ព្យាការី អ៊ីស្មាអែល (Ismail / Ishmael)
إسماعيل عليه السلام
អ្នកកសាងវិហារកាក់អ៍ពះ (Builder of the Kaaba)
Prophet Ismail (PBUH)
សង្ខេបប្រវត្តិព្យាការី
ព្យាការី អ៊ីស្មាអែល (Ismail / Ishmael عليه السلام) គឺជាកូនប្រុសច្បងរបស់ព្យាការី អ៊ីប្រាហ៊ីម (Ibrahim AS) ជាមួយលោកស្រី ហាជ័រ (Hajar)។ លោកត្រូវបានគេស្គាល់ដោយសារភាពអត់ធ្មត់ ភាពស្តាប់បង្គាប់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ និងការលះបង់យ៉ាងអស្ចារ្យចំពោះព្រះអល់ឡោះ។ ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗក្នុងជីវិតរបស់លោកមានដូចជា ការរកឃើញប្រភពទឹកហ្សាំហ្សាំ (Zamzam) ការសាងសង់វិហារកាក់អ៍ពះ (Kaaba) ជាមួយឪពុករបស់លោក និងព្រឹត្តិការណ៍សាកល្បងដ៏ធំនៃការបូជា (Qurbani) ដែលក្រោយមកបានក្លាយជាប្រពៃណីបុណ្យ អ៊ីឌុលអ័ដហា (Eid al-Adha)។ លោកគឺជាបុព្វបុរសនៃជនជាតិអារ៉ាប់ និងជាជីដូនជីតារបស់ព្យាការី មុហាំម៉ាត់ (ﷺ)។
ទស្សនាកណ្ឌប្រវត្តិសាស្ត្រតាមវគ្គ (Scene-by-Scene)
/ វគ្គទស្សនារូបភាពតាមវគ្គ និងស្ដាប់ការរៀបរាប់ជាសំឡេងនិទានភាសាខ្មែរ (Khmer Voiceover) ស្វ័យប្រវត្តិតាមលំដាប់លំដោយដូចជាវីដេអូកុន
កណ្ឌប្រវត្តិសាស្ត្រលម្អិតតាមវគ្គ (6 កណ្ឌ) ប្រវត្តិពិតជាក់ស្តែង
កណ្ឌទី ១ ៖ កំណើតជាដំណឹងល្អ និងការធ្វើដំណើរទៅកាន់ជ្រលងភ្នំវាលរហោស្ថានមេកាស់
ព្យាការី អ៊ីស្មាអែល (Ismail / Ishmael - عليه السلام) គឺជាកូនប្រុសច្បងរបស់ ព្យាការី អ៊ីប្រាហ៊ីម (Ibrahim) ជាមួយលោកស្រី ហាជ័រ (Hajar)។ គាត់បានប្រសូតនៅពេលដែល ព្យាការី អ៊ីប្រាហ៊ីម មានវ័យចំណាស់ខ្លាំង (អាយុ ៨៦ ឆ្នាំ) បន្ទាប់ពីការបួងសួងសុំកូនប្រុសសុច្ចរិតអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ ៖ «ឱព្រះអម្ចាស់នៃខ្ញុំ! សូមប្រទានកូនប្រុសសុច្ចរិតដល់ខ្ញុំផង» (ស៊ូរ៉ោះ អាស-សាហ្វហ្វាត់: ១០០)។
មិនយូរប៉ុន្មានក្រោយកំណើត អល់ឡោះបានបញ្ជាឱ្យ ព្យាការី អ៊ីប្រាហ៊ីម នាំយកលោកស្រី ហាជ័រ និងទារក អ៊ីស្មាអែល ធ្វើដំណើរទៅកាន់ជ្រលងភ្នំ បាកកាស់ (Bakkah / Makkah) ដែលនៅសម័យនោះគឺជាវាលរហោស្ថានស្ងួតហួតហែង គ្មានមនុស្សរស់នៅ គ្មានទឹក និងគ្មានដើមឈើសូម្បីតែមួយដើម។
នៅពេល អ៊ីប្រាហ៊ីម ដាក់អ្នកទាំងពីរចុះជាមួយថង់ទឹក និងផ្លែល្មើមួយចំនួន រួចបែរខ្នងដើរចេញ លោកស្រី ហាជ័រ បានរត់តាមសួរថា ៖ «ឱ អ៊ីប្រាហ៊ីម! តើអ្នកទុកពួកយើងចោលនៅជ្រលងភ្នំដែលគ្មានមនុស្ស និងគ្មានអ្វីសោះនេះឬ?»។ អ៊ីប្រាហ៊ីម មិនបានឆ្លើយតបឡើយដោយសារក្តីក្តុកក្តួលក្នុងចិត្ត។ បន្ទាប់មក ហាជ័រ បានសួរថា ៖ «តើអល់ឡោះជាអ្នកបញ្ជាអ្នកឱ្យធ្វើបែបនេះមែនទេ?»។ អ៊ីប្រាហ៊ីម បានឆ្លើយថា ៖ «បាទ ពិតមែនហើយ!»។ លោកស្រី ហាជ័រ បានពោលឡើងវិញដោយជំនឿមុតមាំថា ៖
«إِذًا لَا يُضَيِّعُنَا» (បើដូច្នោះមែន ទ្រង់នឹងមិនបោះបង់ពួកយើងឱ្យវិនាសឡើយ!)
