ព្យាការី យ៉ះយ៉ា (Yahya / John the Baptist)
يحيى عليه السلام
ព្យាការីដ៏ស្អាតស្អំ និងមានប្រាជ្ញាញាណពីកុមារភាព (John the Baptist)
Prophet Yahya (PBUH)
សង្ខេបប្រវត្តិព្យាការី
ព្យាការី យ៉ះយ៉ា (Yahya / John the Baptist) គឺជាកូនប្រុសរបស់ ព្យាការី ហ្សការីយ៉ា។ គាត់ទទួលបានប្រាជ្ញាញាណ (Hukm) តាំងពីនៅតូច មានចិត្តទន់ភ្លន់ ស្អាតស្អំ និងកតញ្ញូចំពោះឪពុកម្តាយ បានជួយជ្រោមជ្រែង ព្យាការី អ៊ីសា ហើយបានការពារច្បាប់សាសនាឥស្លាមរហូតដល់ទទួលមរណភាពជាស្ហាហ៊ីទ (Shahid)។
ទស្សនាកណ្ឌប្រវត្តិសាស្ត្រតាមវគ្គ (Scene-by-Scene)
/ វគ្គទស្សនារូបភាពតាមវគ្គ និងស្ដាប់ការរៀបរាប់ជាសំឡេងនិទានភាសាខ្មែរ (Khmer Voiceover) ស្វ័យប្រវត្តិតាមលំដាប់លំដោយដូចជាវីដេអូកុន
កណ្ឌប្រវត្តិសាស្ត្រលម្អិតតាមវគ្គ (6 កណ្ឌ) ប្រវត្តិពិតជាក់ស្តែង
កណ្ឌទី ១ ៖ កំណើតអច្ឆរិយ និងឈ្មោះដែលអល់ឡោះជាអ្នកដាក់ដោយផ្ទាល់
ព្យាការី យ៉ះយ៉ា (Yahya / John the Baptist - عليه السلام) គឺជាកូនប្រុសតែមួយគត់របស់ ព្យាការី ហ្សការីយ៉ា។ គាត់បានប្រសូតចេញពីឪពុកដែលមានវ័យជិត ១០០ ឆ្នាំ និងម្តាយដែលជាស្ត្រីអារអស់មួយជីវិត។ ឈ្មោះ «យ៉ះយ៉ា» (Yahya - يَحْيَى) គឺជាឈ្មោះដ៏ពិសិដ្ឋ ដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានជ្រើសរើស និងដាក់ឱ្យគាត់ដោយផ្ទាល់ពីលើមេឃ ដែលពុំធ្លាប់មានមនុស្សណាម្នាក់មានឈ្មោះនេះពីមុនមកឡើយ។ ពាក្យ «យ៉ះយ៉ា» មានឫសស័ព្ទចេញពីពាក្យ «ហាយ៉ាត» (Hayat - ជីវិត) មានន័យថា «អ្នកដែលរស់នៅដោយបេះដូងបរិសុទ្ធ មានជំនឿរស់រវើក និងរស់នៅជាអមតៈក្នុងឋានសួគ៌»។
កណ្ឌទី ២ ៖ ប្រាជ្ញាញាណតាំងពីវ័យកុមារ (Al-Hukm Sabiyya)
មិនដូចក្មេងដទៃដែលចូលចិត្តរត់លេងសប្បាយឡើយ កាលនៅពីកុមារ នៅពេលមិត្តភក្តិបបួលគាត់ទៅលេង យ៉ះយ៉ា បានឆ្លើយតបដោយប្រាជ្ញាជ្រាលជ្រៅថា ៖ «យើងមិនត្រូវបានបង្កើតឡើងមកដើម្បីគ្រាន់តែលេងសើចនោះឡើយ!»។ អល់ឡោះបានប្រទានប្រាជ្ញាញាណ ការយល់ដឹងគម្ពីរតាវរ៉ាត និងការវិនិច្ឆ័យដ៏ត្រឹមត្រូវដល់គាត់ តាំងពីនៅជាកុមារតូច ៖
«يَا يَحْيَىٰ خُذِ الْكِتَابَ بِقُوَّةٍ ۖ وَآتَيْنَاهُ الْحُكْمَ صَبِيًّا * وَحَنَانًا مِّن لَّدُنَّا وَزَكَاةً ۖ وَكَانَ تَقِيًّا» (ឱ យ៉ះយ៉ា! ចូរអ្នកកាន់យកគម្ពីរដោយភាពរឹងមាំ! ហើយយើងបានប្រទានប្រាជ្ញាញាណ (Al-Hukm) ដល់គាត់តាំងពីនៅក្មេង! ព្រមទាំងក្តីមេត្តាករុណា និងភាពស្អាតស្អំពីយើង ហើយគាត់គឺជាមនុស្សដែលកោតខ្លាចអល់ឡោះបំផុត! - ស៊ូរ៉ោះ ម៉ារយ៉ាម: ១២-១៣)
