កិតាប អាល់-ជីហាត (គោលការណ៍ជីហាតក្នុងឥស្លាម)
កិតាប អាល់-ជីហាត (គោលការណ៍ជីហាតក្នុងឥស្លាម)
"អត្ថបទច្បាប់ឥស្លាម (ហ្វិក) បុរាណពីប្រភព Turath/OpenITI ដែលមានអត្ថបទភាសាអារ៉ាប់ពេញលេញ និងការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ ចំនួន 125 ជំពូក។"
ជំពូក៖ អំពីអ្វីដែលបានលើកឡើងទាក់ទងនឹងការដែលអល់ឡោះបានឆ្លើយតបចំពោះការអង្វររបស់ព្យាការី (ស.ល.វ) សម្រាប់ប្រជាជាតិរបស់លោក, ការសន្យារបស់អល់ឡោះចំពោះពួកគេថា ពួកគេនឹងត្រឡប់ទៅជាអ្នកមិនជឿ (កូហ្វារ) បន្ទាប់ពីលោក ដោយកាប់សម្លាប់គ្នាទៅវិញទៅមក, ការដែលលោកបានប្រាប់ពួកគេថា នឹងមានក្រុមមនុស្សមួយចំនួនដែលនឹងធ្លាក់ទៅក្នុងភាពមិនជឿបន្ទាប់ពីពួកគេមានជំនឿ ដោយសារតែការកាប់សម្លាប់គ្នា, និងការហាមប្រាមរបស់ព្យាការី (ស.ល.វ) កុំឱ្យពួកគេកាប់សម្លាប់គ្នា។ (ស៊េរីនៃហាឌីសដែលបានរៀបរាប់ក្នុងអត្ថបទដើម មានខ្លឹមសារសង្ខេបដូចខាងក្រោម)៖ ព្យាការី (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «វាត្រូវបានបើកសម្តែងមកកាន់ខ្ញុំថា ខ្ញុំនឹងត្រូវចាកចេញពីលោកអ្នក ហើយលោកអ្នកក៏នឹងមិនស្ថិតនៅយូរឡើយបន្ទាប់ពីខ្ញុំ។ លោកអ្នកនឹងមិននៅយូរឡើយ រហូតដល់លោកអ្នកនឹងនិយាយថា តើវា (ថ្ងៃកិយាម៉ាត់) នឹងកើតឡើងនៅពេលណា? ហើយលោកអ្នកនឹងមកជួបជុំគ្នាជាក្រុមៗ ដោយកាប់សម្លាប់គ្នាទៅវិញទៅមក»។ ព្យាការី (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលជួបអល់ឡោះដោយមិនធ្វើការគោរពបូជាអ្វីផ្សេងក្រៅពីទ្រង់ ហើយមិនបានប្រឡាក់ដោយឈាមដែលហាមឃាត់ (ការសម្លាប់មនុស្សដោយអយុត្តិធម៌) នោះគេនឹងបានចូលឋានសួគ៌»។ ព្យាការី (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំបានសុំអល់ឡោះបីប្រការ ទ្រង់បានផ្តល់ឱ្យខ្ញុំពីរប្រការ និងមិនបានផ្តល់ឱ្យខ្ញុំមួយប្រការ។ ខ្ញុំបានសុំទ្រង់កុំឱ្យបំផ្លាញប្រជាជាតិរបស់ខ្ញុំដោយគ្រោះទុរ្ភិក្ស (ភាពអត់ឃ្លាន) ទ្រង់ក៏បានផ្តល់ឱ្យខ្ញុំ។ ខ្ញុំបានសុំទ្រង់កុំឱ្យបំផ្លាញពួកគេ (ដោយទឹកជំនន់ ឬគ្រោះមហន្តរាយផ្សេងៗ) ទ្រង់ក៏បានផ្តល់ឱ្យខ្ញុំ។ ហើយខ្ញុំបានសុំទ្រង់កុំឱ្យមានការកាប់សម្លាប់គ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងចំណោមពួកគេ ប៉ុន្តែទ្រង់មិនបានអនុញ្ញាតឱ្យខ្ញុំឡើយ»។ ព្យាការី (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «រឿងដែលខ្ញុំខ្លាចបំផុតសម្រាប់ប្រជាជាតិរបស់ខ្ញុំ គឺមេដឹកនាំដែលនាំឱ្យវង្វេង។ ថ្ងៃកិយាម៉ាត់នឹងមិនកើតឡើងឡើយ រហូតដល់មានក្រុមមនុស្សមួយចំនួនពីប្រជាជាតិរបស់ខ្ញុំទៅចូលរួមជាមួយពួកមូស្រ៊ីគីន (អ្នកដែលគោរពបូជាអ្វីផ្សេងក្រៅពីអល់ឡោះ) ហើយពួកគេនឹងគោរពបូជារូបសំណាក។ នឹងមានអ្នកកុហកចំនួនសាមសិបនាក់ក្នុងប្រជាជាតិរបស់ខ្ញុំ ដែលម្នាក់ៗអះអាងថាខ្លួនជាព្យាការី ប៉ុន្តែគ្មានព្យាការីណាម្នាក់ទៀតឡើយបន្ទាប់ពីខ្ញុំ»។ ព្យាការី (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅពេលដែលដាវត្រូវបានដកចេញ (ការកាប់សម្លាប់កើតឡើង) ក្នុងចំណោមប្រជាជាតិរបស់ខ្ញុំ វានឹងមិនត្រូវបានដាក់ចុះវិញឡើយរហូតដល់ថ្ងៃកិយាម៉ាត់»។ ព្យាការី (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «កុំត្រឡប់ទៅជាអ្នកមិនជឿបន្ទាប់ពីខ្ញុំ ដោយកាប់សម្លាប់គ្នាទៅវិញទៅមក»។ ព្យាការី (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មូស្លីមម្នាក់ចំពោះមូស្លីមម្នាក់ទៀត គឺហាមឃាត់ទាំងឈាម (ជីវិត) ទ្រព្យសម្បត្តិ និងកិត្តិយសរបស់គេ។ មូស្លីមគឺជាបងប្អូននឹងគ្នា គេមិនត្រូវធ្វើបាប ឬបោះបង់ចោលបងប្អូនរបស់គេឡើយ»។ ព្យាការី (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «កុំឱ្យអ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកទាំងឡាយឈរនៅកន្លែងណាមួយដែលមនុស្សម្នាក់ត្រូវបានគេសម្លាប់ដោយអយុត្តិធម៌ ព្រោះថាបណ្តាសានឹងធ្លាក់មកលើពួកគេ នៅពេលដែលពួកគេមិនបានជួយការពារជនរងគ្រោះនោះ»។ ព្យាការី (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំត្រូវបានគេបង្ហាញឱ្យឃើញនូវអ្វីដែលប្រជាជាតិរបស់ខ្ញុំនឹងជួបប្រទះបន្ទាប់ពីខ្ញុំ គឺការកាប់សម្លាប់គ្នាទៅវិញទៅមក។ វាធ្វើឱ្យខ្ញុំសោកសៅ និងពិបាកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង... ដូច្នេះខ្ញុំបានសុំអល់ឡោះឱ្យផ្តល់សិទ្ធិដល់ខ្ញុំក្នុងការធ្វើសហ្វាអាត (ការអង្វរករ) សម្រាប់ពួកគេនៅថ្ងៃកិយាម៉ាត់ ហើយទ្រង់ក៏បានអនុញ្ញាត»។ ព្យាការី (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់អាប៊ូហ្សារ (រ.ដ) ថា៖ «ឱ អាប៊ូហ្សារ! តើអ្នកយល់យ៉ាងណាដែរ ប្រសិនបើមនុស្សកាប់សម្លាប់គ្នា រហូតដល់ឈាមហូរជន់លិចថ្មនៅទីក្រុងម៉ាឌីណា?» អាប៊ូហ្សារបានសួរថា៖ «តើខ្ញុំត្រូវធ្វើដូចម្តេច?» លោកបានឆ្លើយថា៖ «ចូរអ្នកចូលទៅក្នុងផ្ទះរបស់អ្នក។ ប្រសិនបើអ្នកខ្លាចថាពន្លឺនៃដាវនឹងធ្វើឱ្យអ្នកភ័យខ្លាច ចូរអ្នកយកក្រណាត់មកបិទមុខរបស់អ្នក ដើម្បីកុំឱ្យអ្នកត្រូវទទួលបាបកម្មនៃការសម្លាប់នោះ»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب ما ذكر من إجابة الله إياه في مسألته لأمته، ووعده إياهم أن يرجعوا بعده كفارا يضرب بعضهم رقاب بعض وإعلامه إياهم أنه سيكفر قوم بعد إيمانهم بقتل بعضهم بعضا وزجره ﷺ أن يضرب بعضهم رقاب بعض
បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាប់ប៊ូ រ៉ាប៊ីអ៍ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ ហាំម៉ាត ប៊ិន ហ្សៃត៍ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាប់ប៊ូ អ៊ីមរ៉ន អាល់ជូនិ ពី អាល់មុនបៃអិស ប៊ិន តូរីហ្វ ពី អាប់ឌុលឡោះ ប៊ិន សាមិត ពី អាប់ប៊ូហ្សារ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានសួរថា៖ តើលោកនឹងបង្គាប់ខ្ញុំឱ្យធ្វើអ្វី? លោកបានឆ្លើយថា៖ «ចូរនៅឱ្យជាប់ក្នុងផ្ទះរបស់អ្នក»។ ខ្ញុំបានសួរថា៖ ចុះប្រសិនបើគេចូលមកក្នុងផ្ទះរបស់ខ្ញុំ? លោកបានឆ្លើយថា៖ «ប្រសិនបើអ្នកខ្លាចពន្លឺនៃដាវធ្វើឱ្យអ្នកស្រឡាំងកាំង ចូរយកអាវរបស់អ្នកគ្របលើផ្ទៃមុខរបស់អ្នកចុះ ដើម្បីឱ្យគេទទួលយកបាបកម្មរបស់គេ និងបាបកម្មរបស់អ្នកទៅ»។ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អ៊ីប្រាហ៊ីម ប៊ិន ហាចាច និង ចាក់ហ្វារ ប៊ិន មីហ៍រ៉ន ពួកគេទាំងពីរបាននិយាយថា៖ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាប់ឌុលវ៉ារីស ពី មូហាំម៉ាត ប៊ិន ជូហាតះ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាប់ឌុលរ៉ះម៉ាន ប៊ិន ម៉ារវ៉ាន ពី ហូហ្សៃល ប៊ិន ស៊ូរ៉ះប៊ីល ពី អាប់ប៊ូមូសា (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) ពីព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរធ្វើឱ្យធ្នូរបស់ពួកអ្នកបាក់បែក ចូរផ្តាច់ខ្សែធ្នូរបស់ពួកអ្នក ហើយចូរយកដាវរបស់ពួកអ្នកទៅវាយនឹងថ្ម។ ប្រសិនបើមាននរណាម្នាក់ចូលមកក្នុងផ្ទះរបស់ពួកអ្នក ចូរឱ្យគេធ្វើដូចជាកូនប្រុសម្នាក់ក្នុងចំណោមកូនប្រុសទាំងពីររបស់អាដាំ (គឺធ្វើជាអ្នកដែលត្រូវគេសម្លាប់ មិនមែនជាអ្នកសម្លាប់ឡើយ)»។ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អ៊ីបនុ វ៉ារ៉ះ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ មូហាំម៉ាត ប៊ិន សាអីត ប៊ិន សាបិក បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាំរូ ប៊ិន អាប់ប៊ី កៃស៍ ពី អះតាវ ប៊ិន សាអីប ពី អាប់ប៊ុលបាក់តារី និង ម៉ៃសារ៉ះ បាននិយាយថា៖ អាប់ប៊ូមូសា អាល់អះអារី (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) បាននិយាយថា៖ ពិតណាស់ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ស្រដៀងគ្នានេះដែរ។ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ ហុតបះ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ ហាំម៉ាត ប៊ិន សាឡាម៉ះ ពី អាលី ប៊ិន ហ្សៃត៍ ពី អាប់ប៊ូ អ៊ូសម៉ាន អាន់ណះឌី ពី ខាលីត ប៊ិន អ៊ូហ្វូថះ ថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់គាត់ថា៖ «ឱ ខាលីត ប៊ិន អ៊ូហ្វូថះ អើយ! ពិតណាស់ នឹងមានព្រឹត្តិការណ៍ផ្សេងៗ ការខ្វែងគំនិតគ្នា ការសាកល្បង (ហ្វីតនះ) និងការបែកបាក់គ្នា។ ដូច្នេះ នៅពេលដែលរឿងនោះកើតឡើង ប្រសិនបើអ្នកអាចធ្វើជាអ្នកដែលត្រូវគេសម្លាប់ ជាជាងអ្នកសម្លាប់បាន ចូរអ្នកធ្វើវាចុះ»។ ជំពូក៖ អ៊ីម៉ាន់ (ជំនឿ) គឺជាកត្តារារាំងការសម្លាប់ដោយក្បត់ អ្នកមានជំនឿនឹងមិនសម្លាប់ដោយក្បត់ឡើយ។ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាប់ប៊ូមូសា បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាំរូ ប៊ិន អាស៊ីម ពី ហាំម៉ាត ប៊ិន សាឡាម៉ះ ពី អាលី ប៊ិន ហ្សៃត៍ ពី សាអីត ប៊ិន អាល់មូសៃយីប ពី ម៉ារវ៉ាន ពី មូអាវីយ៉ះ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) ពីព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ៊ីម៉ាន់ គឺជាកត្តារារាំងការសម្លាប់ដោយក្បត់ អ្នកមានជំនឿនឹងមិនសម្លាប់ដោយក្បត់ឡើយ»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الإيمان قيد الفتك لا يفتك مؤمن
ជំពូក៖ "នឹងមានកើតឡើងនូវភាពវឹកវរ (ហ្វីតនះ) ដែលក្នុងនោះ មនុស្សដែលល្អបំផុតគឺអ្នកដែលរស់នៅតាមតំបន់វាលខ្សាច់ (អ្នកស្រុកស្រែចម្ការ)"។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب: " ستكون فتن خير الناس فيها مسلمو أهل البوادي "
បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់បាស បិន មូហាំម៉ាដ អައް-ឌូរីយ៍ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ីស្ហាក់ បិន ម៉ាន់សួរ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ីស្រាអែល ពី អައް-ស៊ុឌីយ៍ ពីឪពុករបស់គាត់ ពី អាប់ប៊ូ ហ៊ូរ៉ៃរ៉ោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ជំនឿ (អ៊ីម៉ាន់) គឺជាឧបសគ្គរារាំងដល់ការសម្លាប់ដោយក្បត់ ដូច្នេះអ្នកដែលមានជំនឿនឹងមិនធ្វើការសម្លាប់ដោយក្បត់ឡើយ»។ ជំពូក៖ «នឹងមានភាពវឹកវរ (ហ្វីតនះ) កើតឡើង ដែលមនុស្សដែលល្អបំផុតក្នុងពេលនោះ គឺអ្នកមូស្លីមដែលរស់នៅតាមតំបន់វាលខ្សាច់»។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ឌុល រ៉ះម៉ាន បិន អាំរ៍ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ មូហាំម៉ាដ បិន អាយិហ៍ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាល់-ហៃថាំ បិន ហ៊ូម៉ៃដ៍ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ ហ្វស៍ (គឺ បិន ហ៊ូម៉ៃដ៍) ពី ហៃយ៉ាន បិន ហ៊ុជរ៍ ពី អាប់ប៊ូ អាល់-ហ្គូឌីយ៉ះ ថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នឹងមានភាពវឹកវរយ៉ាងខ្លាំងក្លាកើតឡើង ដែលមនុស្សដែលល្អបំផុតក្នុងពេលនោះ គឺអ្នកមូស្លីមដែលរស់នៅតាមតំបន់វាលខ្សាច់ ដែលពួកគេមិនបានប៉ះពាល់ដល់ឈាម ឬទ្រព្យសម្បត្តិរបស់មនុស្សម្នាឡើយ»។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ីសា បិន យូណុស អារ-រ៉ាំលីយ៍ និង អាប់ប៊ូ អ៊ូម៉ៃរ៍ អ៊ីសា បិន មូហាំម៉ាដ ពួកគេទាំងពីរបាននិយាយថា បានរាយការណ៍មកយើងដោយ ដាំរ៉ោះ ពី អ៊ីបនូ សៅហ្សាប់ ពី ម៉ាតារ៍ ពី ស៊ីហរ៍ បិន ហៅសាប់ ពី ម៉ាអ៊ូឌី ការីប ពី មូអាហ្ស បិន ជ៉ាបាល (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) ពីព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្វីដែលខ្ញុំខ្លាចបំផុតសម្រាប់ពួកអ្នក គឺបុរសម្នាក់ដែលបានអានគម្ពីររបស់អល់ឡោះ រហូតដល់ឃើញមានពន្លឺនៃគម្ពីរនោះនៅលើរូបគេ ហើយគេបានក្លាយជាអ្នកដែលទទួលបានការការពារពីឥស្លាម ប៉ុន្តែគេបែរជាដកដាវរបស់គេមកកាប់ទៅលើអ្នកជិតខាងរបស់គេ ហើយចោទប្រកាន់អ្នកជិតខាងនោះថាជាអ្នកធ្វើស៊ិរិក (ការដាក់ភាគីជាមួយអល់ឡោះ)»។ យើងបានសួរថា៖ «ឱ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! តើអ្នកណាដែលសមនឹងទទួលបានការចោទប្រកាន់នោះ រវាងអ្នកចោទ ឬអ្នកដែលត្រូវគេចោទ?» លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «គឺអ្នកចោទ»។ ហើយខាលីហ្វះ (មេដឹកនាំ) ដូចជាពួកអ្នក