មាគ៌ាដែលត្រូវដើរតាមក្នុងកិច្ចការដឹកនាំ

លក្ខណៈទីដប់បី៖ ការលេងសើច ចូរដឹងថា ការលេងសើចគឺជាកត្តាដែលរារាំងពីកិច្ចការសំខាន់ៗ និងធ្វើឱ្យភ្លេចភ្លាំងពីគ្រោះថ្នាក់ដែលកំពុងកើតមាន។ វាធ្វើឱ្យបាត់បង់ភាពថ្លៃថ្នូរ និងកិត្តិយស ហើយអ្នកដែលជាប់ឈ្មោះថាជាអ្នកចូលចិត្តលេងសើច គឺមិនមានតម្លៃអ្វីឡើយ។ ការលេងសើចធ្វើឱ្យបាត់បង់សិទ្ធិត្រឹមត្រូវ នាំទៅរកការមិនគោរពកតញ្ញូ បង្កឱ្យមានការខឹងសម្បារក្នុងចំណោមមិត្តភក្តិ បំពានលើក្រមសីលធម៌ដ៏ល្អ បាត់បង់ភាពស្រស់ថ្លា និងធ្វើឱ្យមនុស្សល្ងីល្ងើហ៊ានបំពាន។ ការលេងសើចមានចំណុចចាប់ផ្តើមដោយភាពផ្អែមល្ហែម ប៉ុន្តែចំណុចបញ្ចប់គឺការស្អប់ខ្ពើម។ អ៊ុម៉ារ ប៊ីន អាប់ឌុលអាហ្ស៊ីស (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរជៀសវាងការលេងសើច ព្រោះវាជាភាពល្ងង់ខ្លៅដែលបង្កឱ្យមានការស្អប់ខ្ពើម»។ អាក់ថាម ប៊ីន សៃហ្វី បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «វាធ្វើឱ្យបាត់បង់ភាពស្រស់ថ្លា និងភាពថ្លៃថ្នូរ ដូច្នេះចូរជៀសវាងវាចុះ»។ មូស្លីម ប៊ីន កូទៃបះ បានផ្ដាំផ្ញើដល់កូនៗរបស់លោកថា៖ «កុំលេងសើចឱ្យសោះ ព្រោះវាធ្វើឱ្យអ្នកស្មើគ្នាជាមួយអ្នកមើលងាយអ្នក ហើយធ្វើឱ្យអ្នកដែលស្មើនឹងអ្នកហ៊ានបំពានលើអ្នក។ វាជាការបំផ្លាញកិត្តិយស និងជាការកាត់ផ្តាច់មិត្តភាព។ ចំណុចចាប់ផ្តើមរបស់វាគឺភាពរីករាយ ហើយចំណុចបញ្ចប់គឺភាពសោកសៅ»។ មានគេពោលថា៖ «នៅពេលដែលអ្នកដឹកនាំចូលចិត្តលេងសើច គាត់នឹងបាត់បង់តម្លៃក្នុងក្រសែភ្នែករាស្ត្ររបស់គាត់ ហើយនៅពេលដែលគាត់ធ្វើរឿងល្ងីល្ងើ កិត្តិយសរបស់គាត់នឹងបាត់បង់»។ មានពាក្យប្រៀនប្រដៅថា៖ «អ្នកណាដែលមានបញ្ញាតិច គេនឹងចូលចិត្តលេងសើចច្រើន»។ មានគេពោលថា៖ «ការលេងសើចគឺជាជំងឺដ៏រ៉ាំរ៉ៃ ដែលពិបាករកថ្នាំព្យាបាល»។ មានគេពោលថា៖ «ផលល្អនៃការលេងសើចមិនអាចទទួលបានឡើយ ហើយផលអាក្រក់របស់វាមិនអាចរៀបរាប់អស់ឡើយ»។ អ៊ុម៉ារ ប៊ីន ខាត់ថប (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលធ្វើអ្វីមួយច្រើន គេនឹងត្រូវបានគេស្គាល់តាមរយៈរឿងនោះ។ អ្នកណាដែលចូលចិត្តលេងសើច គេនឹងមើលងាយអ្នកនោះ។ អ្នកណាដែលសើចច្រើន កិត្តិយសរបស់គេនឹងបាត់បង់។ ហើយអ្នកណាដែលដាក់ខ្លួនឱ្យស្ថិតក្នុងភាពគួរឱ្យសង្ស័យ នោះកុំបន្ទោសអ្នកដែលគិតអាក្រក់មកលើខ្លួន»។ សៃអីដ ប៊ីន អាល់អាស បាននិយាយទៅកាន់កូនប្រុសរបស់លោកថា៖ «កូនអើយ! កុំលេងសើចជាមួយអ្នកដែលមានកិត្តិយស ព្រោះគេនឹងស្អប់កូន ហើយកុំលេងសើចជាមួយអ្នកដែលទាបថោក ព្រោះគេនឹងហ៊ានបំពានលើកូន»។ គេតែងតែពោលថា៖ «គ្រប់យ៉ាងសុទ្ធតែមានគ្រាប់ពូជ ហើយគ្រាប់ពូជនៃការស្អប់ខ្ពើមគឺការលេងសើច»។ មានកវីម្នាក់បានសូត្រកំណាព្យថា៖ «ចូរឈប់លេងសើចដូចមនុស្សដទៃ បើពួកគេលេងសើច... ខ្ញុំមិនដែលឃើញក្រុមមនុស្សណាដែលលេងសើចជាមួយគ្នាហើយមានសុវត្ថិភាពឡើយ។ ការលេងសើចរបស់យុវជនម្នាក់នឹងបំផ្លាញសីលធម៌របស់គេ... ហើយពាក្យសម្តីខ្លះអាចបង្កឱ្យមានការបង្ហូរឈាម»។ កវីម្នាក់ទៀតបានពោលថា៖ «ចូរប្រយ័ត្នឱ្យមែនទែនចំពោះការលេងសើច... ព្រោះវាធ្វើឱ្យក្មេង និងមនុស្សថោកទាបហ៊ានបំពានលើអ្នក។ វាបំផ្លាញភាពថ្លៃថ្នូររបស់អ្នកបន្ទាប់ពីភាពខ្មាសអៀន... ហើយនាំមកនូវភាពអាម៉ាស់បន្ទាប់ពីភាពថ្លៃថ្នូរ»។ កវីម្នាក់ទៀតបានពោលថា៖ «ឪពុកបានផ្តល់ដំបូន្មានដល់កូន... ចូរស្ដាប់ពាក្យរបស់ឪពុកដែលស្រឡាញ់កូន។ ចំពោះការលេងសើច និងការជជែកវែកញែក ចូរទុកវាចោល... វាជាចរិតពីរដែលឪពុកមិនពេញចិត្តសម្រាប់មិត្តភក្តិឡើយ។ ឪពុកបានសាកល្បងវាហើយ មិនឃើញមានអ្វីល្អទេ... ទាំងសម្រាប់អ្នកជិតខាង និងសម្រាប់មិត្តរួមដំណើរ។ ភាពល្ងង់ខ្លៅអាចធ្វើឱ្យមនុស្សម្នាក់ធ្លាក់ចុះក្នុងចំណោមប្រជាជនរបស់ខ្លួន... ទោះបីជាគេមានពូជពង្សល្អយ៉ាងណាក៏ដោយ»។ ចូរដឹងថា នៅពេលដែលព្រលឹងមនុស្សត្រូវបានបង្ខំឱ្យស្ថិតក្នុងភាពតឹងរ៉ឹងពេក វានឹងមានអារម្មណ៍ធុញថប់ អស់កម្លាំង និងមានអារម្មណ៍ថាការកាន់តាមសច្ចធម៌ជាបន្ទុកធ្ងន់។ ជួនកាលវាអាចនាំឱ្យមានចិត្តចង្អៀតចង្អល់ និងចរិតអាក្រក់។ ដូច្នេះ គួរតែសម្រាកព្រលឹងខ្លះដោយការលេងសើចបន្តិចបន្តួច និងការយកចិត្តទុកដាក់តិចតួច។ គួរតែធ្វើដូចអ្វីដែល អាប់ប៊ុលហ្វាត់ អាល់ប៊ូស្ទី បានពោលថា៖ «ចូរផ្តល់ការសម្រាកដល់ចិត្តដែលហត់នឿយដោយភាពតឹងរ៉ឹង... ដើម្បីឱ្យវាមានកម្លាំងឡើងវិញដោយការលេងសើចខ្លះ។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលអ្នកផ្តល់ការលេងសើច... ចូរឱ្យវាមានកម្រិតដូចជាការដាក់អំបិលក្នុងអាហារ»។ រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិតណាស់ ខ្ញុំក៏លេងសើចដែរ ប៉ុន្តែខ្ញុំមិននិយាយអ្វីក្រៅពីការពិតឡើយ»។ សៃអីដ ប៊ីន អាល់អាស បាននិយាយទៅកាន់កូនប្រុសរបស់លោកថា៖ «កូនអើយ! ចូរមានកម្រិតក្នុងការលេងសើចរបស់កូន ព្រោះការជ្រុលនិយមក្នុងរឿងនេះនឹងធ្វើឱ្យបាត់បង់ភាពថ្លៃថ្នូរ និងធ្វើឱ្យមនុស្សល្ងីល្ងើហ៊ានបំពានលើកូន។ ប៉ុន្តែការជៀសវាងទាំងស្រុងនឹងធ្វើឱ្យមិត្តភក្តិ និងអ្នកដែលនៅជុំវិញកូនស្អប់កូន។ ដូច្នេះ ចូរលេងសើចជាមួយពួកគេក្នុងកម្រិតមួយដែលធ្វើឱ្យពួកគេមានភាពស្និទ្ធស្នាលជាមួយកូន ដោយមិនមានការជ្រុលនិយមឡើយ»។ ជាមួយគ្នានេះ ត្រូវប្រយ័ត្នមិនត្រូវលេងសើចជាមួយសត្រូវឡើយ ព្រោះវាអាចក្លាយជាផ្លូវសម្រាប់ឱ្យគេបង្ហាញពីចំណុចខ្វះខាតរបស់យើង។ អ្នកប្រាជ្ញម្នាក់បានពោលថា៖ «នៅពេលដែលអ្នកលេងសើចជាមួយសត្រូវ ចំណុចខ្វះខាតរបស់អ្នកនឹងត្រូវលាតត្រដាង»។

លក្ខណៈទីដប់បួន៖ ការសើច ចូរដឹងថា ការសើចច្រើនគឺមានលក្ខណៈដូចគ្នាទៅនឹងការលេងសើចដែរ ក្នុងរឿងការតិះដៀល និងភាពមិនសមរម្យ។ វាមិនមែនជាឥរិយាបថដែលស័ក្តិសមសម្រាប់ព្រះមហាក្សត្រ ឬអ្នកដែលមានតួនាទីខ្ពង់ខ្ពស់នោះទេ ព្រោះវាធ្វើឱ្យបាត់បង់នូវភាពអង់អាច បាត់បង់នូវភាពថ្លៃថ្នូរ និងបង្ហាញពីការខ្វះនូវសីលធម៌។ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់លោក អាប់ប៊ូហ្សារ អាល់-ហ្គីហ្វារី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) ថា៖ «ចូរអ្នកជៀសវាងពីការសើចច្រើន ព្រោះវាធ្វើឱ្យបេះដូងស្លាប់ និងធ្វើឱ្យបាត់បង់នូវភាពស្រស់ថ្លានៃផ្ទៃមុខ»។ លោក អ៊ូម៉ារ ប៊ីន អាល់-ខតតប់ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលសើចច្រើន ភាពអង់អាចរបស់គេនឹងថយចុះ ហើយអ្នកណាដែលធ្វើអ្វីមួយច្រើន គេនឹងត្រូវគេស្គាល់តាមរយៈរឿងនោះ»។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រសិនបើមនុស្សម្នាក់បានឃើញ ឬបានឮអ្វីមួយដែលធ្វើឱ្យគេទប់សំណើចមិនបាន ឬមានតម្រូវការចាំបាច់ដែលត្រូវសើចដើម្បីឱ្យសមស្របនឹងអ្នកដែលនៅជុំវិញខ្លួននោះ គឺគួរតែធ្វើការញញឹមជំនួសវិញ ដោយមិនត្រូវសើចខ្លាំងៗ ឬសើចដោយមិនដឹងខុសត្រូវឡើយ។ ហើយត្រូវតែគោរពតាមលក្ខខណ្ឌដែលយើងបានលើកឡើងពីមុនមក ទាក់ទងនឹងការលេងសើច។

លក្ខណៈទីដប់ប្រាំ៖ ការក្បត់ (អាល់-ហ្គ័ដ្រូ) ចូរដឹងថា ការក្បត់បន្ទាប់ពីបានធ្វើកិច្ចសន្យា (សច្ចាប្រណិធាន) គឺជាអំពើហរ៉ាម (ហាមឃាត់) ហើយផលវិបាករបស់វាគឺការវិនាស និងការបំផ្លិចបំផ្លាញ។ កុំបំបែកកិច្ចសន្យាដាច់ខាត រហូតទាល់តែដល់ពេលកំណត់របស់វា ឬផុតកំណត់កាល។ អល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖ «ឱអស់អ្នកដែលមានជំនឿអើយ! ចូរបំពេញតាមកិច្ចសន្យាទាំងឡាយ»។ (ស៊ូរ៉ាត់ អាល់-ម៉ាអ៊ីដាហ៍៖ ១) ហើយទ្រង់ក៏បានមានបន្ទូលថា៖ «...ដូច្នេះ ដរាបណាពួកគេនៅតែស្មោះត្រង់ចំពោះអ្នក ចូរអ្នកស្មោះត្រង់ចំពោះពួកគេវិញ...»។ (ស៊ូរ៉ាត់ អាត់-តៅបាហ៍៖ ៧) មានរាយការណ៍ពី ស៊ូឡៃម៉ាន ប៊ីន អាមៀរ បាននិយាយថា៖ មានកិច្ចសន្យារវាង មូអាវីយ៉ាហ៍ និងពួករ៉ូម។ មូអាវីយ៉ាហ៍ បានធ្វើដំណើរចូលទៅក្នុងទឹកដីរបស់ពួកគេ ហាក់ដូចជាចង់វាយប្រហារពួកគេ។ ពេលនោះ អាំរូ ប៊ីន អាប់បាសាហ៍ បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានឮរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (ស.ល.វ) មានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលមានកិច្ចសន្យារវាងខ្លួនគេ និងក្រុមមនុស្សមួយ នោះកុំឱ្យគេបំបែកកិច្ចសន្យានោះ ឬកុំឱ្យគេចងវានៅពេលដែលកិច្ចសន្យានោះមិនទាន់ដល់ពេលកំណត់ ឬមិនទាន់បានប្រកាសបញ្ចប់កិច្ចសន្យាឱ្យបានស្មើភាពគ្នា»។ គាត់បាននិយាយថា៖ ពេលនោះ មូអាវីយ៉ាហ៍ ក៏បានដកថយត្រឡប់មកវិញនៅឆ្នាំនោះ។ អ្នកប្រាជ្ញខ្លះបាននិយាយថា៖ ការក្បត់នាំឱ្យឆាប់ដល់នូវសេចក្តីវិនាស និងនាំឱ្យបាត់បង់អំណាច។ គេតែងនិយាយថា៖ «សម្បថដែលធ្វើឡើងដោយកំហឹងគឺជាសម្បថដែលគ្មានតម្លៃ, អ្នកគ្រប់គ្រងដែលក្បត់គឺជាអ្នកដែលត្រូវគេដកហូតតំណែង, កងទ័ពដែលឈ្លានពានគឺជាកងទ័ពដែលត្រូវគេកម្ទេច, ហើយអំណាចនៃការក្បត់គឺជាអំណាចដែលត្រូវគេបំបាក់»។ គេក៏តែងនិយាយថា៖ «គ្រប់អ្នកដែលជំពប់ដួលតែងមានអ្នកអាណិតអាសូរ លើកលែងតែអ្នកក្បត់ ព្រោះបេះដូងមនុស្សគ្រប់គ្នាគឺរួបរួមគ្នាក្នុងការសប្បាយរីករាយចំពោះសេចក្តីវិនាសរបស់គេ»។ អ្នកប្រាជ្ញម្នាក់បាននិយាយទៅកាន់ស្តេចមួយអង្គក្នុងសម័យកាលរបស់គាត់ថា៖ «ខ្ញុំសូមណែនាំអ្នកនូវគុណធម៌ប្រាំយ៉ាង ដែលអ្នកនឹងធ្វើឱ្យម្ចាស់របស់អ្នក (អល់ឡោះ) ពេញចិត្ត ហើយអ្នកនឹងកែលម្អរាស្ត្ររបស់អ្នក៖ កុំឱ្យការឡើងទៅកាន់ទីខ្ពស់ធ្វើឱ្យអ្នកភ្លេចខ្លួន ប្រសិនបើផ្លូវចុះមកវិញនោះមានភាពលំបាក, កុំសន្យាអ្វីដែលអ្នកមិនអាចបំពេញបាន, ចូរដឹងថាបញ្ហាទាំងឡាយតែងកើតឡើងដោយមិនដឹងខ្លួន ដូច្នេះចូរប្រុងប្រយ័ត្ន, ចូរដឹងថាគ្រប់កិច្ចការទាំងអស់សុទ្ធតែមានការតបស្នង ដូច្នេះចូរខ្លាចផលវិបាក, ហើយចូរជៀសឱ្យឆ្ងាយពីការក្បត់ ព្រោះវាជាអ្វីដែលនាំឱ្យដួលរលំលឿនបំផុត»។ អាប៊ូ មូស្លីម អាល់-ឃូរ៉ាសានី បានណែនាំក្រុមមនុស្សដែលគាត់បញ្ជូនទៅប្រយុទ្ធនឹងសត្រូវថា៖ «ចូរដាស់តឿនបេះដូងរបស់អ្នកឱ្យមានភាពក្លាហាន ព្រោះវាជាមូលហេតុនៃជ័យជម្នះ, ចូររំលឹកពីភាពអយុត្តិធម៌របស់សត្រូវឱ្យបានច្រើន ព្រោះវាជំរុញឱ្យមានភាពក្លាហាន, ចូរគោរពតាមបញ្ជា ព្រោះវាជាបន្ទាយរបស់អ្នកចម្បាំង, ហើយចូរប្រយ័ត្នពីការក្បត់ ព្រោះអ្នកក្បត់គឺជាអ្នកដែលត្រូវគេកម្ទេច»។ មានរឿងនិទានថា មូបាន់ បាននិយាយទៅកាន់ ហ្វៃរូស ស្តេចនៃជនជាតិពែរ្ស នៅពេលដែលគាត់មានបំណងបំបែកកិច្ចសន្យាដែលគាត់មានជាមួយ អាក់សាន់វ៉ារ ស្តេចនៃពួកហៃថាលីត ហើយបានចេញទៅកាន់ទឹកដីរបស់ពួកគេថា៖ «ឱស្តេចអើយ! ព្រះអម្ចាស់ (អល់ឡោះ) ទ្រង់ពន្យារពេលដល់ស្តេចទាំងឡាយចំពោះអំពើអយុត្តិធម៌ ដរាបណាពួកគេមិនទាន់ចាប់ផ្តើមបំផ្លាញគ្រឹះនៃសាសនា។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលពួកគេចាប់ផ្តើមធ្វើដូច្នេះ ទ្រង់នឹងមិនពន្យារពេលដល់ពួកគេឡើយ។ ការបំពេញកិច្ចសន្យាគឺជាគ្រឹះមួយនៃសាសនា ដូច្នេះកុំបំបែកវាឡើយ»។ គេនិយាយថា ហ្វៃរូស មិនបានស្តាប់គាត់ឡើយ ហើយបានចេញទៅវាយប្រហារ អាក់សាន់វ៉ារ រហូតដល់កងទ័ពរបស់គាត់ត្រូវគេកម្ទេច គាត់ត្រូវបានគេសម្លាប់ ហើយទឹកដីរបស់គាត់ត្រូវបានគេដណ្តើមយក។ យើងបានពន្យល់រួចហើយនៅក្នុងជំពូកនេះ អំពីលក្ខណៈអាក្រក់ និងសីលធម៌ដ៏ថោកទាប ដែលសៀវភៅរបស់យើងអាចផ្ទុកបាន។ យើងនឹងបញ្ចប់វាដោយការរំលឹកពីឧបសគ្គអាក្រក់ៗ ដែលអាចកើតមានចំពោះស្តេច ឬខ្លះៗក្នុងចំណោមនោះ ដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ពួកគេ និងធ្វើឱ្យពួកគេចេញផុតពីព្រំដែននៃភាពសមរម្យ។ ឧបសគ្គទាំងនោះមានបី៖ ទីមួយ និងទីពីរ៖ ការព្រួយបារម្ភ និងទុក្ខសោក។ ឧបសគ្គទាំងពីរនេះ ប្រសិនបើវាចូលមកដល់ ហើយមានភាពខ្លាំងក្លាពេក វានឹងនាំមកនូវការឈឺចាប់ និងគ្រោះថ្នាក់ដល់រាងកាយ និងផ្លូវចិត្ត ដែលមិនអាចកែតម្រូវបាន។ វាបណ្តាលឱ្យមានការធ្វេសប្រហែសក្នុងការបំពេញកិច្ចការ និងការខ្វះខាតក្នុងការគ្រប់គ្រង ព្រមទាំងធ្វើឱ្យរាងកាយស្គមស្គាំង និងខួរក្បាលវង្វេងវង្វាន់។ ឧបសគ្គទាំងពីរនេះគ្មាននរណាម្នាក់អាចគេចផុតបានឡើយ ហើយវាតែងតែមកដល់នៅពេលជួបនឹងគ្រោះមហន្តរាយ និងព្រឹត្តិការណ៍ធំៗ។ ការព្រួយបារម្ភ គឺអ្វីដែលចិត្តរំពឹងថានឹងកើតឡើងនៅពេលអនាគត។ ចំណែកទុក្ខសោក គឺការឈឺចាប់ក្នុងចិត្ត និងការសោកស្តាយចំពោះអ្វីដែលបានកន្លងផុតទៅក្នុងអតីតកាល។ ដូច្នេះ ស្តេចគួរតែសម្រាកផ្លូវចិត្ត និងរាងកាយនៅពេលដែលរឿងទាំងនេះកើតឡើង ហើយស្វែងរកភាពរីករាយតាមរយៈអ្វីដែលសាសនាអនុញ្ញាត ក្នុងកម្រិតដែលនាំឱ្យមានផលប្រយោជន៍ និងរក្សាសុខភាពរបស់គាត់។ វាគួរតែមានកម្រិតសមល្មម ដើម្បីឱ្យមានភាពសមរម្យដោយមិនហួសហេតុពេក ព្រោះការលេងសើចច្រើនពេកនឹងនាំឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់លើសពីការព្រួយបារម្ភទៅទៀត ព្រោះវាធ្វើឱ្យគាត់ភ្លេចពីផលប្រយោជន៍នៃនគរ។ ដូច្នេះ ភាពសមល្មមគឺត្រឹមត្រូវបំផុត។ ស្តេចដ៏យុត្តិធម៌ នូរស៊ីឌីន ម៉ាមូដ ប៊ីន ហ្សាន់គី (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់គាត់) នៅពេលដែលគាត់ជួបនឹងឧបសគ្គទាំងនេះ គាត់តែងចុះទៅទីលាន ហើយលេងកីឡាពេញមួយថ្ងៃ។ នៅពេលយប់មកដល់ គាត់ក៏លេងអុក រហូតដល់គាត់ងងុយគេង។ ឧបសគ្គទីបី៖ ការស្រវឹងដោយសារគ្រឿងស្រវឹង។ ចូរដឹងថា ការស្រវឹងគឺជាអំពើហរ៉ាម (ហាមឃាត់) នៅក្នុងគ្រប់សាសនាទាំងអស់។ ពួកគេគ្រាន់តែខ្វែងគំនិតគ្នាប៉ុណ្ណោះលើប្រភេទនៃគ្រឿងស្រវឹង។ អ្នកប្រាជ្ញទាំងអស់សុទ្ធតែឯកភាពគ្នាលើភាពអាក្រក់នៃការស្រវឹង ស្របពេលដែលច្បាប់សាសនាក៏បានហាមឃាត់វាដែរ។ វាគឺជាឧបសគ្គដ៏អាក្រក់ដែលនាំម្ចាស់របស់វាទៅរកគ្រោះថ្នាក់ និងជំងឺ។ អ្នកជំនាញវេជ្ជសាស្ត្របានលើកឡើងថា ការស្រវឹងខ្លាំងពេកអាចបណ្តាលឱ្យមានជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល ការថប់ដង្ហើម និងការរីកធំនៃបេះដូង ដែលនាំឱ្យស្លាប់ភ្លាមៗ។ វាអាចបណ្តាលឱ្យផ្ទុះសរសៃឈាម និងជំងឺរំញ័រ ឬខ្វិន។ ទាំងអស់នេះរួមផ្សំជាមួយនឹងការបាត់បង់ស្មារតី ការបែកធ្លាយអាថ៌កំបាំង និងការខកខានក្នុងការបំពេញកិច្ចការ។ អ្នកស្រវឹងមិនអាចមានស្ថានភាពល្អ ឬកិច្ចការដែលត្រឹមត្រូវក្នុងការគ្រប់គ្រងឡើយ ហើយតែងតែធ្លាក់ចុះឋានៈក្នុងក្រសែភ្នែកអ្នកដទៃ និងបាត់បង់កិត្តិយស។ កវីបាននិយាយថា៖ «តើអ្នកនឹងទទួលបានភាពល្អប្រសើរដោយរបៀបណា? ទោះបីជាភាពល្អប្រសើរនោះនៅជិតអ្នកត្រឹមមួយចំអាម។ ប្រសិនបើអ្នកដេកលក់ទាំងស្រវឹង ហើយភ្ញាក់ឡើងទាំងអស់កម្លាំងដូចសត្វលា ហើយអ្នកនៅតែបន្តផឹកទៀតនៅពេលល្ងាច»។ ភាគច្រើននៃគ្រោះថ្នាក់ និងឧបាយកលដែលកើតឡើងចំពោះស្តេច គឺកើតឡើងក្នុងពេលដែលពួកគេស្រវឹង។ ទាំងអស់នេះគឺបន្ថែមពីលើការដាក់ទណ្ឌកម្មដ៏អាម៉ាស់ និងការដាក់ទណ្ឌកម្មដ៏យូរអង្វែងនៅក្នុងថ្ងៃបរលោក។ ជំពូកទីប្រាំពីរ៖ អំពីរបៀបរៀបចំឋានៈរបស់ស្តេចជាមួយអ្នកជិតស្និទ្ធក្នុងពេលអង្គុយ និងពេលជិះសេះ ចូរដឹងថា ស្តេចនៃប្រជាជាតិទាំងឡាយ ទោះបីមានជាតិសាសន៍ខុសគ្នាក៏ដោយ សុទ្ធតែមានទំនៀមទម្លាប់ និងសីលធម៌ដែលពួកគេបែងចែកខ្លួនឯង ហើយពួកគេបានលើកតម្កើងកិត្តិយសរបស់ពួកគេដោយការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវរឿងទាំងនោះ។ សៀវភៅរបស់យើងនេះមិនអាចរៀបរាប់អស់បានទេ ហើយក៏គ្មានប្រយោជន៍ក្នុងការរៀបរាប់ដែរ ព្រោះសាសនាបានហាមឃាត់ការធ្វើតាមទំនៀមទម្លាប់ទាំងនោះ។ ប៉ុន្តែយើងនឹងកំណត់ត្រឹមតែឧទាហរណ៍នៃអ្វីដែលពួកខាលីហ្វាហ៍នៃរាជវង្សបនីយ៍ អាប់បាស បានរៀបចំទុក ព្រោះពួកគេគឺជាគំរូសម្រាប់ស្តេចទាំងឡាយ ដើម្បីឱ្យស្តេចជំនាន់ក្រោយដើរតាមគន្លងរបស់ពួកគេ។ យើងនឹងរៀបរាប់ពីអ្វីដែលចាំបាច់ដោយសង្ខេប៖ ស្តេចគួរតែរៀបចំការអង្គុយរបស់ក្រុមមនុស្សជុំវិញខ្លួន ជំនួយការ និងអ្នកជិតស្និទ្ធជាបីកម្រិត៖ កម្រិតទីមួយ៖ ជាកន្លែងអង្គុយរបស់ទាហាន និងអ្នកបម្រើដែលគ្មានឋានៈពិសេស។ កម្រិតទីពីរ៖ ជាកន្លែងអង្គុយរបស់មេបញ្ជាការកម្រិតមធ្យម ដែលទទួលបានការងារពីពួកអ៊ូម៉ារ៉ោះ (មេដឹកនាំ) និងអ្នកដែលមានឋានៈស្រដៀងគ្នា។ កម្រិតទីបី៖ ជាកន្លែងអង្គុយរបស់មេបញ្ជាការ ពួកអ៊ូម៉ារ៉ោះ និងឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់ ដែលកាន់តំណែងសំខាន់ៗ និងមានឈ្មោះនៅលើវេទិកា (មីមបារ) ព្រមទាំងអ្នកយាមទ្វារជាន់ខ្ពស់ និងអ្នកប្រាជ្ញ។ កម្រិតនេះត្រូវបានគេហៅថា «ដេលីហ្ស៍ អាល់-ខាសោះហ៍» (ច្រកចូលពិសេស) ដែលនៅជិតនឹងវាំងនន។ នៅពេលមនុស្សអង្គុយ ក្រុមមួយមិនត្រូវលាយឡំជាមួយក្រុមមួយទៀតឡើយ ហើយគ្មាននរណាម្នាក់អង្គុយខ្ពស់ជាងអ្នកដែលមានឋានៈខ្ពស់ជាងខ្លួនឡើយ។ អ្នកយាមទ្វារត្រូវតែត្រួតពិនិត្យពួកគេជានិច្ច។ ប្រសិនបើឃើញនរណាម្នាក់អង្គុយខុសកម្រិត ពួកគេនឹងឱ្យអ្នកនោះទៅអង្គុយឱ្យត្រូវកន្លែង។ អ្នកយាមទ្វារត្រូវអង្គុយជាប់នឹងរដ្ឋមន្ត្រី និងទ្វារដែលចូលទៅកាន់ស្តេច ព្រោះគាត់គឺជាអ្នកដំបូងដែលចូលទៅជិតស្តេច។ វាំងននត្រូវតែបិទជិតដោយអ្នកយាមទ្វារដ៏ខ្លាំងក្លា ហើយពួកគេមិនអនុញ្ញាតឱ្យនរណាម្នាក់មើលចូលទៅក្នុងទីធ្លាដែលស្តេចអង្គុយឡើយ។ នៅពេលស្តេចចេញមកជាមួយអ្នកបម្រើរបស់គាត់ ហើយអង្គុយលើបល្ល័ង្ក នោះអ្នកបម្រើដែលកាន់ផ្លិតនឹងឈរនៅពីក្រោយគាត់។ បន្ទាប់មក អ្នកបម្រើដែលកាន់សារនឹងចេញមកហៅអ្នកយាមទ្វារឱ្យចូលទៅតែម្នាក់ឯង។ វាំងននមិនត្រូវបានបើកទាំងស្រុងទេ គឺគ្រាន់តែបន្តិចប៉ុណ្ណោះ រហូតដល់គាត់ឈរនៅចំពោះមុខស្តេច។ បន្ទាប់មក គាត់ហៅរដ្ឋមន្ត្រី នោះអ្នកយាមទ្វារនឹងដើរទៅជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីរហូតដល់ជិតបល្ល័ង្ក រួចរដ្ឋមន្ត្រីក៏ចូលទៅតែម្នាក់ឯង ហើយអ្នកយាមទ្វារក៏ថយក្រោយ ដើម្បីផ្តល់កិត្តិយសដល់រដ្ឋមន្ត្រី។ រដ្ឋមន្ត្រីក៏គោរពស្តេច រួចឈរនៅខាងស្តាំបល្ល័ង្កប្រហែលប្រាំហត្ថ។ បន្ទាប់មក មេបញ្ជាការកងទ័ពចូលមកតាមក្រោយ ដោយមានអ្នកយាមទ្វារដើរជាមួយដូចរដ្ឋមន្ត្រីដែរ រួចឈរនៅខាងឆ្វេងបល្ល័ង្ក។ បន្ទាប់មក ពួកអ្នកយាមទ្វារចូលមក បន្ទាប់មកពួកអ្នកបម្រើជាន់ខ្ពស់ បន្ទាប់មកពួកអ៊ូម៉ារ៉ោះ និងមេបញ្ជាការ ពួកគេឈរតាមឋានៈរៀងៗខ្លួនទាំងសងខាង។ បន្ទាប់មក ពួកអ្នកប្រាជ្ញ អ្នកហ្វិកហ៍ហ៍ និងចៅក្រមចូលមកអង្គុយក្រោមរដ្ឋមន្ត្រីនៅខាងស្តាំបល្ល័ង្ក។ បន្ទាប់មក ហៅក្រុមគ្រូពេទ្យជាន់ខ្ពស់មកឈរនៅខាងមុខ។ បន្ទាប់មក ហៅពួកទាហាន និងអ្នកដែលមកដល់ទីធ្លា ពួកគេឈរជាជួរនៅខាងក្រោយ។ បន្ទាប់មក មនុស្សទាំងអស់ក៏ចេញទៅតាមឋានៈរបស់ពួកគេ បន្ទាប់ពីឈរមួយសន្ទុះ និងបន្ទាប់ពីស្តេចបានទតមើលពួកគេ។ អ្នកដែលឈរនៅចំពោះមុខស្តេច ត្រូវប្រយ័ត្នកុំឱ្យនិយាយខ្សឹបខ្សៀវគ្នា។ បន្ទាប់មក រដ្ឋមន្ត្រីនៅបន្តមួយសន្ទុះ រហូតដល់ចប់កិច្ចការដែលត្រូវនិយាយ។ បន្ទាប់មក រដ្ឋមន្ត្រី និងអ្នកយាមទ្វារក៏ចេញទៅអង្គុយនៅច្រកចូល ដើម្បីពិនិត្យមើលកិច្ចការសំខាន់ៗរបស់ស្តេច។ នៅពេលស្តេចចង់យាងចេញក្នុងក្បួនដង្ហែ នោះមនុស្សទាំងអស់ត្រូវដើរនៅពីមុខគាត់ ដោយមានអាវុធរបស់ពួកគេបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់។

