៤០ យប់ ដើម្បីទទួលគម្ពីរ តាវរ៉ាត (Tawrat)។ មូសា បានប្រគល់ការទទួលខុសត្រូវដឹកនាំសហគមន៍ទាំងមូលទៅឱ្យ ហារូន ដោយមានព្រះបន្ទូលថា ៖ «ចូរអ្នកជំនួសខ្ញុំក្នុងចំណោមប្រជាជនរបស់ខ្ញុំ ហើយចូរអ្នកធ្វើការកែទម្រង់ (Islah) ហើយកុំដើរតាមផ្លូវរបស់អ្នកបំផ្លាញឱ្យសោះ!» (ស៊ូរ៉ោះ អាល់-អារ៉ាហ្វ: ១៤២)។

ក្នុងអំឡុងពេលនោះ បុរសម្នាក់ឈ្មោះ សាមិរី (Samiri) បានបោកប្រាស់ប្រជាជន យកមាសមកចាក់ធ្វើជារូបកូនគោមាសដែលមានសំឡេង។ ព្យាការី ហារូន បានប្រយុទ្ធប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំង និងបានអំពាវនាវតតាំង ៖

«ឱប្រជាជនរបស់ខ្ញុំ! ពិតណាស់ ពួកអ្នកគ្រាន់តែត្រូវគេល្បងល្បងដោយសារកូនគោនេះប៉ុណ្ណោះ! ហើយពិតណាស់ ម្ចាស់របស់ពួកអ្នក គឺអល់ឡោះដ៏មហាមេត្តាករុណា ដូច្នេះ ចូរពួកអ្នកដើរតាមខ្ញុំ និងស្តាប់បង្គាប់បញ្ជារបស់ខ្ញុំ!» (ស៊ូរ៉ោះ ថាហា: ៩០)

ប៉ុន្តែប្រជាជនភាគច្រើនបានរឹងរូស និងគំរាមសម្លាប់ ហារូន ស្រែកថា ពួកគេនឹងមិនឈប់ថ្វាយបង្គំកូនគោមាសឡើយ រហូតដល់ មូសា ត្រឡប់មកវិញ។

នៅពេល ព្យាការី មូសា ត្រឡប់មកពីភ្នំស៊ីណាយ ឃើញប្រជាជនថ្វាយបង្គំរូបកូនគោមាស គាត់បានខឹងសម្បារយ៉ាងខ្លាំង ហើយបានដើរទៅចាប់សក់ និងពុកមាត់របស់ ហារូន ដោយសួរថា ហេតុអ្វីមិនដើរតាមគាត់ ឬបញ្ឈប់ប្រជាជន?

ព្យាការី ហារូន បានឆ្លើយតបដោយភាពទន់ភ្លន់ និងហេតុផលថា ៖

«ឱកូនប្រុសនៃម្តាយរបស់ខ្ញុំ! ចូរកុំចាប់ពុកមាត់ ឬសក់ក្បាលរបស់ខ្ញុំឱ្យសោះ! ពិតណាស់ ខ្ញុំភ័យខ្លាចថា លោកនឹងពោលថា ៖ លោកបានធ្វើឱ្យមានការបែកបាក់រវាងកូនចៅអ៊ីស្រាអែល ហើយលោកមិនបានរង់ចាំពាក្យរបស់ខ្ញុំ!» (ស៊ូរ៉ោះ ថាហា: ៩៤)

មូសា បានយល់ភ្លាមៗពីភាពស្មោះត្រង់ និងការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ ហារូន ក៏បានសូត្រ ឌូអា សុំការអភ័យទោសពីអល់ឡោះសម្រាប់ខ្លួនគាត់ និងបងប្រុស ហារូន ៖ «ឱម្ចាស់របស់ខ្ញុំ! សូមទ្រង់មេត្តាអភ័យទោសឱ្យខ្ញុំ និងបងប្រុសរបស់ខ្ញុំ ហើយសូមបញ្ចូលពួកយើងទៅក្នុងក្តីមេត្តារបស់ទ្រង់!» (ស៊ូរ៉ោះ អាល់-អារ៉ាហ្វ: ១៥១)។

ព្យាការី ហារូន គឺជាបុរសដ៏មានប្រជាប្រិយភាព និងទទួលបានក្តីស្រឡាញ់យ៉ាងជ្រាលជ្រៅពីកូនចៅអ៊ីស្រាអែល ដោយសារតែចិត្តសប្បុរស ភាពទន់ភ្លន់ និងការសម្រុះសម្រួលទំនាស់។

ក្នុងអំឡុងពេលការវង្វេង ៤០ ឆ្នាំក្នុងវាលខ្សាច់ ទីហះ (Tih) ព្យាការី ហារូន បានទទួលមរណភាពដោយសន្តិវិធីនៅលើភ្នំ ហ៊រ (Mount Hor / Jabal Harun) ជិតទីក្រុងប៉េត្រា (Petra / Jordan) បន្តិចមុនប្អូនប្រុសរបស់គាត់ (មូសា)។ ព្យាការី មូសា បានបញ្ចុះសពបងប្រុសដោយក្តីអល់ឡោះអាឡ័យយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។ ព្យាការី ហារូន ត្រូវបានកត់ត្រាក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រឥស្លាម ថាជាគំរូនៃដៃគូស្មោះត្រង់ និងអ្នកជួយជ្រោមជ្រែងដ៏អស្ចារ្យបំផុតក្នុងបេសកកម្មសច្ចធម៌។