ដែលអល់ឡោះបានផ្តល់អំណាចឱ្យគាត់ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលស្តាប់បង្គាប់ខ្ញុំ គឺគេបានស្តាប់បង្គាប់អល់ឡោះ ហើយអ្នកណាដែលប្រឆាំងនឹងខ្ញុំ គឺគេបានប្រឆាំងនឹងអល់ឡោះ ហើយខាលីហ្វះមិនមែនជាខែលការពារ (ពីការដាក់ទោស) ជំនួសឱ្យព្រះអាទិករ (អល់ឡោះ) ឡើយ»។ (អាប់ប៊ូ អ៊ូម៉ៃរ៍ មិនបានរៀបរាប់ពី ម៉ាតារ៍ នៅក្នុងខ្សែសង្វាក់នេះទេ)។ ជំពូក៖ ការសម្លាប់មានប៉ុន្មានប្រភេទ? បានរាយការណ៍មកយើងដោយ មូហាំម៉ាដ បិន ហ៊ីសាប បានរាយការណ៍មកយើងដោយ ហាំម៉ាត បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាល់-ហាហ្សាអ៍ ពី អាល់-កូស៊ីម បិន រ៉ាប៊ីអះ ពី អ៊ូកបះ បិន អៅស៍ ពី អាប់ឌុលឡោះ បិន អាំរ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងពួកគេទាំងពីរ) ថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានថ្លែងសុន្ទរកថានៅថ្ងៃដែលដណ្តើមបានទីក្រុងម៉ាក្កាស់ (ហ្វាត់ហ៍) ដោយមានប្រសាសន៍ថា៖ «គ្មានព្រះណាផ្សេងទៀតដែលគួរឱ្យគោរពសក្ការៈក្រៅពីអល់ឡោះតែមួយគត់ ទ្រង់បានបំពេញតាមសន្យារបស់ទ្រង់ ទ្រង់បានជួយដល់បាវបម្រើរបស់ទ្រង់ ហើយទ្រង់បានកម្ចាត់ក្រុមចម្រុះតែម្នាក់ឯង»។ បន្ទាប់មកលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «រាល់កិត្តិយស ឬការអួតអាងដែលធ្លាប់មានក្នុងសម័យចាហ៊ីលីយ៉ះ (សម័យមិនទាន់មានឥស្លាម) រួមទាំងការសងសឹកឈាម និងទ្រព្យសម្បត្តិ គឺស្ថិតនៅក្រោមបាតជើងទាំងពីររបស់ខ្ញុំនេះ លើកលែងតែការថែរក្សាវិហារកាអះបះ និងការផ្តល់ទឹកដល់អ្នកធ្វើហជ្ជ។ សូមជ្រាបថា ការសម្លាប់ដោយអចេតនាដែលប្រហាក់ប្រហែលនឹងការសម្លាប់ដោយចេតនា ដែលប្រើដំបង ឬរំពាត់ គឺត្រូវសងដោយអូដ្ឋមួយរយ ដែលក្នុងនោះមានអូដ្ឋញីមានផ្ទៃពោះចំនួនសែសិបក្បាល»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب القتل على كم وجه هو
ជំពូក៖ អ្នកដែលមានសាច់ញាតិត្រូវបានគេសម្លាប់ គឺមានសិទ្ធិជ្រើសរើសរវាងជម្រើសពីរ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب من قتل له قتيل فهو مخير في اثنين
បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អ៊ីបនូ អាប់ប៊ី អ៊ូម៉ារ និង យ៉ាក់កូប ពួកគេទាំងពីរបាននិយាយថា បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អ៊ីបនូ អ៊ូយ៉ៃណាហ៍ ពី អាលី ប៊ិន ហ្សៃដ៍ ពី អាល់កាស៊ីម ប៊ិន រ៉ាប៊ីអាហ៍ ពី អាប់ឌុលឡោះ ប៊ិន អាំរូ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) ថា ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការសម្លាប់ដោយចេតនា និងដោយអចេតនា ដោយប្រើដំបង ឬរំពាត់ (គឺមានកម្រិតទោសដូចគ្នា)»។ អាល់កូឌី បានមានប្រសាសន៍ស្រដៀងគ្នានេះថា៖ «សំណង (ឌីយ៉ះ) នៃករណីដែលប្រហាក់ប្រហែលនឹងការសម្លាប់ដោយចេតនា គឺត្រូវទូទាត់ចេញពីទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកសម្លាប់ផ្ទាល់ មិនមែនចេញពីក្រុមគ្រួសារ (អាសាប៉ះ) របស់គាត់ឡើយ។ ចំណែកឯសំណងដែលក្រុមគ្រួសារ (អាគីឡាហ៍) ត្រូវទទួលខុសត្រូវ គឺសំណងដែលមិនមែនជាប្រភេទធ្ងន់ធ្ងរ (មិនមែនជាការសម្លាប់ដោយចេតនា)»។ ហើយមានការរាយការណ៍ពី កាតាដាហ៍, ហាំម៉ាដ, អាល់ហារីស អាល់អ៊ូគលី និង អ៊ីបនូ ស៊ូប៊ូរូម៉ាហ៍ ថា៖ «ករណីដែលប្រហាក់ប្រហែលនឹងការសម្លាប់ដោយចេតនា គឺត្រូវទូទាត់ចេញពីទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកសម្លាប់»។ ជំពូក៖ អ្នកដែលត្រូវគេសម្លាប់សាច់ញាតិរបស់ខ្លួន គឺមានសិទ្ធិជ្រើសរើសរវាងពីរយ៉ាង បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាប់ឌុលរ៉ះម៉ាន ប៊ិន អ៊ីប្រាហ៊ីម អាប៊ូ សាអីដ៍ ដូហៃម បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាល់វ៉ាលីដ ប៊ិន មូស្លីម បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាល់អូហ្សាអី បានរៀបរាប់ប្រាប់ខ្ញុំដោយ យ៉ះយ៉ា ប៊ិន អាប់ប៊ី កាស៊ីរ ពី អាប៊ូ សាឡាម៉ាហ៍ ពី អាប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ោះ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលត្រូវគេសម្លាប់សាច់ញាតិរបស់ខ្លួន នោះគាត់មានសិទ្ធិជ្រើសរើសរវាងពីរយ៉ាង៖ គឺគាត់អាចអត់ទោសឱ្យ ឬគាត់អាចសម្លាប់ (អ្នកដែលបានសម្លាប់នោះ)»។ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ យ៉ាក់កូប ប៊ិន ហូម៉ៃដ៍ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាប់ឌុលអាហ្ស៊ីហ្ស ប៊ិន មូហាំម៉ាដ ពី អ៊ីបនូ អាប់ប៊ី ស៊ីអ៍ ពី សាអីដ៍ អាល់ម៉ាកប៊ូរី ពី អាប៊ូ ស៊ូរ៉ៃហ៍ ថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលត្រូវគេសម្លាប់សាច់ញាតិរបស់ខ្លួនបន្ទាប់ពីនេះ នោះក្រុមគ្រួសាររបស់គាត់មានសិទ្ធិជ្រើសរើសពីរយ៉ាង៖ បើពួកគេចង់ ពួកគេអាចសម្លាប់ (អ្នកដែលបានសម្លាប់នោះ) ហើយបើពួកគេចង់ ពួកគេអាចទទួលយកសំណង (ឌីយ៉ះ)»។ ជំពូក៖ អ្នកដែលបានមានប្រសាសន៍ថា៖ មានសិទ្ធិជ្រើសរើសបីយ៉ាង៖ ការសងសឹក (អាល់អាក់លូ), ការអត់ទោស, ឬសំណង (ឌីយ៉ះ) បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាប៊ូ បាក្រ៍ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាប៊ូ ខាលីដ អាល់អាህម៉ារ ពី អ៊ីបនូ អ៊ីស្ហាក ពី អាល់ហារីស ប៊ិន ម៉ាក៊ីល ពី អ៊ីបនូ អាប់ប៊ី អាល់អៅចាអ៍ ពី អាប៊ូ ស៊ូរ៉ៃហ៍ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលត្រូវគេសម្លាប់សាច់ញាតិ ឬធ្វើឱ្យរបួស នោះគាត់មានសិទ្ធិជ្រើសរើសបីយ៉ាង។ ប្រសិនបើគាត់ចង់បានអ្វីដែលលើសពីនេះ (ការសងសឹកហួសហេតុ) ចូរអ្នកទាំងឡាយឃាត់ដៃគាត់ទុក៖ គឺគាត់អាចសម្លាប់ (អ្នកដែលបានសម្លាប់នោះ), ឬអត់ទោសឱ្យ, ឬទទួលយកសំណង (ឌីយ៉ះ)»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب من قال: مخير في ثلاث: العقل، أو العفو، أو الدية