ជំពូកទីមួយ៖ ការស្វែងយល់អំពីការប្រយុទ្ធជាមួយអ្នកដែលក្បត់សាសនា (មូរតាត) ប្រសិនបើក្រុមមនុស្សមួយក្រុមត្រូវបានកាត់សេចក្តីថាជាមូស្លីម ហើយបន្ទាប់មកពួកគេបានក្បត់ពីសាសនាឥស្លាមទៅកាន់សាសនាដទៃដែលផ្ទុយពីនេះ នោះមិនអនុញ្ញាតឱ្យទទួលស្គាល់ពួកគេលើសាសនាថ្មីនោះឡើយ ពីព្រោះការទទួលស្គាល់សិទ្ធិ (សាសនា) តម្រូវឱ្យមានការគោរពតាមច្បាប់របស់សាសនានោះ។ ស្ថានភាពរបស់អ្នកក្បត់សាសនា (មូរតាត) គឺស្ថិតក្នុងលក្ខខណ្ឌពីរយ៉ាង៖ ទីមួយ៖ ពួកគេស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីឥស្លាមដោយឡែកពីគ្នា ដោយមិនបានប្រមូលផ្តុំគ្នាបង្កើតជាទឹកដីមួយដែលពួកគេអាចការពារខ្លួនបាន ឬបំបែកខ្លួនចេញពីមូស្លីមឡើយ។ ទីពីរ៖ ពួកគេបានផ្លាស់ទៅកាន់ទឹកដីមួយដែលពួកគេរស់នៅដោយឡែកពីមូស្លីម រហូតដល់ពួកគេអាចការពារខ្លួនបាននៅក្នុងទឹកដីនោះ។ ប្រសិនបើពួកគេស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីឥស្លាមដោយឡែកពីគ្នា នោះមិនចាំបាច់ត្រូវធ្វើសង្គ្រាមជាមួយពួកគេឡើយ ព្រោះពួកគេស្ថិតនៅក្រោមអំណាចគ្រប់គ្រងរួចហើយ។ ប៉ុន្តែចាំបាច់ត្រូវតម្រូវឱ្យពួកគេធ្វើការតៅបាត់ (សារភាពកំហុស និងត្រឡប់មកកាន់សច្ចភាពវិញ) ចំពោះអ្វីដែលពួកគេបានប្រព្រឹត្តខុស។ ប្រសិនបើពួកគេតៅបាត់ នោះការតៅបាត់របស់ពួកគេនឹងត្រូវទទួលយក ហើយច្បាប់ឥស្លាមនឹងត្រូវអនុវត្តលើពួកគេ។ ចំណែកអ្នកណាដែលនៅតែបន្តក្បត់សាសនាបន្ទាប់ពីនោះ គឺត្រូវតែប្រហារជីវិត មិនថាជាបុរស ឬស្ត្រីឡើយ យោងតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី (ស.ល.វ) ដែលថា៖ «អ្នកណាដែលប្តូរសាសនារបស់ខ្លួន ចូរអ្នកទាំងឡាយសម្លាប់គេចុះ»។ អ្នកប្រាជ្ញមានការខ្វែងគំនិតគ្នាអំពីរបៀបនៃការប្រហារជីវិតអ្នកក្បត់សាសនា និងពេលវេលាដែលត្រូវអនុវត្ត។ អ្នកខ្លះយល់ថា ត្រូវប្រហារជីវិតភ្លាមៗ ពីព្រោះសិទ្ធិរបស់អល់ឡោះ (ត.អ) នៅពេលដែលវាចាំបាច់ត្រូវអនុវត្ត គឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យពន្យារពេលឡើយ។ អ្នកខ្លះទៀតយល់ថា ត្រូវពន្យារពេលបីថ្ងៃ ពីព្រោះលោក អាលី ប៊ីន អាប៊ី តាលីប (រ.ឌ) បានទុកពេលឱ្យ អាល់មុស្តាវរិដ អាល់អ៊ីជលី ដែលក្បត់សាសនាចំនួនបីថ្ងៃ រួចទើបប្រហារជីវិតគាត់នៅពេលក្រោយមក។ អ្នកក្បត់សាសនាត្រូវប្រហារជីវិតដោយការកាប់នឹងដាវ។ អ្នកខ្លះទៀតយល់ថា ត្រូវប្រហារជីវិតដោយការវាយនឹងឈើ។ នៅពេលដែលគេស្លាប់ គឺមិនត្រូវងូតទឹកសព មិនត្រូវរុំសព មិនត្រូវធ្វើសឡាតលើសព ហើយក៏មិនត្រូវបញ្ចុះក្នុងទីបញ្ចុះសពរបស់មូស្លីមឡើយ។ ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គេនឹងត្រូវក្លាយជាទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈ (ហ្វៃ) នៅក្នុងឃ្លាំងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់មូស្លីម។ ចំណែកឯករណីដែលអ្នកក្បត់សាសនាបានបំបែកខ្លួនទៅកាន់ទឹកដីមួយដោយឡែកពីមូស្លីម រហូតដល់ពួកគេអាចការពារខ្លួនបាននៅក្នុងទឹកដីនោះ គឺចាំបាច់ត្រូវធ្វើសង្គ្រាមជាមួយពួកគេដោយសារតែការក្បត់សាសនារបស់ពួកគេ។ ការប្រយុទ្ធជាមួយពួកគេត្រូវអនុវត្តតាមច្បាប់សង្គ្រាមជាមួយអ្នកដែលប្រឆាំងនឹងឥស្លាម (អាល់ហារប៊ី) ក្នុងការអនុញ្ញាតឱ្យវាយប្រហារដោយមិនដឹងខ្លួន ឬនៅពេលយប់ ទាំងពេលពួកគេកំពុងប្រឈមមុខ ឬកំពុងដកថយ។ អ្នកណាដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួន គឺអនុញ្ញាតឱ្យប្រហារជីវិត ប៉ុន្តែមិនអនុញ្ញាតឱ្យចាប់ធ្វើជាទាសករឡើយ។ នៅពេលដែលទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេត្រូវបានរឹបអូស វាមិនត្រូវចែករំលែកដល់អ្នកចម្បាំងឡើយ ប៉ុន្តែទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកដែលត្រូវបានសម្លាប់នឹងក្លាយជាទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈ (ហ្វៃ) សម្រាប់ឃ្លាំងទ្រព្យសម្បត្តិមូស្លីម ចំណែកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកដែលមិនទាន់ត្រូវបានសម្លាប់ គឺត្រូវរក្សាទុកដោយរង់ចាំមើលការត្រឡប់មកកាន់សាសនាឥស្លាមវិញ ប្រសិនបើគេត្រឡប់មកកាន់ឥស្លាមវិញ នោះទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គេនឹងត្រូវប្រគល់ជូនគេវិញ។

ជំពូកទីពីរ៖ ការស្វែងយល់អំពីការប្រយុទ្ធជាមួយក្រុមបះបោរ (អហ្លុលបងី) នៅពេលដែលមានក្រុមមួយក្នុងចំណោមមូស្លីមបានបះបោរ ហើយប្រឆាំងនឹងមតិរបស់ក្រុមមូស្លីមភាគច្រើន (អាល់-ជះម៉ាអាហ៍) ដោយញែកខ្លួនចេញពីពួកគេ ហើយចេញផុតពីការគ្រប់គ្រងរបស់មេដឹកនាំកំពូល (អ៊ីម៉ាម) រួចទៅកាន់កន្លែងណាមួយ ហើយបានការពារខ្លួនដោយកម្លាំង នោះការប្រយុទ្ធជាមួយពួកគេគឺចាំបាច់ បន្ទាប់ពីបានព្រមាន និងសួរពួកគេថា៖ «តើអ្នកមានការមិនពេញចិត្តអ្វីខ្លះ?»។ ព្រោះថា អាលី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បានចាត់ឱ្យ អាប់ឌុលឡោះ ប៊ីន អាប់បាស ទៅជួបក្រុមខាវ៉ារីជ ហើយសួរពួកគេថា តើពួកគេមិនពេញចិត្តអ្វីពីលោក។ បន្ទាប់មក ត្រូវព្រមានពួកគេ បើពួកគេវិលត្រឡប់មកកាន់ការគោរពប្រតិបត្តិវិញ ត្រូវឈប់ប្រយុទ្ធនឹងពួកគេ។ ប៉ុន្តែបើពួកគេបដិសេធ ត្រូវប្រយុទ្ធនឹងពួកគេ យោងតាមព្រះបន្ទូលរបស់អល់ឡោះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ថា៖ «ហើយប្រសិនបើមានក្រុមពីរក្នុងចំណោមអ្នកជំនឿប្រយុទ្ធគ្នា នោះចូរធ្វើការផ្សះផ្សារវាងពួកគេទាំងពីរ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើក្រុមមួយក្នុងចំណោមពួកគេបំពានលើក្រុមមួយទៀត នោះចូរប្រយុទ្ធនឹងក្រុមដែលបំពាននោះ រហូតទាល់តែពួកគេវិលត្រឡប់មកកាន់បញ្ជារបស់អល់ឡោះវិញ»។ អាប៊ូ បាក់រ អ៊ីស្លីក (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បានប្រយុទ្ធជាមួយអ្នកដែលបដិសេធមិនព្រមបង់ហ្សាកាត់។ អាលី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បានប្រយុទ្ធជាមួយក្រុមខាវ៉ារីជនៅណាហ៍រ៉ាវ៉ាន់ និងប្រយុទ្ធជាមួយមូអាវីយ៉ាហ៍នៅស៊ីហ្វីន។ ចូរដឹងថា ការប្រយុទ្ធជាមួយពួកគេខុសពីការប្រយុទ្ធជាមួយពួកមូស្រិក (អ្នកដែលដាក់ភាគីជាមួយអល់ឡោះ) ក្នុងចំណុចចំនួនប្រាំបួន៖ ១. មិនត្រូវវាយប្រហារពួកគេដោយលួចលាក់ ឬពេលយប់ឡើយ ខណៈដែលការធ្វើបែបនេះអនុញ្ញាតក្នុងការប្រយុទ្ធជាមួយពួកមូស្រិក។ ២. គោលបំណងនៃការប្រយុទ្ធជាមួយពួកគេ គឺដើម្បីទប់ស្កាត់ និងឱ្យពួកគេវិលត្រឡប់មកកាន់សច្ចធម៌វិញ មិនមែនមានបំណងសម្លាប់ពួកគេឡើយ។ ៣. ប្រយុទ្ធជាមួយពួកគេនៅពេលពួកគេកំពុងប្រឈមមុខ ហើយត្រូវឈប់នៅពេលពួកគេដកថយ។ ៤. មិនត្រូវសម្លាប់អ្នកដែលរងរបួស។ ៥. មិនត្រូវសម្លាប់អ្នកដែលចាប់បានជាឈ្លើយ។ ៦. មិនត្រូវរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេ និងមិនត្រូវចាប់ស្ត្រី ឬកូនចៅរបស់ពួកគេធ្វើជាឈ្លើយ។ ៧. មិនត្រូវសុំជំនួយពីពួកមូស្រិកដែលមានកិច្ចសន្យា ឬពួកហ្ស៊ីមមី (អ្នកដែលស្ថិតក្រោមការការពាររបស់រដ្ឋឥស្លាម) ក្នុងការប្រយុទ្ធជាមួយពួកគេ។ ៨. មិនត្រូវធ្វើសន្ធិសញ្ញាឈប់បាញ់ជាមួយពួកគេក្នុងរយៈពេលកំណត់ ឬធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងលើទ្រព្យសម្បត្តិឡើយ។ ប្រសិនបើបានធ្វើសន្ធិសញ្ញាឈប់បាញ់ក្នុងរយៈពេលកំណត់ វាមិនមានកាតព្វកិច្ចត្រូវគោរពតាមឡើយ។ ប្រសិនបើខ្សោយក្នុងការប្រយុទ្ធជាមួយពួកគេ ត្រូវរង់ចាំរហូតដល់មានកម្លាំង។ ប្រសិនបើបានព្រមព្រៀងលើទ្រព្យសម្បត្តិ កិច្ចព្រមព្រៀងនោះគឺមោឃៈ ហើយត្រូវពិនិត្យមើលទ្រព្យនោះ បើវាជាហ្សាកាត់ ឬពន្ធដារ (ខារ៉ាច) របស់ពួកគេ មិនត្រូវប្រគល់ឱ្យពួកគេវិញឡើយ។ ប៉ុន្តែបើវាជាទ្រព្យសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ពួកគេ ត្រូវប្រគល់ឱ្យពួកគេវិញ ហើយមិនអនុញ្ញាតឱ្យរឹបអូសយកជាកម្មសិទ្ធិឡើយ។ ៩. មិនត្រូវប្រើប្រាស់គ្រឿងយន្តសឹកធុនធ្ងន់ (ដូចជាកាំភ្លើងធំ ឬគ្រឿងបាញ់ថ្ម) មិនត្រូវដុតផ្ទះសម្បែង និងមិនត្រូវកាប់បំផ្លាញដើមឈើរបស់ពួកគេឡើយ ព្រោះថាទឹកដីឥស្លាមត្រូវតែការពារអ្វីៗដែលមាននៅក្នុងនោះ ដែលផ្ទុយពីការប្រយុទ្ធជាមួយពួកមូស្រិក។ ប្រសិនបើពួកគេឡោមព័ទ្ធអ្នកដែលកាន់សច្ចធម៌ ហើយខ្លាចមានការប៉ះទង្គិចគ្នា នោះអនុញ្ញាតឱ្យការពារខ្លួនតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ទោះបីជាត្រូវសម្លាប់ពួកគេ ប្រើគ្រឿងយន្តសឹក ឬដុតបំផ្លាញក៏ដោយ ព្រោះថាប្រសិនបើមានគេចង់សម្លាប់មូស្លីមម្នាក់ នោះគាត់មានសិទ្ធិការពារខ្លួនដោយសម្លាប់អ្នកដែលចង់សម្លាប់គាត់ ប្រសិនបើមិនអាចការពារខ្លួនតាមវិធីផ្សេងបាន។ ប៉ុន្តែមិនអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់សត្វពាហនៈ ឬអាវុធរបស់ពួកគេឡើយ ហើយក៏មិនត្រូវសុំជំនួយពីពួកគេក្នុងការប្រយុទ្ធដែរ។ ចំណែក អ៊ីម៉ាម អាប៊ូ ហានីហ្វាហ៍ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា អនុញ្ញាតឱ្យធ្វើរឿងទាំងអស់នោះបាន។ --- ជំពូកទីបី៖ ការស្វែងយល់អំពីការប្រយុទ្ធជាមួយក្រុមចោរប្លន់ ប្រសិនបើក្រុមអ្នកបង្កអសន្តិសុខបានប្រមូលផ្តុំគ្នាដោយកាន់អាវុធ ដើម្បីប្លន់តាមផ្លូវ ដណ្តើមទ្រព្យសម្បត្តិ សម្លាប់មនុស្ស និងបិទផ្លូវ នោះពួកគេគឺជាអ្នកដែលអល់ឡោះបានមានបន្ទូលអំពីពួកគេថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ ការតបស្នងចំពោះអ្នកដែលធ្វើសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងអល់ឡោះ និងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ ហើយខិតខំបង្កអសន្តិសុខនៅលើផែនដី គឺត្រូវសម្លាប់ពួកគេ ឬចាប់ពួកគេឆ្កាង ឬកាត់ដៃកាត់ជើងរបស់ពួកគេដោយឆ្លាស់គ្នា ឬបណ្តេញពួកគេចេញពីផែនដី»។ អ៊ីម៉ាម ស៊ីហ្វៃអ៊ី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ អ្នកណាដែលសម្លាប់គេហើយប្លន់ទ្រព្យសម្បត្តិ ត្រូវសម្លាប់ចោលហើយឆ្កាងបន្ទាប់ពីសម្លាប់។ អ្នកណាដែលសម្លាប់គេតែមិនបានប្លន់ទ្រព្យសម្បត្តិ ត្រូវសម្លាប់ចោលតែមិនត្រូវឆ្កាង។ អ្នកណាដែលប្លន់ទ្រព្យសម្បត្តិតែមិនបានសម្លាប់គេ ត្រូវកាត់ដៃកាត់ជើងដោយឆ្លាស់គ្នា។ អ្នកណាដែលមិនបានសម្លាប់ និងមិនបានប្លន់ទ្រព្យសម្បត្តិ ប៉ុន្តែបានធ្វើឱ្យមានការភ័យខ្លាចតាមផ្លូវ ត្រូវដាក់ទណ្ឌកម្មដោយការឃុំខ្លួន ដែលនេះគឺជាការបណ្តេញចេញពីផែនដី។ អ៊ីម៉ាម ម៉ាលីក (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ អ្នកណាដែលមានតួនាទីជាអ្នកដឹកនាំ ឬអ្នករៀបចំផែនការ ត្រូវសម្លាប់ចោល។ អ្នកណាដែលមានកម្លាំងខ្លាំងក្លា ត្រូវកាត់ដៃកាត់ជើងដោយឆ្លាស់គ្នា។ អ្នកណាដែលមិនមែនជាអ្នកដឹកនាំ និងមិនមែនជាអ្នកប្រើកម្លាំង ត្រូវដាក់ទណ្ឌកម្មដោយការឃុំខ្លួន។ ចូរដឹងថា ការប្រយុទ្ធជាមួយចោរប្លន់គឺដូចជាការប្រយុទ្ធជាមួយក្រុមបះបោរក្នុងស្ថានភាពទូទៅ ប៉ុន្តែវាខុសគ្នាក្នុងចំណុចចំនួនប្រាំ៖ ១. អនុញ្ញាតឱ្យប្រយុទ្ធជាមួយពួកគេទាំងពេលពួកគេកំពុងប្រឈមមុខ និងពេលពួកគេដកថយ។ ២. អនុញ្ញាតឱ្យសម្លាប់អ្នកដែលបានសម្លាប់គេក្នុងអំឡុងពេលប្រយុទ្ធ ដែលផ្ទុយពីការប្រយុទ្ធជាមួយក្រុមបះបោរ។ ៣. ពួកគេត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះការបង្ហូរឈាម ឬការបាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិដែលពួកគេបានបង្កឡើងទាំងក្នុងពេលប្រយុទ្ធ និងក្រៅពេលប្រយុទ្ធ ដែលផ្ទុយពីក្រុមបះបោរ។ ៤. អនុញ្ញាតឱ្យឃុំខ្លួនអ្នកដែលចាប់បាន ដើម្បីពិនិត្យមើលស្ថានភាពរបស់ពួកគេ ដែលផ្ទុយពីក្រុមបះបោរ។ ៥. ទ្រព្យសម្បត្តិដែលពួកគេបានយកទៅពីពន្ធដារ ឬហ្សាកាត់ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការលួចប្លន់ ដូច្នេះវាមិនរួចផុតពីកាតព្វកិច្ចរបស់អ្នកបង់ពន្ធឡើយ ហើយពួកគេត្រូវទទួលខុសត្រូវសងវិញដល់ម្ចាស់ដើម ដែលផ្ទុយពីក្រុមបះបោរ។ --- ជំពូកទីដប់ប្រាំបី៖ ការស្វែងយល់អំពីការបែងចែកទ្រព្យសម្បត្តិសឹក (ហ្គានីមហ៍) និងអាន់ហ្វាល់ នៅពេលដែលមូស្លីមដណ្តើមបានទ្រព្យសម្បត្តិពីពួកកាហ្វេរដោយការប្រើកម្លាំងសេះ និងយានជំនិះ នោះវាគឺជាទ្រព្យសម្បត្តិសឹក (ហ្គានីមហ៍) ដែលមេដឹកនាំមានកាតព្វកិច្ចបែងចែកវាទៅឱ្យអ្នកប្រយុទ្ធ។ ត្រូវបែងចែកជាប្រាំចំណែក៖ មួយចំណែកសម្រាប់អ្នកដែលអល់ឡោះបានមានបន្ទូលអំពីពួកគេថា៖ «ហើយចូរដឹងថា អ្វីក៏ដោយដែលអ្នកទទួលបានជាទ្រព្យសម្បត្តិសឹក នោះមួយភាគប្រាំរបស់វាគឺសម្រាប់អល់ឡោះ សម្រាប់រ៉សូល សម្រាប់សាច់ញាតិ សម្រាប់ក្មេងកំព្រា សម្រាប់អ្នកក្រីក្រ និងសម្រាប់អ្នកដំណើរ»។ ចំណែកបួនភាគប្រាំទៀតគឺសម្រាប់អ្នកប្រយុទ្ធ។ គួរតែបែងចែកទ្រព្យទាំងនោះនៅក្នុងទឹកដីសឹក ព្រោះថា រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានបែងចែកទ្រព្យសឹករបស់កុលសម្ព័ន្ធ បានី មុស្តាលីក នៅឯប្រភពទឹករបស់ពួកគេ ហើយបានបែងចែកទ្រព្យសឹកនៃសង្គ្រាម ហូណៃន នៅឯ អូថាស ដែលជាជ្រលងភ្នំមួយនៃ ហូណៃន។ ទ្រព្យសម្បត្តិដែលដណ្តើមបានពីអ្នកដែលស្លាប់ក្នុងសមរភូមិ (សាលាប់) មិនត្រូវរាប់បញ្ចូលក្នុងការបែងចែករួមទេ ប៉ុន្តែវាជាកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកសម្លាប់តែម្នាក់គត់ ព្រោះថា រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានកំណត់ថាទ្រព្យនោះជាកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកសម្លាប់។ ប្រសិនបើកងទ័ពទាំងអស់សុទ្ធតែជាអ្នកជិះសេះ ត្រូវបែងចែកឱ្យស្មើគ្នា។ ប្រសិនបើពួកគេសុទ្ធតែជាអ្នកថ្មើរជើង ក៏ដូចគ្នាដែរ។ ប្រសិនបើមានទាំងអ្នកជិះសេះ និងអ្នកថ្មើរជើង ត្រូវផ្តល់ឱ្យអ្នកថ្មើរជើងមួយចំណែក និងអ្នកជិះសេះបីចំណែក (មួយចំណែកសម្រាប់មនុស្ស និងពីរចំណែកសម្រាប់សេះ)។ អ្នកដែលបានចូលរួមប្រយុទ្ធ និងអ្នកដែលមិនបានប្រយុទ្ធ គឺទទួលបានចំណែកស្មើគ្នា។ អ្នកដែលនាំសេះមកពីរ ឬច្រើនជាងនេះ ក៏មិនទទួលបានចំណែកលើសពីអ្នកដែលនាំសេះមកមួយដែរ។ ប្រសិនបើមេដឹកនាំចាត់កងទ័ពតូចមួយទៅកាន់ទិសដៅរបស់ពួកកាហ្វេរ ហើយកងទ័ពតូចនោះទទួលបានទ្រព្យសឹក នោះកងទ័ពធំក៏ទទួលបានចំណែកដែរ ហើយប្រសិនបើកងទ័ពធំទទួលបាន កងទ័ពតូចក៏ទទួលបានចំណែកដែរ។ អ្នកណាដែលធ្វើសកម្មភាពដែលនាំឱ្យទទួលបានជ័យជម្នះលើសត្រូវ ដូចជាការស៊ើបការណ៍ ការនាំផ្លូវ ការវាយប្រហារបន្ទាយ ឬការចូលទៅក្នុងទឹកដីសឹកមុនគេ នោះមេដឹកនាំអាចផ្តល់រង្វាន់បន្ថែមពីលើចំណែកធម្មតាដល់អ្នកនោះបាន ព្រោះថា រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ធ្លាប់ធ្វើបែបនេះ។ សូមអល់ឡោះប្រទានជោគជ័យ។ --- ជំពូកទីដប់ប្រាំបួន៖ អ្វីដែលមេដឹកនាំគួរធ្វើនៅពេលត្រឡប់មកពីធ្វើសង្គ្រាមវិញ នៅពេលមេដឹកនាំត្រឡប់មកពីធ្វើសង្គ្រាម ឬធ្វើដំណើរ គួរធ្វើដូចអ្វីដែល រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ធ្លាប់ធ្វើ។ លោកតែងតែពោលពាក្យ «អល់ឡោះហ៊ូអាក់បារ» (អល់ឡោះគឺអស្ចារ្យបំផុត) បីដងលើរាល់ទីទួលខ្ពស់ ហើយពោលថា៖ «គ្មានព្រះជាម្ចាស់ណាផ្សេងក្រៅពីអល់ឡោះតែមួយគត់ គ្មានភាគីណាមួយសម្រាប់ទ្រង់ឡើយ។ អំណាចគឺជារបស់ទ្រង់ ហើយការសរសើរគឺជារបស់ទ្រង់។ ទ្រង់ផ្តល់ជីវិត និងធ្វើឱ្យស្លាប់ ហើយទ្រង់មានជីវិតអមតៈមិនចេះស្លាប់។ សេចក្តីល្អស្ថិតនៅក្នុងព្រះហស្តរបស់ទ្រង់ ហើយទ្រង់មានសមត្ថភាពលើគ្រប់កិច្ចការទាំងអស់។ យើងត្រឡប់មកវិញ យើងសូមសារភាពកំហុស យើងគោរពបូជា យើងស៊ូជូដ (ក្រាបថ្វាយបង្គំ) និងសរសើរដល់ម្ចាស់របស់យើង។ អល់ឡោះបានបំពេញសន្យារបស់ទ្រង់ បានជួយដល់បាវបម្រើរបស់ទ្រង់ បានលើកតម្កើងកងទ័ពរបស់ទ្រង់ ហើយបានកម្ចាត់ក្រុមចម្រុះតែម្នាក់ឯង។ អ្វីៗទាំងអស់នឹងវិនាសសាបសូន្យ លើកលែងតែព្រះភក្ត្ររបស់ទ្រង់ប៉ុណ្ណោះ។ ការសម្រេចចិត្តគឺជារបស់ទ្រង់ ហើយទៅកាន់ទ្រង់វិញដែលពួកគេនឹងត្រូវវិលត្រឡប់»។ នៅពេលមើលឃើញទីក្រុងរបស់ខ្លួន គួរជំរុញសត្វជិះឱ្យដើរលឿនបន្តិច ហើយពោលថា៖ «ឱអល់ឡោះ សូមទ្រង់ប្រទានឱ្យទីក្រុងនេះជាកន្លែងស្នាក់នៅដ៏សុខសាន្ត និងជាប្រភពនៃជីវភាពដ៏ល្អសម្រាប់យើង»។ បន្ទាប់មក ត្រូវបញ្ជូនអ្នកតំណាងទៅប្រាប់ប្រជាជនក្នុងទីក្រុងអំពីការមកដល់របស់លោក ដើម្បីឱ្យពួកគេចេញមកទទួល។ ព្រោះថា ប្រជារាស្ត្រមានសេចក្តីរីករាយនៅពេលឃើញមេដឹកនាំត្រឡប់មកវិញ ដូចជាដំណាំដែលរីកលូតលាស់នៅពេលទទួលបានទឹកភ្លៀង។ នៅពេលចូលដល់ទីក្រុង ត្រូវទៅកាន់វិហារឥស្លាម (ម៉ាស្ជិទ) ហើយអធិដ្ឋាន (សឡាត) ពីររ៉ាកាត ដូចដែល រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ធ្លាប់ធ្វើ។ នៅពេលចូលដល់ផ្ទះ និងសម្រាកលើគ្រែ ត្រូវពោលថា៖ «យើងសូមសារភាពកំហុសចំពោះម្ចាស់របស់យើង យើងត្រឡប់មកវិញដោយមិនបន្សល់ទុកនូវបាបកម្មណាមួយឡើយ»។ បន្ទាប់មក ត្រូវបើកទ្វារទទួលមន្ត្រី និងប្រជារាស្ត្រឱ្យចូលជួប ដើម្បីអបអរសាទរចំពោះជ័យជម្នះដែលអល់ឡោះបានប្រទានឱ្យ។ បន្ទាប់មក ត្រូវធ្វើទានឱ្យបានច្រើន ផ្តល់ជំនួយដល់អ្នកខ្វះខាត ដោះស្រាយរាល់ភាពអយុត្តិធម៌ ពិនិត្យមើលស្ថានភាពអ្នកទោស និងធ្វើអំពើល្អឱ្យបានច្រើន។ ប្រសិនបើធ្វើបែបនេះ នោះគឺជាការដឹងគុណចំពោះអល់ឡោះ ហើយនឹងទទួលបានការប្រទានពរជាបន្តបន្ទាប់ពីទ្រង់។ --- ជំពូកទីម្ភៃ៖ ការជំរុញឱ្យស្តាប់ការដាស់តឿន និងទទួលយកវាពីអ្នកគោរពប្រតិបត្តិ ចូរដឹងថា ការដែលពិភពលោកនេះមានឥទ្ធិពលលើមេដឹកនាំ និងការដែលពួកគេជាប់រវល់នឹងវា អាចធ្វើឱ្យពួកគេភ្លេចពីកិច្ចការនៃថ្ងៃបរលោក និងធ្វេសប្រហែសពីកិច្ចការសាសនា។ ពួកគេអាចនឹងលង់ខ្លួនក្នុងសេចក្តីសុខ ហើយបោះបង់ចោលការគោរពប្រតិបត្តិ ព្រោះថាធម្មជាតិរបស់មនុស្សគឺចូលចិត្តភាពងាយស្រួល និងស្អប់ការលំបាក។ ដូច្នេះ មិនគួរឱ្យកិច្ចប្រជុំរបស់ពួកគេខ្វះវត្តមានរបស់អ្នកប្រាជ្ញសាសនា និងអ្នកគោរពប្រតិបត្តិឡើយ ដើម្បីឱ្យពួកគេដាស់តឿននៅពេលមានការភ្លេចភ្លាំង រំលឹកនៅពេលមានតណ្ហា និងពន្យល់ពីមាគ៌ានៃថ្ងៃបរលោក

រឿងរ៉ាវនៃថ្នាក់ទីមួយ៖ សួនច្បារទាំងប្រាំ។

រឿងរ៉ាវនៃក្រុមទីមួយ៖ សួនច្បារទាំងប្រាំ សួនច្បារទីមួយ អ្នកប្រាជ្ញផ្នែកហាឌីសបានរៀបរាប់ថា លោកអ៊ុម៉ារ ប៊ីន អាល់ខាត់ថប (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បានតែងតាំងលោក អ៊ូម៉ៃរ ប៊ីន សាអ៊ត អាល់អាន់ស្វារី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) ឱ្យធ្វើជាអភិបាលក្រុងហ៊ីមស៍ និងតំបន់ជុំវិញនោះ។ លោកបានស្នាក់នៅទីនោះអស់រយៈពេលមួយឆ្នាំពេញ។ ថ្ងៃមួយ ខណៈពេលដែលលោកកំពុងអង្គុយ ហើយមានបុរសម្នាក់ក្នុងចំណោមសហការីរបស់លោកអ៊ុម៉ារ បានមកជួបលោកដើម្បីទាមទារយកទ្រព្យសម្បត្តិដែលប្រមូលបានពីទីនោះ ស្រាប់តែមានបុរសម្នាក់ដែលស្ថិតក្នុងកិច្ចសន្យាការពារ (មូអាហ៊ីដ) បានចូលមក ហើយនិយាយដោយសំឡេងខ្លាំងៗ។ លោកអ៊ូម៉ៃរ ក៏បាននិយាយទៅកាន់បុរសនោះថា៖ «ចូរស្ងៀមទៅ! សូមអល់ឡោះដាក់ទោសអ្នក»។ បុរសដែលជាសហការីរបស់លោកអ៊ុម៉ារ ក៏និយាយទៅកាន់លោកអ៊ូម៉ៃរថា៖ «ឱ អ៊ូម៉ៃរអើយ! តើអ្នកមិនបានឮរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (ស.ល.វ) មានប្រសាសន៍ថា "ខ្ញុំគឺជាអ្នកការពារ និងជាគូប្រជែងរបស់បុគ្គលដែលធ្វើបាបអ្នកស្ថិតក្នុងកិច្ចសន្យាការពារ (មូអាហ៊ីដ) ឬក្មេងកំព្រា ហើយអ្នកណាដែលប្រជែងជាមួយពួកគេ ខ្ញុំនឹងប្រជែងជាមួយអ្នកនោះ" ដែរឬ? ឱ អ៊ូម៉ៃរអើយ! ចូរកោតខ្លាចអល់ឡោះដែលនៅពីលើអ្នក នោះទ្រង់នឹងធ្វើឱ្យអ្នកដែលនៅក្រោមអ្នកកោតខ្លាចអ្នក ហើយដូចដែលអ្នកចង់ឱ្យអល់ឡោះប្រព្រឹត្តចំពោះអ្នកយ៉ាងណា ចូរអ្នកប្រព្រឹត្តចំពោះប្រជារាស្ត្ររបស់អ្នកយ៉ាងនោះចុះ»។ លោកអ៊ូម៉ៃរ ក៏យំយ៉ាងខ្លាំង រួចក៏ត្រឡប់ទៅផ្ទះរបស់លោកវិញ។ លោកបានរៀបចំស្បៀងអាហារ ឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ និងចានរបស់លោក ដាក់ក្នុងថង់មួយ រួចចងវាជាប់នឹងឈើច្រត់ ហើយស្ពាយលើស្មាដើរចេញពីក្រុងហ៊ីមស៍ដោយថ្មើរជើង រហូតដល់ទៅជួបលោកអ៊ុម៉ារ ប៊ីន អាល់ខាត់ថប (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក)។ លោកអ៊ូម៉ៃរ បានផ្តល់សួស្តីដល់លោកអ៊ុម៉ារ ប៉ុន្តែលោកអ៊ុម៉ារ បានឆ្លើយតបដោយភាពត្រជាក់កកកុញ រួចមានប្រសាសន៍ថា៖ «ឱ អ៊ូម៉ៃរអើយ! តើហេតុអ្វីបានជាខ្ញុំឃើញស្ថានភាពរបស់អ្នកអន់ថយបែបនេះ? តើអ្នកឈឺបន្ទាប់ពីខ្ញុំ ឬតើទឹកដីរបស់អ្នកជាទឹកដីមិនល្អ ឬមួយនេះជាល្បិចកលរបស់អ្នក?»។ លោកអ៊ូម៉ៃរ តបថា៖ «ឱ មេដឹកនាំនៃអ្នកជំនឿអើយ! តើអល់ឡោះមិនបានហាមអ្នកពីការស៊ើបអង្កេត (ចារកម្ម) ទេឬ? បន្ទាប់មក តើស្ថានភាពរបស់ខ្ញុំដែលអ្នកឃើញថាអន់ថយនោះត្រង់ណា? តើអ្នកមិនឃើញខ្ញុំមានរាងកាយមាំមួនទេឬ? ខ្ញុំមកជួបអ្នកដោយនាំយកពិភពលោកនេះមកជាមួយ»។ លោកអ៊ុម៉ារ សួរថា៖ «តើអ្នកបាននាំអ្វីមកពីពិភពលោកនេះ?»។ លោកអ៊ូម៉ៃរ តបថា៖ «ថង់របស់ខ្ញុំដែលមានស្បៀងអាហារ និងឧបករណ៍របស់ខ្ញុំសម្រាប់ផឹក និងធ្វើវូឌូ (លាងសម្អាតខ្លួន) ចានរបស់ខ្ញុំសម្រាប់ច្របាច់ម្សៅ និងឈើច្រត់របស់ខ្ញុំសម្រាប់ការពារខ្លួន»។ លោកអ៊ុម៉ារ មានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកនិយាយត្រឹមត្រូវហើយ សូមអល់ឡោះមេត្តាអ្នក។ តើពួកមូស្លីមយ៉ាងណាដែរ?»។ លោកអ៊ូម៉ៃរ តបថា៖ «ខ្ញុំទុកឱ្យពួកគេគោរពបូជាអល់ឡោះតែមួយគត់ និងធ្វើសឡាត ហើយកុំសួរខ្ញុំពីអ្វីដែលក្រៅពីនេះឡើយ»។ លោកអ៊ុម៉ារ សួរថា៖ «ចុះពួកអ្នកដែលស្ថិតក្នុងកិច្ចសន្យាការពារ (អហ្លុលហ្ស៊ីមម៉ះ) យ៉ាងណាដែរ?»។ លោកអ៊ូម៉ៃរ តបថា៖ «យើងបានយកពន្ធហ្ស៊ីយ៉ះពីពួកគេដោយភាពស្ម័គ្រចិត្ត ខណៈដែលពួកគេបន្ទាបខ្លួន»។ លោកអ៊ុម៉ារ សួរថា៖ «ចុះទ្រព្យសម្បត្តិដែលអ្នកប្រមូលបានមានប៉ុន្មាន?»។ លោកអ៊ូម៉ៃរ តបថា៖ «រឿងនោះមិនមែនជារឿងរបស់អ្នកទេ! នៅពេលខ្ញុំទៅដល់ក្រុងហ៊ីមស៍ ខ្ញុំបានប្រើការវិនិច្ឆ័យរបស់ខ្ញុំ ហើយប្រមូលពួកមូស្លីមនៅទីនោះ រួចជ្រើសរើសបុរសខ្លះមកជួយការងារ។ បន្ទាប់មក ខ្ញុំបានពិនិត្យមើលទ្រព្យសម្បត្តិដែលប្រមូលបាន ហើយបែងចែកវាទៅឱ្យអ្នកដែលគួរទទួលបាន។ ប្រសិនបើយើងមានលើសពីនេះ យើងនឹងនាំយកមកឱ្យអ្នក»។ លោកអ៊ុម៉ារ មានប្រសាសន៍ថា៖ «ឱ អ៊ូម៉ៃរអើយ! ចុះសត្វជិះរបស់អ្នកនៅឯណា?»។ លោកអ៊ូម៉ៃរ តបថា៖ «ខ្ញុំគ្មានសត្វជិះទេ»។ លោកអ៊ុម៉ារ មានប្រសាសន៍ថា៖ «តើក្នុងចំណោមប្រជារាស្ត្ររបស់អ្នកគ្មានអ្នកណាម្នាក់ស្ម័គ្រចិត្តឱ្យសត្វជិះដល់អ្នកទេឬ? ពួកមូស្លីម និងពួកមូអាហ៊ីដពិតជាអាក្រក់ណាស់»។ បន្ទាប់មក លោកបាននិយាយទៅកាន់កូនប្រុសរបស់លោកឈ្មោះ អាប់ឌុលឡោះ ថា៖ «ចូរយកក្រដាសមកឱ្យខ្ញុំ ដើម្បីខ្ញុំសរសេរលិខិតតែងតាំងថ្មីឱ្យអ៊ូម៉ៃរ ត្រឡប់ទៅបំពេញការងាររបស់គាត់វិញ»។ លោកអ៊ូម៉ៃរ ក៏និយាយថា៖ «ទេ! សូមស្បថនឹងអល់ឡោះ ខ្ញុំនឹងមិនធ្វើការងារអ្វីឱ្យអ្នកទៀតឡើយ»។ លោកអ៊ុម៉ារ សួរថា៖ «ហេតុអ្វីបានជាធ្វើបែបនោះ?»។ លោកអ៊ូម៉ៃរ តបថា៖ «ព្រោះខ្ញុំមិនទាន់រួចផុតពីទោសកំហុសនៅឡើយ ព្រោះថ្ងៃមួយខ្ញុំបាននិយាយទៅកាន់បុរសម្នាក់ដែលស្ថិតក្នុងកិច្ចសន្យាការពារថា "សូមអល់ឡោះដាក់ទោសអ្នក" ខណៈដែលរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា "ខ្ញុំគឺជាអ្នកការពារ និងជាគូប្រជែងរបស់បុគ្គលដែលធ្វើបាបអ្នកស្ថិតក្នុងកិច្ចសន្យាការពារ..."»។ លោកអ៊ុម៉ារ ក៏ក្រោកឡើង ហើយចាប់ដៃលោកអ៊ូម៉ៃរ នាំទៅកាន់ផ្នូររបស់រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (ស.ល.វ) រួចមានប្រសាសន៍ថា៖ «សូមសន្តិភាពមានដល់អ្នក ឱ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ»។ បន្ទាប់មក លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «សូមសន្តិភាពមានដល់អ្នក ឱ អាប់ប៊ូ បាក់រ»។ លោកអ៊ុម៉ារ ក៏យំ ហើយនិយាយថា៖ «តើខ្ញុំបានជួបអ្វីខ្លះបន្ទាប់ពីអ្នកទាំងពីរ! ឱ អល់ឡោះអើយ សូមឱ្យខ្ញុំបានទៅជួបមិត្តទាំងពីររបស់ខ្ញុំផង ខ្ញុំមិនបានផ្លាស់ប្តូរ ឬកែប្រែអ្វីឡើយ»។ លោកអ៊ូម៉ៃរ ក៏យំជាមួយលោកយូរដែរ។ បន្ទាប់មក លោកអ៊ុម៉ារ មានប្រសាសន៍ថា៖ «ឱ អ៊ូម៉ៃរអើយ! ចូរត្រឡប់ទៅគ្រួសាររបស់អ្នកចុះ» (គ្រួសាររបស់លោកស្ថិតនៅចម្ងាយបីហ្វារ៉ាសាក់ពីក្រុងម៉ាឌីណា)។ មានរឿងតំណាលថា បន្ទាប់ពីនោះមក មានបុរសម្នាក់បាននាំទ្រព្យសម្បត្តិមកឱ្យលោកអ៊ុម៉ារ ពីអភិបាលម្នាក់របស់លោក។ លោកអ៊ុម៉ារ បានហៅបុរសម្នាក់ក្នុងចំណោមសហការីរបស់លោកឈ្មោះ ហាប៊ីប រួចប្រគល់ថង់មួយដែលមានប្រាក់មួយរយឌីណារឱ្យគាត់ ហើយនិយាយថា៖ «ចូរទៅផ្ទះរបស់អ៊ូម៉ៃរ ស្នាក់នៅទីនោះបីថ្ងៃ ហើយពិនិត្យមើលស្ថានភាពរបស់គាត់ បន្ទាប់មកចូរប្រគល់ថង់នេះឱ្យគាត់»។ លោកហាប៊ីប ក៏ទៅជួបលោកអ៊ូម៉ៃរ ហើយឃើញលោកកំពុងអង្គុយនៅមុខផ្ទះក្រោមពន្លឺថ្ងៃ។ លោកហាប៊ីប បានផ្តល់សួស្តី ហើយលោកអ៊ូម៉ៃរ សួរថា៖ «អ្នកមកពីណា?»។ គាត់តបថា៖ «មកពីក្រុងម៉ាឌីណា»។ លោកអ៊ូម៉ៃរ សួរថា៖ «តើអ្នកទុកឱ្យអ៊ុម៉ារយ៉ាងណាដែរ?»។ គាត់តបថា៖ «គាត់មានសុខភាពល្អ»។ លោកអ៊ូម៉ៃរ សួរថា៖ «តើគាត់មានភាពអយុត្តិធម៌ក្នុងការវិនិច្ឆ័យទេ?»។ គាត់តបថា៖ «ទេ»។ លោកអ៊ូម៉ៃរ សួរថា៖ «តើគាត់បានប្រើអំណាចហួសហេតុលើពួកមូស្លីមទេ?»។ គាត់តបថា៖ «ទេ ប៉ុន្តែគាត់បានដាក់ទណ្ឌកម្មកូនប្រុសម្នាក់របស់គាត់ រហូតដល់កូននោះស្លាប់»។ លោកអ៊ូម៉ៃរ ក៏និយាយថា៖ «ឱ អល់ឡោះអើយ សូមអភ័យទោសឱ្យអ៊ុម៉ារផង ព្រោះគាត់ស្រឡាញ់អ្នក ស្រឡាញ់រ៉សូលរបស់អ្នក និងស្រឡាញ់ការអនុវត្តច្បាប់របស់អល់ឡោះ»។ លោកហាប៊ីប បានស្នាក់នៅជាមួយលោកអ៊ូម៉ៃរ រយៈពេលបីថ្ងៃ ដោយលោកអ៊ូម៉ៃរ ផ្តល់អាហារឱ្យគាត់ជារៀងរាល់ថ្ងៃនូវនំប៉័ងមួយដុំជាមួយប្រេង។ នៅពេលគ្រប់បីថ្ងៃ លោកអ៊ូម៉ៃរ បាននិយាយទៅកាន់គាត់ថា៖ «ចូរអ្នកចាកចេញពីយើងទៅ សូមអល់ឡោះមេត្តាអ្នក ព្រោះអ្នកបានធ្វើឱ្យយើងឃ្លាន ហើយអ្នកមិនឃើញយើងមានទ្រព្យសម្បត្តិអ្វីទេ ប៉ុន្តែយើងបានចែករំលែកអ្វីដែលមានដល់អ្នក»។ លោកហាប៊ីប ក៏និយាយថា៖ «ចូរទទួលយកថង់នេះចុះ ព្រោះលោកអ៊ុម៉ារ បានផ្ញើវាឱ្យអ្នក»។ នៅពេលថង់នោះស្ថិតក្នុងដៃលោកអ៊ូម៉ៃរ លោកក៏និយាយថា៖ «ខ្ញុំបានរួមរស់ជាមួយរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (ស.ល.វ) ហើយយើងមិនបានរងទុក្ខដោយសារពិភពលោកនេះទេ ហើយខ្ញុំបានរួមរស់ជាមួយអាប់ប៊ូ បាក់រ ក៏ដូចគ្នាដែរ។ បន្ទាប់មក ខ្ញុំបានរួមរស់ជាមួយអ៊ុម៉ារ ជីវិតដែលអាក្រក់បំផុតរបស់ខ្ញុំគឺពេលដែលខ្ញុំរួមរស់ជាមួយអ៊ុម៉ារ»។ លោកក៏ចាប់ផ្តើមយំសោក។ ប្រពន្ធរបស់លោកនិយាយថា៖ «កុំយំអី សូមអល់ឡោះមេត្តាអ្នក ចូរយកវាទៅដាក់កន្លែងណាដែលអ្នកចង់ទៅ»។ លោកតបថា៖ «អ្នកនិយាយត្រូវហើយ»។ លោកក៏បែងចែកប្រាក់ឌីណារទាំងនោះជាចំណែកៗ ហើយចែកជូនដល់អ្នកក្រីក្រជិតខាង។ លោកហាប៊ីប ក៏ត្រឡប់ទៅជួបលោកអ៊ុម៉ារ ហើយរាយការណ៍ប្រាប់លោក។ លោកអ៊ុម៉ារ មានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង។ ក្រោយមកប៉ុន្មានថ្ងៃ លោកអ៊ុម៉ារ បានហៅលោកអ៊ូម៉ៃរ មកជួប ហើយសួរថា៖ «តើអ្នកបានធ្វើអ្វីជាមួយប្រាក់ឌីណារទាំងនោះ?»។ លោកអ៊ូម៉ៃរ តបថា៖ «ខ្ញុំបានឱ្យម្ចាស់របស់ខ្ញុំ (អល់ឡោះ) ខ្ចីសម្រាប់ថ្ងៃដែលខ្ញុំក្រីក្រ»។ លោកអ៊ុម៉ារ សួរថា៖ «តើអ្នកមានជំពាក់បំណុលគេទេ?»។ លោកអ៊ូម៉ៃរ តបថា៖ «ទេ»។ លោកអ៊ុម៉ារ ក៏បញ្ជាឱ្យគេយកអូដ្ឋមួយក្បាលផ្ទុកដោយផ្លែត្មាត និងសម្លៀកបំពាក់ពីរឈុតឱ្យលោកអ៊ូម៉ៃរ។ លោកអ៊ូម៉ៃរ និយាយថា៖ «ចំពោះសម្លៀកបំពាក់ទាំងពីរឈុត ខ្ញុំនឹងទទួលយក ប៉ុន្តែផ្លែត្មាតខ្ញុំមិនត្រូវការទេ ព្រោះខ្ញុំបានទុកឱ្យគ្រួសារខ្ញុំនូវស្រូវសាលីមួយកញ្ជើ ដែលគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ពួកគេមួយរយៈ»។ បន្ទាប់មក លោកអ៊ូម៉ៃរ ក៏ត្រឡប់ទៅគ្រួសាររបស់លោកវិញ ហើយមិនយូរប៉ុន្មានលោកក៏ទទួលមរណភាព។ លោកអ៊ុម៉ារ មានការសោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំង ហើយបាននិយាយទៅកាន់សហការីរបស់លោកថា៖ «ចូរអ្នកទាំងឡាយសូមអ្វីមួយចុះ»។ ពួកគេក៏សូមផ្សេងៗគ្នា។ លោកអ៊ុម៉ារ មានប្រសាសន៍ថា៖ «ចំណែកខ្ញុំវិញ ខ្ញុំសូមឱ្យមានបុរសដូចជាអ៊ូម៉ៃរ ដើម្បីឱ្យខ្ញុំអាចពឹងពាក់ពួកគេក្នុងកិច្ចការរបស់ពួកមូស្លីម»។

