កិតាប អាល់-ជីហាត (គោលការណ៍ជីហាតក្នុងឥស្លាម)

ជំពូកស្តីពីការលើកលែងទោសរបស់អ្នកដែលរងគ្រោះ ឬអ្នកដែលមានសិទ្ធិទាមទារការសងសឹក (ឃីសាស់)។

បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អ៊ូស្មង់ ប៊ីន តាលូត បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ីន បាក់កូ រាយការណ៍ពី អ៊ីមរ៉ន ពី កាតាដះ ពី អានាស ប៊ីន ម៉ាលិក (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅពេលដែលអ្នករាល់គ្នាវិនិច្ឆ័យក្តី ចូរវិនិច្ឆ័យដោយយុត្តិធម៌ ហើយនៅពេលដែលអ្នករាល់គ្នាអនុវត្តទោសប្រហារជីវិត ចូរធ្វើដោយល្អ (ដោយក្តីមេត្តាធម៌) ព្រោះអល់ឡោះទ្រង់ជាអ្នកធ្វើល្អ ហើយទ្រង់ស្រឡាញ់ការធ្វើល្អ»។ ជំពូក៖ ការលើកលែងទោសរបស់អ្នកដែលរងគ្រោះ និងអ្នកដែលមានសិទ្ធិទាមទារការសងសឹក (កាសាស់)។ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ យ៉ះយ៉ា ប៊ីន ខូឡហ្វ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ ហ្វាល់ ប៊ីន យ៉ាសារ ពី ហ្គោលីប អាល់កាត់តាន់ ពី អាល់ហាសាន់ ពី អានាស ប៊ីន ម៉ាលិក ពីព្យាការី (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅពេលដែលបាវបម្រើរបស់អល់ឡោះឈររង់ចាំការកាត់ទោស (នៅថ្ងៃបរលោក) នោះនឹងមានអ្នកប្រកាសម្នាក់ស្រែកឡើងថា៖ អ្នកណាដែលមានរង្វាន់របស់ខ្លួននៅនឹងអល់ឡោះ ចូរក្រោកឡើង ហើយចូលទៅក្នុងឋានសួគ៌។ បន្ទាប់មកគាត់ក៏ស្រែកជាលើកទីពីរ។ ពួកគេសួរថា៖ តើអ្នកណាដែលមានរង្វាន់របស់ខ្លួននៅនឹងអល់ឡោះ? គាត់ឆ្លើយថា៖ គឺអ្នកដែលលើកលែងទោសដល់មនុស្សម្នា។ បន្ទាប់មកគាត់ក៏ស្រែកជាលើកទីបីថា៖ អ្នកណាដែលមានរង្វាន់របស់ខ្លួននៅនឹងអល់ឡោះ ចូរចូលទៅក្នុងឋានសួគ៌។ នោះក៏មានមនុស្សមួយក្រុមក្រោកឡើង ហើយពួកគេបានចូលទៅក្នុងឋានសួគ៌ដោយមិនចាំបាច់ឆ្លងកាត់ការកាត់ទោសឡើយ»។ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ីន អាលី ប៊ីន ម៉ៃមូន បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាប់ឌុលឡោះ ប៊ីន ហ្សាអ្វារ ពី អ៊ីស្មាអែល ប៊ីន អាយ៉ាស់ ពី អ៊ីបនូ ជូរ៉ៃជ ពី អ៊ូម៉ារ ប៊ីន សាអីត ពីឪពុករបស់គាត់ ពីជីតារបស់គាត់ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរលើកលែងទោសឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមកចំពោះទោសទណ្ឌ (ហូឌូដ) រវាងអ្នករាល់គ្នា។ ដូច្នេះ អ្វីដែលត្រូវបានលើកលែងពីទោសទណ្ឌទាំងនោះ គឺវាពិតជាចាំបាច់ត្រូវតែលើកលែង»។ ជំពូក៖ បុរសម្នាក់និយាយថា៖ «បុគ្គលនេះបានសម្លាប់ខ្ញុំ» រួចក៏ស្លាប់ទៅ តើឃាតករនោះត្រូវទទួលទោសប្រហារជីវិតដែរឬទេ? បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ីន បាសារ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ ហ្គន់ដារ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ ស៊ូអបះ ពី ហ៊ីសាម ប៊ីន ហ្សៃដ៍ ប៊ីន អានាស ពី អានាស ថា៖ មានបុរសជនជាតិយូដាម្នាក់បានសម្លាប់ក្មេងស្រីម្នាក់ដើម្បីយកគ្រឿងអលង្ការរបស់នាង។ គាត់បានសម្លាប់នាងដោយប្រើថ្មពីរដុំ។ គេបាននាំក្មេងស្រីនោះទៅកាន់ព្យាការី (ស.ល.វ) ខណៈដែលនាងនៅមានដង្ហើមតិចតួច។ ព្យាការី (ស.ល.វ) បានសួរនាងថា៖ «តើបុគ្គលនេះបានសម្លាប់អ្នកឬ?» នាងបានគ្រវីក្បាលថា៖ «មិនមែនទេ»។ បន្ទាប់មកលោកសួរនាងជាលើកទីពីរ នាងក៏គ្រវីក្បាលថា៖ «មិនមែនទេ»។ បន្ទាប់មកលោកសួរនាងជាលើកទីបី នាងក៏ងក់ក្បាលថា៖ «មែនហើយ»។ ដូច្នេះ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (ស.ល.វ) ក៏បានអនុវត្តទោសប្រហារជីវិតលើបុរសនោះដោយប្រើថ្មពីរដុំ។ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ីន អាប់ប៊ី បាក់រ អាល់មុក់កូដាមី បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ ហាំម៉ាត ប៊ីន អាប់ឌុលវ៉ាហ៊ីដ ក្មួយប្រុសរបស់ ហ្សាម បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អ៊ូម៉ារ ប៊ីន អាមៀរ ពី កាតាដះ ពី អានាស ប៊ីន ម៉ាលិក (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) ថា៖ មានបុរសជនជាតិយូដាម្នាក់បានដើរកាត់ក្មេងស្រីម្នាក់ដែលពាក់គ្រឿងអលង្ការ រួចក៏សម្លាប់នាង ហើយបោះសាកសពនាងចូលក្នុងអណ្តូង។ គេបានស្រង់នាងឡើងមក ខណៈដែលនាងនៅមានដង្ហើមតិចតួច។ គេបានសួរនាងថា៖ «តើអ្នកណាដែលសម្លាប់អ្នក?» នាងឆ្លើយថា៖ «គឺបុរសយូដាម្នាក់នោះ»។ បន្ទាប់មកគេក៏នាំបុរសនោះទៅកាន់ព្យាការី (ស.ល.វ) ហើយលោកក៏បានបញ្ជាឱ្យគេអនុវត្តទោសប្រហារជីវិតលើបុរសនោះ។

ជំពូក៖ ស្តីពីបុរសម្នាក់ដែលដាក់ថ្នាំបំពុលក្នុងអាហាររបស់បុរសម្នាក់ទៀត ដើម្បីសម្លាប់គាត់។