កណ្ឌទី ២ ៖ ការស្វែងរកទឹក ការរត់ ៧ ជុំ (Sa'i) និងអច្ឆរិយភាពនៃអណ្តូងទឹក ហ្សាំហ្សាំ (Zamzam)
នៅពេលទឹកក្នុងថង់បានអស់ ទារក អ៊ីស្មាអែល បានចាប់ផ្តើមយំស្រេកទឹកយ៉ាងខ្លាំងរហូតដល់ស្ទើរដាច់ដង្ហើម។ ដោយក្តីអាណិតកូន លោកស្រី ហាជ័រ បានរត់ឡើងទៅលើភ្នំ អាល់-សាហ្វា (As-Safa) ដើម្បីសម្លឹងមើលថាតើមានក្បួនមនុស្ស ឬប្រភពទឹកដែរឬទេ។ ដោយមិនឃើញអ្វីសោះ នាងបានរត់ចុះកាត់ជ្រលងភ្នំទៅកាន់ភ្នំ អាល់-ម៉ាវ៉ា (Al-Marwah)។ នាងបានរត់ចុះរត់ឡើងរវាងភ្នំទាំងពីរអស់ចំនួន ៧ ជុំ (ដែលបានក្លាយជាកាតព្វកិច្ច Sa'i ក្នុងពិធីបុណ្យ Umrah និង Hajj រហូតដល់សព្វថ្ងៃ)។
នៅពេលនាងរត់ដល់ជុំទី ៧ នៅភ្នំ ម៉ាវ៉ា នាងបានឮសំឡេងចម្លែកមួយ។ ម៉ាឡាអ៊ីកាត់ ជ៊ីប្រ៊ីល បានចុះមក ហើយបានយកកែងជើង (ឬចុងស្លាប) វាយទៅលើដីក្បែរជើងទារក អ៊ីស្មាអែល។ ភ្លាមៗនោះ ប្រភពទឹកដ៏បរិសុទ្ធ ផ្អែមត្រជាក់ បានបាញ់ចេញពីដីយ៉ាងគំហុក! លោកស្រី ហាជ័រ បានប្រញាប់ប្រញាល់យកដៃកើបដីព័ទ្ធជុំវិញទឹកនោះ ហើយពោលថា ៖ «ហ្សាំហ្សាំ! ហ្សាំហ្សាំ!» (មានន័យថា ៖ ចូរប្រមូលផ្តុំមក! កុំហូរចេញទៅក្រៅ!)។
ព្យាការី មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា ៖ «សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់ម្តាយរបស់អ៊ីស្មាអែល! ប្រសិនបើនាងទុកឱ្យទឹកហូរតាមសម្រួលទេនោះ ទឹកហ្សាំហ្សាំនឹងក្លាយជាទន្លេដ៏ធំហូរលើផែនដីជាមិនខាន» (Sahih al-Bukhari)។
កណ្ឌទី ៣ ៖ ការតាំងទីលំនៅនៃកុលសម្ព័ន្ធ ជួរហ៊ុម (Jurhum) និងការរីកចម្រើននៃទីក្រុងមេកាស់
ក្បួនពាណិជ្ជករនៃកុលសម្ព័ន្ធអារ៉ាប់ ជួរហ៊ុម (Jurhum) មកពីប្រទេសយេម៉ែន កំពុងធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់វាលខ្សាច់។ ពួកគេបានកត់សម្គាល់ឃើញសត្វបក្សីកំពុងហោះឆ្វែលជុំវិញជ្រលងភ្នំមេកាស់។ ដោយដឹងថា សត្វបក្សីហោះឆ្វែលតែនៅកន្លែងដែលមានទឹកប៉ុណ្ណោះ ពួកគេបានចាត់មនុស្សឱ្យមកពិនិត្យមើល ហើយបានរកឃើញលោកស្រី ហាជ័រ និងប្រភពទឹកហ្សាំហ្សាំ។
ពួកគេបានសុំការអនុញ្ញាតពីលោកស្រី ហាជ័រ ដើម្បីបោះជំរំរស់នៅក្បែរប្រភពទឹកនោះ ដោយប្តូរមកវិញនូវចំណែកអាហារ និងការការពារ។ អ៊ីស្មាអែល បានធំដឹងក្តីក្នុងចំណោមកុលសម្ព័ន្ធ ជួរហ៊ុម បានរៀនភាសាអារ៉ាប់ដ៏បរិសុទ្ធ (Fusha) និងបានរៀបការជាមួយនារីក្នុងកុលសម្ព័ន្ធនោះ។