សួនទីពីរ អាល់-អាស្មៃ បាននិទានថា៖ នូអ៊់មាន ប៊ីន អាំរិអិល កៃស៍ ប៊ីន អាំរ៉ូ អាល់-អាក់បារ បានជិះសត្វជំនិះរហូតទៅដល់ក្បែរវិមាន អាល់-ខាវ៉ារ៉ណាក់ ដែលជាវិមានដែលលោកបានកសាងឡើង។ នៅពេលដែលលោកក្រឡេកមើលទៅជុំវិញខ្លួន ខណៈនោះជារដូវផ្ការីក ដែលផែនដីកំពុងតែស្រស់បំព្រងដោយសម្រស់ធម្មជាតិ លោកក៏មានចិត្តរីករាយយ៉ាងខ្លាំងចំពោះទេសភាពជុំវិញ។ លោកមានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងទៅលើផ្កាម្យ៉ាងដែលគេហៅថា «ផ្កានូអ៊់មាន» (ផ្កាអាភៀនព្រៃ) ហើយដោយសារតែការពេញចិត្ត និងការតាមរកផ្កានេះនៅក្នុងសួនច្បារ ទើបគេដាក់ឈ្មោះផ្កានេះតាមឈ្មោះរបស់លោក។ មានសួនផ្កាប្រភេទនេះនៅទីនោះ។ នៅពេលដែលលោកពិនិត្យមើលវា លោកបានឃើញភាពស្រស់ស្អាតនៃការរៀបចំផ្កាទាំងនោះនៅក្នុងកន្លែងដុះរបស់វា ពណ៌ក្រហមឆ្អៅនៃផ្កា ពណ៌បៃតងនៃដើម និងភាពទន់ភ្លន់របស់វា ព្រមទាំងខ្យល់បក់បោកមកលើវា និងដំណក់ទឹកសន្សើមដែលរាយប៉ាយនៅជុំវិញនោះ បានធ្វើឱ្យចិត្តរបស់លោកមានភាពរីករាយ។ លោកក៏បានបញ្ជាឱ្យគេក្រាលកម្រាលព្រំធ្វើពីសូត្រដ៏វិចិត្រនៅក្បែរសួននោះ។ កម្រាលព្រំនោះមើលទៅហាក់ដូចជាសួនច្បារមួយដែលពោរពេញដោយផ្កាគ្រប់ប្រភេទ។ លោកបានបញ្ជាឱ្យគេសង់រោងមួយធ្វើពីក្រណាត់ឌីបាច (សូត្រត្បាញមាស) ពណ៌ក្រហម ហើយរៀបចំខ្នើយដែលមានពណ៌ស្រដៀងគ្នានឹងផ្កាទាំងនោះ។ លោកបានស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់សូត្រដ៏ល្អបំផុតដែលលោកមាន រួចក៏អង្គុយនៅក្នុងរោងនោះដោយបែរមុខទៅរកសួនផ្កា ដោយមានមេទ័ពធំៗ អ្នកជំនាញក្នុងនគរ និងឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់ជាច្រើន រួមទាំង អូដាយ ប៊ីន ហ្សៃដ៍ ផងដែរ។ ព្រះមហាក្សត្រមានសេចក្តីរីករាយយ៉ាងខ្លាំងចំពោះអ្វីដែលលោកកំពុងមាន ហើយបានមានបន្ទូលទៅកាន់អ្នកដែលអង្គុយនៅទីនោះថា៖ «តើពួកអ្នកធ្លាប់ឃើញអ្វីដែលដូចជាអ្វីដែលខ្ញុំកំពុងមាននេះដែរឬទេ? ឬតើពួកអ្នកដឹងទេថា មាននរណាម្នាក់ត្រូវបានគេប្រទានឱ្យនូវអ្វីដែលខ្ញុំទទួលបាននេះដែរឬទេ?» ពួកគេឆ្លើយថា៖ «មិនធ្លាប់ទេ ឱព្រះមហាក្សត្រ! យើងមិនដែលឃើញនរណាម្នាក់ដូចជាទ្រង់ឡើយ»។ ចំណែក អូដាយ ប៊ីន ហ្សៃដ៍ នៅស្ងៀមមិននិយាយអ្វីទាំងអស់។ ព្រះមហាក្សត្របានក្រឡេកមើលទៅគាត់ដោយចង់ឱ្យគាត់និយាយ។ អូដាយ បាននិយាយថា៖ «ឱព្រះមហាក្សត្រ! ប្រសិនបើទ្រង់អនុញ្ញាតឱ្យទូលបង្គំ នោះទូលបង្គំនឹងនិយាយ»។ លោកមានបន្ទូលថា៖ «ចូរនិយាយចុះ»។ គាត់និយាយថា៖ «តើទ្រង់យល់យ៉ាងណាដែរចំពោះអ្វីដែលទ្រង់បានប្រមូលផ្តុំនេះ? តើវាជារបស់ទ្រង់តាំងពីដើមមក ឬជារបស់អ្នកដែលនៅមុនទ្រង់ ដែលពួកគេបានបាត់បង់វា ហើយវាក៏បានធ្លាក់មកដល់ដៃទ្រង់?» លោកឆ្លើយថា៖ «វាជារបស់អ្នកដែលនៅមុនខ្ញុំ រួចវាក៏បានធ្លាក់មកដល់ដៃខ្ញុំ»។ គាត់សួរទៀតថា៖ «តើវានឹងបាត់បង់ពីទ្រង់ទៅដល់ដៃអ្នកដទៃទៀត ឬវានឹងនៅស្ថិតស្ថេរជាមួយទ្រង់?» លោកឆ្លើយថា៖ «វានឹងបាត់បង់ពីខ្ញុំ ហើយទៅដល់ដៃអ្នកដទៃ»។ គាត់និយាយថា៖ «ខ្ញុំឃើញថាទ្រង់កំពុងរីករាយនឹងអ្វីដែលភាពរីករាយរបស់វានឹងរលាយបាត់ទៅ ហើយផលវិបាករបស់វានឹងនៅជាប់នឹងទ្រង់។ ទ្រង់នឹងស្ថិតនៅក្នុងវាបានតែមួយរយៈខ្លី ប៉ុន្តែនឹងត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះវាជាយូរអង្វែង»។ នូអ៊់មាន បានយំ ហើយសួរគាត់ថា៖ «ឱ អូដាយ! តើមានផ្លូវណាសម្រាប់គេចចេញពីវាបាន?» គាត់ឆ្លើយថា៖ «មានពីរជម្រើស៖ ទីមួយគឺ ទ្រង់ត្រូវស្ថិតនៅក្នុងនគររបស់ទ្រង់ ហើយប្រតិបត្តិការគោរពប្រតិបត្តិចំពោះម្ចាស់របស់ទ្រង់ (អល់ឡោះ) ទាំងក្នុងពេលដែលទ្រង់សប្បាយចិត្ត និងពេលដែលទ្រង់ទុក្ខព្រួយ។ ទីពីរគឺ ទ្រង់ត្រូវដោះមកុដចេញ ស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់សាមញ្ញ ហើយចាកចេញទៅកាន់ភ្នំណាមួយតែម្នាក់ឯង ដើម្បីគោរពប្រតិបត្តិដល់ម្ចាស់របស់ទ្រង់ រហូតដល់ថ្ងៃកំណត់ (មរណភាព) មកដល់»។ លោកសួរថា៖ «ប្រសិនបើខ្ញុំធ្វើដូច្នេះ តើខ្ញុំនឹងទទួលបានអ្វីពីទ្រង់?» គាត់ឆ្លើយថា៖ «ជីវិតដែលមិនចេះស្លាប់ ភាពក្មេងវ័យដែលមិនចេះចាស់ សុខភាពដែលមិនចេះឈឺ និងនគរថ្មីដែលមិនចេះរលាយ»។ លោកសួរថា៖ «តើអ្វីៗទាំងអស់ដែលខ្ញុំឃើញនេះ សុទ្ធតែត្រូវរលាយ និងបាត់បង់មែនឬ?» គាត់ឆ្លើយថា៖ «មែនហើយ»។ លោកមានបន្ទូលថា៖ «តើមានសេចក្តីល្អអ្វីទៅនៅក្នុងអ្វីដែលត្រូវរលាយ និងបាត់បង់នោះ?» បន្ទាប់មក លោកក៏បានជិះសត្វជំនិះចេញពីទីនោះឆ្ពោះទៅកាន់វិមានរបស់លោក ដោយមាន អូដាយ ប៊ីន ហ្សៃដ៍ នៅក្បែរ។ ពួកគេបានឆ្លងកាត់ទីបញ្ចុះសពមួយ អូដាយ ក៏និយាយថា៖ «ឱព្រះមហាក្សត្រ! តើទ្រង់ដឹងទេថា ទីបញ្ចុះសពនេះកំពុងនិយាយអ្វី?» លោកឆ្លើយថា៖ «មិនដឹងទេ»។ គាត់និយាយថា៖ «វាពិតជាកំពុងនិយាយថា៖ *ឱអ្នកដំណើរដែលកំពុងប្រញាប់ប្រញាល់... នៅលើផែនដីដោយភាពមមាញឹក* *ដូចដែលពួកអ្នកកំពុងមាននៅពេលនេះ យើងក៏ធ្លាប់មានដូចគ្នា... ហើយដូចដែលយើងកំពុងមាននៅពេលនេះ ពួកអ្នកក៏នឹងក្លាយទៅជាបែបនេះដែរ*»។ បន្ទាប់មក ពួកគេក៏បន្តដំណើរទៅមុខទៀត រហូតដល់ទៅជួបនឹងដើមឈើមួយចំនួនដែលដុះនៅក្បែរប្រភពទឹកហូរ។ អូដាយ ក៏និយាយថា៖ «ឱព្រះមហាក្សត្រ! តើទ្រង់ដឹងទេថា ដើមឈើទាំងនេះកំពុងនិយាយអ្វី?» លោកឆ្លើយថា៖ «មិនដឹងទេ»។ គាត់និយាយថា៖ «វាពិតជាកំពុងនិយាយថា៖ *អ្នកណាដែលឃើញយើង ចូរឱ្យគេរំលឹកខ្លួនឯងថា... គេកំពុងឈានទៅរកភាពរលាយ* *ព្រឹត្តិការណ៍នៃពេលវេលា គ្មានអ្វីអាចស្ថិតស្ថេរបានឡើយ... សូម្បីតែភ្នំដ៏រឹងមាំក៏មិនអាចទប់ទល់នឹងវាបានដែរ* *មានអ្នកដំណើរជាច្រើនបានមកសម្រាកនៅជុំវិញយើង... ពួកគេផឹកស្រាជាមួយទឹកដ៏ថ្លា* *ពួកគេបានរស់នៅជាយូរមកហើយដោយជីវិតដ៏សុខស្រួល... ប៉ុន្តែម្ចាស់របស់ខ្ញុំ (អល់ឡោះ) បានបញ្ចប់ជីវិតពួកគេដោយមិនបង្អង់យូរ* *បន្ទាប់មក ពួកគេក៏ត្រូវបាត់បង់ទៅដោយសារពេលវេលា... ពេលវេលាតែងតែផ្លាស់ប្តូរពីស្ថានភាពមួយទៅស្ថានភាពមួយទៀត*»។ នៅពេលដែលព្រះមហាក្សត្របានទៅដល់វិមានរបស់លោក លោកបានងាកទៅរក អូដាយ ហើយមានបន្ទូលថា៖ «ខ្ញុំដឹងថាទីបញ្ចុះសព និងដើមឈើទាំងនោះមិនអាចនិយាយបានទេ ប៉ុន្តែអ្នកគ្រាន់តែចង់ដាស់តឿនខ្ញុំតាមរយៈវា ហើយការដាស់តឿននោះបានជ្រួតជ្រាបដល់ខ្ញុំហើយ។ នៅពេលដល់ពេលព្រលឹម ចូរមកជួបខ្ញុំ ព្រោះខ្ញុំមានរឿងល្អមួយដែលខ្ញុំនឹងបង្ហាញដល់អ្នក»។ នៅពេលដល់ពេលព្រលឹម អូដាយ ក៏បានមកជួបលោក ហើយបានឃើញលោកស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់ធ្វើពីរោមសត្វ និងបានរៀបចំខ្លួនរួចរាល់សម្រាប់ការចាកចេញទៅកាន់ផ្លូវនៃសេចក្តីសន្តិភាព។ លោកបានលា អូដាយ រួចក៏ឡើងទៅលើភ្នំមួយ ហើយលោកនៅទីនោះបន្តគោរពប្រតិបត្តិដល់ម្ចាស់របស់លោក រហូតដល់លោកទទួលមរណភាពនៅទីនោះ សូមអល់ឡោះមេត្តាប្រោសប្រណីដល់លោក។

សួនច្បារទីបី (អារ៉ោដ៍ដាតុ សាលីសះ) មានរឿងរ៉ាវដែលលោក ណាភិអ៍ បានរាយការណ៍ពីលោក អាប់ឌុលឡោះ ប៊ីន អ៊ូម្មាន (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ កាលពីសម័យមុន មានស្តេចមួយអង្គដែលប្រជាជនគោរពកោតខ្លាចយ៉ាងខ្លាំង។ នៅពេលដែលស្តេចអង្គនោះមានមោទនភាពចំពោះអំណាចរបស់ខ្លួន ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៅកាន់រដ្ឋមន្ត្រី និងមន្ត្រីជំនិតរបស់ទ្រង់ថា៖ «ចូរអ្នកទាំងឡាយសាងសង់វិមានមួយឱ្យខ្ញុំ ដែលគ្មានកំហុសអ្វីទាំងអស់»។ ពួកគេក៏បានធ្វើតាម។ បន្ទាប់មកទ្រង់មានបន្ទូលទៀតថា៖ «ចូររៀបចំអាហារមួយមុខឱ្យខ្ញុំ ដែលគ្មានកំហុសអ្វីទាំងអស់»។ ពួកគេក៏បានធ្វើតាម។ ស្តេចបានបញ្ជាឱ្យអញ្ជើញប្រជាជនមកទទួលទានអាហារនៅក្នុងវិមាននោះ ហើយទ្រង់បានដាក់បុរសពីរនាក់ឱ្យអង្គុយនៅមាត់ទ្វារ ដោយបង្គាប់ឱ្យពួកគេសួរអ្នកដែលចេញពីវិមាននោះថា៖ «តើអ្នកបានឃើញកំហុសអ្វីនៅក្នុងវិមាននេះ ឬនៅក្នុងអាហារនេះដែរឬទេ?»។ មានបុរសពីរនាក់ស្លៀកពាក់អាវរោមសត្វបានដើរមកដល់។ អ្នកយាមបានសួរពួកគេ ពួកគេក៏ឆ្លើយថា៖ «បាទ យើងឃើញកំហុសពីរយ៉ាងដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនៅក្នុងវិមាននេះ»។ ស្តេចសួរថា៖ «តើវាជាអ្វី?»។ ពួកគេឆ្លើយថា៖ «យើងឃើញវិមាននេះនឹងត្រូវខូចខាត (រលំរលាយ) ហើយម្ចាស់របស់វានឹងត្រូវស្លាប់»។ បន្ទាប់មកពួកគេក៏ចាកចេញទៅ។ នៅពេលស្តេចបានជ្រាបពីអ្វីដែលពួកគេនិយាយ ទ្រង់ក៏ហៅពួកគេមកសួរនាំ ហើយពួកគេក៏បញ្ជាក់រឿងដដែលនោះ។ ស្តេចបានឱនមុខចុះមួយសន្ទុះ រួចសួរពួកគេថា៖ «តើអ្នកទាំងពីរស្គាល់វិមានណាដែលមិនខូចខាត ហើយម្ចាស់របស់វាមិនស្លាប់ដែរឬទេ?»។ ពួកគេឆ្លើយថា៖ «ស្គាល់»។ ស្តេចសួរថា៖ «តើវានៅឯណា?»។ ពួកគេឆ្លើយថា៖ «វាគឺជាវិមានរបស់អល់ឡោះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ដែលជាម្ចាស់របស់យើង និងជាម្ចាស់របស់អ្នក។ វាគឺជាឋានសួគ៌ (ជណ្ណាស់) ដែលភាពសុខសាន្តរបស់វានៅស្ថិតស្ថេរជានិច្ច ហើយអំណាចរបស់វាមិនដែលសាបសូន្យឡើយ»។ ស្តេចសួរថា៖ «ចូរពណ៌នាវាឱ្យខ្ញុំស្តាប់»។ ពួកគេក៏ពណ៌នាប្រាប់ទ្រង់។ ស្តេចសួរទៀតថា៖ «តើត្រូវធ្វើដូចម្តេចទើបអាចទទួលបានវិមាននោះ?»។ ពួកគេឆ្លើយថា៖ «ដោយការគោរពប្រតិបត្តិចំពោះអល់ឡោះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ និងការលះបង់ខ្លួនដើម្បីទ្រង់តែមួយគត់»។ ស្តេចសួរថា៖ «តើការគោរពប្រតិបត្តិនោះធ្វើដូចម្តេច?»។ ពួកគេក៏ពន្យល់ពីសាសនាដល់ទ្រង់។ នៅពេលនោះ សេចក្តីពិតបានជ្រាបចូលក្នុងចិត្តរបស់ទ្រង់ ទ្រង់ក៏មានបន្ទូលថា៖ «ចូរអ្នកទាំងពីរនៅទីនេះជាមួយខ្ញុំយប់នេះ ដើម្បីឱ្យខ្ញុំពិចារណាលើអ្វីដែលអ្នកបានប្រាប់។ ប្រសិនបើខ្ញុំនៅបន្តក្នុងអំណាចរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំនឹងតែងតាំងអ្នកទាំងពីរជាទីប្រឹក្សាដែលខ្ញុំមិនហ៊ានជំទាស់នឹងពាក្យអ្នកឡើយ ហើយប្រសិនបើខ្ញុំចាកចេញពីវា ខ្ញុំនឹងដើរតាមផ្លូវរបស់អ្នក»។ បន្ទាប់មក ទ្រង់បានទៅជួបបុត្រីរបស់ទ្រង់ ដែលជាមនុស្សមានបញ្ញាឈ្លាសវៃ ហើយទ្រង់បានរៀបរាប់ពីអ្វីដែលបុរសទាំងពីរបានប្រាប់។ ទ្រង់បានប្រាប់នាងថា ទ្រង់នឹងលះបង់អំណាច ហើយចាកចេញទៅជាមួយពួកគេ។ បុត្រីបាននិយាយថា៖ «ឱលោកឪពុក! តើលោកឪពុកចង់សង្គ្រោះខ្លួនឯង ហើយទុកឱ្យកូនត្រូវវិនាសឬ?»។ ស្តេចមានបន្ទូលថា៖ «ឱកូនស្រី! កូនជាស្រ្តី (ដែលត្រូវរក្សាភាពជិតស្និទ្ធ) តើឪពុកត្រូវធ្វើដូចម្តេចចំពោះកូន?»។ នាងឆ្លើយថា៖ «កូននឹងបិទបាំងខ្លួនកុំឱ្យនរណាម្នាក់ដឹងថា កូនជាប្រុសឬស្រីឡើយ»។ ស្តេចមានបន្ទូលថា៖ «បើដូច្នោះ ចូរដោះសម្លៀកបំពាក់កូនចេញ ហើយស្លៀកពាក់ឱ្យជិតស្និទ្ធ»។ នាងក៏ធ្វើតាម ហើយបានចាកចេញជាមួយឪពុកទៅជួបបុរសទាំងពីរនាក់នោះ។ ស្តេចមានបន្ទូលទៅកាន់ពួកគេថា៖ «ចូរយើងចេញដំណើរទៅ ខណៈដែលយប់នៅងងឹតនៅឡើយ ហើយកូនរបស់ខ្ញុំក៏ទៅជាមួយខ្ញុំដែរ»។ ពួកគេក៏នាំគ្នាធ្វើដំណើររហូតដល់ផុតពីក្រុង និងផុតពីព្រះរាជាណាចក្ររបស់ស្តេចនោះ រហូតដល់ពួកគេទៅដល់ទីសក្ការៈមួយ។ ពួកគេនិយាយថា៖ «នេះជាកន្លែងដែលយើងគោរពប្រតិបត្តិម្ចាស់របស់យើង»។ ពួកគេទាំងអស់គ្នាបានចូលទៅក្នុងនោះ ហើយស្តេចបានស្នាក់នៅទីនោះអស់រយៈពេលយូរ ដើម្បីរៀនសាសនា និងច្បាប់នៃស៊ារីអះ។ ក្រោយមក នៅពេលទ្រង់ត្រៀមខ្លួននឹងចាកចេញពីពួកគេ ពួកគេសួរថា៖ «តើមានរឿងអ្វី? តើពួកយើងម្នាក់បានធ្វើឱ្យលោកមិនពេញចិត្តឬ?»។ ទ្រង់ឆ្លើយថា៖ «មិនមែនទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំឃើញអ្នកទាំងពីរគោរពខ្ញុំដោយសារតែអំណាចដែលខ្ញុំធ្លាប់មាន ខ្ញុំចង់ទៅកន្លែងដែលគ្មាននរណាម្នាក់ស្គាល់ខ្ញុំ ដើម្បីឱ្យខ្ញុំអាចរស់នៅលាយឡំជាមួយប្រជាជនធម្មតា»។ ពួកគេក៏អនុញ្ញាតឱ្យទ្រង់ទៅ។ ទ្រង់បានធ្វើដំណើររហូតដល់ទៅដល់ទីសក្ការៈធំមួយដែលមានមនុស្សរស់នៅច្រើន។ ទ្រង់សួរថា៖ «តើមានកន្លែងស្នាក់នៅទេ?»។ គេឆ្លើយថា៖ «ចូលមកចុះ»។ ទ្រង់ក៏ចូលទៅ ហើយជ្រើសរើសកន្លែងស្នាក់នៅមួយ។ ទ្រង់ និងបុត្រីរបស់ទ្រង់បានគោរពប្រតិបត្តិអល់ឡោះនៅទីនោះ។ អ្នកនៅក្នុងទីសក្ការៈនោះមានចំការមួយ ហើយបុរសម្នាក់ៗត្រូវផ្លាស់វេនគ្នាមើលថែចំការនោះរយៈពេលមួយឆ្នាំ។ នៅពេលដល់វេនរបស់បុរសចំណាស់ (អតីតស្តេច) គាត់មានជំងឺ។ គេបានប្រាប់គាត់ពីវេននោះ គាត់ក៏ឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំមានហេតុផលច្បាស់លាស់ (ដោយសារជំងឺ)»។ បុត្រីរបស់គាត់បាននិយាយថា៖ «ឱលោកឪពុក កូននឹងទៅជំនួសលោកឪពុក»។ នាងក៏ចេញទៅចំការដោយបិទបាំងខ្លួនយ៉ាងជិតស្និទ្ធ។ មនុស្សម្នាឃើញនាងតែក្នុងសភាពកំពុងឈរអធិស្ឋាន ឬកំពុងធ្វើកិច្ចការដោយភាពរីករាយ។ នៅក្បែរនោះមានទីសក្ការៈតូចមួយទៀត ដែលមានកូនស្រីម្នាក់ដ៏ស្រស់ស្អាត។ នាងបានមកជួបបុត្រីរបស់បុរសចំណាស់នោះ ហើយដោយសារនាងយល់ច្រឡំថាបុត្រីរបស់បុរសចំណាស់នោះជាបុរស នាងក៏ព្យាយាមល្បួង។ ប៉ុន្តែបុត្រីរបស់បុរសចំណាស់នោះបានព្យាយាមគេចវេស។ នៅពេលក្មេងស្រីនោះឃើញថា នាងមិនព្រមតាម ទើបនាងនិយាយថា៖ «សូមស្បថនឹងអល់ឡោះ ខ្ញុំនឹងធ្វើឱ្យអ្នកវិនាស ហើយធ្វើឱ្យឪពុកអ្នកវិនាស!»។ បន្ទាប់មកនាងបានទៅរកអ្នកគង្វាលម្នាក់ ហើយប្រព្រឹត្តអំពើខុសឆ្គងរហូតមានផ្ទៃពោះ។ នៅពេលពោះរបស់នាងធំឡើង ឪពុករបស់នាងសួរថា៖ «នេះជារឿងអ្វី?»។ នាងឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំបានទៅជួបកូនប្រុសរបស់បុរសចំណាស់នោះ ហើយដោយសារខ្ញុំឃើញគាត់គោរពប្រតិបត្តិយ៉ាងខ្លាំង ទើបខ្ញុំមានចិត្តទុកចិត្តលើគាត់ ហើយគាត់បានធ្វើបែបនេះដាក់ខ្ញុំ»។ ឪពុករបស់នាង និងអ្នកនៅក្នុងទីសក្ការៈនោះ បានទៅប្រាប់អ្នកនៅក្នុងទីសក្ការៈធំ ហើយនិយាយថា៖ «មិនគួរឱ្យបុរសចំណាស់ និងកូនរបស់គាត់នៅទីនេះទេ»។ ពួកគេមានបំណងបណ្តេញចេញ ប៉ុន្តែដោយសារបុរសចំណាស់ឈឺធ្ងន់ ពួកគេក៏មិនអាចធ្វើបាន។ បន្ទាប់មកបុរសចំណាស់ក៏ទទួលមរណភាពនៅទីនោះ។ ពួកគេមិនបានរៀបចំពិធីបុណ្យសពឱ្យគាត់ឡើយ។ អ្នកប្រាជ្ញរបស់ពួកគេនិយាយថា៖ «គាត់គ្មានកំហុសទេ ចូរងូតទឹកឱ្យគាត់ រុំសព ហើយបញ្ចុះសពគាត់ចុះ ប៉ុន្តែចូរដេញកូនរបស់គាត់ចេញ កុំឱ្យចូលក្នុងទីសក្ការៈនេះទៀត»។ ពួកគេក៏ធ្វើតាម។ បុត្រីរបស់គាត់និយាយថា៖ «សូមទុកឱ្យខ្ញុំសាងសង់ផ្ទះមួយនៅក្នុងវាលខ្សាច់ ដើម្បីការពារខ្លួនពីសត្វសាហាវ»។ នាងក៏សាងសង់ផ្ទះមួយ ហើយរស់នៅទីនោះគោរពប្រតិបត្តិអល់ឡោះ និងទៅសួរសុខទុក្ខផ្នូរឪពុកនាង។ រហូតដល់យប់មួយ មានបុរសម្នាក់ពីទីសក្ការៈនោះដើរកាត់ផ្ទះនាង ហើយឃើញទ្វារផ្ទះបើកចំហ។ គាត់ក៏ហៅថា៖ «ឱយុវជន!»។ នាងឆ្លើយតបដោយសំឡេងខ្សោយ។ គាត់សួរថា៖ «តើអ្នកឈឺមែនទេ?»។ នាងឆ្លើយថា៖ «បាទ»។ គាត់សួរថា៖ «តើអ្នកមានអ្វីចង់ឱ្យខ្ញុំជួយទេ?»។ នាងឆ្លើយថា៖ «បាទ នៅពេលខ្ញុំស្លាប់ សូមកុំបើកមើលមុខខ្ញុំ កុំដោះសម្លៀកបំពាក់ខ្ញុំ ចូរងូតទឹកឱ្យខ្ញុំទាំងសម្លៀកបំពាក់នោះ ហើយបញ្ចុះសពខ្ញុំនៅក្បែរផ្នូរឪពុកខ្ញុំចុះ ព្រោះខ្ញុំបានជីករណ្តៅមួយនៅក្បែរនោះរួចហើយ»។ នៅពេលព្រឹកឡើង មានអ្នកប្រកាសថា៖ «យុវជនកូនរបស់បុរសចំណាស់បានស្លាប់ហើយ»។ អ្នកប្រាជ្ញរបស់ពួកគេនិយាយថា៖ «យើងមិនត្រូវផ្លាស់ប្តូរទំនៀមទម្លាប់របស់យើងទេ ចូរផ្ញើអ្នកទៅងូតទឹកឱ្យគាត់ដោយដោះសម្លៀកបំពាក់ចេញ រួចរុំសព និងបញ្ចុះនៅក្បែរផ្នូរឪពុកគាត់តាមការផ្តាំផ្ញើ»។ នៅពេលបុរសទាំងនោះទៅដល់ ពួកគេបានបើកមើលដើម្បីងូតទឹកឱ្យ ក៏ឃើញថាជានារីម្នាក់។ ពួកគេក៏គ្របសពនាងវិញ ហើយស្រែកប្រាប់គ្នានៅក្នុងទីសក្ការៈថា៖ «អ្នកដែលពួកអ្នកបណ្តេញចេញនោះ តាមពិតជានារីម្នាក់ទេ! ចូរឱ្យស្ត្រីទៅងូតទឹកឱ្យនាងចុះ»។ នៅពេលពួកគេរៀបចំសពរួចរាល់ ប្រជាជនទាំងអស់នៅក្នុងតំបន់នោះបានមកជួបជុំគ្នាដើម្បីអធិស្ឋាន (សឡាត) ឱ្យនាង ហើយបានបញ្ចុះសពនាងនៅក្បែរផ្នូរឪពុកនាង។ លោក អាប់ឌុលឡោះ ប៊ីន អ៊ូម្មាន បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ប្រជាជននៅតំបន់នោះ នៅពេលណាដែលមានគ្រោះរាំងស្ងួត ពួកគេតែងតែទៅកាន់ផ្នូរទាំងពីរនោះ ដើម្បីសូមឱ្យអល់ឡោះប្រទានទឹកភ្លៀង ហើយអល់ឡោះក៏ប្រទានទឹកភ្លៀងដល់ពួកគេ។ អល់ឡោះគឺជាអ្នកដែលដឹងច្បាស់បំផុត។