ជំពូក៖ បុគ្គលម្នាក់ដាក់ថ្នាំបំពុលក្នុងអាហាររបស់អ្នកដទៃដើម្បីសម្លាប់គេ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ យ៉ះយ៉ា ប៊ីន ហាប៊ីប ប៊ីន អារ៉ាប៊ី ពី ខាលីដ ប៊ីន អាល់ហារីស ពី ស៊ូអបះ ពី ហ៊ីសាម ប៊ីន ហ្សៃដ៍ ប៊ីន អាន៉ាស ពី អាន៉ាស ថា៖ មានស្ត្រីជនជាតិយូដាម្នាក់បានយកសាច់ចៀមដែលដាក់ថ្នាំបំពុលមកជូនព្យាការី ﷺ។ លោកបានបរិភោគវាបន្តិច រួចគេបាននាំស្ត្រីនោះមកជួបព្យាការី ﷺ ហើយលោកក៏បានសួរនាងអំពីទង្វើនោះ។ នាងបានឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំចង់សម្លាប់លោក»។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អល់ឡោះមិនអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកធ្វើបែបនោះលើរូបខ្ញុំឡើយ» ឬលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «លើមូស្លីមម្នាក់ឡើយ»។ បន្ទាប់មកពួកគេ (សហការី) បានសួរថា៖ «តើយើងមិនគួរប្រហារជីវិតនាងទេឬ?» លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ទេ»។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ីស្ហាក ប៊ីន ស៊ូឡៃម៉ាន អាប់ប៊ូ យ៉ាកុប ពី អាប់ប៊ូ មូអាវីយ៉ះ ពី អ៊ីស្មាអីល ប៊ីន មូស្លីម ពី អាល់ហាសាន់ ពី ជុនឌុប ពីព្យាការី ﷺ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ទោសរបស់គ្រូធ្មប់ (អ្នកធ្វើអំពើអាបធ្មប់) គឺការកាត់ក្បាលដោយដាវ»។ ជំពូក៖ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ បាករ៍ ពី អ៊ូបៃឌុលឡោះ ប៊ីន មូសា ពី អាលី ប៊ីន សាលីហ៍ ពី ស៊ីម៉ាក ពី អ៊ីគ្រីម៉ះ ពី អ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះពួកគេទាំងពីរ) លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ កាលពីមុនមានកុលសម្ព័ន្ធគួរ៉ៃហ្សះ និងកុលសម្ព័ន្ធណូឌីរ៍ ហើយកុលសម្ព័ន្ធគួរ៉ៃហ្សះមានឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់ជាងកុលសម្ព័ន្ធណូឌីរ៍។ លោកបានបន្តថា៖ ប្រសិនបើបុរសម្នាក់មកពីកុលសម្ព័ន្ធគួរ៉ៃហ្សះសម្លាប់មនុស្សម្នាក់ (ពីកុលសម្ព័ន្ធខ្លួនឯង) គេនឹងត្រូវប្រហារជីវិតវិញ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើបុរសម្នាក់មកពីកុលសម្ព័ន្ធណូឌីរ៍សម្លាប់មនុស្សម្នាក់ពីកុលសម្ព័ន្ធគួរ៉ៃហ្សះ គេត្រូវបង់សំណងជាកាលបរិច្ឆេទចំនួនមួយរយវ៉ាសក៍ (រង្វាស់មួយប្រភេទ)។ លុះដល់ពេលដែលអល់ឡោះបានចាត់បញ្ជូនព្យាការី ﷺ មក បុរសម្នាក់មកពីកុលសម្ព័ន្ធណូឌីរ៍បានសម្លាប់បុរសម្នាក់មកពីកុលសម្ព័ន្ធគួរ៉ៃហ្សះ។ ពួកគេ (កុលសម្ព័ន្ធគួរ៉ៃហ្សះ) ក៏បានមកជួបហើយនិយាយថា៖ «ចូរប្រគល់គេមកឱ្យយើង ដើម្បីឱ្យយើងសម្លាប់គេ»។ ពួកគេ (កុលសម្ព័ន្ធណូឌីរ៍) បានឆ្លើយតបថា៖ «រវាងយើងនិងអ្នកគឺមានព្យាការី ﷺ»។ ពួកគេក៏បានទៅជួបលោក ហើយអាយ៉ាត់គម្ពីរនេះក៏បានចុះមក៖ ﴿ហើយប្រសិនបើអ្នកវិនិច្ឆ័យរវាងពួកគេ ចូរអ្នកវិនិច្ឆ័យដោយយុត្តិធម៌﴾ [អាល់ម៉ាអ៊ីដះ៖ ៤២]។ យុត្តិធម៌ក្នុងទីនេះគឺ ជីវិតសងនឹងជីវិត។ លោកបានបន្តថា៖ បន្ទាប់មកអាយ៉ាត់នេះក៏បានចុះមក៖ ﴿តើពួកគេចង់បានការវិនិច្ឆ័យបែបសម័យកាលល្ងង់ខ្លៅ (ចាហ៊ីលីយ៉ះ) ឬ?﴾ [អាល់ម៉ាអ៊ីដះ៖ ៥០]។

ជំពូកស្តីពីសរីរាង្គដែលបាត់បង់មុខងារ (ពិការ) ដែលត្រូវសងសំណងចំនួនមួយភាគបីនៃថ្លៃឈាម (ឌីយ៉ះ)។

ជំពូកស្ដីពីអ្នកដែលបានសម្លាប់ទាសកររបស់ខ្លួនដោយចេតនា

ជំពូក៖ ស្តីពីសំណងនៃសរីរាង្គដែលខូចខាតគឺមួយភាគបីនៃឌីយ៉ះ (សំណងឈាម) បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ អាប់ប៊ូ បាករ៍, បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ យ៉ាហ្ស៊ីដ ប៊ិន ហារូន, ពី អ៊ីបន អាប់ប៊ី អារូពះ, ពី កាតាដះ, ពី អាប់ឌុលឡោះ ប៊ិន ប៊ូរ៉ៃដះ, ពី យ៉ះយ៉ា ប៊ិន យ៉ាក់ម័រ, ពី អ៊ីបន អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះអ្នកទាំងពីរ) ពី អ៊ូម៉ារ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) ទាក់ទងនឹងដៃដែលខ្វិន (ស្វិត) ប្រសិនបើវាត្រូវបានកាត់ គឺត្រូវសងមួយភាគបីនៃឌីយ៉ះ ហើយចំពោះធ្មេញដែលខ្មៅ (ងាប់) និងភ្នែកដែលខ្វាក់ (មិនឃើញ) ក៏ត្រូវសងមួយភាគបីនៃឌីយ៉ះរបស់វាដែរ។ បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ ហ៊ូសៃន ប៊ិន អាល់អាស្វ៉ាដ ប៊ិន អាមៀរ, ពី ហាំម៉ាដ ប៊ិន សាឡាម៉ះ, ពី កាតាដះ, ពី អាប់ឌុលឡោះ ប៊ិន ប៊ូរ៉ៃដះ, ពី យ៉ះយ៉ា ប៊ិន យ៉ាក់ម័រ, ពី អ៊ីបន អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះអ្នកទាំងពីរ) ថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានកាត់សេចក្តីចំពោះភ្នែកដែលខ្វាក់ប្រសិនបើវាត្រូវបានធ្វើឱ្យខូច, និងដៃដែលខ្វិនប្រសិនបើវាត្រូវបានកាត់, និងធ្មេញដែលខ្មៅប្រសិនបើវាត្រូវបានបាក់ គឺត្រូវសងមួយភាគបីនៃឌីយ៉ះ។ អាស្វ៉ាដ បាននិយាយថា៖ គឺមួយភាគបីនៃឌីយ៉ះរបស់សរីរាង្គនោះ មិនមែនមួយភាគបីនៃឌីយ៉ះជីវិតមនុស្សនោះទេ។ ជំពូក៖ ស្តីពីអ្នកដែលសម្លាប់ទាសកររបស់ខ្លួនដោយចេតនា បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ អាប់ប៊ូ បាករ៍ ប៊ិន អាប់ប៊ី សៃបះ, បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ អាប់ប៊ូ បាករ៍ ប៊ិន អាយ៉ាស់, ពី អ៊ីស្ហាក ប៊ិន អាប់ឌុលឡោះ ប៊ិន អាប់ប៊ី ហ្វារវ៉ះ, ពី អ៊ីប្រាហ៊ីម ប៊ិន អាប់ឌុលឡោះ ប៊ិន ហុនណៃន, ពីឪពុករបស់គាត់, ពី អាលី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) ថា ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ត្រូវបានគេនាំបុរសម្នាក់មក ដែលបានសម្លាប់ទាសកររបស់ខ្លួនដោយចេតនា។ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានវាយគាត់មួយរយរំពាត់ និងបណ្តេញគាត់ចេញមួយឆ្នាំ ហើយបានលុបឈ្មោះរបស់គាត់ចេញពីក្រុមមូស្លីម ប៉ុន្តែលោកមិនបានអនុវត្តការសងសឹក (កូសាស) លើគាត់ឡើយ។ ជំពូក៖ ស្តីពីសេរីជនដែលសម្លាប់ទាសករ បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ អាប់ប៊ូ បាករ៍, បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ អាប់បាដ ប៊ិន អាល់អាវ៉ាម, ពី ហាចចាច, ពី អាំរូ ប៊ិន ស៊ូអៃប៍, ពីឪពុករបស់គាត់, ពីជីតារបស់គាត់ថា អាប់ប៊ូ បាករ៍ និង អ៊ូម៉ារ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះអ្នកទាំងពីរ) ធ្លាប់បាននិយាយថា៖ "សេរីជនត្រូវទទួលទោសប្រហារជីវិតដោយសារការសម្លាប់ទាសករ"។ ហើយក៏មានការរាយការណ៍ពី អាលី និង អាប់ឌុលឡោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះអ្នកទាំងពីរ) ថា អ្នកទាំងពីរបាននិយាយថា៖ ប្រសិនបើសេរីជនសម្លាប់ទាសករ នោះត្រូវតែអនុវត្តការសងសឹក (កូសាស)។ ហើយបានរាយការណ៍មកពួកយើងពី អាប់ឌុល រ៉ហ៊ីម, ពី លៃស៍, ពី អាល់ហាកាម, និង សាអ៊ីដ ប៊ិន អាល់មូសៃយីប, និង អ៊ីប្រាហ៊ីម, និង អះ-ស្ហាក់ប៊ី ក៏បាននិយាយដូចគ្នានេះដែរ។