ជំពូក៖ អំពីអ្វីដែលបានលើកឡើងទាក់ទងនឹងការអភ័យទោសដល់ឃាតករ និងអ្នកដែលបង្ករបួសស្នាម បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាំរូ ប៊ិន អ៊ូស្មាន អាល់-ចារ៉ាហ៍ ពី មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ិន មូស្លីម ពី អាប់ឌុលឡោះ ប៊ិន អាល់ហួរ ពី អ៊ុំមូ សាឡាម៉ាហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងនាង) ថា៖ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលមានលក្ខណៈមួយក្នុងចំណោមបីយ៉ាង នោះអល់ឡោះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នឹងរៀបចំឱ្យគេរៀបការជាមួយនារីសួគ៌ (ហួរុលអីន)៖ (ក្នុងនោះមាន) បុរសម្នាក់ដែលអភ័យទោសដល់អ្នកដែលសម្លាប់ខ្លួន»។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ មូសា ពី យ៉ះយ៉ា ប៊ិន សាអីត ពី មូជាលីត ពី អះ-ស្ហះប៊ី ពី អាល់មូហ័ររ៉រ ពី អាប់ប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ហ៍ ពីបុរសម្នាក់ក្នុងចំណោមជនជាតិអាន់ស្ហរ ពីព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលរងរបួសលើរាងកាយរបស់គេ ហើយគេបានអភ័យទោស (មិនយកទោសពៃរ៍) ដើម្បីស្វែងរកការពេញចិត្តពីអល់ឡោះ នោះវាគឺជាការលាងជម្រះបាបសម្រាប់គេ»។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ អ៊ូម៉ៃរ និង អ៊ីសា ប៊ិន យូណុស ពួកគេទាំងពីរបាននិយាយថា៖ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ ដាំរ៉ហ៍ ពី អ៊ីប្នុ សៅហ្សាប់ ពី ថាលីត អាល់ប៊ូណានី ពី អាន៉ាស់ ប៊ិន ម៉ាលីក (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) ថា៖ មានបុរសម្នាក់បាននាំឃាតករដែលសម្លាប់សាច់ញាតិរបស់ខ្លួនមកជួបព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក)។ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរអភ័យទោសឱ្យគេទៅ»។ បុរសនោះបដិសេធ។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរទទួលយកសំណង (ឌីយ៉ះ) ទៅ»។ បុរសនោះនៅតែបដិសេធ។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរទៅសម្លាប់គេចុះ បើដូច្នោះអ្នកក៏ដូចជាគេដែរ»។ បុរសនោះក៏បានដោះលែងឃាតករនោះឱ្យមានសេរីភាព។ បន្ទាប់មកគេបានឃើញបុរសនោះកំពុងអូសខ្សែចងរបស់ខ្លួន ដើរត្រឡប់ទៅរកគ្រួសាររបស់គេវិញ។ ហើយនៅក្នុងជំពូកនេះ ក៏មានការលើកឡើងពី អ៊ីប្នុ ម៉ាសអូដ, អ៊ីប្នុ អាប់បាស, អាល់ហាសាន់, តាវូស និង អ៊ូរវ៉ហ៍ ប៊ិន ម៉ាសអូដ អាល់ថះកាហ្វី ថាការអភ័យទោសរបស់ជនរងគ្រោះ (មុនពេលស្លាប់) គឺអាចអនុញ្ញាតបាន។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ បាក្រ ប៊ិន អាប់ប៊ី សៃបាហ៍ ពី អ៊ីប្នុ អ៊ូយ៉ៃណាហ៍ ពី អ៊ីប្នុ តាវូស បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំថា៖ បុរសម្នាក់ត្រូវបានគេសម្លាប់ តើការអភ័យទោសចំពោះឈាមរបស់គេ (ការមិនយកទោស) អាចធ្វើទៅបានដែរឬទេ? លោកឆ្លើយថា៖ «អាចធ្វើទៅបាន»។ ខ្ញុំសួរទៀតថា៖ ទោះបីជាការសម្លាប់ដោយអចេតនា ឬដោយចេតនាក៏ដោយឬ? លោកឆ្លើយថា៖ «បាទ»។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ បាក្រ ពី ហូស្ហៃម ពី យូណុស ពី អាល់ហាសាន់ បាននិយាយថា៖ «នៅពេលដែលបុរសម្នាក់អភ័យទោសឱ្យអ្នកដែលសម្លាប់ខ្លួន (មុនពេលគេស្លាប់) នោះវាគឺជាការអនុញ្ញាត»។ ហើយនៅក្នុងជំពូកនេះ ក៏មានរាយការណ៍ពី អះឌី ប៊ិន ថាលីត ពីបុរសម្នាក់ក្នុងចំណោមជនជាតិអាន់ស្ហរ។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ ហាមីត ប៊ិន យ៉ះយ៉ា ពី ស៊ូហ្វ្យាន ប៊ិន អ៊ូយ៉ៃណាហ៍ ពី អ៊ីមរ៉ន ប៊ិន ហ្សប្យាន ពី អះឌី ប៊ិន ថាលីត បាននិយាយថា៖ មានបុរសម្នាក់បានបាក់ធ្មេញបុរសម្នាក់ទៀតក្នុងសម័យកាលរបស់ មូអាវីយ៉ាហ៍។ គេបានផ្តល់សំណង (ឌីយ៉ះ) ឱ្យ ប៉ុន្តែបុរសនោះបដិសេធមិនព្រមទទួល។ គេក៏ផ្តល់សំណងពីរដងឱ្យទៀត ប៉ុន្តែបុរសនោះនៅតែបដិសេធមិនព្រមទទួល។ បន្ទាប់មកមានបុរសម្នាក់ក្នុងចំណោមជនជាតិអាន់ស្ហរបានក្រោកឡើង ហើយនិយាយថា៖ ខ្ញុំបានឮរ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) មានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលរងគ្រោះដោយអ្វីមួយ ហើយគេបានធ្វើទាន (អភ័យទោស) ចំពោះរឿងនោះ នោះវានឹងក្លាយជាការលាងជម្រះបាបសម្រាប់គេ»។ អ្នករាយការណ៍បាននិយាយថា៖ ពួកគេនិយាយថា បុរសនោះគឺ អាប់ប៊ូ ដារដា។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب ما ذكر في العفو عن القاتل والجارح
ជំពូក៖ ឈាមរបស់អ្នកកាន់សាសនាឥស្លាមគឺមានតម្លៃស្មើគ្នា ហើយអ្នកជំនឿម្នាក់មិនត្រូវសម្លាប់ដោយសារតែអ្នកមិនមែនជាអ្នកជំនឿឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب المسلمون تتكافأ دماؤهم ولا يقتل مؤمن بكافر
ជំពូក៖ មូស្លីមទាំងអស់មានតម្លៃឈាមស្មើគ្នា ហើយមូមិនម្នាក់មិនត្រូវទទួលទោសប្រហារជីវិតជំនួសកាហ្វិរឡើយ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ បាក់រ ប៊ីន អាប់ប៊ី សៃបះ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ មូអាវីយ៉ះ ពីអាអាំម៉ាស ពីអ៊ីប្រាហ៊ីម អត-តៃមី ពីឪពុករបស់គាត់បាននិយាយថា៖ លោកអាលី បានថ្លែងសុន្ទរកថាដោយមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលអះអាងថា យើងមានអ្វីផ្សេងក្រៅពីគម្ពីររបស់អល់ឡោះ និងក្រដាសនេះ (គាត់បានចង្អុលទៅក្រដាសមួយដែលមានកត់ត្រាអំពីអាយុរបស់អូដ្ឋ និងការកំណត់ទោសពិន័យចំពោះរបួសផ្សេងៗ) គឺអ្នកនោះបាននិយាយកុហកហើយ»។ លោកបានបន្តថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការសន្យាការពារ (សិទ្ធិជ្រកកោន) របស់មូស្លីមគឺតែមួយ ដែលអ្នកដែលមានឋានៈទាបបំផុតក្នុងចំណោមពួកគេ ក៏អាចផ្តល់ការការពារនោះបានដែរ»។ (ស៊ូហ្វ្យាន និងស៊ូអបះ ក៏បានរាយការណ៍រឿងនេះពីអាអាំម៉ាសផងដែរ)។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ីន អាប់ប៊ី គោលីប បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ូម៉ារ ប៊ីន ហ្វស ប៊ីន គីយ៉ាស បានរាយការណ៍មកយើងដោយឪពុករបស់គាត់ ពីហាជ្ចាច ពីកាតាដះ ពីមូស្លីម អល់-អះរ៉ាត់ ពីអាល់-អាស្ទ័រ ពីលោកអាលី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) ដែលបានរំឭកអំពីព្យាការី ﷺ និងក្រដាសនោះថា៖ «បណ្តាមូមិនគឺជាដៃតែមួយប្រឆាំងនឹងអ្នកដទៃ ឈាមរបស់ពួកគេមានតម្លៃស្មើគ្នា អ្នកដែលមានឋានៈទាបបំផុតក្នុងចំណោមពួកគេអាចផ្តល់ការការពារជំនួសពួកគេបាន។ មូមិនម្នាក់មិនត្រូវទទួលទោសប្រហារជីវិតជំនួសកាហ្វិរឡើយ ហើយក៏មិនត្រូវសម្លាប់អ្នកដែលមានកិច្ចសន្យា (ជាមួយមូស្លីម) ខណៈដែលកិច្ចសន្យានោះនៅមានសុពលភាពដែរ»។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាល់-ហាសាន់ ប៊ីន អាលី អាល់-ហុលវ៉ានី បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ូបៃឌុលឡោះ ប៊ីន អាប់ឌុលម៉ាជីដ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ូបៃឌុលឡោះ ប៊ីន អាប់ឌុលរ៉ះម៉ាន់ ប៊ីន មៅហាប់ បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានឮ ម៉ាលិក ប៊ីន មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ីន អាប់ឌុលរ៉ះម៉ាន់ ពីអាំរ៉ះ ប៊ីន អាប់ឌុលរ៉ះម៉ាន់ ពីអាអ៊ីសះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះនាង) ថា៖ គេបានរកឃើញនៅក្នុងដងដាវរបស់រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ នៅផ្នែកខាងចុងថា៖ «បណ្តាមូមិនឈាមរបស់ពួកគេមានតម្លៃស្មើគ្នា អ្នកដែលមានឋានៈទាបបំផុតក្នុងចំណោមពួកគេអាចផ្តល់ការការពារជំនួសពួកគេបាន។ មូស្លីមម្នាក់មិនត្រូវទទួលទោសប្រហារជីវិតជំនួសកាហ្វិរឡើយ ហើយក៏មិនត្រូវសម្លាប់អ្នកដែលមានកិច្ចសន្យា (ជាមួយមូស្លីម) ខណៈដែលកិច្ចសន្យានោះនៅមានសុពលភាពដែរ»។ ជំពូក៖ ការសងសឹក (អាល់-ក្វត) ឃាតករត្រូវទទួលទោសប្រហារជីវិតតាមរបៀបដែលខ្លួនបានសម្លាប់គេ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ ហុតបះ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ កាតាដះ ពីអាន៉ាស ថា៖ មានក្មេងស្រីម្នាក់ត្រូវបានគេរកឃើញក្នុងសភាពក្បាលរបស់នាងត្រូវគេកិនបំបែករវាងថ្មពីរ។ គេបានសួរនាងថា៖ «តើនរណាធ្វើបែបនេះដាក់ឯង? តើជាបុរសម្នាក់នេះ ឬបុរសម្នាក់នោះ?» រហូតដល់គេបានរំឭកឈ្មោះបុរសជនជាតិយូដាម្នាក់ នាងក៏ងក់ក្បាល (បញ្ជាក់ថាពិតមែន)។ បុរសជនជាតិយូដានោះក៏ត្រូវបានគេចាប់ខ្លួន ហើយគាត់ក៏បានសារភាព។ បន្ទាប់មករ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានបញ្ជាឱ្យយកថ្មមកកិនបំបែកក្បាលរបស់គាត់ដូចគ្នា។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب القود، يقتل القاتل بمثل القتلة التي قتلها
បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាំរូ ប៊ិន អ៊ូស្មាន បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាល់វ៉ាលីដ ពីអាល់អូហ្សាអី ពីអាល់ហ្ស៊ូហ្រី បានមានប្រសាសន៍ថា៖ អ្នកណាដែលសម្លាប់គេដោយវិធីណា គេនឹងត្រូវទទួលទោសសម្លាប់ដោយវិធីនោះដែរ។ បើគេច្របាច់កសម្លាប់ គេនឹងត្រូវទទួលទោសដោយការច្របាច់ក ហើយបើគេធ្វើឱ្យថប់ដង្ហើមស្លាប់ គេនឹងត្រូវទទួលទោសដោយការធ្វើឱ្យថប់ដង្ហើមស្លាប់។ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាំរូ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាល់វ៉ាលីដ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ខ្ញុំបានសួរលោក ម៉ាលិក ប៊ិន អាន៉ាស អំពីរឿងនេះ លោកក៏ឆ្លើយថា៖ មែនហើយ គេនឹងត្រូវទទួលទោសដោយវិធីនោះតែម្តងគត់ ដោយមិនចាំបាច់ធ្វើឱ្យហូរឈាមឡើយ។ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាប់ប៊ូ បាក់រ ប៊ិន អាប់ប៊ី សៃបះ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អ៊ីស្ហាក ប៊ិន ស៊ូឡៃម៉ាន អារ៉ាហ្ស៊ី បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ខ្ញុំបានឮ មូហ៊ីរ៉ូ ប៊ិន មូស្លីម រៀបរាប់ពី ម៉ាតារ ពីណាភិអ ពីអ៊ីប្នុ អ៊ូម៉ារ ពីអ៊ូស្មាន ប៊ិន អ័ហ្វហ្វាន (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ខ្ញុំបានឮរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) មានប្រសាសន៍ថា៖ «ឈាមរបស់មូស្លីមម្នាក់មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យហូរឡើយ លើកលែងតែក្នុងករណីបីយ៉ាង៖ បុរសដែលក្បត់សាសនា (មូរតាត) បន្ទាប់ពីបានចូលសាសនាអ៊ីស្លាម នោះគេត្រូវទទួលទោសប្រហារជីវិត, ឬអ្នកដែលធ្វើសហាយស្មន់បន្ទាប់ពីបានរៀបការរួច នោះគេត្រូវទទួលទោសគប់នឹងដុំថ្ម, ឬអ្នកដែលសម្លាប់មនុស្សដោយចេតនា នោះគេត្រូវទទួលទោសប្រហារជីវិត (កូដ)»។ ជំពូក៖ អ្នកដែលបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ការប្រហារជីវិត (កូដ) គឺត្រូវធ្វើដោយដាវ។ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ ណាសរ ប៊ិន អាលី អាល់ចាហ៍ដាមី បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយឪពុករបស់លោក បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ ហាហ្ស៊ីម ប៊ិន អ៊ីប្រាហ៊ីម ពីចាប៊ីរ ប៊ិន យ៉ាហ្ស៊ីដ អាល់ជូហ្វី ពីអាប់ប៊ូ អាហ្ស៊ីប ពីអាន់នុអ៊ូម៉ាន ប៊ិន បាស៊ីរ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «គ្មានការសងសឹកដោយចេតនា ក្រៅពីការប្រើដាវនោះឡើយ»។ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ មូហាំម៉ាដ ប៊ិន អាលី ប៊ិន ម៉ៃមូន បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ មូសា ប៊ិន អាយយូប បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ បាក់គីយ៉ះ ពីអាប់ប៊ូ មូអាហ្ស ពីអាប់ឌុលការីម ពីអ៊ីប្រាហ៊ីម ពីអាល់កាម៉ះ ពីអាប់ឌុលឡោះ ប៊ិន ម៉ាសអ៊ូដ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «គ្មានការប្រហារជីវិត (កូដ) ក្រៅពីការប្រើដាវនោះឡើយ»។ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាល់ហាសាន់ ប៊ិន អាលី បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ នុអៃម ប៊ិន ហាំម៉ាដ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ បាក់គីយ៉ះ ពីអាប់ប៊ូ មូអាហ្ស ពីអាល់ហ្ស៊ូហ្រី ពីសាអីដ ពីអាប់ប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ូ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «គ្មានការប្រហារជីវិត (កូដ) ក្រៅពីការប្រើដាវនោះឡើយ»។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ហើយខ្ញុំយល់ថា អាប់ប៊ូ មូអាហ្ស គឺ ស៊ូឡៃម៉ាន ប៊ិន អារកាំ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب من قال: القود بالسيف