កណ្ឌទី ៤ ៖ ការសាកល្បងដ៏ធំបំផុត ៖ សុបិននៃការបូជាយញ្ញ (Adh-Dhabih)
នៅពេល អ៊ីស្មាអែល ធំពេញវ័យក្លាយជាយុវជនដ៏មាំមួន និងជាទីស្រឡាញ់បំផុតរបស់ឪពុក ព្យាការី អ៊ីប្រាហ៊ីម បានយល់សប្តិឃើញថា អល់ឡោះបានបញ្ជាឱ្យគាត់ធ្វើពិធីបូជាយញ្ញកាត់កូនប្រុស អ៊ីស្មាអែល។ ចំពោះបណ្តាព្យាការី សុបិនគឺជាវិវរណៈពិតប្រាកដពីអល់ឡោះ (Ru'ya al-Anbiya Wahy)។
អ៊ីប្រាហ៊ីម បាននាំកូនប្រុសទៅកាន់ជ្រលងភ្នំមីណា ហើយបានសួរយោបល់កូនដោយក្តីស្រឡាញ់ថា ៖
«يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَىٰ فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانظُرْ مَاذَا تَرَىٰ» (ឱកូនសម្លាញ់! ពិតណាស់ ពុកបានយល់សប្តិឃើញថា ពុកត្រូវធ្វើពិធីបូជាអារកកូន! ដូច្នេះតើកូនយល់ឃើញយ៉ាងណាដែរ? - ស៊ូរ៉ោះ អាស-សាហ្វហ្វាត់: ១០២)
យុវជន អ៊ីស្មាអែល ដោយគ្មានការភ័យខ្លាច ឬស្ទាក់ស្ទើរឡើយ បានឆ្លើយតបភ្លាមៗដោយភាពស្មោះត្រង់ និងការស្តាប់បង្គាប់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតថា ៖
«قَالَ يَا أَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ ۖ سَتَجِدُنِي إِن شَاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِينَ» (កូនបានឆ្លើយថា ៖ ឱពុករបស់កូន! ចូរពុកអនុវត្តនូវអ្វីដែលទ្រង់បានបញ្ជាពុកចុះ! ពុកនឹងឃើញកូនស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកដែលអត់ធ្មត់ជាមិនខាន ប្រសិនបើអល់ឡោះមានព្រះបំណង!)
កណ្ឌទី ៥ ៖ ការល្បួងរបស់អ៊ីប្លីស និងការគប់ដុំថ្មនៅមីណា (Ramy al-Jamarat)
នៅពេល អ៊ីប្រាហ៊ីម និង អ៊ីស្មាអែល កំពុងធ្វើដំណើរទៅកាន់កន្លែងបូជា អ៊ីប្លីសបានបង្ហាញខ្លួន ៣ ដង ដើម្បីល្បួង អ៊ីប្រាហ៊ីម ហាជ័រ និង អ៊ីស្មាអែល ឱ្យបោះបង់ព្រះបញ្ជារបស់អល់ឡោះ។ ប៉ុន្តែអ្នកទាំងបីបានយកដុំក្រួសគប់ទៅលើអ៊ីប្លីសចំនួន ៧ គ្រាប់នៅគ្រប់ទីតាំងទាំងបី (ដែលបានក្លាយជាពិធីគប់ដុំថ្ម Jamarat ក្នុងបុណ្យ Hajj សព្វថ្ងៃ)។
នៅពេល អ៊ីប្រាហ៊ីម បានដាក់មុខ អ៊ីស្មាអែល ផ្កាប់ចុះលើដី ហើយបានយកកាំបិតដ៏មុតស្រួចមកដាក់លើករបស់កូន អល់ឡោះបានធ្វើឱ្យកាំបិតនោះមិនអាចកាត់មុតសូម្បីតែបន្តិច។ ការសាកល្បងនៃជំនឿ និងការលះបង់ត្រូវបានសម្រេចយ៉ាងជោគជ័យ!