កណ្ឌទី ៣ ៖ ជីវិតដ៏សាមញ្ញបំផុត ការគោរពឪពុកម្តាយ និងក្តីមេត្តាចំពោះសត្វលោក
ព្យាការី យ៉ះយ៉ា បានរស់នៅដោយភាពសាមញ្ញបំផុត (Zuhd)។ គាត់មិនដែលខ្វល់ខ្វាយនឹងការតុបតែងកាយ ឬការប្រមូលទ្រព្យសម្បត្តិលោកិយឡើយ ៖
- គាត់ស្លៀកពាក់តែសម្លៀកបំពាក់ធ្វើពីរោមសត្វធម្មតា
- គាត់ហូបចុកតែស្លឹកឈើ ផ្លែឈើព្រៃ និងទឹកឃ្មុំព្រៃ
- គាត់តែងតែយំដោយសារក្តីកោតខ្លាច និងស្រឡាញ់អល់ឡោះ រហូតដល់ស្នាមទឹកភ្នែកដក់ជាប់លើថ្ពាល់របស់គាត់។
លើសពីនេះ គាត់គឺជាកូនកតញ្ញូដ៏គំរូ ៖
«وَبَرًّا بِوَالِدَيْهِ وَلَمْ يَكُن جَبَّارًا عَصِيًّا» (ហើយគាត់មានកតញ្ញូធម៌ដ៏ល្អបំផុតចំពោះឪពុកម្តាយរបស់គាត់ ហើយគាត់មិនមែនជាមនុស្សកាចសាហាវ អំនួត ឬរឹងរូសឡើយ! - ស៊ូរ៉ោះ ម៉ារយ៉ាម: ១៤) សូម្បីតែសត្វព្រៃនៅក្នុងវាលរហោស្ថាន ក៏មានអារម្មណ៍សុខសាន្ត និងស្រឡាញ់គាត់ដែរ នៅពេលគាត់ដើរកាត់។
កណ្ឌទី ៤ ៖ ការជួយជ្រោមជ្រែង និងការបញ្ជាក់ពីបេសកកម្មរបស់ ព្យាការី អ៊ីសា (Jesus)
ព្យាការី យ៉ះយ៉ា និង ព្យាការី អ៊ីសា (Isa / Jesus) គឺជាបងប្អូនជីដូនមួយនឹងគ្នា (ម្តាយរបស់ យ៉ះយ៉ា ត្រូវជាមីងរបស់លោកស្រី ម៉ារយ៉ាម)។ យ៉ះយ៉ា មានអាយុបង អ៊ីសា ប្រមាណ ៦ ខែ។
នៅពេល អ៊ីសា បានប្រសូត និងចាប់ផ្តើមបេសកកម្មព្យាការី យ៉ះយ៉ា គឺជាមនុស្សដំបូងគេបង្អស់ដែលបានជឿ គាំទ្រ និងប្រកាសបញ្ជាក់ប្រាប់ប្រជាជនថា អ៊ីសា គឺជា រ៉ស៊ូល របស់អល់ឡោះ និងជាអ្នកទទួលគម្ពីរ អ៊ីនជីល (Injeel) ដូចមានចែងក្នុងគម្ពីរគួរអានថា ៖
«مُصَدِّقًا بِكَلِمَةٍ مِّنَ اللَّهِ وَسَيِّدًا وَحَصُورًا وَنَبِيًّا مِّنَ الصَّالِحِينَ» (បញ្ជាក់ការពិតនូវព្រះបន្ទូលពីអល់ឡោះ (គឺ ព្យាការី អ៊ីសា) ជាមេដឹកនាំដ៏ថ្លៃថ្នូរ ជាអ្នកបរិសុទ្ធស្អាតស្អំ និងជាព្យាការីក្នុងចំណោមអ្នកសុច្ចរិត! - ស៊ូរ៉ោះ អាល់-អ៊ីមរ៉ាន: ៣៩)
កណ្ឌទី ៥ ៖ ភាពក្លាហានក្នុងការប្រឈមមុខនឹងស្តេចអយុត្តិធម៌ ហេរ៉ូដ (Herod)
នៅសម័យនោះ ស្តេចអយុត្តិធម៌គ្រប់គ្រងក្រុងហ្សេរ៉ូសាឡឹម គឺ ស្តេច ហេរ៉ូដ (Herod Antipas) បានលង់ស្រឡាញ់កូនស្រីរបស់បងប្រុសបង្កើតរបស់ខ្លួន (ក្មួយស្រីបង្កើតឈ្មោះ សាឡូមេ - Salome / ហេរ៉ូឌីយ៉ាស) ហើយចង់រៀបការជាមួយនាងធ្វើជាមហេសី។ ច្បាប់នៃគម្ពីរតាវរ៉ាត បានហាមឃាត់ដាច់ខាតមិនឱ្យបុរសរៀបការជាមួយក្មួយស្រីបង្កើតឡើយ។