ជំពូកស្តីពីសំណងឈាម (ឌីយ៉ះ) របស់ទាសករដែលបានធ្វើកិច្ចសន្យាដោះលែងខ្លួន (មូកាតាប)។

ជំពូក៖ ការកំណត់សំណង (ឌីយ៉ះ) សម្រាប់ទាសករដែលបានចុះកិច្ចសន្យាដោះលែងខ្លួន (មុការតាប) បានរាយការណ៍ពី អាប់ប៊ូ បាក់រ បានរាយការណ៍ពី វ៉ាគីអ៍ ពី អាលី ប៊ិន មុបារ៉ក់ ពី យ៉ះយ៉ា ប៊ិន អាប់ប៊ី កាស៊ីរ ពី អ៊ីករីមះ ពី អ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានកាត់សេចក្តីចំពោះទាសករដែលបានចុះកិច្ចសន្យាដោះលែងខ្លួន (មុការតាប) ថា ត្រូវសងសំណង (ឌីយ៉ះ) របស់គេទៅតាមចំនួនដែលគេបានបង់រួច»។ យ៉ះយ៉ា បានមានប្រសាសន៍ថា៖ អ៊ីករីមះ បានមានប្រសាសន៍ថា អ៊ីបនូ អាប់បាស បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «គេត្រូវអនុវត្តទណ្ឌកម្ម (ហាត់) លើរូបគេដូចទៅនឹងទាសករទូទៅដែរ»។ ជំពូក៖ អ្វីដែលបង្ហាញពីការទទួលការសារភាពបាប (តៅបះ) របស់អ្នកសម្លាប់មនុស្ស បានរាយការណ៍ពី អាល់ហាវទី បានរាយការណ៍ពី អាល់វ៉ាលីដ ប៊ិន មុស្លីម ពី អាប់ឌុលរ៉ះម៉ាន ប៊ិន យ៉ះហ្ស៊ីដ ប៊ិន យ៉ាប៊ីរ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ខ្ញុំបានឮ អាប់ប៊ូ អាប់ឌី រ៉បប៊ីហ៊ី និយាយថា៖ ខ្ញុំបានឮ មូអាវីយ៉ះ ប៊ិន អាប់ប៊ី ស៊ូហ្វ៊ីយ៉ាន និយាយថា៖ ខ្ញុំបានឮ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ មានប្រសាសន៍ថា៖ «មានបុរសម្នាក់ក្នុងចំណោមមនុស្សជំនាន់មុនអ្នកទាំងឡាយ បានសម្លាប់មនុស្សចំនួនកៅសិបប្រាំបួននាក់ដោយអយុត្តិធម៌។ បន្ទាប់មក គាត់បានទៅរកអ្នកប្រាជ្ញម្នាក់ ហើយនិយាយថា៖ មានបុរសម្នាក់បានសម្លាប់មនុស្សចំនួនកៅសិបប្រាំបួននាក់ដោយអយុត្តិធម៌ តើគាត់នៅមានផ្លូវសម្រាប់សារភាពបាប (តៅបះ) ដែរឬទេ? អ្នកប្រាជ្ញនោះឆ្លើយថា៖ សូមស្បថនឹងអល់ឡោះ ប្រសិនបើខ្ញុំនិយាយថាអល់ឡោះមិនទទួលការសារភាពបាបរបស់អ្នកដែលបានសារភាពបាបនោះ គឺខ្ញុំបានកុហកអ្នកហើយ។ នៅទីនោះមានវត្តមួយ ដែលមានក្រុមមនុស្សកំពុងគោរពប្រតិបត្តិអល់ឡោះ ចូរអ្នកទៅទីនោះ ហើយគោរពប្រតិបត្តិអល់ឡោះជាមួយពួកគេចុះ ប្រហែលជាអល់ឡោះនឹងទទួលការសារភាពបាបរបស់អ្នក»។ គាត់ក៏បានធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីនោះ ប៉ុន្តែនៅពាក់កណ្តាលផ្លូវ គាត់ក៏បានស្លាប់។ ពេលនោះ ទេវតាដែលទទួលបន្ទុកនៃសេចក្តីមេត្តា និងទេវតាដែលទទួលបន្ទុកនៃការដាក់ទណ្ឌកម្ម បានមកជួបជុំគ្នា ហើយជជែកដេញដោលគ្នាអំពីគាត់។ អល់ឡោះក៏បានបញ្ជូនទេវតាមួយអង្គមក ហើយមានបញ្ជាថា៖ «ចូរវាស់ចម្ងាយរវាងកន្លែងទាំងពីរ (កន្លែងដែលគាត់ចាកចេញ និងកន្លែងដែលគាត់ចង់ទៅ) កន្លែងណាមួយដែលនៅជិតជាង គឺគាត់ជារបស់កន្លែងនោះ»។ ពួកគេក៏បានវាស់ ហើយឃើញថាគាត់នៅជិតវត្តរបស់អ្នកដែលសារភាពបាបនោះត្រឹមតែមួយចុងម្រាមដៃប៉ុណ្ណោះ ដូច្នេះគាត់ក៏ត្រូវបានអល់ឡោះអភ័យទោសឱ្យ ហើយត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងឋានសួគ៌»។ បានរាយការណ៍ពី អាប់ប៊ូ មូសា បានរាយការណ៍ពី មូអាហ្ស ប៊ិន ហ៊ីស្ហាម ពីឪពុករបស់លោក ពី កាតាដះ ពី អាប់ប៊ូ ស៊ីឌីក ពី អាប់ប៊ូ សៃអ៊ីដ អាល់ឃូឌ្រី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) ថា ព្យាការីរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មានបុរសម្នាក់ក្នុងចំណោមមនុស្សជំនាន់មុនអ្នកទាំងឡាយ បានសម្លាប់មនុស្សចំនួនកៅសិបប្រាំបួននាក់...» រួចលោកក៏បានបន្តរៀបរាប់ហាឌីសនោះរហូតដល់ចប់។ បានរាយការណ៍ពី អាប់ប៊ូ មូសា បានរាយការណ៍ពី អ៊ីបនូ អាប់ប៊ី អះឌី ពី ស៊ូអ៍បះ ពី កាតាដះ ពី អាប់ប៊ូ ស៊ីឌីក ពី អាប់ប៊ូ សៃអ៊ីដ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ស្រដៀងគ្នានេះដែរ។ បានរាយការណ៍ពី អះស្ហាហ្វីអី បានរាយការណ៍ពី អាប់ឌុលឡោះ ប៊ិន រ៉ូចា ពី អ៊ូបៃឌុលឡោះ ប៊ិន អ៊ូម៉ារ ពី អាលី ប៊ិន យ៉ះហ្ស៊ីដ ពី យូសុហ្វ ប៊ិន មីហ៍រ៉ាន ពី អ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «យើងធ្លាប់អានក្នុងសម័យកាលរបស់រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ អស់រយៈពេលពីរឆ្នាំនូវអាយ៉ះដែលថា៖ ﴿និងអស់អ្នកដែលមិនអង្វរករព្រះដទៃទៀតរួមជាមួយអល់ឡោះ ហើយមិនសម្លាប់ជីវិតដែលអល់ឡោះបានហាមឃាត់ លើកលែងតែដោយសិទ្ធិប៉ុណ្ណោះ﴾ [ស៊ូរ៉ះ អាល់ហ្វួរកន៖ ៦៨] រហូតដល់ចប់អាយ៉ះ។ បន្ទាប់មក អាយ៉ះដែលថា៖ ﴿លើកលែងតែអ្នកដែលបានសារភាពបាប (តៅបះ)﴾ [ស៊ូរ៉ះ ម៉ារយ៉ាម៖ ៦០] ក៏ត្រូវបានបញ្ចុះមក។ ខ្ញុំមិនដែលឃើញព្យាការី ﷺ សប្បាយរីករាយនឹងអ្វីមួយខ្លាំងដូចជាការសប្បាយរីករាយរបស់លោកចំពោះអាយ៉ះនេះ និងការសប្បាយរីករាយរបស់លោកចំពោះអាយ៉ះដែលថា៖ ﴿ពិតប្រាកដណាស់ យើងបានផ្តល់ឱ្យអ្នកនូវជ័យជម្នះដ៏ច្បាស់លាស់មួយ﴾ [ស៊ូរ៉ះ អាល់ហ្វាត់ហ៍៖ ១] នោះឡើយ»។