ភ្លាមៗនោះ អល់ឡោះបានបន្លឺព្រះបន្ទូលពីលើមេឃថា ៖
«وَنَادَيْنَاهُ أَن يَا إِبْرَاهِيمُ * قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْيَا ۚ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ * وَفَدَيْنَاهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ» (ហើយយើងបានស្រែកហៅគាត់ថា ៖ ឱ អ៊ីប្រាហ៊ីម! ពិតណាស់ អ្នកបានបំពេញសុបិននោះយ៉ាងពិតប្រាកដហើយ! ពិតណាស់ ដូចច្នេះហើយដែលយើងតបស្នងដល់អ្នកធ្វើអំពើល្អ។ ហើយយើងបានលោះកូននោះវិញ ដោយសត្វពពែឈ្មោលដ៏ធំមួយក្បាលពីឋានសួគ៌! - ស៊ូរ៉ោះ អាស-សាហ្វហ្វាត់: ១០៤-១០៧) ព្រឹត្តិការណ៍ជាប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ គឺជាប្រភពដើមនៃ ពិធីបុណ្យ អ៊ីទុល អ័ដហា (Eid al-Adha) និងការធ្វើគូរបាន (Qurban) របស់សាសនិកឥស្លាមជុំវិញពិភពលោក។
កណ្ឌទី ៦ ៖ ការកសាងវិហារកាក់អ៍ពះ (Kaaba) ឡើងវិញ និងការបួងសួងសុំ ព្យាការី មូហាំម៉ាត់ (ﷺ)
ច្រើនឆ្នាំក្រោយមក អល់ឡោះបានបញ្ជាឱ្យ ព្យាការី អ៊ីប្រាហ៊ីម និង ព្យាការី អ៊ីស្មាអែល រួមដៃគ្នាសាងសង់ វិហារកាក់អ៍ពះ (The Holy Kaaba) ឡើងវិញនៅលើគ្រឹះបុរាណដើមរបស់វា។
អ៊ីស្មាអែល បានរែកថ្មពីលើភ្នំមកជូនឪពុក ហើយ អ៊ីប្រាហ៊ីម ជាអ្នករៀបចំថ្ម។ អ៊ីប្រាហ៊ីម បានឈរលើផ្ទាំងថ្មមួយដុំ ដែលបានទន់ និងទ្រទ្រង់ទម្ងន់ជើងរបស់គាត់ (ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ម៉ាកាម អ៊ីប្រាហ៊ីម - Maqam Ibrahim ក្បែរកាក់អ៍ពះសព្វថ្ងៃ)។
ខណៈពេលកំពុងសាងសង់ អ្នកទាំងពីរបានបួងសួងទូលសុំអល់ឡោះជាបន្តបន្ទាប់ថា ៖
«رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا ۖ إِنَّكَ أَنتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ» (ឱព្រះអម្ចាស់នៃពួកយើង! សូមទ្រង់ទទួលយកការងារនេះពីពួកយើងផង ពិតណាស់ ទ្រង់ជាអ្នកឮសព្វ និងដឹងសព្វ! - ស៊ូរ៉ោះ អាល់-បាក៏រ៉ោះ: ១២៧)
ហើយពួកគេបានបួងសួងនូវទូអាដ៏ពិសិដ្ឋមួយទៀតថា ៖
«رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِّنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِكَ» (ឱព្រះអម្ចាស់នៃពួកយើង! សូមទ្រង់ចាត់តាំង រ៉ស៊ូល មួយរូបចេញពីចំណោមពួកគេ ដើម្បីសូត្រអាយ៉ាត់នានារបស់ទ្រង់ដល់ពួកគេ... - ស៊ូរ៉ោះ អាល់-បាក៏រ៉ោះ: ១២៩) ការបួងសួងនេះ ត្រូវបានអល់ឡោះឆ្លើយតបនៅរាប់ពាន់ឆ្នាំក្រោយមក តាមរយៈការប្រសូតនៃ ព្យាការី មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ដែលជាកូនចៅផ្ទាល់របស់ ព្យាការី អ៊ីស្មាអែល។
ព្យាការី អ៊ីស្មាអែល បានរស់នៅ និងបំពេញបេសកកម្មព្យាការីនៅមេកាស់អស់រយៈពេល ១៣៧ ឆ្នាំ ហើយត្រូវបានបញ្ចុះសពនៅតំបន់ អាល់-ហ៊ីជើរ (Hijr Ismail) ក្បែរវិហារកាក់អ៍ពះ។
📖 បណ្តាអាយ៉ាត់គួរអានទាក់ទងនឹងព្យាការី
ព្រះបន្ទូលរបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់នៅក្នុងគម្ពីរគួរអាន (Al-Qur'an al-Karim)
💬 បណ្តាហាឌីសដ៏ត្រឹមត្រូវ (Authentic Hadiths)
ព្រះបន្ទូល និងការណែនាំរបស់ព្យាការី មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ពីគម្ពីរពិតប្រាកដ
💡 មេរៀន និងគំរូជីវិតដ៏ឧត្តុង្គឧត្តម (Lessons & Morals)
គុណធម៌ សីលធម៌ និងការអនុវត្តជាក់ស្តែងក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