សួនច្បារទីបួន មានរឿងនិទានថា មានស្ដេចមួយអង្គនៃនគរយូណាន បានភ្ញាក់ពីដំណេកនៅពេលព្រឹកព្រលឹម។ អ្នកបម្រើបានយកសម្លៀកបំពាក់មកថ្វាយ ទ្រង់ក៏ស្លៀកពាក់រួចរាល់ ហើយអ្នកបម្រើក៏ហុចកញ្ចក់ឱ្យទ្រង់។ នៅពេលទ្រង់ឆ្លុះកញ្ចក់មើលព្រះភក្ត្រ ក៏ឃើញមានរោមមួយសរសៃនៅលើពុកចង្ការរបស់ទ្រង់មានពណ៌ស។ ទ្រង់មានបន្ទូលទៅកាន់អ្នកបម្រើថា៖ «ចូរយកកន្ត្រៃមកឱ្យយើង»។ នាងក៏យកកន្ត្រៃមកថ្វាយ ទ្រង់ក៏កាត់រោមនោះចោល។ អ្នកបម្រើម្នាក់នោះជាស្រីដែលមានប្រាជ្ញាឈ្លាសវៃ និងមានគំនិតល្អ។ នាងបានយកសរសៃរោមនោះមកដាក់លើបាតដៃ ហើយផ្អៀងត្រចៀកស្ដាប់វា ខណៈដែលស្ដេចកំពុងទតមើលនាងដោយងឿងឆ្ងល់។ ស្ដេចមានបន្ទូលសួរថា៖ «តើអ្នកកំពុងធ្វើអ្វីនោះ?» នាងឆ្លើយថា៖ «សូមព្រះអង្គស្តាប់នូវអ្វីដែលរោមសរសៃនេះកំពុងនិយាយចុះ វាមានទុក្ខសោកយ៉ាងខ្លាំងដែលត្រូវបែកចេញពីកន្លែងដ៏មានកិត្តិយស ដោយសារតែព្រះអង្គមិនពេញចិត្តនឹងវា ទើបព្រះអង្គកាត់វាចោល»។ ស្ដេចសួរថា៖ «តើអ្នកបានឮអ្វីខ្លះពីវា?» នាងឆ្លើយថា៖ «ចិត្តរបស់ទូលព្រះបង្គំយល់ថា វាបាននិយាយពាក្យមួយដែលអណ្តាតរបស់ទូលព្រះបង្គំមិនហ៊ាននិយាយចេញមកទេ ដោយសារខ្លាចអំណាចរបស់ព្រះអង្គ»។ ស្ដេចមានបន្ទូលថា៖ «ចូរអ្នកនិយាយអ្វីដែលអ្នកចង់និយាយចុះ អ្នកនឹងមានសុវត្ថិភាព ប្រសិនបើអ្នកនិយាយដោយផ្អែកលើគោលការណ៍នៃប្រាជ្ញា»។ នាងក៏និយាយថា៖ «វាបាននិយាយថា៖ ឱអ្នកដែលមានអំណាចក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លីអើយ! ខ្ញុំដឹងថាអ្នកនឹងប្រើអំណាច និងធ្វើបាបខ្ញុំនៅពេលដែលខ្ញុំបង្ហាញខ្លួននៅលើស្បែករបស់អ្នក។ ដូច្នេះ ខ្ញុំមិនទាន់បង្ហាញខ្លួននៅពេលនេះទេ រហូតទាល់តែខ្ញុំបានផ្ដាំផ្ញើទៅកាន់បងប្អូនរបស់ខ្ញុំដែលនឹងមកតាមក្រោយឱ្យសងសឹកជំនួសខ្ញុំ ដោយការកម្ចាត់អ្នកចោល ឬធ្វើឱ្យជីវិតរបស់អ្នកបាត់បង់ភាពរីករាយ និងធ្វើឱ្យកម្លាំងរបស់អ្នកចុះខ្សោយ រហូតដល់អ្នកចាត់ទុកសេចក្ដីស្លាប់ថាជាការសម្រាកសម្រាប់អ្នក»។ ស្ដេចមានបន្ទូលថា៖ «ចូរអ្នកសរសេរពាក្យទាំងនេះឱ្យយើង»។ នាងក៏សរសេរវានៅលើផ្ទាំងថ្មមួយ។ ស្ដេចបានពិចារណារឿងនេះមួយសន្ទុះ រួចក៏ក្រោកឡើងយ៉ាងប្រញាប់ប្រញាល់ ហើយយាងទៅកាន់វិហារមួយក្នុងចំណោមវិហាររបស់ពួកគេ។ ទ្រង់បានដោះមកុដ និងសម្លៀកបំពាក់ស្ដេចចេញ ហើយស្លៀកពាក់ជាអ្នកបួសវិញ។ ដំណឹងនេះបានដឹងដល់ប្រជារាស្ត្រក្នុងនគររបស់ទ្រង់ ពួកគេក៏នាំគ្នាមកជួបទ្រង់ ហើយទាមទារឱ្យទ្រង់ត្រឡប់ទៅគ្រប់គ្រងនគរវិញ។ ប៉ុន្តែទ្រង់បដិសេធ ហើយសុំឱ្យពួកគេជ្រើសរើសអ្នកដទៃមកជំនួស។ ពួកគេមិនព្រម ហើយមានបំណងបង្ខំទ្រង់។ ចុងក្រោយ អ្នកថែរក្សាវិហារបានសម្របសម្រួលជាមួយពួកគេថា នឹងទុកឱ្យទ្រង់គង់នៅក្នុងវិហារដើម្បីគោរពបូជាអល់ឡោះ ហើយឱ្យអ្នកដទៃមកធ្វើការងាររដ្ឋបាលជំនួសទ្រង់វិញ ចំណែកកិច្ចការសំខាន់ៗមួយចំនួន ទ្រង់នឹងជាអ្នកសម្រេចដោយផ្ទាល់ ទោះបីជាទ្រង់នៅតែគង់ក្នុងវិហារក៏ដោយ។ ទ្រង់ក៏បន្តប្រតិបត្តិបែបនេះ រហូតដល់អល់ឡោះ តាអាឡា បានទទួលព្រះវិញ្ញាណរបស់ទ្រង់ទៅវិញ។

សួនច្បារទីប្រាំ អាប៊ូ អាប់ឌុលឡោះ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ីន អាប់ប៊ី មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ីន ហ្សូហ្វ័រ អាល់ហ៊ីចាហ្ស៊ី (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) បានរៀបរាប់ថា៖ មានស្តេចមួយអង្គក្នុងចំណោមស្តេចនៃសម័យកាលមុន ជាមនុស្សកាហ្វេរ (អ្នកមិនជឿ) ដែលមានចិត្តរឹងរូស និងក្រអឺតក្រទម។ ស្តេចអង្គនេះនៅក្មេងវ័យ ហើយមានភាពល្ងង់ខ្លៅយ៉ាងខ្លាំង។ នៅពេលដែលទ្រង់យាងចេញទៅក្រៅ គ្មាននរណាម្នាក់ហ៊ានបញ្ចេញសំឡេងឡើយ ក្រៅពីការសរសើរតម្កើងដល់ព្រះអង្គ។ ស្តេចអង្គនេះមានរដ្ឋមន្ត្រីម្នាក់ដែលជំនឿលើអល់ឡោះយ៉ាងមុតមាំ ហើយគាត់ធ្លាប់បានជួបជាមួយសាវ័កមួយចំនួនរបស់ព្យាការីអ៊ីសា (អាល័យហ៊ីសស្ហលាម)។ គាត់បានលាក់បាំងជំនឿរបស់គាត់ ហើយរង់ចាំពេលវេលាដ៏សមស្របមួយ ដើម្បីអញ្ជើញស្តេចឱ្យមកគោរពប្រតិបត្តិអល់ឡោះ។ ថ្ងៃមួយ ខណៈពេលដែលស្តេចកំពុងយាងចេញទៅក្រៅ ទ្រង់បានឮបុរសចំណាស់ម្នាក់ស្រែកខ្លាំងៗដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាផ្ទាល់ខ្លួន។ ស្តេចក៏មានបន្ទូលទៅកាន់អ្នកបម្រើថា៖ «ចូរចាប់ខ្លួនគាត់!»។ នៅពេលដែលពួកគេចាប់បុរសចំណាស់នោះ គាត់ក៏និយាយថា៖ «ម្ចាស់របស់ខ្ញុំគឺអល់ឡោះ!»។ រដ្ឋមន្ត្រីក៏និយាយទៅកាន់អ្នកបម្រើថា៖ «ចូរដោះលែងគាត់ទៅ!»។ ពួកគេក៏ដោះលែងបុរសនោះ។ ស្តេចមានកំហឹងយ៉ាងខ្លាំងចំពោះរដ្ឋមន្ត្រី ប៉ុន្តែទ្រង់មិនអាចស្តីបន្ទោសនៅទីនោះបានឡើយ ទើបទ្រង់ស្ងៀមស្ងាត់ ដើម្បីឱ្យប្រជាជនយល់ថា រដ្ឋមន្ត្រីធ្វើបែបនោះតាមបញ្ជារបស់ទ្រង់។ នៅពេលស្តេចត្រឡប់ទៅព្រះរាជវាំងវិញ ទ្រង់បានហៅរដ្ឋមន្ត្រីមកជួបហើយមានបន្ទូលថា៖ «អ្វីដែលជំរុញឱ្យអ្នកប្រឆាំងនឹងបញ្ជារបស់យើងនៅចំពោះមុខអ្នកបម្រើរបស់យើង?»។ រដ្ឋមន្ត្រីឆ្លើយថា៖ «ប្រសិនបើព្រះអង្គមិនប្រញាប់ដាក់ទោសខ្ញុំទេ ខ្ញុំនឹងបង្ហាញព្រះអង្គពីហេតុផលនៃភាពស្មោះត្រង់ និងក្តីអាណិតអាសូររបស់ខ្ញុំចំពោះព្រះអង្គ»។ ស្តេចមានបន្ទូលថា៖ «ចូរបង្ហាញមក យើងនឹងមិនប្រញាប់ដាក់ទោសអ្នកឡើយ»។ រដ្ឋមន្ត្រីទូលថា៖ «សូមព្រះអង្គលាក់ព្រះកាយនៅពីក្រោយវាំងននក្នុងសាលប្រជុំនេះ ដើម្បីឱ្យព្រះអង្គអាចទតឃើញ និងស្តាប់ឮនូវអ្វីដែលខ្ញុំនឹងធ្វើ»។ ស្តេចក៏យល់ព្រម។ បន្ទាប់មករដ្ឋមន្ត្រីបានយកធ្នូដ៏ល្អមួយដែលអ្នកបម្រើម្នាក់បានធ្វើថ្វាយស្តេច ហើយអ្នកធ្វើធ្នូនោះបានសរសេរឈ្មោះរបស់គាត់នៅលើធ្នូ។ រដ្ឋមន្ត្រីបានប្រគល់ធ្នូនោះឱ្យក្មេងប្រុសម្នាក់ ហើយនិយាយថា៖ «ខ្ញុំនឹងហៅអ្នកធ្វើធ្នូនេះមក។ នៅពេលគាត់មកដល់ ហើយខ្ញុំកំពុងនិយាយជាមួយគាត់ ចូរអ្នកអានឈ្មោះម្ចាស់ធ្នូនេះឱ្យឮៗ ដើម្បីឱ្យគាត់ដឹងថាអ្នកបានអានវា រួចហើយចូរអ្នកបំបាក់វាចោលនៅចំពោះមុខគាត់»។ នៅពេលអ្នកធ្វើធ្នូមកដល់ ក្មេងប្រុសនោះក៏ធ្វើតាមបញ្ជារបស់រដ្ឋមន្ត្រី។ នៅពេលដែលធ្នូត្រូវបានបំបាក់ អ្នកធ្វើធ្នូនោះទ្រាំមិនបានក៏វាយក្មេងប្រុសនោះរហូតដល់របួស។ រដ្ឋមន្ត្រីក៏និយាយថា៖ «តើអ្នកហ៊ានវាយក្មេងបម្រើរបស់ខ្ញុំនៅចំពោះមុខខ្ញុំឬ?»។ គាត់ឆ្លើយថា៖ «បាទ! ព្រោះគេបំបាក់ធ្នូដែលជាស្នាដៃរបស់ខ្ញុំ ដែលវាមានភាពល្អឥតខ្ចោះ។ ហេតុអ្វីបានជាគេបំបាក់វាទាំងដែលគេដឹងថាវាជាស្នាដៃរបស់ខ្ញុំ?»។ រដ្ឋមន្ត្រីសួរថា៖ «ប្រហែលជាគេមិនដឹងថាវាជាស្នាដៃរបស់អ្នកទេដឹង?»។ គាត់ឆ្លើយថា៖ «ទេ! ធ្នូនេះបានប្រាប់គេរួចហើយថាវាជាស្នាដៃរបស់ខ្ញុំ»។ រដ្ឋមន្ត្រីសួរថា៖ «តើអ្នកធ្លាប់ឃើញធ្នូណាដែលចេះនិយាយដែរឬ?»។ គាត់ឆ្លើយថា៖ «បាទ! ឈ្មោះរបស់ខ្ញុំត្រូវបានសរសេរនៅលើនោះ ហើយគេបានអានវានៅចំពោះមុខខ្ញុំ»។ បន្ទាប់មករដ្ឋមន្ត្រីបានឱ្យអ្នកធ្វើធ្នូ និងក្មេងប្រុសនោះចេញទៅ ហើយទូលស្តេចថា៖ «ខ្ញុំបានបង្ហាញព្រះអង្គពីភាពស្មោះត្រង់របស់ខ្ញុំហើយ។ នៅពេលដែលព្រះអង្គចង់ដាក់ទោសបុរសចំណាស់នោះ គាត់បានប្រាប់ព្រះអង្គថាអល់ឡោះគឺជាម្ចាស់របស់គាត់។ ខ្ញុំខ្លាចក្រែងម្ចាស់របស់គាត់ខឹងនឹងព្រះអង្គ ដូចដែលអ្នកធ្វើធ្នូនេះខឹងនឹងធ្នូរបស់គាត់ដែរ»។ ស្តេចមានបន្ទូលថា៖ «តើបុរសចំណាស់នោះមានម្ចាស់ក្រៅពីយើងឬ?»។ រដ្ឋមន្ត្រីទូលថា៖ «តើព្រះអង្គមិនឃើញថាគាត់ជាមនុស្សចាស់ ហើយព្រះអង្គនៅក្មេងឬ? តើមុនពេលព្រះអង្គប្រសូតមក តើគាត់គ្មានម្ចាស់ឬ?»។ ស្តេចមានបន្ទូលថា៖ «ឪពុករបស់យើងគឺជាម្ចាស់របស់គាត់»។ រដ្ឋមន្ត្រីទូលថា៖ «ចុះហេតុអ្វីបានជាម្ចាស់ស្លាប់ទៅ ហើយអ្នកដែលស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងនៅតែរស់?»។ ស្តេចស្ងៀមស្ងាត់មួយសន្ទុះ រួចមានបន្ទូលថា៖ «ឥឡូវនេះ យើងបានដឹងហើយថា ទាំងស្តេច និងអ្នកក្រោមបង្គាប់ សុទ្ធតែមានម្ចាស់ដែលមិនចេះស្លាប់។ តើអ្នកស្គាល់ទ្រង់ដែរឬទេ?»។ រដ្ឋមន្ត្រីទូលថា៖ «បាទ ខ្ញុំស្គាល់ទ្រង់»។ ស្តេចមានបន្ទូលថា៖ «ចូរពណ៌នា និងបង្ហាញផ្លូវឱ្យយើងស្គាល់ទ្រង់ផង»។ រដ្ឋមន្ត្រីក៏ចាប់ផ្តើមពន្យល់ពីគុណសម្បត្តិរបស់ព្រះអាទិទេព (អល់ឡោះ) និងបង្ហាញភស្តុតាងនានា រហូតធ្វើឱ្យចិត្តរបស់ស្តេចបើកទូលាយទទួលយកជំនឿ ហើយទ្រង់ក៏បានជំនឿលើអល់ឡោះ។ នៅពេលដែលជំនឿលើតូហ៊ីត (ឯកទេវភាព) បានដក់ជាប់ក្នុងចិត្តរបស់ស្តេច ទ្រង់មានបន្ទូលថា៖ «តើម្ចាស់របស់យើងមានការងារអ្វីដែលយើងត្រូវធ្វើដើម្បីខិតជិតទ្រង់ដែរឬទេ?»។ រដ្ឋមន្ត្រីទូលថា៖ «ទ្រង់មិនត្រូវការអ្វីពីនរណាម្នាក់ឡើយ»។ ស្តេចសួរថា៖ «ចុះតើទ្រង់មិនបានបញ្ជាអ្វីដល់យើង ដើម្បីឱ្យយើងទទួលបានការពេញចិត្តពីទ្រង់ឬ?»។ រដ្ឋមន្ត្រីទូលថា៖ «មាន! ទ្រង់បានបញ្ជាឱ្យយើងធ្វើកិច្ចការមួយចំនួនដែលទ្រង់ពេញចិត្ត ហើយទ្រង់បានសន្យាថានឹងផ្តល់ការពេញចិត្ត និងភាពជិតស្និទ្ធដល់យើង»។ ស្តេចក៏សួរពីរឿងនោះ រដ្ឋមន្ត្រីក៏បានរៀបរាប់ពីការសឡាត ការស៊ូអ៊ូម (ការតមអាហារ) និងច្បាប់ផ្សេងៗទៀតនៃសាសនាដែលនាំមកដោយព្យាការីអ៊ីសា (អាល័យហ៊ីសស្ហលាម)។ ស្តេចបានរៀនសូត្រ និងហ្វឹកហាត់ខ្លួនឯងរហូតក្លាយជាទម្លាប់។ ថ្ងៃមួយ ស្តេចមានបន្ទូលទៅកាន់រដ្ឋមន្ត្រីថា៖ «ហេតុអ្វីបានជាអ្នកមិនអញ្ជើញប្រជាជនឱ្យមកគោរពអល់ឡោះ ដូចដែលអ្នកបានអញ្ជើញយើង?»។ រដ្ឋមន្ត្រីទូលថា៖ «ព្រោះប្រជាជនមានចិត្តរឹងរូស ការយល់ដឹងមានកម្រិត និងមានចិត្តរឹងទទឹង ខ្ញុំមិនអាចធានាសុវត្ថិភាពដល់ខ្លួនឯងបានឡើយ»។ ស្តេចមានបន្ទូលថា៖ «យើងនឹងធ្វើវា ប្រសិនបើអ្នកមិនធ្វើ»។ រដ្ឋមន្ត្រីទូលថា៖ «សូមព្រះអង្គជ្រាបថា ប្រសិនបើពួកគេមិនខ្លាចព្រះអង្គ ពួកគេក៏មិនខ្លាចខ្ញុំដែរ។ ខ្ញុំនឹងលះបង់ជីវិតដើម្បីការពារព្រះអង្គ។ សូមព្រះអង្គប្រយ័ត្នខ្លួនផង ប្រសិនបើពួកគេហ៊ានសម្លាប់»។ បន្ទាប់មករដ្ឋមន្ត្រីបានអញ្ជើញមេដឹកនាំ និងអ្នកមានអំណាចក្នុងនគរនោះមកជួបជុំគ្នា។ នៅពេលពួកគេមកដល់ផ្ទះរបស់គាត់ គាត់បានក្រោកឡើងថ្លែងសុន្ទរកថា និងអញ្ជើញពួកគេឱ្យមកគោរពតូហ៊ីត។ ពួកគេទាំងអស់គ្នាបានស្ទុះទៅសម្លាប់គាត់។ បន្ទាប់មកពួកគេបានទៅជួបស្តេច ហើយរាយការណ៍ពីអ្វីដែលបានកើតឡើងចំពោះរដ្ឋមន្ត្រី។ ស្តេចបានសម្តែងការពេញចិត្តនឹងការសម្លាប់នោះ ដើម្បីបិទបាំងជំនឿរបស់ទ្រង់។ ពួកគេក៏ត្រឡប់ទៅវិញដោយក្តីពេញចិត្ត។ ក្រោយមក ស្តេចមានក្តីទុក្ខព្រួយយ៉ាងខ្លាំងចំពោះរដ្ឋមន្ត្រីរបស់ទ្រង់។ នៅពេលយប់ ទ្រង់បានស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់សាមញ្ញ ហើយចាកចេញទៅរស់នៅជាមួយអ្នកបួស ដោយបោះបង់ចោលរាជបល្ល័ង្ក ហើយទ្រង់បានបន្តគោរពប្រតិបត្តិអល់ឡោះរហូតដល់ថ្ងៃដែលទ្រង់សោយទិវង្គត។

នេះគឺជាអត្ថបទបកប្រែ៖ ទាំងនេះគឺជាដំណើររឿងនៃក្រុមទីពីរនៃព្រះមហាក្សត្រ ដែលមានប្រាំផ្នែក (រ៉ោដហ៍) ដូចគ្នា៖ ផ្នែកទីមួយ៖ អ្វីដែលលោក ម៉ាលិក ប៊ីន អានីស (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) បានរៀបរាប់ថា នៅពេលដែល អ៊ុម៉ារ ប៊ីន អាប់ឌុលអាហ្ស៊ីស (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) បានឡើងកាន់តំណែងជាខាលីហ្វះ លោក មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ីន កាអាប់ បានចូលជួបលោក ខណៈពេលដែលនៅទីនោះមានលោក ហ៊ីសាម ប៊ីន មូសាដ កំពុងផ្តល់ដំបូន្មានដល់លោក ហើយបានធ្វើឱ្យលោកយំ។ លោក មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានសួរលោកថា៖ «ឱ អមៀរុលមូមិនីន (មេដឹកនាំនៃអ្នកជំនឿ) អ្វីដែលធ្វើឱ្យលោកយំ?» លោកបានឆ្លើយថា៖ «អ្វីដែលធ្វើឱ្យខ្ញុំយំគឺលោក ហ៊ីសាម នៅពេលដែលគាត់រំលឹកខ្ញុំអំពីការឈរនៅចំពោះព្រះភក្ត្រម្ចាស់របស់ខ្ញុំ»។ លោក មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បាននិយាយទៅកាន់លោកថា៖ «ឱ អមៀរុលមូមិនីន ពិតប្រាកដណាស់ លោកិយនេះគ្រាន់តែជាទីផ្សារមួយក្នុងចំណោមទីផ្សារនានា ដែលមនុស្សម្នាបានចាកចេញពីវាដោយយកនូវអ្វីដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ពួកគេ និងអ្វីដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ពួកគេ។ ដូច្នេះ សូមលោកកុំធ្វើជាមនុស្សដែលត្រូវបានល្បួងដោយអ្វីដែលយើងកំពុងស្ថិតនៅក្នុងនោះ រហូតដល់សេចក្តីស្លាប់បានមកដល់ពួកគេ ហើយបានយកពួកគេទៅទាំងអស់។ ពួកគេបានចាកចេញពីលោកិយនេះដោយភាពស្តាយក្រោយ ដោយមិនបានរៀបចំអ្វីសម្រាប់ជីវិតបរលោកដែលពួកគេស្រឡាញ់ ហើយក៏មិនបានរៀបចំអ្វីសម្រាប់ការពារខ្លួនពីអ្វីដែលពួកគេស្អប់នោះដែរ។ ទ្រព្យសម្បត្តិដែលពួកគេបានប្រមូលទុក ត្រូវបានបែងចែកដោយអ្នកដែលមិនដឹងគុណពួកគេ ហើយពួកគេត្រូវទៅជួបនឹងម្ចាស់ដែលមិនលើកលែងឱ្យពួកគេ។ ដូច្នេះ ឱ អមៀរុលមូមិនីន សូមលោកពិនិត្យមើលអំពើទាំងឡាយណាដែលធ្វើឱ្យពួកគេ (អ្នកមុនៗ) ខឹងសម្បារ ហើយសូមលោកជៀសវាងពីវា។ សូមពិនិត្យមើលអំពើទាំងឡាយណាដែលលោកខ្លាចជំនួសពួកគេ ហើយសូមលោកបញ្ឈប់វា។ សូមពិនិត្យមើលអ្វីដែលលោកចង់ឱ្យនៅជាមួយលោក នៅពេលដែលលោកទៅដល់ចំពោះព្រះភក្ត្រម្ចាស់របស់លោក នោះសូមលោកធ្វើវាឱ្យបានច្រើន ហើយសូមផ្លាស់ប្តូរវាទៅកន្លែងណាដែលមានការផ្លាស់ប្តូរ។ កុំទៅរកទំនិញដែលលក់មិនដាច់សម្រាប់អ្នកដែលនៅមុនលោក ដោយសង្ឃឹមថាវានឹងអាចលក់ដាច់សម្រាប់លោក។ ដូច្នេះ សូមលោកកោតខ្លាចអល់ឡោះ ឱ អមៀរុលមូមិនីន! សូមបើកទ្វារ (ទទួលប្រជាជន) សម្រួលការចូលជួប ជួយអ្នកដែលត្រូវគេជិះជាន់ និងទប់ស្កាត់អ្នកដែលជិះជាន់។ ឱ អមៀរុលមូមិនីន! មនុស្សបីប្រភេទដែលបើមាននៅក្នុងខ្លួន គឺគេបានបំពេញជំនឿ (អ៊ីម៉ាន់) យ៉ាងពេញលេញ៖ អ្នកដែលនៅពេលពេញចិត្ត ភាពពេញចិត្តនោះមិននាំឱ្យគាត់ប្រព្រឹត្តខុសច្បាប់ឡើយ។ អ្នកដែលនៅពេលខឹង ភាពខឹងនោះមិននាំឱ្យគាត់ចេញក្រៅពីសច្ចធម៌ឡើយ។ និងអ្នកដែលនៅពេលមានអំណាច គាត់មិនលូកដៃយកអ្វីដែលមិនមែនជារបស់គាត់ឡើយ»។ អ្នករាយការណ៍បាននិយាយថា៖ «បន្ទាប់មក លោក អ៊ុម៉ារ ប៊ីន អាប់ឌុលអាហ្ស៊ីស បានយំយ៉ាងខ្លាំង ហើយយំសោកយ៉ាងខ្លាំង រួចលោកបានពោលថា៖ ឱ អល់ឡោះ! សូមទ្រង់ជួយទូលបង្គំលើអ្វីដែលទ្រង់បានសាកល្បងទូលបង្គំ ក្នុងកិច្ចការនៃបាវបម្រើរបស់ទ្រង់ និងទឹកដីរបស់ទ្រង់ ហើយសូមទ្រង់ប្រទានឱ្យទូលបង្គំអាចប្រតិបត្តិការគោរពប្រតិបត្តិចំពោះទ្រង់ក្នុងចំណោមពួកគេ ហើយសូមទ្រង់បញ្ចប់ជីវិតទូលបង្គំដោយសេចក្តីល្អពីទ្រង់ និងដោយសេចក្តីសុខសាន្តពីទ្រង់ផងចុះ»។