ជំពូក៖ អំពីការដែលមេដឹកនាំ (អ៊ីម៉ាម) សម្របសម្រួលដោះស្រាយលើករណីដែលមន្ត្រីរបស់ខ្លួនត្រូវទទួលខុសត្រូវលើការសងសឹក (កីសាស់)។ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ សាឡាម៉ះ ប៊ីន សាប៊ីប, បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាប់ឌុល រ៉ាហ្សាក់, ពី ម៉ាំម៉ារ, ពី អ៊ីហ្សូហ្រី, ពី អ៊ូរវ៉ះ, ពី អាយ៉ិសះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះនាង) ថា៖ ព្យាការី (ស.ល.វ) បានចាត់តាំង អាប់ប៊ូ ជះម ប៊ីន ហ៊ូហ្សៃហ្វះ ឱ្យទៅប្រមូលហ្សាកាត់។ បុរសម្នាក់បានឈ្លោះប្រកែកជាមួយគាត់ជុំវិញការបង់ហ្សាកាត់នោះ រួច អាប់ប៊ូ ជះម ក៏បានវាយបុរសនោះបណ្តាលឱ្យរបួសក្បាល។ បន្ទាប់មក ពួកគេក៏បានមកជួបព្យាការី (ស.ល.វ) ហើយនិយាយថា៖ «ឱ រ៉សូល របស់អល់ឡោះ! យើងទាមទារឱ្យមានការសងសឹក (កីសាស់)»។ ព្យាការី (ស.ល.វ) ក៏មានប្រសាសន៍ថា៖ «ពួកអ្នកនឹងទទួលបានសំណងប៉ុណ្ណេះៗ» ប៉ុន្តែពួកគេមិនព្រម។ លោកក៏មានប្រសាសន៍បន្តទៀតថា៖ «ពួកអ្នកនឹងទទួលបានសំណងប៉ុណ្ណេះៗ» រហូតដល់ពួកគេព្រមព្រៀង។ ព្យាការី (ស.ល.វ) ក៏មានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅពេលល្ងាច ខ្ញុំនឹងថ្លែងសុន្ទរកថាទៅកាន់ប្រជាជន ហើយប្រាប់ពួកគេអំពីការព្រមព្រៀងរបស់ពួកអ្នក»។ ពួកគេឆ្លើយថា៖ «បាទ/ចាស»។ បន្ទាប់មក រ៉សូល របស់អល់ឡោះ (ស.ល.វ) ក៏បានថ្លែងសុន្ទរកថាដោយមានប្រសាសន៍ថា៖ «ក្រុមមនុស្សមកពីកុលសម្ព័ន្ធឡៃស៍នេះ បានមកជួបខ្ញុំដោយទាមទារឱ្យមានការសងសឹក (កីសាស់)។ ខ្ញុំបានផ្តល់សំណងដល់ពួកគេប៉ុណ្ណេះៗ តើពួកអ្នកព្រមព្រៀងហើយឬនៅ?»។ ពួកគេឆ្លើយថា៖ «មិនទាន់ព្រមទេ»។ ក្រុមអ្នកធ្វើហ៊ីជរ៉ះ (មូហាចិរូន) ក៏មានបំណងចង់ដោះស្រាយជាមួយពួកគេ ប៉ុន្តែ រ៉សូល របស់អល់ឡោះ (ស.ល.វ) បានបញ្ជាឱ្យពួកគេឈប់។ បន្ទាប់មក លោកក៏បានហៅក្រុមអ្នកទាមទារនោះមក ហើយបន្ថែមសំណងឱ្យពួកគេទៀត រួចមានប្រសាសន៍ថា៖ «តើពួកអ្នកព្រមព្រៀងហើយឬនៅ?»។ ពួកគេឆ្លើយថា៖ «បាទ/ចាស»។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំនឹងថ្លែងសុន្ទរកថាទៅកាន់ប្រជាជន ហើយប្រាប់ពួកគេអំពីការព្រមព្រៀងរបស់ពួកអ្នក»។ លោកក៏បានថ្លែងសុន្ទរកថាទៅកាន់ប្រជាជន ហើយមានប្រសាសន៍ថា៖ «តើពួកអ្នក (ក្រុមអ្នកទាមទារ) ព្រមព្រៀងហើយឬនៅ?»។ ពួកគេឆ្លើយថា៖ «បាទ/ចាស»។ ចៅក្រម (អ្នកប្រាជ្ញ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ហាឌីសនេះមានផ្ទុកនូវអត្ថន័យជាច្រើនដែលយើងបានលើកឡើងរួចមកហើយ៖ ១. បុរសដែលមានឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់ និងមានពូជពង្សល្អ នៅពេលដែលគាត់បំពេញការងារប្រមូលហ្សាកាត់ វាមិនធ្វើឱ្យតម្លៃរបស់គាត់ធ្លាក់ចុះឡើយ។ ២. មេដឹកនាំ (អ៊ីម៉ាម) មានសិទ្ធិក្នុងការតែងតាំងបុគ្គលដែលខ្លួនទុកចិត្តឱ្យធ្វើការងារ ទោះបីជាដឹងថាបុគ្គលនោះមានចរិតលក្ខណៈខ្លះ (ដូចជា អាប់ប៊ូ ជះម ដែលគេដឹងថាជាមនុស្សដែលមិនដែលដាក់ដំបងចុះពីលើស្មារបស់គាត់ - មានន័យថាជាមនុស្សម៉ឺងម៉ាត់ខ្លាំង) ក៏ដោយ។ ៣. មន្ត្រីប្រមូលហ្សាកាត់ មានកាតព្វកិច្ចត្រូវប្រមូលឱ្យបានពេញលេញនូវសិទ្ធិរបស់អ្នកទទួលហ្សាកាត់ ហើយគាត់មិនមានសិទ្ធិក្នុងការធ្វេសប្រហែស ឬបោះបង់ចោលចំណែកណាមួយនៃសិទ្ធិទាំងនោះឡើយ។