ជំពូក៖ ការប្រហារជីវិតក្រុមមនុស្សដែលបានសម្លាប់មនុស្សម្នាក់ (ដោយរួមគំនិតគ្នា)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الجماعة تقتل رجلا واحدا تقتل به
បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ អាល់ហាវទី បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ អ៊ីស្មាអែល ប៊ីន អាយ៉ាស់ ពី អ៊ីមរ៉ាន់ ប៊ីន អាប់ប៊ី ហ្វាឌីល ពី អាប់ឌុលឡោះ ប៊ីន អាប់ប៊ី បាករ ពីឪពុករបស់គាត់ ពីជីតារបស់គាត់ ពីព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការសម្លាប់ដោយចេតនា គឺត្រូវសងវិញ (ដោយការប្រហារជីវិត) ហើយការសម្លាប់ដោយអចេតនា គឺត្រូវបង់សំណង (ឌីយ៉ាស់)»។ បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ អាប់ប៊ី បាករ បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ វ៉ាគី ពី ស៊ូហ្វ្យាន ពី ហ្សាប៊ីរ ពី អាប់ប៊ី អាហ្ស៊ីប ពី អាន់នុអ៊្មាន ប៊ីន បាស៊ីរ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «រាល់អ្វីៗទាំងអស់សុទ្ធតែជាកំហុស (អចេតនា) លើកលែងតែការប្រើដាវ ហើយរាល់កំហុសទាំងអស់សុទ្ធតែមានសំណង (អ័រស្យ)»។ នេះគឺរាប់បញ្ចូលទាំងកំហុសតិចតួច និងកំហុសច្រើន។ ជំពូក៖ ក្រុមមនុស្សដែលសម្លាប់បុរសម្នាក់ ត្រូវទទួលទោសប្រហារជីវិតវិញ។ បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ អាល់ហាសាន់ ប៊ីន អាលី អាល់ហុលវ៉ានី បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ យ៉ះយ៉ា ប៊ីន អ៊ីស្ហាក់ បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ីន ហ្សាប៊ីរ ពី ហ្ស៊ីយ៉ាដ ប៊ីន អ៊ីឡាកោះ ពី មីរដាស អាល់ថាក់ហ្វ៊ី បានមានប្រសាសន៍ថា៖ អូដ្ឋរបស់បងប្រុសខ្ញុំបានរត់បាត់ គាត់ក៏បានតាមរកពួកវា រួចពួកគេ (ក្រុមមនុស្ស) បានគប់ដុំថ្មទៅលើគាត់រហូតដល់គាត់ស្លាប់។ ខ្ញុំក៏បាននាំពួកគេទៅជួបព្យាការី ﷺ ហើយទ្រង់ក៏បាន «សម្រេចឱ្យសងឈាមគាត់វិញ (ដោយការប្រហារជីវិតពួកគេ)»។ ជំពូក៖ អ្វីដែលត្រូវបានចងចាំពីព្យាការី ﷺ អំពីការអានខម្ពីរ៖ ﴿ហើយយើងបានកំណត់លើពួកគេនៅក្នុងគម្ពីរនោះថា ជីវិតត្រូវសងនឹងជីវិត﴾ [អាល់ម៉ាអីដាហ៍៖ ៤៥]។ បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ អាប់ប៊ី បាករ ប៊ីន អាប់ប៊ី សៃបាហ៍ បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ អាប់ឌុលឡោះ ប៊ីន អាល់មុបារ៉ក់ ពី យូណុស បានរាយការណ៍មកខ្ញុំដោយ អាប់ប៊ី អាលី ប៊ីន យ៉ាហ្ស៊ីដ ពី អហ្ស៊ូហ្រី ពី អាន់ណាស ប៊ីន ម៉ាលីក (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់)៖ ថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានអានថា៖ ﴿ហើយយើងបានកំណត់លើពួកគេនៅក្នុងគម្ពីរនោះថា ជីវិតត្រូវសងនឹងជីវិត ភ្នែកត្រូវសងនឹងភ្នែក ច្រមុះត្រូវសងនឹងច្រមុះ﴾ [អាល់ម៉ាអីដាហ៍៖ ៤៥]។ អាប់ប៊ី បាករ បានអានវាតាមការអានរបស់មហាជន។ បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ អាល់ហាសាន់ ប៊ីន អាលី បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ យ៉ះយ៉ា ប៊ីន អាដាម ពី អ៊ីបនុល មុបារ៉ក់ ពី យូណុស ប៊ីន យ៉ាហ្ស៊ីដ ពី អហ្ស៊ូហ្រី ពី អាន់ណាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) ថា ព្យាការី ﷺ បានអានថា៖ ﴿ហើយយើងបានកំណត់លើពួកគេនៅក្នុងគម្ពីរនោះថា ជីវិតត្រូវសងនឹងជីវិត ភ្នែកត្រូវសងនឹងភ្នែក ច្រមុះត្រូវសងនឹងច្រមុះ﴾ [អាល់ម៉ាអីដាហ៍៖ ៤៥] ដោយប្រើសូរ (រ៉ហ្វអ៍)។ ហើយបែបនេះហើយដែល អាល់ហុលវ៉ានី បានរាយការណ៍មកខ្ញុំ។ ខ្ញុំបានសួរគាត់ ឬពួកយើងបានសួរគាត់ គាត់ក៏បានឆ្លើយថា៖ នេះគឺជាការចាប់ផ្តើមប្រយោគ (អ៊ីបទីដាអ៍) ប្រហែលជាគាត់សំដៅទៅលើអ្វីមួយដែលខ្ញុំមិនបានចងចាំ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب ما حفظ عن النبي ﷺ من قراءة: وكتبنا عليهم فيها أن النفس بالنفس
ជំពូកស្តីពីប្រសាសន៍របស់អល់ឡោះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ដែលថា៖ «ហើយនៅក្នុងការអនុវត្តច្បាប់កាសាស់ (ការសងសឹកស្មើនឹងទោសកំហុស) នោះ មានជីវិតសម្រាប់ពួកអ្នក»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب في قوله تعالى: ولكم في القصاص حياة
ជំពូកស្តីពីប្រសាសន៍របស់អល់ឡោះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់៖ ﴿ហើយនៅក្នុងការអនុវត្តកិសាស (ការសងសឹកតាមច្បាប់) នោះ មានជីវិតសម្រាប់ពួកអ្នក﴾ [អាល់បាករ៉ោះ៖ ១៧៩] បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ បាក់រ និង អ៊ូស្មង់ ពួកគេទាំងពីរបាននិយាយថា៖ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ យ៉ាឡា ប៊ិន អ៊ូបៃដ៍ ពី អ៊ីស្មាអីល ពី អាប់ប៊ូ សាលីហ៍ អំពីប្រសាសន៍របស់អល់ឡោះ៖ ﴿ហើយនៅក្នុងការអនុវត្តកិសាស នោះមានជីវិតសម្រាប់ពួកអ្នក﴾ [អាល់បាករ៉ោះ៖ ១៧៩] លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "គឺការបន្តជីវិត (ការរស់រាន)"។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ បាក់រ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ អ៊ូសាម៉ាហ៍ ពី ស៊ីបល ពី អ៊ីបនូ អាប់ប៊ី ណាច៊ីហ៍ ពី មូហ្សាហ៊ិដ អំពីប្រសាសន៍របស់អល់ឡោះ៖ ﴿ហើយនៅក្នុងការអនុវត្តកិសាស នោះមានជីវិតសម្រាប់ពួកអ្នក﴾ [អាល់បាករ៉ោះ៖ ១៧៩] លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "គឺការដាក់ទណ្ឌកម្មដែលធ្វើឱ្យអ្នកដទៃរាងចាល"។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ យ៉ះយ៉ា ប៊ិន ខូឡាហ្វ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ អាស៊ីម ពី អ៊ីសា ពី អ៊ីបនូ អាប់ប៊ី ណាច៊ីហ៍ ពី មូហ្សាហ៊ិដ អំពីប្រសាសន៍របស់អល់ឡោះ៖ ﴿ហើយនៅក្នុងការអនុវត្តកិសាស