សួនច្បារទីពីរ មានរឿងនិទានថា នៅពេលដែល ស៊ូឡៃម៉ាន ប៊ីន អាប់ឌុលម៉ាលីក បានមកដល់ក្រុងម៉ាឌីណា លោកបានស្នាក់នៅទីនោះរយៈពេលបីថ្ងៃ។ លោកបានសួរថា៖ «តើនៅទីនេះមានបុរសណាម្នាក់ដែលបានជួបនឹងក្រុមសហាបះ (មិត្តភក្តិរបស់ព្យាការី) ដើម្បីមកប្រាប់ដំណឹងដល់យើងដែរឬទេ?»។ មានគេជម្រាបលោកថា៖ «នៅទីនេះមានបុរសម្នាក់ជាអ្នកគោរពប្រតិបត្តិដ៏ខ្ជាប់ខ្ជួនម្នាក់ក្នុងចំណោមក្រុមតាប៊ីអីន (អ្នកជំនាន់ក្រោយសហាបះ) ឈ្មោះថា អាប់ប៊ូ ហាហ្ស៊ីម។ លោកបានជួបនឹងក្រុមសហាបះរបស់រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ជាច្រើននាក់ ហើយបានទទួលការបញ្ជូនតហាឌីសពីពួកគេ»។ ស៊ូឡៃម៉ាន ក៏បានបញ្ជូនមនុស្សទៅហៅ អាប់ប៊ូ ហាហ្ស៊ីម មកជួប។ នៅពេលដែលលោកមកដល់ ហើយអង្គុយចុះ ស៊ូឡៃម៉ាន បានសួរថា៖ «ឱ អាប់ប៊ូ ហាហ្ស៊ីម អើយ! ហេតុអ្វីបានជាពួកយើងស្អប់សេចក្តីស្លាប់?»។ អាប់ប៊ូ ហាហ្ស៊ីម តបថា៖ «នោះក៏ព្រោះតែអ្នកបានបំផ្លាញជីវិតបរលោករបស់អ្នក ហើយបានកសាងជីវិតលោកិយរបស់អ្នក។ ដូច្នេះហើយ អ្នកទើបស្អប់ការផ្លាស់ប្តូរពីភាពរុងរឿង (លោកិយ) ទៅរកភាពវិនាស (បរលោក)»។ ស៊ូឡៃម៉ាន និយាយថា៖ «អ្នកនិយាយត្រូវហើយ ឱ អាប់ប៊ូ ហាហ្ស៊ីម! ចុះតើការត្រឡប់ទៅជួបអល់ឡោះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់វិញនោះ នឹងទៅជាយ៉ាងណា?»។ លោកឆ្លើយថា៖ «ចំពោះអ្នកធ្វើល្អ គឺប្រៀបដូចជាអ្នកដែលត្រឡប់ទៅជួបក្រុមគ្រួសាររបស់ខ្លួនវិញ។ ចំណែកអ្នកធ្វើអាក្រក់ គឺប្រៀបដូចជាទាសករដែលរត់ចោលម្ចាស់ ហើយត្រូវត្រឡប់ទៅជួបម្ចាស់វិញ»។ ស៊ូឡៃម៉ាន ក៏យំហើយនិយាយថា៖ «ឱ អាប់ប៊ូ ហាហ្ស៊ីម អើយ! តើខ្ញុំនឹងមានអ្វីនៅចំពោះព្រះភក្ត្រអល់ឡោះ?»។ លោកឆ្លើយថា៖ «ចូរអ្នកពិនិត្យមើលខ្លួនឯងតាមរយៈគម្ពីររបស់អល់ឡោះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ចុះ នោះអ្នកនឹងដឹងថា តើអ្នកមានអ្វីខ្លះ និងជំពាក់អ្វីខ្លះ»។ ស៊ូឡៃម៉ាន សួរថា៖ «តើខ្ញុំអាចរកឃើញរឿងនោះក្នុងគម្ពីរអល់ឡោះនៅត្រង់ណា?»។ លោកឆ្លើយថា៖ «នៅត្រង់ព្រះបន្ទូលរបស់អល់ឡោះដែលថា៖ ﴿ពិតប្រាកដណាស់ ក្រុមអ្នកសុចរិតនឹងស្ថិតនៅក្នុងសួនឋានសួគ៌ ហើយក្រុមអ្នកប្រព្រឹត្តអំពើបាបនឹងស្ថិតនៅក្នុងភ្លើងនរក﴾»។ ស៊ូឡៃម៉ាន សួរទៀតថា៖ «ឱ អាប់ប៊ូ ហាហ្ស៊ីម! ចុះតើក្តីមេត្តាធម៌របស់អល់ឡោះនៅឯណា?»។ លោកឆ្លើយថា៖ «﴿វាស្ថិតនៅជិតក្រុមអ្នកធ្វើល្អ﴾»។ ស៊ូឡៃម៉ាន ក៏យំ ហើយឱនមុខចុះមួយសន្ទុះ រួចងើបមុខឡើងសួរថា៖ «ឱ អាប់ប៊ូ ហាហ្ស៊ីម! តើនរណាជាមនុស្សដែលមានបញ្ញាឈ្លាសវៃបំផុត?»។ លោកឆ្លើយថា៖ «គឺអ្នកដែលរៀនសូត្រនូវគតិបណ្ឌិត ហើយបង្រៀនវាដល់មនុស្សទូទៅ»។ ស៊ូឡៃម៉ាន សួរថា៖ «ចុះនរណាជាមនុស្សដែលល្ងង់ខ្លៅបំផុត?»។ លោកឆ្លើយថា៖ «គឺអ្នកដែលចូលទៅក្នុងចំណង់តណ្ហារបស់មនុស្សអយុត្តិធម៌ ហើយលក់ជីវិតបរលោករបស់ខ្លួន ដើម្បីជីវិតលោកិយរបស់អ្នកដទៃ»។ ស៊ូឡៃម៉ាន សួរថា៖ «តើអ្នកយល់យ៉ាងណាចំពោះស្ថានភាពដែលពួកយើងកំពុងស្ថិតនៅនេះ?»។ លោកឆ្លើយថា៖ «សូមលើកលែងឱ្យខ្ញុំពីសំណួរនេះចុះ»។ ស៊ូឡៃម៉ាន និយាយថា៖ «នេះគ្រាន់តែជាដំបូន្មានដែលអ្នកត្រូវប្រាប់ខ្ញុំប៉ុណ្ណោះ»។ លោកឆ្លើយថា៖ «ពិតណាស់ មានមនុស្សមួយក្រុមបានដណ្តើមអំណាចនេះដោយគ្មានការពិគ្រោះយោបល់ជាមួយមូស្លីម និងគ្មានការឯកភាពពីពួកគេឡើយ។ ពួកគេបានបង្ហូរឈាមដើម្បីដណ្តើមយកលោកិយនេះ រួចហើយពួកគេក៏ចាកចេញទៅ។ ខ្ញុំពិតជាចង់ដឹងណាស់ថា តើពួកគេបាននិយាយអ្វី ហើយមានគេនិយាយអ្វីខ្លះទៅកាន់ពួកគេ?»។ អ្នកអង្គុយម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកដែលនៅទីនោះបាននិយាយថា៖ «អ្នកនិយាយអាក្រក់ណាស់ ឱ លោកគ្រូ!»។ អាប់ប៊ូ ហាហ្ស៊ីម តបថា៖ «អ្នកកុហកហើយ ឱ អ្នកអង្គុយដែលអាក្រក់! សូមស្បថនឹងអល់ឡោះ អល់ឡោះបានយកសច្ចាប្រណិធានពីក្រុមអ្នកប្រាជ្ញថា ត្រូវតែពន្យល់វាដល់មនុស្សទូទៅ ហើយមិនត្រូវលាក់បាំងឡើយ»។ ស៊ូឡៃម៉ាន សួរថា៖ «ឱ អាប់ប៊ូ ហាហ្ស៊ីម! តើធ្វើដូចម្តេចដើម្បីឱ្យពួកយើងមានភាពសុចរិត?»។ លោកឆ្លើយថា៖ «ចូរអ្នកបោះបង់ចោលការធ្វើអ្វីដែលហួសហេតុ ហើយកាន់ខ្ជាប់នូវភាពយុត្តិធម៌»។ ស៊ូឡៃម៉ាន សួរថា៖ «តើផ្លូវណាដែលត្រូវអនុវត្តដើម្បីសម្រេចរឿងនេះ?»។ លោកឆ្លើយថា៖ «ចូរអ្នកយកទ្រព្យសម្បត្តិពីផ្លូវដែលហាឡាល (ត្រឹមត្រូវ) ហើយផ្តល់វាទៅឱ្យអ្នកដែលសមនឹងទទួលបាន»។ ស៊ូឡៃម៉ាន សួរថា៖ «តើនរណាអាចធ្វើរឿងនេះបាន?»។ លោកឆ្លើយថា៖ «គឺអ្នកដែលអល់ឡោះបានប្រគល់អំណាចលើផែនដីឱ្យដូចជាអ្នក»។ ស៊ូឡៃម៉ាន និយាយថា៖ «ចូរអ្នកមកនៅជាមួយពួកយើង ឱ អាប់ប៊ូ ហាហ្ស៊ីម! ដើម្បីឱ្យអ្នកទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីពួកយើង ហើយពួកយើងក៏ទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីអ្នក»។ លោកឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំសូមជ្រកកោននឹងអល់ឡោះពីការធ្វើបែបនោះ»។ ស៊ូឡៃម៉ាន សួរថា៖ «ហេតុអ្វីបានជាអ្នកនិយាយបែបនោះ?»។ លោកឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំខ្លាចថា ប្រសិនបើខ្ញុំផ្អែកលើអ្នកបន្តិចបន្តួច នោះអល់ឡោះនឹងធ្វើឱ្យខ្ញុំភ្លក់នូវការដាក់ទោសទ្វេដងក្នុងជីវិត និងទ្វេដងក្រោយពេលស្លាប់»។ ស៊ូឡៃម៉ាន សួរថា៖ «ឱ អាប់ប៊ូ ហាហ្ស៊ីម! ចូរណែនាំខ្ញុំមកថា តើខ្ញុំគួរធ្វើដូចម្តេច?»។ លោកឆ្លើយថា៖ «ចូរអ្នកកោតខ្លាចអល់ឡោះ ក្នុងករណីដែលទ្រង់ឃើញអ្នកនៅកន្លែងដែលទ្រង់ហាមឃាត់ ឬទ្រង់មិនឃើញអ្នកនៅកន្លែងដែលទ្រង់បញ្ជា»។ ស៊ូឡៃម៉ាន សួរថា៖ «សូមអធិស្ឋានឱ្យពួកយើងផង ឱ អាប់ប៊ូ ហាហ្ស៊ីម!»។ លោកអធិស្ឋានថា៖ «ឱ អល់ឡោះ! ប្រសិនបើស៊ូឡៃម៉ានជាមិត្តរបស់អ្នក សូមជួយសម្រួលឱ្យគាត់ទទួលបានសេចក្តីល្អទាំងក្នុងលោកិយ និងបរលោក។ ហើយប្រសិនបើគាត់ជាសត្រូវរបស់អ្នក សូមដឹកនាំគាត់ទៅរកការធ្វើអំពើល្អ ហើយកែតម្រូវគាត់ទាំងក្នុងលោកិយ និងបរលោក»។ ស៊ូឡៃម៉ាន បាននិយាយទៅកាន់ក្មេងបម្រើថា៖ «ឱ ក្មេងអើយ! ចូរផ្តល់មាសមួយរយឌីណារឱ្យ អាប់ប៊ូ ហាហ្ស៊ីម ដើម្បីឱ្យគាត់យកទៅសងបំណុលរបស់គាត់»។ លោកឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំមិនត្រូវការវាទេ ព្រោះខ្ញុំខ្លាចថាវាជាការតបស្នងចំពោះពាក្យសម្តីរបស់ខ្ញុំ ហើយការស៊ីសាច់សត្វងាប់ (ដែលហាមឃាត់) គឺប្រសើរជាងសម្រាប់ខ្ញុំជាងការទទួលយកមាសនេះ»។ បន្ទាប់មក លោកក៏ក្រោកចេញទៅ។ នៅថ្ងៃបន្ទាប់ ស៊ូឡៃម៉ាន បានបញ្ជូនមនុស្សទៅហៅលោកមកទៀត។ នៅពេលដែលលោកចូលទៅដល់ ស៊ូឡៃម៉ាន បាននិយាយថា៖ «ឱ អាប់ប៊ូ ហាហ្ស៊ីម! សូមផ្តល់ដំបូន្មានដល់ពួកយើង ដែលពួកយើងអាចទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីវា»។ លោកឆ្លើយថា៖ «អំណាចនេះមិនបានមកដល់អ្នកទេ ក្រៅពីការស្លាប់របស់អ្នកដែលនៅមុនអ្នក ហើយវាក៏នឹងចាកចេញពីដៃអ្នក ដូចដែលវាបានមកដល់អ្នកដែរ»។ ស៊ូឡៃម៉ាន ក៏យំរហូតដល់ដួលទៅម្ខាង។ នៅពេលដែលលោកដឹងខ្លួនវិញ អាប់ប៊ូ ហាហ្ស៊ីម បាននិយាយថា៖ «អ្នកគ្រាន់តែជាទីផ្សារមួយប៉ុណ្ណោះ អ្វីដែលលក់ដាច់នៅឯអ្នក គឺអ្វីដែលគេដឹកមកឱ្យអ្នក មិនថាជាអំពើល្អ ឬអំពើអាក្រក់ឡើយ។ ដូច្នេះ ចូរអ្នកជ្រើសរើសយកអ្វីដែលអ្នកចង់បានសម្រាប់ខ្លួនឯងចុះ»។ ស៊ូឡៃម៉ាន និយាយថា៖ «ចូរប្រាប់ពីតម្រូវការរបស់អ្នកមកខ្ញុំ ឱ អាប់ប៊ូ ហាហ្ស៊ីម!»។ លោកឆ្លើយថា៖ «ទេ! ខ្ញុំបានប្រាប់តម្រូវការរបស់ខ្ញុំទៅកាន់អ្នកដែលគ្មានអ្វីអាចរារាំងរវាងទ្រង់ និងតម្រូវការរបស់ខ្ញុំបានឡើយ។ អ្វីដែលទ្រង់បានផ្តល់ឱ្យខ្ញុំ ខ្ញុំពេញចិត្ត ហើយអ្វីដែលទ្រង់បានរារាំងខ្ញុំ ខ្ញុំក៏ពេញចិត្តដែរ។ នោះក៏ព្រោះតែខ្ញុំបានពិនិត្យមើលរឿងនេះ ហើយឃើញថាវាមានពីរផ្នែក៖ ផ្នែកមួយជារបស់ខ្ញុំ និងផ្នែកមួយទៀតជារបស់អ្នកដទៃ។ ចំពោះអ្វីដែលជារបស់ខ្ញុំ ទោះបីជាខ្ញុំប្រើល្បិចគ្រប់យ៉ាងក៏ដោយ ក៏ខ្ញុំមិនអាចទទួលបានវាមុនពេលកំណត់ដែលទ្រង់បានកំណត់ឱ្យខ្ញុំឡើយ។ ចំណែកអ្វីដែលជារបស់អ្នកដទៃ នោះគឺជាអ្វីដែលចិត្តខ្ញុំមិនលោភលន់ចង់បានឡើយ។ ដូចដែលទ្រង់បានរារាំងអ្នកដទៃពីចំណីអាហាររបស់ខ្ញុំ គឺដូចគ្នាដែរដែលទ្រង់បានរារាំងខ្ញុំពីចំណីអាហាររបស់អ្នកដទៃ»។ បន្ទាប់មក លោកក៏ចាកចេញទៅ។ គេបាននិយាយថា ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ស៊ូឡៃម៉ាន បានក្លាយជាមនុស្សដែលមានចិត្តរាបទាបរហូតដល់ថ្ងៃស្លាប់។