ជំពូកស្តីពីអ្នកដែលបានសម្លាប់មនុស្សដោយអចេតនា ហើយមិនមានអ្នកទទួលសំណង (ឌីយ៉ាត)

ជំពូក៖ ស្តីពីអ្នកដែលសម្លាប់គេដោយអចេតនា ហើយគ្មានលទ្ធភាពសងសំណង (ឌីយ៉ះ) បានរាយការណ៍មកយើងដោយ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ិន អៅហ្វ៍ ឬ ហ៊ូសៃន ប៊ិន ម៉ាហ៍ឌីយ៍ ពី អាប់ឌុលគូឌូស ប៊ិន អាល់ហាចាច ពី យ៉ាហ្ស៊ីដ ប៊ិន អាតា អាល់វ៉ាស៊ីត៊ី ពី ស៊ីម៉ាក ពី អាល់កាម៉ះ ប៊ិន វ៉ាអិល ពីឪពុករបស់គាត់បាននិយាយថា៖ មានបុរសម្នាក់បាននាំបុរសជនជាតិហាបាស៊ី (អេត្យូពី) ម្នាក់មកកាន់ព្យាការី ﷺ ហើយនិយាយថា៖ «បុរសនេះបានសម្លាប់បងប្រុសរបស់ខ្ញុំ»។ ព្យាការី ﷺ បានសួរថា៖ «តើគេសម្លាប់ដោយរបៀបណា?»។ គាត់ឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំបានវាយក្បាលគាត់នឹងពូថៅ ដោយមិនមានចេតនាសម្លាប់គាត់ឡើយ»។ ព្យាការី ﷺ បានសួរថា៖ «តើអ្នកមានអ្វីសម្រាប់សងសំណង (ឌីយ៉ះ) ដល់គាត់ទេ?»។ គាត់ឆ្លើយថា៖ «គ្មានទេ»។ ព្យាការី ﷺ បានសួរថា៖ «ចុះបើពួកយើងអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកទៅសុំជំនួយពីប្រជាជន ដើម្បីប្រមូលសំណងឱ្យគាត់ តើអ្នកយល់យ៉ាងណា?»។ គាត់ឆ្លើយថា៖ «មិនអាចទេ»។ ព្យាការី ﷺ បានសួរថា៖ «ចុះតើពួកមិត្តភក្តិរបស់អ្នកអាចជួយសងសំណងឱ្យអ្នកបានទេ?»។ គាត់ឆ្លើយថា៖ «មិនអាចទេ»។ ព្យាការី ﷺ បាននិយាយទៅកាន់បុរសម្ចាស់ជនរងគ្រោះថា៖ «ចូរយកគេទៅចុះ»។ អ្នករាយការណ៍បាននិយាយថា៖ គាត់ក៏នាំបុរសនោះចេញទៅដើម្បីសម្លាប់។ ភ្លាមនោះ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់គាត់ថា៖ «ប្រសិនបើគាត់សម្លាប់បុរសនោះ គាត់នឹងក្លាយជាដូចបុរសនោះដែរ (មានន័យថា នឹងត្រូវទទួលទោសដូចគ្នា)»។ បុរសនោះក៏បានឮពាក្យនេះ ហើយត្រឡប់មកវិញដោយនិយាយថា៖ «នេះខ្ញុំមកវិញហើយ សូមលោកបញ្ជាមកចុះតាមតែលោកចង់»។ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរដោះលែងគាត់ទៅ គាត់នឹងត្រូវទទួលបាបកម្មរបស់បងប្រុសអ្នក និងបាបកម្មរបស់គាត់ផ្ទាល់ ហើយគាត់នឹងក្លាយជាអ្នកដែលត្រូវស្ថិតក្នុងនរក»។ គាត់ក៏បានដោះលែងបុរសនោះទៅ។ --- ជំពូក៖ អំពីមេដឹកនាំ (អ៊ីម៉ាំ) និងក្រុមគ្រួសាររបស់អ្នកស្លាប់ ទាមទារសំណងឈាម (ឌីយ៉ះ) ទោះបីជាពួកគេមិនមែនជាអ្នកទទួលមរតកក៏ដោយ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ ហ៊ូដបះ ពី ហាំម៉ាដ ប៊ិន សាឡាម៉ះ ពី មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ិន អ៊ីស្ហាក បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានឮ អាប់ប៊ូ ចាហ្វារ និយាយថា៖ ខ្ញុំបានឮ ស៊ីយ៉ាដ ប៊ិន សាអ៊ូដ អាល់ដាំរី រាយការណ៍ពី អ៊ូរវ៉ះ ប៊ិន អ៊ីហ្ស៊ូបៃរ៍ ពីឪពុករបស់គាត់ និងជីតារបស់គាត់បាននិយាយថា៖ ពួកគេទាំងពីរបានចូលរួមក្នុងសមរភូមិហូណៃន ជាមួយរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ។ គាត់បាននិយាយថា៖ "រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានធ្វើសឡាតហ្ស៊ូហ័រ រួចបានក្រោកទៅអង្គុយនៅក្រោមដើមឈើមួយ។ បន្ទាប់មក អ៊ូយ៉ៃណះ ប៊ិន ប៉ាដ្រ៍ បានក្រោកឡើងទាមទារសំណងឈាមរបស់ អាមៀរ ប៊ិន អាល់អាដបាត ដែលជាមេដឹកនាំកុលសម្ព័ន្ធ កៃស៍។ ហើយ អាល់អាករ៉អ៊ូ ប៊ិន ហាប៊ីស ក៏បានមកដើម្បីការពារ មូហាលីម ប៊ិន ចាសាម៉ះ ដែលជាមេដឹកនាំកុលសម្ព័ន្ធ ខិនឌីហ្វ។ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់ក្រុមគ្រួសាររបស់ អាមៀរ ប៊ិន អាល់អាដបាត ថា៖ «តើពួកអ្នកព្រមទទួលយកអូដ្ឋហាសិបក្បាលឥឡូវនេះ ហើយនៅពេលយើងត្រឡប់ទៅក្រុងម៉ាឌីណះវិញ នឹងទទួលបានអូដ្ឋហាសិបក្បាលទៀតដែរឬទេ?»។ អ៊ូយ៉ៃណះ ប៊ិន ប៉ាដ្រ៍ បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំនឹងមិនព្រមដាច់ខាត រហូតទាល់តែខ្ញុំធ្វើឱ្យប្រពន្ធរបស់គេភ្លក់រសជាតិទុក្ខសោក ដូចដែលគេបានធ្វើឱ្យប្រពន្ធរបស់ខ្ញុំភ្លក់ដែរ»។ បន្ទាប់មក មានបុរសម្នាក់ពីកុលសម្ព័ន្ធ បានីឡៃស៍ ឈ្មោះ ម៉ាតារ៍ បានក្រោកឡើង ហើយនិយាយថា៖ «ឱ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! ខ្ញុំមិនឃើញមានឧទាហរណ៍ណាមួយសម្រាប់ករណីសម្លាប់នេះក្នុងសម័យដំបូងនៃឥស្លាម ក្រៅពីហ្វូងចៀមដែលកំពុងដើរ ហើយចៀមដែលនៅខាងមុខត្រូវបានគេបាញ់ ទើបធ្វើឱ្យចៀមដែលនៅខាងក្រោយភ័យស្លន់ស្លោរត់គេច។ សូមលោកសម្រេចចិត្តនៅថ្ងៃនេះ ហើយផ្លាស់ប្តូរនៅថ្ងៃស្អែកចុះ»។ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់ក្រុមគ្រួសាររបស់គាត់ថា៖ «តើពួកអ្នកព្រមទទួលយកអូដ្ឋហាសិបក្បាលឥឡូវនេះ ហើយនៅពេលយើងត្រឡប់ទៅក្រុងម៉ាឌីណះវិញ នឹងទទួលបានអូដ្ឋហាសិបក្បាលទៀតដែរឬទេ?»។ គាត់បានព្យាយាមបញ្ចុះបញ្ចូលពួកគេរហូតដល់ពួកគេយល់ព្រមទទួលយកសំណង (ឌីយ៉ះ)។ ក្រុមគ្រួសាររបស់ មូហាលីម ប៊ិន ចាសាម៉ះ បាននិយាយថា៖ «ចូរមកទីនេះ ដើម្បីឱ្យរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ សូមអភ័យទោសឱ្យអ្នក»។ បុរសនោះ (មូហាលីម) ដែលមានរូបរាងមាំមួន បានមកក្នុងសម្លៀកបំពាក់ដ៏សមរម្យ ដោយត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចសម្រាប់ការសម្លាប់ (ប្រសិនបើត្រូវគេសម្លាប់) ហើយបានអង្គុយនៅចំពោះមុខរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ។ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ឱអល់ឡោះ! សូមកុំអភ័យទោសឱ្យ មូហាលីម ឡើយ» (ចំនួនបីដង)។ អ្នករាយការណ៍បាននិយាយថា៖ គាត់បានក្រោកចេញទៅទាំងទឹកភ្នែកហូរស្រក់ជូតនឹងជាយសម្លៀកបំពាក់របស់គាត់។ អ៊ីប៊ិន អ៊ីស្ហាក បាននិយាយថា៖ ក្រុមគ្រួសាររបស់គាត់បានអះអាងប្រាប់ខ្ញុំថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានសូមអភ័យទោសឱ្យគាត់បន្ទាប់ពីនោះ។