ខណៈពេលដែលពួកបូជាចារ្យដទៃទៀតខ្លាចអំណាចស្តេច ហើយមិនហ៊ានមាត់ក ព្យាការី យ៉ះយ៉ា ដោយសេចក្តីក្លាហានឥតញញើត បានប្រកាសជាសាធារណៈនៅមុខរាជវាំងថា ៖ «អាពាហ៍ពិពាហ៍នេះគឺជាអំពើហារ៉ាម (Haram) ខុសច្បាប់សាសនាដាច់ខាត! ព្រះអល់ឡោះមិនអនុញ្ញាតឱ្យអ្នករៀបការជាមួយក្មួយស្រីរបស់អ្នកឡើយ!»។ ពាក្យសម្តីសច្ចធម៌នេះ បានធ្វើឱ្យស្តេច និងម្តាយក្មេកមានការខឹងសម្បារយ៉ាងខ្លាំង ហើយបានបញ្ជាឱ្យចាប់ ព្យាការី យ៉ះយ៉ា យកទៅឃុំឃាំងក្នុងពន្ធនាគារ។
កណ្ឌទី ៦ ៖ មរណភាពជាស្ហាហ៊ីទដ៏ថ្លៃថ្នូរ និងសន្តិភាពទាំង ៣ ដំណាក់កាល
នៅក្នុងពិធីជប់លៀងថ្ងៃខួបកំណើតរបស់ស្តេច ក្មួយស្រីនោះបានរាំរបាំផ្គាប់ចិត្តស្តេចយ៉ាងខ្លាំង រហូតស្តេចបានសន្យាថានឹងផ្តល់រង្វាន់អ្វីក៏បានតាមការសុំរបស់នាង។ ដោយមានការញុះញង់ពីម្តាយដ៏កាចសាហាវ នាងបានទាមទារថា ៖ «ខ្ញុំចង់បានក្បាលរបស់ យ៉ះយ៉ា ដាក់លើថាសមាសមួយ!»។
ស្តេចបានចាត់ពេជ្ឈឃាតឱ្យចូលទៅកាត់ក្បាល ព្យាការី យ៉ះយ៉ា នៅក្នុងពន្ធនាគារ។ ព្យាការី យ៉ះយ៉ា បានទទួលមរណភាពជា ស្ហាហ៊ីទ (Martyr) ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតក្នុងការការពារច្បាប់សាសនារបស់អល់ឡោះ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានប្រសិទ្ធពរជ័យ និងសន្តិភាពដល់ ព្យាការី យ៉ះយ៉ា ទាំង ៣ ដំណាក់កាលនៃជីវិត ៖
«وَسَلَامٌ عَلَيْهِ يَوْمَ وُلِدَ وَيَوْمَ يَمُوتُ وَيَوْمَ يُبْعَثُ حَيًّا» (ហើយសន្តិភាពកើតមានដល់គាត់នៅថ្ងៃដែលគាត់បានប្រសូត! និងថ្ងៃដែលគាត់ទទួលមរណភាព! និងថ្ងៃដែលគាត់នឹងត្រូវប្រោសឱ្យរស់ឡើងវិញ! - ស៊ូរ៉ោះ ម៉ារយ៉ាម: ១៥)
📖 បណ្តាអាយ៉ាត់គួរអានទាក់ទងនឹងព្យាការី
ព្រះបន្ទូលរបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់នៅក្នុងគម្ពីរគួរអាន (Al-Qur'an al-Karim)
💬 បណ្តាហាឌីសដ៏ត្រឹមត្រូវ (Authentic Hadiths)
ព្រះបន្ទូល និងការណែនាំរបស់ព្យាការី មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ពីគម្ពីរពិតប្រាកដ
💡 មេរៀន និងគំរូជីវិតដ៏ឧត្តុង្គឧត្តម (Lessons & Morals)
គុណធម៌ សីលធម៌ និងការអនុវត្តជាក់ស្តែងក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