សួនច្បារទីបី រឿងរ៉ាវដែលលោក អាប់ប៊ុល កាស៊ីម អាប់ឌុលអាហ្ស៊ីស ប៊ីន ហាសាន់ បាននិទានដោយខ្សែសង្វាក់នៃអ្នករាយការណ៍របស់លោកថា៖ អាមៀរុល មូមិនីន (មេដឹកនាំនៃអ្នកជំនឿ) អាល់ម៉ាន់សួរ បានបញ្ជូនអ្នកទៅហៅលោក អាល់អូហ្សៃអ៊ិ ដែលកំពុងស្ថិតនៅតំបន់ឆ្នេរឱ្យមកជួបលោក។ នៅពេលដែលលោក អាល់អូហ្សៃអ៊ិ មកដល់ ហើយអង្គុយចុះក្នុងសន្និសីទនោះ លោក អាល់ម៉ាន់សួរ បានសួរថា៖ «ឱ អាល់អូហ្សៃអ៊ិ អ្វីដែលធ្វើឱ្យអ្នកយឺតយ៉ាវមិនមកជួបយើង?» លោកឆ្លើយថា៖ «តើលោកចង់បានអ្វីពីខ្ញុំ ឱ អាមៀរុល មូមិនីន?» លោក អាល់ម៉ាន់សួរ ឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំចង់រៀនសូត្រពីអ្នក និងដកស្រង់ចំណេះដឹងពីអ្នក»។ លោក អាល់អូហ្សៃអ៊ិ តបថា៖ «ឱ អាមៀរុល មូមិនីន សូមកុំធ្វើជាមិនដឹងចំពោះអ្វីដែលខ្ញុំនឹងនិយាយប្រាប់លោកឱ្យសោះ»។ លោក អាល់ម៉ាន់សួរ សួរថា៖ «តើឱ្យខ្ញុំធ្វើជាមិនដឹងយ៉ាងដូចម្តេចទៅ ក្នុងពេលដែលខ្ញុំកំពុងសួរអ្នកអំពីវា?» លោក អាល់អូហ្សៃអ៊ិ ឆ្លើយថា៖ «ឱ អាមៀរុល មូមិនីន លោកស្តាប់វាហើយ ប៉ុន្តែលោកមិនបានអនុវត្តតាមវាឡើយ»។ ពេលនោះ រ៉ាប៊ី (មន្ត្រីរបស់អាល់ម៉ាន់សួរ) បានស្រែកដាក់លោក ហើយដៃរបស់គាត់បានលូកទៅកាន់ដាវ។ លោក អាល់ម៉ាន់សួរ បានហាមឃាត់គាត់ដោយនិយាយថា៖ «នេះគឺជាកន្លែងសម្រាប់ដាស់តឿន មិនមែនជាកន្លែងសម្រាប់ដាក់ទោសទណ្ឌនោះទេ»។ លោក អាល់អូហ្សៃអ៊ិ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) បាននិយាយថា៖ «ឱ អាមៀរុល មូមិនីន លោក ម៉ាក់ហ៊ូល បានរាយការណ៍ពីលោក អតីយ៉ះ ថា រ៉សូល (ស.អ.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ "បាវបម្រើណាក៏ដោយ ដែលទទួលបានការដាស់តឿនពីអល់ឡោះក្នុងសាសនារបស់គេ នោះគឺជាពរជ័យមួយពីអល់ឡោះដែលបាននាំមកជូនគេ។ ប្រសិនបើគេទទួលយកវាដោយការដឹងគុណ នោះវាជាការល្អ ប៉ុន្តែបើមិនដូច្នោះទេ វាគឺជាភស្តុតាងពីអល់ឡោះប្រឆាំងនឹងរូបគេ ដើម្បីឱ្យគេកាន់តែមានបាប និងដើម្បីឱ្យអល់ឡោះកាន់តែខឹងសម្បារនឹងគេ"។ ហើយឱ អាមៀរុល មូមិនីន ខ្ញុំបានទទួលដំណឹងថា រ៉សូល (ស.អ.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ "អ្នកដឹកនាំណាក៏ដោយ ដែលដេកលក់ទាំងការក្បត់ចំពោះប្រជារាស្ត្ររបស់ខ្លួន អល់ឡោះនឹងហាមឃាត់ឋានសួគ៌សម្រាប់គេ"»។ «ឱ អាមៀរុល មូមិនីន អ្នកណាដែលស្អប់សច្ចធម៌ គឺគេបានស្អប់អល់ឡោះ ព្រោះអល់ឡោះគឺជាសច្ចធម៌ដ៏ច្បាស់លាស់។ ឱ អាមៀរុល មូមិនីន អ្នកដែលធ្វើឱ្យចិត្តរបស់ប្រជាជាតិទន់ភ្លន់ចំពោះលោក រហូតដល់ពួកគេតែងតាំងលោកឱ្យគ្រប់គ្រងកិច្ចការរបស់ពួកគេ ដោយសារតែលោកមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធនឹងព្យាការីរបស់ទ្រង់ (ស.អ.វ) នោះ លោកពិតជាមានកាតព្វកិច្ចត្រូវតែឈរលើសច្ចធម៌សម្រាប់ពួកគេ ត្រូវតែអនុវត្តយុត្តិធម៌ចំពោះពួកគេ និងត្រូវតែការពារភាពឯកជនរបស់ពួកគេ។ ដូច្នេះ កុំបិទទ្វារកុំឱ្យពួកគេចូលជួប ហើយកុំដាក់របាំងរារាំងរវាងលោកនិងពួកគេ។ ចូររីករាយនឹងពរជ័យដែលពួកគេទទួលបាន ហើយចូរទុក្ខព្រួយចំពោះអ្វីដែលពួកគេជួបប្រទះនូវរឿងមិនល្អ»។ «ឱ អាមៀរុល មូមិនីន លោកធ្លាប់តែរវល់នឹងកិច្ចការផ្ទាល់ខ្លួន រហូតដល់ភ្លេចប្រជាជនទូទៅដែលលោកកំពុងគ្រប់គ្រងទាំងអ្នកស និងអ្នកខ្មៅ ទាំងមូស្លីម និងមិនមែនមូស្លីម ដែលម្នាក់ៗសុទ្ធតែមានចំណែកនៃយុត្តិធម៌ពីលោក។ តើលោកនឹងទៅជាយ៉ាងណា នៅពេលដែលអល់ឡោះដាស់លោកឱ្យរស់ឡើងវិញនៅថ្ងៃបរលោក ហើយគ្មាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេឡើយ ដែលមិនមកប្តឹងផ្តល់លោកចំពោះទុក្ខវេទនាដែលលោកបានបង្កឡើង ឬភាពអយុត្តិធម៌ដែលលោកបានប្រព្រឹត្តចំពោះពួកគេ?» «ឱ អាមៀរុល មូមិនីន លោក ម៉ាក់ហ៊ូល បានប្រាប់ខ្ញុំថា រ៉សូល (ស.អ.វ) ធ្លាប់កាន់ឈើមួយដើមក្នុងដៃ ដើម្បីដុសធ្មេញ និងដើម្បីបំភ័យពួកមូណាហ្វិកហ៍ (អ្នកក្បត់សាសនា)។ បន្ទាប់មក ជីព្រីល (អ.ស) បានមកជួបលោក ហើយនិយាយថា៖ "ឱ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) តើឈើនេះជាអ្វីដែលលោកប្រើដើម្បីបំបែកចិត្តប្រជាជាតិរបស់លោក ហើយធ្វើឱ្យចិត្តរបស់ពួកគេពោរពេញដោយភាពភ័យខ្លាច? ចុះទម្រាំអ្នកដែលបំបែកភាពឯកជនរបស់ពួកគេ បង្ហូរឈាមពួកគេ បំផ្លាញផ្ទះសម្បែងរបស់ពួកគេ ដកហូតទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេ បណ្តេញពួកគេចេញពីទឹកដីរបស់ពួកគេ និងធ្វើឱ្យពួកគេរស់នៅដោយភាពភ័យខ្លាចវិញ តើនឹងទៅជាយ៉ាងណា?"» «ឱ អាមៀរុល មូមិនីន លោក ម៉ាក់ហ៊ូល បានរាយការណ៍ពីលោក ហ្ស៊ីយ៉ាដ ប៊ីន ជារិយះ ពីលោក ហាប៊ីប ប៊ីន មុស្លាម៉ះ ថា រ៉សូល (ស.អ.វ) ធ្លាប់បានអំពាវនាវឱ្យមានការសងសឹកពីខ្លួនលោកផ្ទាល់ ចំពោះជនជាតិអារ៉ាប់ម្នាក់ដែលលោកបានធ្វើឱ្យរបួសដោយអចេតនា។ ពេលនោះ ជីព្រីល (អ.ស) បានមកជួបលោក ហើយនិយាយថា៖ "ឱ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អល់ឡោះមិនបានបញ្ជូនលោកមកក្នុងនាមជាអ្នកជិះជាន់ ឬអ្នកក្រអឺតក្រទមឡើយ"។ រ៉សូល (ស.អ.វ) ក៏បានហៅជនជាតិអារ៉ាប់នោះមក ហើយមានប្រសាសន៍ថា៖ "ចូរអ្នកសងសឹកមកលើខ្ញុំចុះ"។ ជនជាតិអារ៉ាប់នោះឆ្លើយថា៖ "ខ្ញុំបានលើកលែងទោសឱ្យលោកហើយ ឱ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ សូមឱ្យឪពុកម្តាយខ្ញុំលះបង់ដើម្បីលោក ខ្ញុំនឹងមិនធ្វើបែបនោះជាដាច់ខាត"។ រ៉សូល (ស.អ.វ) ក៏បានបួងសួងសុំសេចក្តីល្អជូនគាត់»។ «ឱ អាមៀរុល មូមិនីន ចូរលោកកែតម្រូវខ្លួនឯងដោយខ្លួនឯង ហើយស្វែងរកសុវត្ថិភាពសម្រាប់ខ្លួនឯងពីម្ចាស់របស់លោក។ ចូរលោកប្រាថ្នាចង់បានឋានសួគ៌ដែលធំធេងជាងផ្ទៃមេឃនិងផែនដី ដែលរ៉សូល (ស.អ.វ) បានមានប្រសាសន៍អំពីវាថា៖ "កន្លែងមួយដែលមានទំហំប៉ុនធ្នូរបស់ម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នានៅក្នុងឋានសួគ៌ គឺប្រសើរជាងពិភពលោកនេះ និងអ្វីៗដែលមាននៅក្នុងវាទៅទៀត"»។ «ឱ អាមៀរុល មូមិនីន ប្រសិនបើអំណាចនៅស្ថិតស្ថេរសម្រាប់អ្នកដែលនៅមុនលោក វាមិនអាចមកដល់ដៃលោកឡើយ ហើយវាក៏នឹងមិនស្ថិតស្ថេរសម្រាប់លោកដូចដែលវាមិនបានស្ថិតស្ថេរសម្រាប់អ្នកដទៃដែរ។ ឱ អាមៀរុល មូមិនីន តើលោកដឹងទេថា អ្វីដែលត្រូវបានលើកឡើងនៅក្នុងការពន្យល់នៃព្រះបន្ទូលរបស់អល់ឡោះដែលថា៖ ﴿តើគម្ពីរនេះជាអ្វីទៅ ដែលមិនបានទុកចោលនូវរឿងតូចតាច ឬរឿងធំដុំឡើយ លើកលែងតែវាបានកត់ត្រាទុកទាំងអស់﴾? រ៉សូល (ស.អ.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ "រឿងតូចតាចគឺការញញឹម ហើយរឿងធំដុំគឺការសើច"។ ចុះទម្រាំអ្វីដែលដៃបានធ្វើ និងអ្វីដែលអណ្តាតបាននិយាយវិញ?» «ឱ អាមៀរុល មូមិនីន ខ្ញុំបានទទួលដំណឹងថា លោក អ៊ូម៉ារ ប៊ីន អាល់ខាតតូប (រ.អ) បាននិយាយថា៖ "ប្រសិនបើកូនចៀមមួយក្បាលងាប់នៅមាត់ទន្លេហ្វូរ៉ាតដោយសារការធ្វេសប្រហែស ខ្ញុំខ្លាចថាខ្ញុំនឹងត្រូវសួរនាំអំពីវា"។ ចុះទម្រាំអ្នកដែលបាត់បង់យុត្តិធម៌ពីលោក ខណៈពេលដែលពួកគេនៅចំពោះមុខលោកវិញ?» «ឱ អាមៀរុល មូមិនីន តើលោកដឹងទេថា អ្វីដែលត្រូវបានលើកឡើងនៅក្នុងការពន្យល់នៃខគម្ពីរនេះពីជីតារបស់លោក គឺលោក អាប់ឌុលឡោះ ប៊ីន អាប់បាស (រ.អ) ដែលថា៖ ﴿ឱ ដាវូដ អើយ! ពិតប្រាកដណាស់ យើងបានតែងតាំងអ្នកជាអ្នកស្នងតំណែងនៅលើផែនដី ដូច្នេះចូរអ្នកកាត់ក្តីរវាងមនុស្សលោកដោយសច្ចធម៌ ហើយកុំដើរតាមចំណង់ចំណូលចិត្តឱ្យសោះ ព្រោះវានឹងធ្វើឱ្យអ្នកវង្វេងចេញពីផ្លូវរបស់អល់ឡោះ﴾? លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "ឱ ដាវូដ អើយ! នៅពេលដែលយើងតែងតាំងអ្នកជាអ្នកស្នងតំណែង ហើយមានគូទំនាស់ពីរនាក់អង្គុយនៅចំពោះមុខអ្នក ហើយអ្នកមានចិត្តលម្អៀងទៅរកម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេ នោះកុំឱ្យអ្នកធ្វើជាលម្អៀងដោយសង្ឃឹមថា សច្ចធម៌ស្ថិតនៅខាងគេ ដើម្បីឱ្យគេឈ្នះគូទំនាស់របស់គេឡើយ បើមិនដូច្នោះទេ ខ្ញុំនឹងដកតំណែងព្យាការីរបស់អ្នក។ ឱ ដាវូដ អើយ! ពិតប្រាកដណាស់ ខ្ញុំបានតែងតាំងរ៉សូលរបស់ខ្ញុំទៅកាន់បាវបម្រើរបស់ខ្ញុំ ឱ្យធ្វើជាអ្នកឃ្វាលដូចជាអ្នកឃ្វាលអូដ្ឋដែរ ដោយសារតែពួកគេយល់ដឹងពីហ្វូងសត្វ និងមានភាពទន់ភ្លន់ក្នុងការគ្រប់គ្រង ដែលពួកគេតែងតែជួយព្យាបាលអ្នកដែលរបួស និងថែរក្សាអ្នកដែលខ្សោយឱ្យទទួលបានស្មៅនិងទឹក"»។ «ឱ អាមៀរុល មូមិនីន លោកកំពុងជួបប្រទះនឹងកិច្ចការមួយ ដែលប្រសិនបើវាត្រូវបានដាក់បង្ហាញដល់ផ្ទៃមេឃ ផែនដី និងភ្នំទាំងឡាយ ពួកគេនឹងបដិសេធមិនទទួលយកវាឡើយ ហើយពួកគេនឹងភ័យខ្លាចចំពោះវា។ លោក យ៉ាហ្ស៊ីដ ប៊ីន យ៉ាប៊ីរ បានរាយការណ៍ពីលោក អាប់ឌុលរ៉ះម៉ាន់ ប៊ីន អាំរ៉ះ អាល់អាន់ស្វារី ថា លោក អ៊ូម៉ារ ប៊ីន អាល់ខាតតូប (រ.អ) បានតែងតាំងបុរសម្នាក់ពីក្រុមអាល់អាន់ស្វារ ឱ្យធ្វើជាអ្នកប្រមូលហ្សាកាត់។ ប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយមក លោកបានឃើញគាត់នៅតែស្ថិតនៅទីនោះ លោកក៏សួរថា៖ "តើអ្វីដែលរារាំងអ្នកមិនឱ្យចេញទៅបំពេញការងាររបស់អ្នក? តើអ្នកមិនដឹងទេឬថា អ្នកទទួលបានផលបុណ្យស្មើនឹងអ្នកចម្បាំងក្នុងផ្លូវរបស់អល់ឡោះ?" គាត់ឆ្លើយថា៖ "មិនដឹងទេ"។ លោក អ៊ូម៉ារ សួរថា៖ "ហេតុអ្វីបានជាបែបនោះ?" គាត់ឆ្លើយថា៖ "ព្រោះខ្ញុំបានឮរ៉សូល (ស.អ.វ) មានប្រសាសន៍ថា៖ 'គ្មានអ្នកដឹកនាំណាម្នាក់ដែលគ្រប់គ្រងកិច្ចការរបស់មូស្លីមឡើយ លើកលែងតែគេនឹងត្រូវនាំមកនៅថ្ងៃបរលោក ដោយដៃរបស់គេត្រូវបានចងជាប់នឹងករបស់គេ។ បន្ទាប់មក គេនឹងត្រូវនាំទៅឈរនៅលើស្ពាននៃភ្លើងនរក ស្ពាននោះនឹងរញ្ជួយយ៉ាងខ្លាំងរហូតធ្វើឱ្យសរីរាង្គគ្រប់ផ្នែករបស់គេរបូតចេញពីកន្លែងរបស់វា។ បន្ទាប់មក គេនឹងត្រូវនាំត្រឡប់មកវិញដើម្បីកាត់ទោស។ ប្រសិនបើគេជាអ្នកធ្វើល្អ គេនឹងរួចផុតដោយសារអំពើល្អរបស់គេ ហើយប្រសិនបើគេជាអ្នកធ្វើអាក្រក់ ស្ពាននោះនឹងដាច់ធ្លុះ ហើយគេនឹងធ្លាក់ចូលទៅក្នុងភ្លើងនរកអស់រយៈពេលចិតសិបឆ្នាំ'"។ លោក អ៊ូម៉ារ សួរគាត់ថា៖ "តើអ្នកឮរឿងនេះពីអ្នកណា?" គាត់ឆ្លើយថា៖ "ពីលោក អាប់ប៊ូហ្សារ និងលោក សាល់ម៉ាន់"។ លោក អ៊ូម៉ារ ក៏បានហៅអ្នកទាំងពីរមក ហើយពួកគេក៏ឆ្លើយថា៖ "ពិតមែនហើយ យើងបានឮពី រ៉សូល (ស.អ.វ)"។ លោក អ៊ូម៉ារ (រ.អ) ក៏យំ ហើយនិយាយថា៖ "ឱ អ៊ូម៉ារ អើយ! តើអ្នកណាទៅដែលហ៊ានទទួលយកតំណែងនេះជាមួយនឹងអ្វីដែលវាមាន?" លោក អាប់ប៊ូហ្សារ បាននិយាយថា៖ "គឺអ្នកដែលអល់ឡោះបានធ្វើឱ្យច្រមុះរបស់គេប្រឡាក់ដី និងធ្វើឱ្យថ្ពាល់របស់គេផ្ទាល់នឹងដី"»។ លោក អាល់អូហ្សៃអ៊ិ បានបន្តថា៖ លោក អាល់ម៉ាន់សួរ បានយំ ហើយយកកន្សែងមកបិទមុខរបស់លោក រួចក៏យំសោកយ៉ាងខ្លាំងរហូតធ្វើឱ្យអ្នកដែលនៅទីនោះយំតាម។ លោក អាល់អូហ្សៃអ៊ិ បានស្ងៀមស្ងាត់មួយសន្ទុះ រួចនិយាយថា៖ «ឱ អាមៀរុល មូមិនីន ជីតារបស់លោក គឺលោក អាល់អាប់បាស បានសុំ រ៉សូល (ស.អ.វ) ឱ្យតែងតាំងលោកជាអ្នកគ្រប់គ្រងនៅទីក្រុងម៉ាកកាស់ តូអ៊ីហ្វ និងយេមែន។ រ៉សូល (ស.អ.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ "ឱ ពូរបស់ព្យាការីអើយ! ការដែលអ្នកជួយសង្គ្រោះជីវិតមនុស្សម្នាក់ គឺប្រសើរជាងការគ្រប់គ្រងដែលអ្នកមិនអាចរាប់ចំនួនបាន"។ នេះគឺជាដំបូន្មានពីលោកចំពោះពូរបស់លោក និងជាសេចក្តីមេត្តាពីលោកចំពោះគាត់»។ «ឱ អាមៀរុល មូមិនីន ខ្ញុំបានទទួលដំណឹងថា លោក អ៊ូម៉ារ ប៊ីន អាល់ខាតតូប (រ.អ) បាននិយាយថា៖ "អ្នកដឹកនាំមានបួនប្រភេទ៖ ១. អ្នកដឹកនាំដែលគ្រប់គ្រងខ្លួនឯង និងមន្ត្រីរបស់ខ្លួនបានល្អ នោះគេប្រៀបដូចជាអ្នកចម្បាំងក្នុងផ្លូវរបស់អល់ឡោះ ដែលដៃរបស់អល់ឡោះបើកទូលាយផ្តល់សេចក្តីមេត្តាដល់គេ។ ២. អ្នកដឹកនាំដែលមានភាពទន់ខ្សោយ គ្រប់គ្រងខ្លួនឯងបាន ប៉ុន្តែមន្ត្រីរបស់គេធ្វើបាបប្រជារាស្ត្រដោយសារភាពទន់ខ្សោយរបស់គេ នោះគេស្ថិតនៅលើមាត់ជ្រោះនៃសេចក្តីវិនាស លើកលែងតែអល់ឡោះមេត្តាដល់គេ។ ៣. អ្នកដឹកនាំដែលគ្រប់គ្រងមន្ត្រីបានល្អ ប៉ុន្តែខ្លួនឯងធ្វើបាបប្រជារាស្ត្រ នោះគេគឺជាអ្នកបំផ្លាញ ដែលរ៉សូល (ស.អ.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ 'អ្នកឃ្វាលដែលអាក្រក់បំផុតគឺអ្នកបំផ្លាញ ដែលវិនាសតែម្នាក់ឯង'។ ៤. អ្នកដឹកនាំដែលធ្វើបាបទាំងខ្លួនឯង និងមន្ត្រីរបស់ខ្លួន នោះពួកគេនឹងវិនាសទាំងអស់គ្នា"»។ «ឱ អាមៀរុល មូមិនីន ខ្ញុំបានទទួលដំណឹងថា លោក អ៊ូម៉ារ ប៊ីន អាល់ខាតតូប (រ.អ) បានបួងសួងថា៖ "ឱ អល់ឡោះអើយ! ប្រសិនបើព្រះអង្គជ្រាបថា ខ្ញុំមិនខ្វល់ខ្វាយឡើយនៅពេលដែលគ

សួនច្បារទីបួន លោក អ៊ីបនូ អាប់ឌុល រ៉ាប៊ីហ៍ បាននិទានថា៖ អាមីរុល មូមិនីន (មេដឹកនាំនៃអ្នកជំនឿ) អាល់ម៉ាន់សួរ បានធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងម៉ាកកាស់ដើម្បីធ្វើហជ្ជ ហើយបានស្នាក់នៅឯដារុល ណាត់វ៉ាស់។ ជាទម្លាប់ លោកតែងតែចេញទៅធ្វើត្វ៉ាហ្វ (ដើរជុំវិញកាអបះ) នៅចុងយាមរាត្រី រួចធ្វើសឡាតដោយគ្មាននរណាម្នាក់ដឹងឡើយ។ លុះដល់ពេលព្រឹកព្រលឹម លោកក៏ត្រឡប់ទៅដារុល ណាត់វ៉ាស់វិញ រួចពួកមូអ៊ែហ្ស៊ីន (អ្នកបន្លឺសម្លេងអំពាវនាវសឡាត) ក៏មកជួបលោក ហើយបន្ទាប់មកការសឡាតក៏ត្រូវចាប់ផ្ដើម ហើយលោកក៏ដឹកនាំមនុស្សម្នាធ្វើសឡាត។ ថ្ងៃមួយ នៅពេលយប់ស្ងាត់ លោកបានចេញទៅធ្វើត្វ៉ាហ្វ ស្រាប់តែលោកបានឮបុរសម្នាក់នៅឯកន្លែងអាល់មួលតាហ្សាម (កន្លែងអង្វរករនៅក្បែរកាអបះ) កំពុងអង្វរថា៖ «ឱអល់ឡោះ! ទូលបង្គំសូមប្តឹងទ្រង់ អំពីការរីកសាយភាយនៃអំពើបាប និងអំពើពុករលួយនៅលើផែនដីនេះ ក៏ដូចជាអ្វីៗដែលរារាំងរវាងសច្ចធម៌ និងអ្នកដែលស្វែងរកវា ដោយសារតែអំពើអយុត្តិធម៌ និងសេចក្តីលោភលន់»។ អាល់ម៉ាន់សួរ បានដើរយ៉ាងលឿនទៅរកបុរសនោះ ដើម្បីស្ដាប់ឱ្យច្បាស់នូវអ្វីដែលគាត់បាននិយាយ។ បន្ទាប់មក លោកក៏ត្រឡប់ទៅអង្គុយនៅជ្រុងមួយនៃវិហារ រួចបញ្ជូនអ្នកទៅហៅបុរសនោះមក។ នៅពេលបុរសនោះមកដល់ អាល់ម៉ាន់សួរ បានសួរថា៖ «តើអ្វីទៅដែលខ្ញុំបានឮអ្នកនិយាយអំពីការរីកសាយភាយនៃអំពើបាប និងអំពើពុករលួយ និងអ្វីដែលរារាំងរវាងសច្ចធម៌ និងអ្នកស្វែងរកវាដោយសារសេចក្តីលោភលន់នោះ?» បុរសនោះឆ្លើយថា៖ «ប្រសិនបើលោកធានាសុវត្ថិភាពឱ្យទូលបង្គំ ទូលបង្គំនឹងប្រាប់លោកអំពីដើមហេតុនៃរឿងទាំងនេះ»។ អាល់ម៉ាន់សួរ បាននិយាយថា៖ «អ្នកមានសុវត្ថិភាពហើយ»។ បុរសនោះក៏និយាយថា៖ «ឱ អាមីរុល មូមិនីន! អល់ឡោះបានប្រគល់កិច្ចការរបស់មូស្លីម និងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេឱ្យស្ថិតក្រោមការមើលថែរបស់លោក ប៉ុន្តែលោកបែរជាព្រងើយកន្តើយនឹងកិច្ចការរបស់ពួកគេ ហើយបែរជាទៅយកចិត្តទុកដាក់នឹងការប្រមូលទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេទៅវិញ។ លោកបានសាងរបាំងពីថ្ម និងឥដ្ឋ ព្រមទាំងទ្វារដែក និងមានអ្នកយាមដែលមានអាវុធនៅជាមួយ រួចលោកក៏ឃុំខ្លួនឯងនៅក្នុងនោះ។ លោកបានបញ្ជូនមន្ត្រីរបស់លោកទៅប្រមូលទ្រព្យសម្បត្តិ ហើយលោកបានជ្រើសរើសរដ្ឋមន្ត្រីដែលអយុត្តិធម៌ និងជំនួយការដែលឃោរឃៅ។ ប្រសិនបើលោកភ្លេច ពួកគេមិនរំលឹកលោកទេ ហើយប្រសិនបើលោកធ្វើល្អ ពួកគេមិនជួយលោកឡើយ។ លើសពីនេះ លោកថែមទាំងជួយពួកគេឱ្យធ្វើបាបប្រជាជនទៀតផង លើកលែងតែបុគ្គលមួយចំនួនតូចប៉ុណ្ណោះ។ លោកមិនបានបញ្ជាឱ្យអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកដែលរងអយុត្តិធម៌ អ្នកដែលកំពុងទុក្ខព្រួយ អ្នកដែលឃ្លាន អ្នកដែលអត់ឃ្លាន អ្នកដែលខ្សោយ និងអ្នកក្រីក្រ ឱ្យចូលជួបលោកឡើយ ខណៈដែលពួកគេទាំងអស់សុទ្ធតែមានសិទ្ធិលើទ្រព្យសម្បត្តិទាំងនេះ។ នៅពេលដែលក្រុមមនុស្សដែលលោកទុកចិត្ត និងផ្តល់អាទិភាពជាងប្រជារាស្ត្ររបស់លោក បានឃើញលោកធ្វើបែបនេះ ពួកគេក៏និយាយថា៖ 'បុគ្គលនេះបានក្បត់អល់ឡោះទៅហើយ ចុះហេតុអ្វីបានជាយើងមិនក្បត់គាត់វិញ? ក្នុងពេលដែលអល់ឡោះបានដាក់គាត់ឱ្យនៅក្រោមអំណាចរបស់យើង?'។ ដូច្នេះ ពួកគេក៏រួមគំនិតគ្នាថានឹងមិនឱ្យដំណឹងណាមួយពីប្រជារាស្ត្រទៅដល់លោកឡើយ លើកលែងតែអ្វីដែលពួកគេចង់ឱ្យលោកដឹងប៉ុណ្ណោះ។ ហើយនៅពេលណាដែលលោកដកតំណែងមន្ត្រីណាម្នាក់ដែលមិនស្តាប់បង្គាប់ពួកគេ ពួកគេនឹងធ្វើឱ្យមន្ត្រីនោះធ្លាក់ចុះកិត្តិយសនៅក្នុងក្រសែភ្នែករបស់លោក។ នៅពេលដែលរឿងនេះបានល្បីល្បាញ មនុស្សម្នាក៏ចាប់ផ្តើមខ្លាចរអាពួកគេ។ អ្នកដំបូងដែលចាប់ផ្តើមសូកប៉ាន់ពួកគេដោយកាដូ និងទ្រព្យសម្បត្តិគឺមន្ត្រីរបស់លោក ដើម្បីឱ្យពួកគេព្រមព្រៀងគ្នាក្នុងការធ្វើបាបប្រជាជន។ បន្ទាប់មក អ្នកដែលមានអំណាច និងទ្រព្យសម្បត្តិក្នុងចំណោមប្រជារាស្ត្រក៏ធ្វើតាម ដើម្បីឱ្យពួកគេអាចធ្វើបាបអ្នកដែលនៅក្រោមពួកគេបាន។ ដូច្នេះហើយ ទើបទឹកដីរបស់អល់ឡោះពោរពេញទៅដោយសេចក្តីលោភលន់ អំពើបាប និងអំពើពុករលួយ ហើយមនុស្សទាំងនេះបានក្លាយជាដៃគូរបស់លោកក្នុងអំណាច ខណៈដែលលោកកំពុងតែធ្វេសប្រហែស។ ប្រសិនបើមានអ្នករងគ្រោះម្នាក់ចង់មកប្តឹង លោកនឹងត្រូវគេរារាំងមិនឱ្យចូលជួបលោកឡើយ។ ប្រសិនបើគាត់ចង់ដាក់ញត្តិនៅពេលលោកបង្ហាញខ្លួន ក៏គ្មាននរណាម្នាក់ហ៊ានទទួលយកឡើយ ហើយបើគេទទួលយក ក៏គេមិនយកទៅឱ្យលោកដែរ។ ហើយប្រសិនបើអ្នករងគ្រោះស្រែករកជំនួយដោយសម្លេងខ្លាំង ពួកគេនឹងវាយដំគាត់យ៉ាងដំណំ។ តើឥស្លាមនឹងនៅសល់អ្វីទៀតបន្ទាប់ពីនេះ? កាលពីសម័យបនូ អ៊ូម៉ាយ៉ាស់ អ្នកដែលរងអយុត្តិធម៌តែងតែអាចដាក់ពាក្យបណ្តឹងដល់មេដឹកនាំរបស់ពួកគេបាន។ បុរសម្នាក់អាចមកពីទីឆ្ងាយរហូតដល់ទ្វាររបស់មេដឹកនាំ ហើយស្រែកថា៖ 'ឱ អ្នកកាន់សាសនាឥស្លាមអើយ!' ពេលនោះពួកគេនឹងប្រញាប់ទៅរកគាត់ ហើយសួរថា៖ 'មានរឿងអ្វី?' រួចពួកគេនឹងនាំពាក្យបណ្តឹងរបស់គាត់ទៅកាន់មេដឹកនាំ ដើម្បីឱ្យមេដឹកនាំផ្តល់យុត្តិធម៌រវាងគាត់ និងអ្នកដែលធ្វើបាបគាត់។ ឱ អាមីរុល មូមិនីន! ទូលបង្គំធ្លាប់ធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសចិន ដែលនៅទីនោះមានស្តេចមួយអង្គដែលបានបាត់បង់ការស្តាប់។ ស្តេចអង្គនោះបានយំ រហូតដល់រដ្ឋមន្ត្រីរបស់គាត់សួរថា៖ 'ឱស្តេចអើយ! តើហេតុអ្វីបានជាព្រះអង្គយំ?' ស្តេចឆ្លើយថា៖ 'ខ្ញុំមិនយំដោយសារបាត់បង់ការស្តាប់នោះទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំយំដោយសារតែអ្នករងអយុត្តិធម៌ឈរនៅមាត់ទ្វារស្រែករកជំនួយ ហើយខ្ញុំមិនអាចឮគាត់បាន'។ បន្ទាប់មកគាត់បាននិយាយថា៖ 'ប្រសិនបើខ្ញុំបាត់បង់ការស្តាប់ ខ្ញុំមិនបានបាត់បង់ការមើលឃើញនោះទេ! ចូរប្រកាសប្រាប់ប្រជាជនថា៖ កុំឱ្យនរណាម្នាក់ស្លៀកពាក់ពណ៌ក្រហម លើកលែងតែអ្នកដែលរងអយុត្តិធម៌ប៉ុណ្ណោះ'។ រាល់ថ្ងៃគាត់តែងតែជិះដំរីចេញទៅក្រៅ ដើម្បីសង្ឃឹមថានឹងបានឃើញអ្នករងអយុត្តិធម៌។ នេះគឺជាអ្នកមិនជឿលើអល់ឡោះ (មូស្រ៊ីក) ដែលមានចិត្តមេត្តាដល់អ្នកមិនជឿដូចគ្នា។ ចំណែកលោកវិញ លោកជាអ្នកមានជំនឿលើអល់ឡោះ និងជាកូនចៅរបស់ពូព្យាការី (ស.អ.វ) ដូច្នេះ កុំឱ្យសេចក្តីមេត្តារបស់លោកចំពោះមូស្លីមចាញ់សេចក្តីមេត្តារបស់គាត់ចំពោះអ្នកមិនជឿឡើយ។ តើលោកនឹងឆ្លើយយ៉ាងណា នៅពេលដែលអល់ឡោះដកអំណាចលោកនៅលើលោកនេះ ហើយហៅលោកទៅគណនាកម្ម? តើការស្តាយក្រោយនឹងមានប្រយោជន៍អ្វី នៅពេលដែលជើងរបស់លោកបានរអិលធ្លាក់ទៅហើយនោះ?» អាល់ម៉ាន់សួរ បានយំយ៉ាងខ្លាំង រួចនិយាយថា៖ «ឱ! ស៊ូស៊ាំតែខ្ញុំមិនកើតមកប្រសើរជាង!»។ បន្ទាប់មកលោកសួរថា៖ «តើខ្ញុំត្រូវធ្វើដូចម្តេច ខណៈដែលខ្ញុំមិនឃើញនរណាម្នាក់ក្រៅពីមនុស្សក្បត់?»។ បុរសនោះឆ្លើយថា៖ «ឱ អាមីរុល មូមិនីន! លោកត្រូវតែស្វែងរកអ្នកប្រាជ្ញដែលជាអ្នកណែនាំផ្លូវត្រូវ»។ លោកសួរថា៖ «តើពួកគេជានរណា?»។ គាត់ឆ្លើយថា៖ «គឺពួកអ្នកប្រាជ្ញ (អ៊ូឡាម៉ា)»។ លោកនិយាយថា៖ «ពួកគេបានរត់គេចពីខ្ញុំអស់ហើយ»។ គាត់ឆ្លើយថា៖ «ពួកគេរត់គេចពីលោក ព្រោះខ្លាចលោកបង្ខំឱ្យពួកគេធ្វើតាមអ្វីដែលលោកបានធ្វើតាមរយៈមន្ត្រីរបស់លោក។ ប៉ុន្តែ លោកត្រូវបើកទ្វារឱ្យទូលាយ កុំដាក់របាំងរារាំង ជួយអ្នករងអយុត្តិធម៌ យកទ្រព្យសម្បត្តិពីផ្លូវដែលត្រឹមត្រូវ ហើយចែករំលែកវាដល់អ្នកដែលសមនឹងទទួលបាន។ ទូលបង្គំធានាថា អ្នកដែលរត់គេចពីលោក នឹងត្រឡប់មកវិញ ហើយជួយលោកក្នុងការកែលម្អកិច្ចការរបស់លោក»។ អាល់ម៉ាន់សួរ បានអង្វរថា៖ «ឱអល់ឡោះ! សូមផ្តល់ភាពជោគជ័យដល់ទូលបង្គំ ដើម្បីឱ្យទូលបង្គំបានធ្វើតាមអ្វីដែលបុរសនេះបាននិយាយ»។ បន្ទាប់មក ពួកមូអ៊ែហ្ស៊ីនក៏មកដល់ ហើយការសឡាតក៏ចាប់ផ្តើម លោកក៏ចេញទៅដឹកនាំមនុស្សម្នាធ្វើសឡាត ហើយបានបញ្ជាឱ្យអ្នកយាមថា៖ «ចូរមើលថែបុរសនេះឱ្យល្អ រហូតដល់ខ្ញុំធ្វើសឡាតរួច»។ ប៉ុន្តែនៅពេលសឡាតរួចរាល់ អ្នកយាមបានងាកទៅរកបុរសនោះនៅកន្លែងដដែល ប៉ុន្តែមិនឃើញគាត់ឡើយ។ ពួកគេបានរាយការណ៍រឿងនេះទៅអាល់ម៉ាន់សួរ ដែលធ្វើឱ្យលោកខឹងយ៉ាងខ្លាំង ហើយនិយាយថា៖ «បើមិននាំគាត់មកឱ្យខ្ញុំទេ ខ្ញុំនឹងកាត់ក្បាលអ្នក!»។ អ្នកយាមក៏ចេញទៅស្វែងរកគាត់ រហូតដល់ឃើញគាត់កំពុងឈរធ្វើសឡាតឌូហា (សឡាតពេលព្រឹក) នៅតាមជ្រលងភ្នំមួយ។ អ្នកយាមបាននិយាយថា៖ «ចូរឆ្លើយតបនឹងការហៅរបស់អាមីរុល មូមិនីន»។ គាត់ឆ្លើយថា៖ «មិនអាចទៅរួចទេ»។ អ្នកយាមនិយាយថា៖ «ព្រោះគាត់បានគំរាមកាត់ក្បាលខ្ញុំ បើខ្ញុំមិននាំអ្នកទៅ»។ គាត់ឆ្លើយថា៖ «គាត់មិនអាចធ្វើបែបនោះបានទេ»។ បន្ទាប់មក គាត់បានដកក្រដាសមួយសន្លឹកចេញពីអាវរបស់គាត់ ហើយនិយាយថា៖ «ចូរដាក់ក្រដាសនេះក្នុងហោប៉ៅរបស់អ្នក ព្រោះក្នុងនោះមានដូអា (ពាក្យអង្វរករ) សម្រាប់ដោះស្រាយទុក្ខកង្វល់។ នៅពេលដែលគាត់ឃើញអ្នក កំហឹងរបស់គាត់នឹងរលាយបាត់ ហើយចិត្តរបស់គាត់នឹងទន់ភ្លន់ ហើយគាត់នឹងផ្តល់ឱ្យអ្នកនូវអ្វីដែលធ្វើឱ្យអ្នកសប្បាយចិត្ត»។ អ្នកយាមសួរថា៖ «សូមអល់ឡោះមេត្តាអ្នក តើដូអានោះជាអ្វី?»។ គាត់ឆ្លើយថា៖ «អ្នកណាដែលអានវានៅពេលព្រឹក និងពេលល្ងាច បាបកម្មរបស់គេនឹងត្រូវលុបលាង សេចក្តីរីករាយនឹងស្ថិតស្ថេរ ជីវភាពនឹងត្រូវបានពង្រីក អល់ឡោះនឹងជួយគេឱ្យឈ្នះសត្រូវ គេនឹងមានសុវត្ថិភាពពីអំពើអយុត្តិធម៌របស់អ្នកមានអំណាច ហើយគេនឹងមិនស្លាប់ឡើយ លើកលែងតែក្នុងស្ថានភាពជាអ្នកស្លាប់ក្នុងផ្លូវអល់ឡោះ (សាហ៊ីដ)»។ អ្នកយាមបាននិយាយថា៖ «បន្ទាប់មក គាត់ក៏បាត់ខ្លួនដូចជាដុំអំបិលដែលរលាយក្នុងទឹក»។ អ្នកយាមបានត្រឡប់ទៅរកអាល់ម៉ាន់សួរវិញ។ នៅពេលចូលទៅដល់ លោកបានមើលមុខអ្នកយាមហើយញញឹម រួចនិយាយថា៖ «វិនាសហើយ! តើអ្នកចេះមន្តអាគមឬ?»។ អ្នកយាមឆ្លើយថា៖ «ទេ ស្បថនឹងអល់ឡោះ ឱ អាមីរុល មូមិនីន! ប៉ុន្តែខ្ញុំបានជួបគាត់ ហើយរឿងរ៉ាវគឺបែបនេះៗ...»។ អាល់ម៉ាន់សួរនិយាយថា៖ «ចូរយកក្រដាសនោះមកឱ្យខ្ញុំ»។ លោកបានអានវារួចក៏យំ ហើយបញ្ជាឱ្យចម្លងវាទុក រួចផ្តល់ប្រាក់មួយម៉ឺនឌៀមដល់អ្នកយាម។ លោកសួរថា៖ «តើអ្នកដឹងទេថាបុរសនោះជានរណា?»។ អ្នកដែលនៅទីនោះឆ្លើយថា៖ «មិនដឹងទេ ឱ អាមីរុល មូមិនីន»។ លោកនិយាយថា៖ «នោះគឺ អាល់ឃីឌីរ (អា.ស)»។ បន្ទាប់មក លោកបានឱ្យគេអានក្រដាសនោះឱ្យអ្នកដែលនៅទីនោះស្តាប់ ដែលមានខ្លឹមសារថា៖ «ឱអល់ឡោះ! ដូចដែលទ្រង់បានបង្ហាញសេចក្តីមេត្តាដោយអំណាចរបស់ទ្រង់ចំពោះអ្នកដែលទន់ខ្សោយ ហើយទ្រង់បានលើកតម្កើងដោយភាពអស្ចារ្យរបស់ទ្រង់លើអ្នកដែលអស្ចារ្យ។ ទ្រង់បានដឹងនូវអ្វីដែលនៅក្រោមដីរបស់ទ្រង់ ដូចដែលទ្រង់ដឹងនូវអ្វីដែលនៅពីលើបល្ល័ង្ករបស់ទ្រង់។ ការខ្សឹបខ្សៀវគឺដូចជាការនិយាយចំហចំពោះទ្រង់ ហើយការនិយាយចំហគឺដូចជាការសម្ងាត់ក្នុងចំណេះដឹងរបស់ទ្រង់។ អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងសុទ្ធតែចុះចូលចំពោះភាពអស្ចារ្យរបស់ទ្រង់ ហើយអ្នកមានអំណាចគ្រប់រូបសុទ្ធតែចុះចូលចំពោះអំណាចរបស់ទ្រង់។ កិច្ចការនៃលោកិយ និងបរលោកសុទ្ធតែស្ថិតក្នុងព្រះហស្តរបស់ទ្រង់។ សូមទ្រង់ប្រទានផ្លូវចេញ និងដំណោះស្រាយចំពោះរាល់ទុក្ខកង្វល់ដែលទូលបង្គំជួបប្រទះ។ ឱអល់ឡោះ! ការអភ័យទោសរបស់ទ្រង់ចំពោះបាបកម្មរបស់ទូលបង្គំ ការរំលងរបស់ទ្រង់ចំពោះកំហុសរបស់ទូលបង្គំ និងការបិទបាំងរបស់ទ្រង់ចំពោះអំពើអាក្រក់របស់ទូលបង្គំ បានធ្វើឱ្យទូលបង្គំហ៊ានអង្វរទ្រង់នូវអ្វីដែលទូលបង្គំមិនសមនឹងទទួលបាន ដោយសារតែការធ្វេសប្រហែសរបស់ទូលបង្គំ។ ទូលបង្គំអង្វរទ្រង់ដោយភាពស្ងប់ចិត្ត ហើយទូលបង្គំសុំទ្រង់ដោយភាពស្និទ្ធស្នាល ខណៈដែលទ្រង់ជាអ្នកធ្វើល្អចំពោះទូលបង្គំ ហើយទូលបង្គំជាអ្នកធ្វើអាក្រក់ចំពោះខ្លួនឯង។ ទ្រង់តែងតែបង្ហាញសេចក្តីស្រឡាញ់មកកាន់ទូលបង្គំ ខណៈដែលទូលបង្គំតែងតែធ្វើឱ្យទ្រង់ខឹង ប៉ុន្តែការជឿជាក់លើទ្រង់បានជំរុញឱ្យទូលបង្គំហ៊ានអង្វរទ្រង់។ ដូច្នេះ សូមទ្រង់មេត្តាប្រទានដោយភាពសប្បុរស និងសេចក្តីល្អរបស់ទ្រង់មកលើទូលបង្គំផងចុះ ព្រោះទ្រង់គឺជាអ្នកអភ័យទោស និងជាអ្នកមេត្តាបំផុត»។ បន្ទាប់ពីត្រឡប់ទៅទីក្រុងបាកដាដវិញ អាល់ម៉ាន់សួរ បានផ្លាស់ប្តូរមន្ត្រី និងអ្នកយាមរបស់លោកទាំងអស់។ លោកបានបើកទ្វារឱ្យទូលាយ និងលុបបំបាត់របាំងរារាំង ហើយលោកនៅតែបន្តអនុវត្តតាមពាក្យសម្តីរបស់បុរសនោះរហូតដល់លោកទទួលមរណភាព។