ជំពូក៖ បុរសម្នាក់បានដាក់អ្វីមួយនៅកណ្តាលផ្លូវ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ សល់ត ប៊ិន ម៉ាសអ៊ូដ អាល់-ជ៉ាហ៍ដារីយ៍ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ មូស្លីម ប៊ិន ខាលីដ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ សារីក ប៊ិន អាប់ឌុលឡោះ ប៊ិន អាប់ប៊ី ណាមីរ ពី អាប់ប៊ូ សាឡាម៉ាហ៍ ពី អាប់ប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ោះ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ស្ត្រីមិនមានសិទ្ធិដើរនៅកណ្តាលផ្លូវឡើយ»។ និងពី អាប់ប៊ូ អ៊ូសៃដ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) ថា ណាប៊ី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់ស្ត្រីទាំងឡាយថា៖ «ចូរពួកនាងដើរនៅតាមចិញ្ចើមផ្លូវទាំងសងខាងចុះ»។ អាល់-កូឌី បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ប្រសិនបើបុរសម្នាក់ ឬសត្វពាហនៈមួយបានជួបឧបទ្ទវហេតុ (ប៉ះទង្គិច) ដោយសារតែអ្វីមួយដែលត្រូវបានដាក់នៅកណ្តាលផ្លូវនោះ អ្នកដែលដាក់វានឹងត្រូវទទួលខុសត្រូវ ពីព្រោះបុរសមានសិទ្ធិប្រើប្រាស់កណ្តាលផ្លូវ។ ចំណែកឯស្ត្រីត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យដើរនៅកណ្តាលផ្លូវឡើយ។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើនាងជួបឧបទ្ទវហេតុនៅក្នុងទីតាំងដែលនាងត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យដើរនោះ វាមិនបង្ហាញថាអ្នកដែលដាក់របស់នោះត្រូវទទួលខុសត្រូវឡើយ យោងទៅតាមអត្ថន័យនៃហាឌីសនេះ។

ជំពូក៖ អំពីបុរសម្នាក់ដែលទទួលរ៉ាប់រងបង់សំណងឈាម (ឌីយ៉ះ) បន្ទាប់មកគាត់បានសុំជំនួយក្នុងរឿងនោះ។

ជំពូក៖ បុគ្គលដែលទទួលរ៉ាប់រងការសងសំណង (ឌីយ៉ះ) រួចហើយសុំជំនួយដើម្បីសង បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាប់ប៊ូរ៉ាប៊ីអ៍ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ ហាំម៉ាឌ ប៊ិន ហ្សៃដ៍ ពីហារូន ប៊ិន រីអាប ពីគីណានះ ប៊ិន នុអាអ៊ីម អាល់អាដាវី ពីកាប៊ីស្វះ ប៊ិន អាល់មុខារិក បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានទទួលរ៉ាប់រងការសងសំណងមួយក្នុងសម័យកាលរបស់រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ។ បន្ទាប់មកខ្ញុំបានទៅជួបរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ «ឱកាប៊ីស្វះអើយ! ចូររង់ចាំនៅទីនេះសិន រហូតទាល់តែមានការបរិច្ចាគ (សក្ដាកាត់) មកដល់ពួកយើង រួចយើងនឹងបង្គាប់ឱ្យគេផ្តល់ជូនអ្នក»។ បន្ទាប់មករ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ «ឱកាប៊ីស្វះអើយ! ការសុំជំនួយពីអ្នកដទៃមិនអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើឡើយ លើកលែងតែក្នុងករណីបីយ៉ាងប៉ុណ្ណោះ៖ (ក្នុងនោះមាន) បុគ្គលដែលទទួលរ៉ាប់រងការសងសំណងមួយ នោះការសុំជំនួយគឺអនុញ្ញាតសម្រាប់គាត់ រហូតទាល់តែគាត់ទទួលបានសំណងនោះ រួចគាត់ក៏ឈប់សុំ»។ ជំពូក៖ អ៊ីមាំ (មេដឹកនាំ) និយាយទៅកាន់អ្នកដែលមានសិទ្ធិទាមទារសំណង ដើម្បីឱ្យគាត់លើកលែងទោស និងការដែលតំណាងមានសិទ្ធិលើកលែងទោស បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ ចារ៉រ៉ោះ ប៊ិន ម៉ាក់ឡាដ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ ហ្ស៊ីយ៉ាដ ប៊ិន ហ្ស៊ីនប៊ីល ប៊ិន អាស្រាស អាល់យ៉ាម៉ាមី បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ រីបាត ប៊ិន អាប់ឌុលហាមីដ អាល់ហាន៉ាហ្វី ពីហានិអ៍ ប៊ិន យ៉ាហ្ស៊ីដ ពីឪពុករបស់គាត់ថា៖ ប្អូនប្រុសរបស់គាត់គឺ កៃស៍ ប៊ិន ម៉ាក់បាត និង ចារីយ៉ះ ប៊ិន ហ្សូហ្វុរ (ដែលជាកូនពូរបស់គាត់) បានឈ្លោះប្រកែកគ្នានៅក្នុងវាលស្មៅមួយដែលនៅចន្លោះពួកគេ។ កៃស៍ បានវាយ ចារីយ៉ះ មួយដៃបណ្តាលឱ្យដាច់ដៃរបស់គាត់ ហើយ ចារីយ៉ះ ក៏បានវាយតបវិញមួយដៃដែរ។ បន្ទាប់មកពួកគេទាំងពីរបានទៅប្តឹងរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ។ យ៉ាហ្ស៊ីដ បាននិយាយថា៖ កៃស៍ បានទាញខ្ញុំឱ្យទៅជាមួយគាត់ក្នុងរឿងរ៉ាវដែលកើតឡើងរវាងគាត់ និង ចារីយ៉ះ។ យើងក៏បានចេញដំណើររហូតទៅដល់ជួបរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ហើយគាត់បានជម្រាបជូនទ្រង់អំពីហេតុការណ៍ដែលបានកើតឡើង។ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានបន្ទូលទៅកាន់គាត់ (កៃស៍) ថា៖ «ចូរលើកលែងឱ្យខ្ញុំនូវ (សិទ្ធិទាមទារ) ដៃរបស់អ្នកចុះ ដើម្បីឱ្យវាមកជួបអ្នកនៅថ្ងៃបរលោកក្នុងសភាពសរស្អាត និងមានសុវត្ថិភាព»។ ប៉ុន្តែគាត់បានបដិសេធ ហើយនិយាយថា៖ ខ្ញុំមិនលើកលែងឱ្យគាត់ឡើយ រហូតទាល់តែខ្ញុំបានសងសឹកពីគាត់វិញ។ (បន្ទាប់មក) ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ «ឱយ៉ាហ្ស៊ីដអើយ! ចូរលើកលែងឱ្យខ្ញុំនូវការវាយតបរបស់ប្អូនប្រុសអ្នកចុះ»។ ខ្ញុំបានឆ្លើយថា៖ ខ្ញុំលើកលែងឱ្យលោកឱរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ។ ទ្រង់ក៏បានសូមពរឱ្យខ្ញុំទទួលបាននូវជីវភាពធូរធារ និងកូនចៅ ហើយទ្រង់មានបន្ទូលថា៖ «សូមឱ្យអល់ឡោះបង្កើនទ្រព្យសម្បត្តិ និងកូនចៅដល់អ្នក»។ ហើយទ្រង់បានកាត់ក្តីឱ្យ ចារីយ៉ះ ប៊ិន ហ្សូហ្វុរ ទទួលបានសំណង (ឌីយ៉ះ) សម្រាប់ដៃរបស់គាត់ ដោយយកចេញពីទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ កៃស៍ ប៊ិន ម៉ាក់បាត ដែលមាននៅអាល់មុហាំម៉ាសហះ (ឈ្មោះទីកន្លែងមួយ) ដោយបង្គាប់ឱ្យគាត់សងសំណងដៃនោះដល់គាត់។