នោះមានជីវិតសម្រាប់ពួកអ្នក﴾ [អាល់បាករ៉ោះ៖ ១៧៩] លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "គឺការដែលអ្នកខ្លះរារាំងអ្នកខ្លះទៀត (ពីការប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់)"។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ិន អាប់ប៊ី បាក់រ អាល់មុក់កូដដាមី បានរាយការណ៍មកយើងដោយ មូអាហ្ស ប៊ិន ហ៊ីស្ហាម បានរាយការណ៍មកយើងដោយឪពុករបស់លោក ពី អាំរ ប៊ិន ម៉ាលីក ពី អាប់ប៊ុល ជូហ្សាហ៍ អំពីប្រសាសន៍របស់អល់ឡោះ៖ ﴿ហើយនៅក្នុងការអនុវត្តកិសាស នោះមានជីវិតសម្រាប់ពួកអ្នក﴾ [អាល់បាករ៉ោះ៖ ១៧៩] លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "កិសាស គឺគម្ពីរអាល់គួរអាន"។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ិន អ៊ូបៃដ៍ ប៊ិន ហ៊ីសាប បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ីបនូ សៅរ៍ ពី ម៉ាក់ម៉ារ ពី កាតាដាហ៍ អំពីប្រសាសន៍របស់អល់ឡោះ៖ ﴿ហើយនៅក្នុងការអនុវត្តកិសាស នោះមានជីវិតសម្រាប់ពួកអ្នក﴾ [អាល់បាករ៉ោះ៖ ១៧៩] លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "អល់ឡោះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានកំណត់ឱ្យមានជីវិតនៅក្នុងការអនុវត្តកិសាស ហើយនៅពេលដែលជនពាលដែលរំលោភបំពាននឹកឃើញដល់រឿងនេះ គេនឹងបញ្ឈប់ការសម្លាប់"។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាល់មុក់កូដដាមី បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ូម៉ារ ប៊ិន ហារូន ពី អាប់ប៊ូ សាលីហ៍ ពី ដហាក់ អំពីប្រសាសន៍របស់អល់ឡោះ៖ ﴿ហើយនៅក្នុងការអនុវត្តកិសាស នោះមានជីវិតសម្រាប់ពួកអ្នក﴾ [អាល់បាករ៉ោះ៖ ១៧៩] លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "ជីវិត គឺការអនុវត្តកិសាស និងយុត្តិធម៌"។ ជំពូកស្តីពីការអនុវត្តកិសាសលើឆ្អឹង បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ បាក់រ ប៊ិន អាប់ប៊ី សៃបាហ៍ និង អ៊ីបនូ នុមៃរ៍ ពួកគេទាំងពីរបាននិយាយថា៖ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ ខាលីដ អាល់អាህម៉ារ ពី ហូមៃដ៍ ពី អាន៉ាស់ ប៊ិន ម៉ាលីក (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក)៖ ថាព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានបញ្ជាឱ្យអនុវត្តកិសាសលើធ្មេញ ហើយលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "ច្បាប់របស់អល់ឡោះ គឺកិសាស"។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ វ៉ះប៍ ប៊ិន បាក់គីយ៉ាហ៍ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ ខាលីដ ពី ហូមៃដ៍ ពី អាន៉ាស់ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក)៖ ថាបុត្រីរបស់ អាន់ណូដរ៍ ដែលជាមីងរបស់ អាន៉ាស់ បានបំបាក់ធ្មេញរបស់ស្ត្រីម្នាក់ រួចពួកគេក៏បានស្នើឱ្យសងជាសំណង (ឌីយ៉ាហ៍) ប៉ុន្តែភាគីម្ខាងទៀតមិនព្រមទទួលយកឡើយ។ ពេលនោះ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ "កិសាស! កិសាស!"។ នាងបាននិយាយថា៖ "សូមស្បថដោយព្រះអង្គដែលបានចាត់លោកមកដោយសច្ចធម៌ ធ្មេញរបស់នាងនឹងមិនត្រូវបានបំបាក់ឡើយ"។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "កិសាស គឺជាអ្វីដែលអល់ឡោះបានកំណត់"។ នាងបាននិយាយថា៖ "សូមស្បថដោយព្រះអង្គដែលបានចាត់លោកមកដោយសច្ចធម៌ វានឹងមិនត្រូវបានអនុវត្តកិសាសលើនាងឡើយ"។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ក្រោយមកពួកគេក៏ព្រមទទួលយកសំណង (ឌីយ៉ាហ៍)។ ពេលនោះ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ "មានបុរសជាច្រើនដែលប្រសិនបើពួកគេស្បថដោយនាមអល់ឡោះ នោះព្រះអង្គនឹងបំពេញតាមការស្បថរបស់ពួកគេ"។ ហើយ ខាលីដ ប៊ិន អាល់ហារីស, អ៊ីបនូ អាប់ប៊ី អះឌីយ៍, អាប់ឌុល វ៉ះហាប និង អាល់អាន់ស្វារី ក៏បានរាយការណ៍រឿងនេះដូចគ្នាដែរ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب القود في العظام
ជំពូក៖ មិនត្រូវអនុវត្តការសងសឹក (កាសាស់) លើអ្នកបង្ករបួសស្នាម រហូតទាល់តែអ្នករងរបួសបានជាសះស្បើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب لا يقاد الجارح حتى يبرأ المجروح
ជំពូក៖ អ្នកដែលបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ត្រូវអនុវត្តការសងសឹក (កិសាស) ទៅលើអ្នកប្រព្រឹត្តក្នុងពេលនោះភ្លាមៗ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب من قال: يقاد منه في حاله
ជំពូក៖ ការមិនអនុញ្ញាតឱ្យអនុវត្តការសងសឹក (កីសាស) លើអ្នកបង្ករបួសស្នាម រហូតទាល់តែអ្នករងរបួសជាសះស្បើយ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ យ៉ាកុប ប៊ិន ហ៊ូមៃដ៍, បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ឌុលឡោះ ប៊ិន អាប់ឌុលឡោះ អាល់អ៊ូម៉ាវីយ៍, ពី យ៉ាកុប ប៊ិន អះតូអរ, និង អ៊ីបនូ ជូរ៉ៃជ៍, និង អ៊ូស្មង់ ប៊ិន អាល់អាស្វ៉ាដ, ពី អាប់ប៊ូហ្ស៊ូបៃរ៍, ពី ជ៉ាប៊ីរ៍ ប៊ិន អាប់ឌុលឡោះ ថា៖ មានបុរសម្នាក់បានបង្ករបួសដល់បុរសម្នាក់ទៀត ហើយអ្នកដែលរងរបួសនោះចង់ទាមទារឱ្យមានការសងសឹក (កីសាស)។ នោះ រ៉សូល របស់អល់ឡោះ ﷺ បានហាមឃាត់មិនឱ្យអនុវត្តការសងសឹកលើអ្នកបង្ករបួសស្នាម រហូតទាល់តែអ្នករងរបួសនោះជាសះស្បើយ។ ជំពូក៖ អ្នកដែលនិយាយថា៖ អាចអនុវត្តការសងសឹកបានភ្លាមៗ (ក្នុងពេលនោះ) បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ បាក់រ៍ ប៊ិន អាប់ប៊ី សៃបះ, បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ីបនូ អ៊ូឡៃយ៉ះ, ពី អាយយូព៍, ពី អាំរូ ប៊ិន ឌីណារ៍, ពី ជ៉ាប៊ីរ៍ ថា៖ មានបុរសម្នាក់បានយកស្នែងចាក់បុរសម្នាក់ទៀត រួចគេក៏បានមកជួប ណាប៊ី ﷺ ដើម្បីទាមទារឱ្យមានការសងសឹក។ ណាប៊ី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «រង់ចាំរហូតទាល់តែជាសះស្បើយ»។ ប៉ុន្តែបុរសនោះមិនព្រម រួចក៏បានអនុវត្តការសងសឹក (ភ្លាមៗ)។ ជាលទ្ធផល ជើងរបស់គាត់ (អ្នកដែលសងសឹក) បានខូចខាត ខណៈដែលជើងរបស់អ្នកដែលត្រូវគេសងសឹកនោះបានជាសះស្បើយ។ បន្ទាប់មក គាត់ក៏បានមកជួប ណាប៊ី ﷺ វិញ។ ណាប៊ី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «វាមិនមែនជារបស់អ្នកទេ (អ្នកមិនទទួលបានសិទ្ធិសងសឹកទៀតទេ) ព្រោះអ្នកមិនព្រមស្តាប់ (តាមការណែនាំ)»។ ជំពូក៖ ការសងសឹក (កីសាស) ចំពោះការវាយដំ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ិន ម៉ាលិក អាប់ប៊ូ អាប់ឌុលឡោះ អាល់អ៊ូបានីយ៍, បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ូម៉ៃយ៉ះ ប៊ិន ខាលីដ (ប្អូនប្រុសរបស់ ហ៊ូដបះ ប៊ិន ខាលីដ), បានរាយការណ៍មកយើងដោយ ហ៊ីស្មាម ប៊ិន សាអ៊ត, ពី ហ្សៃដ៍ ប៊ិន អាស្លាម, ពីឪពុករបស់គាត់ បាននិយាយថា៖ អ៊ូម៉ារ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះគាត់) បានក្រោកឡើងថ្លែងសុន្ទរកថាទៅកាន់ប្រជាជនថា៖ «អ្នកណាដែលមានរឿងអយុត្តិធម៌ដែលខ្ញុំបានធ្វើដាក់គេ ឬដែលមន្ត្រីរបស់ខ្ញុំបានធ្វើដាក់គេ សូមឱ្យគេមកជួបខ្ញុំ ដើម្បីឱ្យខ្ញុំផ្តល់យុត្តិធម៌ (កីសាស) ជូនគេ»។ អាំរូ ប៊ិន អាល់អាស បាននិយាយថា៖ «ឱ អមៀរុល មូអមីនីន (មេដឹកនាំនៃអ្នកជំនឿ)! តើលោកយល់យ៉ាងណាដែរ ប្រសិនបើបុរសម្នាក់បានវាយដំ (ដាក់ទណ្ឌកម្ម) លើអ្នកក្រោមបង្គាប់របស់គាត់ តើលោកនឹងឱ្យមានការសងសឹកពីគាត់ដែរឬ?»។ អ៊ូម៉ារ៍ បានឆ្លើយថា៖ «ហេតុអ្វីបានជាខ្ញុំមិនឱ្យមានការសងសឹកពីគាត់ទៅ? ទាំងដែលខ្ញុំបានឃើញ រ៉សូល របស់អល់ឡោះ ﷺ ធ្លាប់អនុញ្ញាតឱ្យមានការសងសឹកពីខ្លួនទ្រង់ផ្ទាល់»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب القصاص من الضرب
ជំពូក៖ ការអនុវត្តច្បាប់កាត់ទោស (កិសាស) ទៅលើម្ចាស់ទាសករ ប្រសិនបើគាត់បានធ្វើទារុណកម្មលើទាសកររបស់ខ្លួន។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب يقتص للعبد من سيده إذا مثل به
ជំពូក៖ មិនត្រូវដាក់ទោសប្រហារជីវិតឪពុកចំពោះការសម្លាប់កូនរបស់ខ្លួនឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب لا يقاد والد بولده
ជំពូក៖ ការអនុវត្តទណ្ឌកម្មលើម្ចាស់ទាសករ ប្រសិនបើគាត់ធ្វើទារុណកម្មលើទាសកររបស់ខ្លួន បានរាយការណ៍មកយើងដោយ ហូដបះ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ ហាំម៉ាត ប៊ិន សាឡាម៉ះ ពី កាតាដះ ពី អាល់ហាសាន់ ពី សាមូរ៉ះ ប៊ិន ជុនឌុប (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខសាន្តដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលកាត់ច្រមុះ ឬត្រចៀកទាសកររបស់ខ្លួន យើងនឹងកាត់ (ច្រមុះ ឬត្រចៀក) របស់គេវិញ»។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ មូសា បានរាយការណ៍មកយើងដោយ មូអាហ្ស ប៊ិន ហ៊ីស្យាម បានរាយការណ៍មកយើងដោយឪពុករបស់គាត់ ពី កាតាដះ ពី អាល់ហាសាន់ ពី សាមូរ៉ះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) ពីព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខសាន្តដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលធ្វើឱ្យទាសកររបស់ខ្លួនក្លាយជាខ្សោយពូជ (កាត់ពងស្វាស) យើងនឹងធ្វើឱ្យគេក្លាយជាខ្សោយពូជវិញ»។ ជំពូក៖ ឪពុកមិនត្រូវទទួលទណ្ឌកម្មប្រហារជីវិតដោយសារការសម្លាប់កូនរបស់ខ្លួនឡើយ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ ហ្សាការីយ៉ា ប៊ិន យ៉ះយ៉ា ប៊ិន ស៊ុបៃហ៍ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់បាត ប៊ិន អាល់អាវ៉ាម ពី ហាចចាច ពី អាំរូ ប៊ិន ស៊ូអៃប៍ ពីឪពុករបស់គាត់ ពីជីតារបស់គាត់ ពី អ៊ូម៉ារ ប៊ិន អាល់ខាត្តប៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានឮរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខសាន្តដល់លោក) មានប្រសាសន៍ថា៖ «ឪពុកមិនត្រូវទទួលទណ្ឌកម្មប្រហារជីវិត (ឃីសាស) ដោយសារការសម្លាប់កូនរបស់ខ្លួនឡើយ»។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ បាករ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ ខាលីដ អាល់អាህម៉ារ ពី ហាចចាច ពី អាំរូ ប៊ិន ស៊ូអៃប៍ ពីឪពុករបស់គាត់ ពីជីតារបស់គាត់ ពី អ៊ូម៉ារ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានឮព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខសាន្តដល់លោក) មានប្រសាសន៍ដូចគ្នានេះដែរ។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាល់មុក់កូដាមី បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ឌុលវ៉ាហាប់ ប៊ិន អាប់ឌុលម៉ាជីដ ពី អាល់មុសាណា ប៊ិន អាប់សាព្វាហ៍ ពី អាំរូ ប៊ិន ស៊ូអៃប៍ ពីឪពុករបស់គាត់ ពី អាប់ឌុលឡោះ ប៊ិន អ៊ូម៉ារ ពី អ៊ូម៉ារ ដូចគ្នានេះដែរ។ ជំពូក៖ ការអនុវត្តទណ្ឌកម្មលើម្ចាស់ទាសករ ប្រសិនបើគាត់សម្លាប់ទាសកររបស់ខ្លួន បានរាយការណ៍មកយើងដោយ ហូដបះ ប៊ិន ខាលីដ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ ហាំម៉ាត ប៊ិន សាឡាម៉ះ ពី កាតាដះ ពី អាល់ហាសាន់ ពី សាមូរ៉ះ ប៊ិន ជុនឌុប (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) ពីព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខសាន្តដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលសម្លាប់ទាសកររបស់ខ្លួន យើងនឹងសម្លាប់គេវិញ»។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ កាមីល បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ អាវ៉ាណះ ពី កាតាដះ ពី អាល់ហាសាន់ ពី សាមូរ៉ះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) ពីព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខសាន្តដល់លោក) ដូចគ្នានេះដែរ។ ចៅក្រមបានមានប្រសាសន៍ថា៖ អ្នកដែលយល់ឃើញថាម្ចាស់មិនត្រូវទទួលទណ្ឌកម្មប្រហារជីវិតដោយសារការសម្លាប់ទាសកររបស់ខ្លួននោះគឺ អាលី និង អ៊ីប្នុ អ៊ូម៉ារ ហើយក៏មានរាយការណ៍ពីព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខសាន្តដល់លោក) តាមរយៈហាឌីសរបស់ អ៊ីស្ហាក ប៊ិន អាប់ប៊ី ហ្វារវ៉ះ ផងដែរ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب يقاد العبد من سيده