ជំពូក៖ ក្រុមមនុស្សដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់គ្នាទៅវិញទៅមក បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អះម៉ាត់ ប៊ីន អាល់ហ្វូរ៉ាត, បានរាយការណ៍មកយើងដោយ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ីន យូស៊ូហ្វ, បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ីស្រាអែល, ពីស៊ីម៉ាក, ពីហាន៉ាស, ពីអាលី (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ "រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានចាត់ខ្ញុំឱ្យទៅកាន់តំបន់យេមែន។ ខ្ញុំបានជួបក្រុមមនុស្សមួយក្រុមដែលបានជីករណ្តៅសម្រាប់ចាប់សត្វតោ ហើយពួកគេក៏ចាប់បានវានៅក្នុងរណ្តៅនោះ។ ខណៈពេលដែលពួកគេកំពុងប្រជ្រៀតគ្នាមើលទៅក្នុងរណ្តៅនោះ បុរសម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេក៏បានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងរណ្តៅនោះ។ គាត់បានចាប់តោងបុរសម្នាក់ទៀត ហើយអ្នកនោះក៏ចាប់តោងម្នាក់ទៀត រហូតដល់មានមនុស្សបួននាក់ធ្លាក់ចូលទៅក្នុងនោះ។ សត្វតោបានខាំពួកគេទាំងអស់គ្នាឱ្យរងរបួស។ បន្ទាប់មកមានបុរសម្នាក់បានយកលំពែងចាក់សត្វតោនោះ រហូតធ្វើឱ្យវាស្លាប់ ប៉ុន្តែការចាក់នោះក៏បានធ្វើឱ្យមនុស្សទាំងបួននាក់នោះស្លាប់ទាំងអស់។ ក្រុមគ្រួសារនៃអ្នកស្លាប់ម្នាក់ៗបានក្រោកឈរឡើងប្រឆាំងនឹងក្រុមដទៃទៀត ហើយនិយាយថា៖ 'ចូរផ្តល់សំណង (ឌីយ៉ះ) ដល់សាច់ញាតិរបស់យើងមក'។ ពួកគេបានចាប់កាន់អាវុធដាក់គ្នាទៅវិញទៅមកដើម្បីធ្វើសង្គ្រាម។ ពេលនោះ អាលី (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) បានមកដល់ក្នុងស្ថានភាពបែបនោះ ហើយបាននិយាយថា៖ 'តើអ្នកទាំងឡាយចង់សម្លាប់គ្នាទៅវិញទៅមក ខណៈដែលរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ នៅមានព្រះជន្ម ហើយខ្ញុំក៏នៅទីនេះដែរឬ? ប្រសិនបើអ្នកទាំងឡាយសម្លាប់គ្នា អ្នកនឹងសម្លាប់មនុស្សច្រើនជាងចំនួនដែលអ្នកកំពុងមានជម្លោះនេះទៅទៀត។ តើឱ្យខ្ញុំកាត់ក្តីរវាងអ្នកទាំងឡាយបានដែរឬទេ? ប្រសិនបើអ្នកពេញចិត្ត នោះគឺជាការកាត់ក្តីរវាងអ្នក។ ហើយប្រសិនបើអ្នកមិនពេញចិត្តទេ ខ្ញុំនឹងឃាត់អ្នកកុំឱ្យធ្វើបាបគ្នា រហូតដល់អ្នកទៅជួបព្យាការី ﷺ ដើម្បីឱ្យលោកកាត់ក្តីរវាងអ្នកក្នុងរឿងដែលអ្នកកំពុងមានជម្លោះ។ អ្នកណាបំពានបន្ទាប់ពីនេះ គឺគ្មានសិទ្ធិអ្វីទៀតឡើយ'។ លោកបាននិយាយបន្តថា៖ 'ចូរប្រមូលសំណង (ឌីយ៉ះ) ពីកុលសម្ព័ន្ធទាំងបួនដែលបានមកដល់មាត់រណ្តៅនោះ ដោយយកមួយភាគបួននៃសំណង, មួយភាគបីនៃសំណង, ពាក់កណ្តាលនៃសំណង និងសំណងពេញមួយចំនួន'។ លោកបានសម្រេចឱ្យអ្នកទីមួយទទួលបានមួយភាគបួន (នៃសំណង) ព្រោះគាត់បានធ្វើឱ្យអ្នកដែលនៅពីលើគាត់ស្លាប់។ ឱ្យអ្នកទីពីរទទួលបានមួយភាគបី (នៃសំណង) ព្រោះគាត់បានធ្វើឱ្យអ្នកដែលនៅពីលើគាត់ស្លាប់។ ឱ្យអ្នកទីបីទទួលបានពាក់កណ្តាល (នៃសំណង) ព្រោះគាត់បានធ្វើឱ្យអ្នកដែលនៅពីលើគាត់ស្លាប់។ ហើយឱ្យអ្នកទីបួនទទួលបានសំណងពេញមួយចំនួន។ ហាន៉ាស បានលើកឡើងថា៖ ក្នុងចំណោមពួកយើងមានអ្នកខ្លះមិនពេញចិត្តនឹងការកាត់ក្តីនេះ ក៏បានទៅជួបព្យាការី ﷺ នៅឯម៉ាកាមអ៊ីប្រាហ៊ីម ហើយបានរៀបរាប់រឿងរ៉ាវនោះប្រាប់លោក។ ព្យាការី ﷺ បានអង្គុយដោយយកអាវក្រៅរបស់លោកមកព័ទ្ធជុំវិញជង្គង់ ហើយមានប្រសាសន៍ថា៖ 'ខ្ញុំនឹងកាត់ក្តីរវាងអ្នកទាំងឡាយ'។ បន្ទាប់មកមានបុរសម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេបានក្រោកឡើងនិយាយថា៖ 'អាលី បានកាត់ក្តីរវាងពួកយើងបែបនេះៗ...' ហើយពួកគេក៏រៀបរាប់រឿងនោះប្រាប់លោក។ ព្យាការី ﷺ ក៏បានអនុម័តតាមការកាត់ក្តីនោះ"។ អាប៊ូ បាក្រ បាននិយាយថា៖ ដំណឹងនេះគឺល្អ (ហាសាន់) ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនយល់ពីអត្ថន័យរបស់វាឡើយ។

ជំពូក៖ នរណាម្នាក់ដែលសម្លាប់ខ្លួនដោយវិធីណា នោះគេនឹងត្រូវទទួលទោសដោយវិធីនោះវិញ។

ជំពូក៖ របៀបនៃការស្បថក្នុងករណីកាសាម៉ាហ៍ (Qasamah)

ជំពូក៖ ការដាក់ទោសអ្នកដែលសម្លាប់ខ្លួនតាមរបៀបដែលគេបានធ្វើ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ុម៉ារ ប៊ិន អាល់ខាត់ថប់, បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ឌុលឡោះ ប៊ិន សាលីហ៍, បានរាយការណ៍មកខ្ញុំដោយ អាល់ឡៃស៍, ពី យ៉ះយ៉ា ប៊ិន អាយូព, ពី មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ិន អាច្លាន, ពី អាប់ប៊ូ ហ្ស៊ីណាត, ពី អាល់អាអរ៉ាច, ពី អាប់ប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) ពីព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលច្របាច់កខ្លួនឯងរហូតដល់ស្លាប់នៅក្នុងលោកិយនេះ គេនឹងត្រូវច្របាច់កខ្លួនឯងនៅក្នុងនរក។ អ្នកណាដែលចាក់ខ្លួនឯង គេនឹងត្រូវចាក់ខ្លួនឯងនៅក្នុងនរកជះហាន់នាំ។ ហើយអ្នកណាដែលទម្លាក់ខ្លួនពីទីខ្ពស់រហូតដល់ស្លាប់ គេនឹងត្រូវទម្លាក់ខ្លួននៅក្នុងនរក»។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាលី ប៊ិន អ៊ីស្កាប, បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ ប៉ាឌ័រ, ពី អាប់ឌុលរ៉ះម៉ាន់ ប៊ិន អាប់ប៊ូ ហ្ស៊ីណាត, ពីឪពុករបស់គាត់, ពី អាល់អាអរ៉ាច, ពី អាប់ប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ោះ ពីព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលផឹកថ្នាំពុល នោះថ្នាំពុលរបស់គេនឹងស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់គេ ហើយគេនឹងត្រូវផឹកវានៅក្នុងនរក»។ ជំពូក៖ របៀបនៃការស្បថក្នុងករណី កាសាម៉ាស់ (Qasamah) បានរាយការណ៍មកយើងដោយ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ិន ម៉ាន់សួរ, បានរាយការណ៍មកយើងដោយ យ៉ាកូប ប៊ិន អ៊ីប្រាហ៊ីម, បានរាយការណ៍មកយើងដោយឪពុករបស់គាត់, ពី អ៊ីស្ហាក, ពី អ៊ីបនូ ស៊ីហាប, ពី សាហ៍ល ប៊ិន អាប់ប៊ូ ហាសាម៉ាស់ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ហើយបានរាយការណ៍មកខ្ញុំផងដែរដោយ ប៊ូសាយរ៍ ប៊ិន យ៉ាសារ៍, ពី សាហ៍ល ប៊ិន អាប់ប៊ូ ហាសាម៉ាស់ ថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពួកគេត្រូវស្បថដោយព្រះនាមអល់ឡោះចំនួនហាសិបដងថា ពួកគេមិនបានសម្លាប់គាត់ឡើយ ហើយពួកគេក៏មិនដឹងថាអ្នកណាជាអ្នកសម្លាប់គាត់ដែរ បន្ទាប់មកពួកគេនឹងរួចផុតពីការទទួលខុសត្រូវលើឈាមរបស់គាត់»។ កូឌី (ចៅក្រម) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ នៅពេលបុរសម្នាក់ចោទប្រកាន់បុរសម្នាក់ទៀតពីបទឃាតកម្ម ហើយមិនមានភស្តុតាងច្បាស់លាស់ នោះគេត្រូវឱ្យអ្នកចោទប្រកាន់ស្បថដោយព្រះនាមអល់ឡោះ ដែលគ្មានព្រះណាគួរឱ្យគោរពសក្ការៈក្រៅពីទ្រង់ថា៖ "ខ្ញុំមិនបានសម្លាប់បុគ្គលនេះទេ ហើយខ្ញុំក៏មិនដឹងថាអ្នកណាជាអ្នកសម្លាប់គាត់ដែរ ហើយខ្ញុំគ្មានកំហុសចំពោះឈាមរបស់គាត់ឡើយ"។ ប្រសិនបើគាត់ចោទប្រកាន់មនុស្សច្រើននាក់ ពួកគេទាំងអស់ត្រូវស្បថដោយព្រះនាមអល់ឡោះ ដែលគ្មានព្រះណាគួរឱ្យគោរពសក្ការៈក្រៅពីទ្រង់ថា៖ "ពួកយើងមិនបានសម្លាប់បុគ្គលនេះទេ ហើយពួកយើងក៏មិនដឹងថាអ្នកណាជាអ្នកសម្លាប់គាត់ដែរ ហើយពួកយើងគ្មានកំហុសចំពោះការសម្លាប់គាត់ឡើយ"។ ប្រសិនបើក្រុមគ្រួសារនៃអ្នកស្លាប់ចាប់ផ្តើមស្បថ ពួកគេត្រូវស្បថដោយព្រះនាមអល់ឡោះ ដែលគ្មានព្រះណាគួរឱ្យគោរពសក្ការៈក្រៅពីទ្រង់ថា៖ "បុគ្គលនេះ និងបុគ្គលនេះ បានសម្លាប់គាត់ដោយការលួចធ្វើឃាត ឬដោយចេតនា ហើយឈាមរបស់គាត់គឺស្ថិតនៅលើពួកគេ"។ ប្រសិនបើក្រុមគ្រួសារនៃអ្នកស្លាប់មានចំនួនហាសិបនាក់ ពួកគេត្រូវស្បថ។ ប្រសិនបើពួកគេមានចំនួនតិចជាងនេះ ការស្បថនឹងត្រូវបង្វិលត្រឡប់មកពួកគេវិញ រហូតទាល់តែគ្រប់ចំនួនហាសិបដង។ ជំពូក៖ ក្នុងករណី កាសាម៉ាស់ (Qasamah) គឺត្រូវយកការសងសឹក (កូសាត) ឬសំណង (ឌីយ៉ាស់) បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ីបនូ ហាសាប, បានរាយការណ៍មកយើងដោយ ហាំម៉ាត ប៊ិន ហ្សៃដ៍, ពី យ៉ះយ៉ា ប៊ិន សាអីដ៍, ពី ប៊ូសាយរ៍ ប៊ិន យ៉ាសារ៍, ពី រ៉ាហ្វិអ៍ ប៊ិន ខូឌីជ, និង សាហ៍ល ប៊ិន អាប់ប៊ូ ហាសាម៉ាស់ ថា ព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពួកអ្នកនឹងទទួលបានសិទ្ធិលើអ្នកដែលសម្លាប់ ឬលើអ្នកដែលត្រូវបានសម្លាប់របស់ពួកអ្នក ដោយការស្បថចំនួនហាសិបដង»។

ជំពូក៖ នៅពេលដែលដើមបណ្តឹងបដិសេធមិនព្រមស្បថ ហើយប្រគល់សិទ្ធិឱ្យចុងចោទស្បថជំនួសវិញនៅចំពោះមុខអ៊ីម៉ាំ (មេដឹកនាំ)។