ជំពូកទីប្រាំ អាល់ហ្វាឌីល ប៊ីន រ៉ាប៊ី បាននិទានថា៖ នៅពេលដែលខាលីហ្វា ហារូន អារ៉ាស៊ីដ បានទៅធ្វើហជ្ជ ខ្ញុំក៏បានទៅជាមួយលោកដែរ។ នៅយប់មួយ ខណៈដែលខ្ញុំកំពុងដេក ស្រាប់តែខ្ញុំឮសូរគោះទ្វារ ខ្ញុំក៏ចេញទៅមើល ស្រាប់តែឃើញខាលីហ្វា ហារូន អារ៉ាស៊ីដ។ ខ្ញុំក៏និយាយថា៖ «ឱ អមៀរុល មូមិនីន (មេដឹកនាំនៃអ្នកជំនឿទាំងឡាយ)! បើលោកបញ្ជាឱ្យគេហៅខ្ញុំ ខ្ញុំនឹងទៅជួបលោកដោយខ្លួនឯង»។ លោកតបថា៖ «ទេ! មានរឿងមួយនៅក្នុងចិត្តរបស់ខ្ញុំដែលធ្វើឱ្យខ្ញុំមិនស្រួល ដូច្នេះចូររកអ្នកប្រាជ្ញម្នាក់ឱ្យខ្ញុំ ដើម្បីខ្ញុំសួរនាំ»។ ខ្ញុំក៏ឆ្លើយថា៖ «នៅទីនេះមាន ស៊ូហ្វយ៉ាន ប៊ីន អ៊ូយ៉ៃណាហ៍»។ លោកក៏មានប្រសាសន៍ថា៖ «នាំយើងទៅជួបគាត់ទៅ»។ យើងក៏ទៅដល់ផ្ទះគាត់ ហើយខ្ញុំក៏គោះទ្វារ។ គាត់សួរថា៖ «អ្នកណា?» ខ្ញុំឆ្លើយថា៖ «សូមឆ្លើយតបនឹងការហៅរបស់ អមៀរុល មូមិនីន»។ គាត់ក៏ប្រញាប់ចេញមក ហើយនិយាយថា៖ «ឱ អមៀរុល មូមិនីន! បើលោកបញ្ជាឱ្យគេហៅខ្ញុំ ខ្ញុំនឹងទៅជួបលោកដោយខ្លួនឯង»។ ខាលីហ្វាមានប្រសាសន៍ថា៖ «សូមឱ្យអល់ឡោះមេត្តាដល់អ្នក ចូរអ្នកស្តាប់នូវអ្វីដែលយើងមកសួរអ្នកនេះ»។ បន្ទាប់ពីសន្ទនាគ្នាបានមួយសន្ទុះ ខាលីហ្វាក៏សួរថា៖ «តើអ្នកមានជំពាក់បំណុលគេដែរឬទេ?» គាត់ឆ្លើយថា៖ «បាទ មាន»។ ខាលីហ្វាក៏និយាយទៅកាន់ខ្ញុំថា៖ «ឱ អាប់បាស! ចូរអ្នកសងបំណុលជំនួសគាត់ទៅ»។ បន្ទាប់មកយើងក៏ត្រឡប់មកវិញ។ ខាលីហ្វានិយាយថា៖ «បុគ្គលម្នាក់នេះមិនបានជួយអ្វីដល់ខ្ញុំឡើយ ចូររកអ្នកប្រាជ្ញម្នាក់ទៀតឱ្យខ្ញុំ»។ ខ្ញុំក៏ឆ្លើយថា៖ «នៅទីនេះមាន អាប់ឌុល រ៉ាហ្សាក់ ប៊ីន ហាំម៉ាម»។ លោកក៏មានប្រសាសន៍ថា៖ «នាំយើងទៅជួបគាត់ទៅ»។ យើងទៅដល់ ហើយខ្ញុំក៏គោះទ្វារ។ គាត់សួរថា៖ «អ្នកណា?» ខ្ញុំឆ្លើយថា៖ «សូមឆ្លើយតបនឹងការហៅរបស់ អមៀរុល មូមិនីន»។ គាត់ក៏ប្រញាប់ចេញមក ហើយនិយាយដូចគ្នា។ ខាលីហ្វាក៏សួរគាត់ដូចមុន ហើយបញ្ជាឱ្យខ្ញុំសងបំណុលឱ្យគាត់។ បន្ទាប់ពីត្រឡប់មកវិញ ខាលីហ្វានិយាយថា៖ «បុគ្គលនេះក៏មិនបានជួយអ្វីដល់ខ្ញុំដែរ ចូររកអ្នកប្រាជ្ញម្នាក់ទៀតឱ្យខ្ញុំ»។ ខ្ញុំក៏ឆ្លើយថា៖ «នៅទីនេះមាន អាល់ហ្វូឌីល ប៊ីន អ៊ីយ៉ាដ»។ លោកក៏មានប្រសាសន៍ថា៖ «នាំយើងទៅជួបគាត់ទៅ»។ យើងទៅដល់ផ្ទះគាត់ ហើយឮគាត់កំពុងអានខម្ពីរអល់ឡោះដោយរំលឹកដដែលៗ។ ខ្ញុំក៏គោះទ្វារ គាត់ក៏ប្រញាប់បញ្ចប់ការសឡាត ហើយសួរថា៖ «អ្នកណា?» ខ្ញុំឆ្លើយថា៖ «សូមឆ្លើយតបនឹងការហៅរបស់ អមៀរុល មូមិនីន»។ គាត់និយាយថា៖ «តើខ្ញុំមានរឿងអ្វីជាមួយ អមៀរុល មូមិនីន?» ខ្ញុំឆ្លើយថា៖ «ស៊ុបហានាល់ឡោះ! តើអ្នកមិនត្រូវគោរពតាមបញ្ជារបស់គាត់ទេឬ?» គាត់ក៏ចុះមកបើកទ្វារ រួចឡើងទៅលើបន្ទប់ បិទភ្លើង ហើយចូលទៅជ្រុងម្ខាងដោយស្ងៀមស្ងាត់។ យើងក៏ស្ទាបរកគាត់ក្នុងភាពងងឹត រហូតដល់ដៃរបស់ខាលីហ្វាបានប៉ះគាត់។ គាត់ក៏និយាយថា៖ «អូ! ដៃនេះទន់ណាស់! បើវាអាចរួចផុតពីការដាក់ទោសរបស់អល់ឡោះនៅថ្ងៃស្អែកបាន នោះវាពិតជាល្អណាស់»។ ខ្ញុំគិតក្នុងចិត្តថា៖ «យប់នេះគាត់នឹងនិយាយពាក្យដែលចេញពីចិត្តដ៏ស្មោះត្រង់»។ ខាលីហ្វានិយាយថា៖ «សូមឱ្យអល់ឡោះមេត្តាដល់អ្នក ចូរអ្នកស្តាប់នូវអ្វីដែលយើងមកសួរអ្នកនេះ»។ គាត់និយាយថា៖ «ឱ អមៀរុល មូមិនីន! នៅពេលដែល អ៊ូម៉ារ ប៊ីន អាប់ឌុល អាហ្ស៊ីហ្ស៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បានឡើងកាន់តំណែងជាខាលីហ្វា លោកបានហៅ សាលីម ប៊ីន អាប់ឌុលឡោះ, មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ីន កាអាប់ អាល់គូរ៉ូហ្ស៊ី និង រ៉ូហ្សា ប៊ីន ហៃវ៉ាហ៍ មកជួប ហើយនិយាយថា៖ "ខ្ញុំត្រូវបានសាកល្បងដោយរឿងនេះ (តំណែងខាលីហ្វា) ដូច្នេះសូមផ្តល់យោបល់ដល់ខ្ញុំផង"។ លោកចាត់ទុកតំណែងនេះជាការសាកល្បង ប៉ុន្តែអ្នកនិងបក្ខពួករបស់អ្នកចាត់ទុកវាជាពរជ័យ»។ សាលីម ប៊ីន អាប់ឌុលឡោះ បាននិយាយថា៖ «បើលោកចង់រួចផុតពីការដាក់ទោសរបស់អល់ឡោះ ចូរលោកកុំខ្វល់ខ្វាយនឹងពិភពលោកនេះ ហើយចូរឱ្យសេចក្តីស្លាប់ជាការបញ្ចប់នូវភាពរីករាយនៃពិភពលោកនេះសម្រាប់លោក»។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ីន កាអាប់ បាននិយាយថា៖ «បើលោកចង់រួចផុតពីការដាក់ទោសរបស់អល់ឡោះនៅថ្ងៃស្អែក ចូរលោកចាត់ទុកមនុស្សចាស់ជាឪពុក ចាត់ទុកមនុស្សវ័យកណ្តាលជាបងប្អូន និងចាត់ទុកក្មេងៗជាកូន។ ដូច្នេះ ចូរគោរពឪពុក ស្រឡាញ់បងប្អូន និងអាណិតអាសូរដល់កូនៗ»។ រ៉ូហ្សា ប៊ីន ហៃវ៉ាហ៍ បាននិយាយថា៖ «បើលោកចង់រួចផុតពីការដាក់ទោសរបស់អល់ឡោះនៅថ្ងៃស្អែក ចូរលោកស្រឡាញ់អ្វីដែលលោកចង់បានសម្រាប់ខ្លួនឯងឱ្យទៅមូស្លីមដទៃ ហើយស្អប់អ្វីដែលលោកមិនចង់បានសម្រាប់ខ្លួនឯងកុំឱ្យកើតលើពួកគេ។ បន្ទាប់មក លោកចង់ស្លាប់ពេលណាក៏បាន»។ គាត់បន្តថា៖ «ឱ អមៀរុល មូមិនីន! តើលោកមានមនុស្សដូចពួកគេនៅជុំវិញខ្លួនដែរឬទេ? អ្នកដែលណែនាំលោកឱ្យធ្វើរឿងល្អៗបែបនេះ? ខ្ញុំនិយាយរឿងនេះទៅកាន់លោក ព្រោះខ្ញុំខ្លាចលោកខ្លាំងណាស់នៅថ្ងៃដែលជើងនឹងត្រូវរអិលធ្លាក់»។ ខាលីហ្វា ហារូន ក៏យំយ៉ាងខ្លាំងរហូតដល់សន្លប់។ ខ្ញុំនិយាយថា៖ «សូមឱ្យអល់ឡោះមេត្តាដល់អ្នក! សូមកុំធ្វើបាប អមៀរុល មូមិនីន ខ្លាំងពេក»។ គាត់តបថា៖ «ឱ កូនប្រុសរបស់ រ៉ាប៊ី! អ្នកនិងបក្ខពួករបស់អ្នកកំពុងសម្លាប់គាត់ ហើយអ្នកមកប្រាប់ឱ្យខ្ញុំកុំធ្វើបាបគាត់ឬ?»។ នៅពេលដែលខាលីហ្វាដឹងខ្លួនវិញ លោកនិយាយថា៖ «សូមនិយាយបន្ថែមទៀត»។ គាត់និយាយថា៖ «ឱ អមៀរុល មូមិនីន! ខ្ញុំបានឮថា មានមន្ត្រីម្នាក់របស់ អ៊ូម៉ារ ប៊ីន អាប់ឌុល អាហ្ស៊ីហ្ស៍ បានត្អូញត្អែរប្រាប់លោក។ អ៊ូម៉ារ ក៏សរសេរលិខិតទៅគាត់ថា៖ "ឱបងប្រុសអើយ! ចូររំលឹកដល់ភាពមិនចេះដេកលក់របស់អ្នកដែលនៅក្នុងនរក និងភាពអស់កល្បជានិច្ចនៅទីនោះ។ រឿងនេះនឹងធ្វើឱ្យលោកនឹកដល់ម្ចាស់របស់លោកទាំងពេលដេក និងពេលភ្ញាក់។ ចូរប្រយ័ត្នកុំឱ្យជើងរបស់លោកដើរខុសផ្លូវនេះ ព្រោះនោះនឹងក្លាយជាការបញ្ចប់នៃក្តីសង្ឃឹមរបស់លោក"។ នៅពេលមន្ត្រីនោះអានលិខិតចប់ គាត់ក៏ប្រញាប់ធ្វើដំណើរមកជួប អ៊ូម៉ារ។ អ៊ូម៉ារ សួរថា៖ "មានរឿងអ្វីបានជាអ្នកមកទីនេះ?" គាត់ឆ្លើយថា៖ "លិខិតរបស់លោកបានធ្វើឱ្យចិត្តខ្ញុំរង្គោះរង្គើ ខ្ញុំសូមស្បថនឹងអល់ឡោះថា ខ្ញុំនឹងមិនទទួលតំណែងណាមួយពីលោកទៀតឡើយ រហូតដល់ខ្ញុំជួបនឹងអល់ឡោះ"»។ ខាលីហ្វា ហារូន ក៏យំយ៉ាងខ្លាំងទៀត ហើយនិយាយថា៖ «សូមនិយាយបន្ថែមទៀត»។ គាត់និយាយថា៖ «ឱ អមៀរុល មូមិនីន! អាប់បាស ដែលជាពូរបស់ព្យាការី (ស.អ.វ) បានមកជួបលោក ហើយនិយាយថា៖ "ឱ រ៉សូល របស់អល់ឡោះ! សូមតែងតាំងខ្ញុំឱ្យកាន់តំណែងណាមួយផង"។ រ៉សូល (ស.អ.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ "ឱ អាប់បាស! ឱ ពូរបស់ព្យាការីអើយ! ការដែលអ្នកជួយសង្គ្រោះជីវិតមនុស្សម្នាក់ ប្រសើរជាងការកាន់តំណែងដែលអ្នកមិនអាចគ្រប់គ្រងបាន។ តំណែងគឺជាការសោកស្តាយនៅថ្ងៃបរលោក ដូច្នេះបើអ្នកអាចជៀសវាងពីការកាន់តំណែងបាន ចូរអ្នកធ្វើវាចុះ"»។ ខាលីហ្វា ហារូន ក៏យំ ហើយនិយាយថា៖ «សូមនិយាយបន្ថែមទៀត»។ គាត់និយាយថា៖ «ឱ មនុស្សដែលមានមុខមាត់ស្រស់ថ្លា! លោកគឺជាអ្នកដែលអល់ឡោះនឹងសួរនាំអំពីប្រជាជនទាំងនេះនៅថ្ងៃបរលោក។ បើលោកអាចការពារមុខមាត់នេះពីភ្លើងនរកបាន ចូរលោកធ្វើវាចុះ។ ចូរប្រយ័ត្នកុំឱ្យលោកចូលគេង និងភ្ញាក់ឡើងដោយមានចិត្តក្បត់នឹងប្រជាជនរបស់លោក ព្រោះរ៉សូល (ស.អ.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ "អ្នកណាក្បត់នឹងប្រជាជនរបស់ខ្លួន គេនឹងមិនបានហិតក្លិនឋានសួគ៌ឡើយ"»។ ខាលីហ្វា ហារូន ក៏យំកាន់តែខ្លាំង រហូតដល់ អាល់ហ្វូឌីល ឈប់និយាយ។ នៅពេលខាលីហ្វាដឹងខ្លួនវិញ លោកសួរថា៖ «តើអ្នកមានជំពាក់បំណុលគេដែរឬទេ?» អាល់ហ្វូឌីល ឆ្លើយថា៖ «បាទ មានបំណុលចំពោះម្ចាស់របស់ខ្ញុំ (អល់ឡោះ) ដែលទ្រង់មិនទាន់គិតគូរជាមួយខ្ញុំនៅឡើយ។ វិនាសហើយខ្ញុំ បើទ្រង់គិតគូរជាមួយខ្ញុំ ហើយវិនាសហើយខ្ញុំ បើទ្រង់មិនផ្តល់ហេតុផលឱ្យខ្ញុំ!»។ ខាលីហ្វាមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំចង់និយាយពីបំណុលមនុស្សលោក»។ គាត់តបថា៖ «ទេ! ម្ចាស់របស់ខ្ញុំមិនបានបញ្ជាឱ្យខ្ញុំធ្វើបែបនោះទេ ប៉ុន្តែទ្រង់បញ្ជាឱ្យខ្ញុំជឿលើសន្យារបស់ទ្រង់ និងគោរពតាមបញ្ជារបស់ទ្រង់។ អល់ឡោះមានបន្ទូលថា៖ {ហើយខ្ញុំមិនបានបង្កើតជីន និងមនុស្សមកដើម្បីអ្វីផ្សេងឡើយ ក្រៅពីដើម្បីគោរពសក្ការៈចំពោះខ្ញុំ។ ខ្ញុំមិនត្រូវការការផ្គត់ផ្គង់ពីពួកគេឡើយ ហើយខ្ញុំក៏មិនត្រូវការឱ្យពួកគេផ្តល់អាហារដល់ខ្ញុំដែរ។ ពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះ គឺជាអ្នកផ្តល់អាហារដ៏មហិមា និងជាអ្នកមានអំណាចដ៏មាំមួន}»។ ខាលីហ្វា ហារូន មានប្រសាសន៍ថា៖ «នេះមានមួយពាន់ឌីណារ ចូរអ្នកយកវាទៅចំណាយលើគ្រួសាររបស់អ្នក និងប្រើវាដើម្បីជួយដល់ការគោរពសក្ការៈចំពោះម្ចាស់របស់អ្នកចុះ វាជាទ្រព្យដែលហាឡាល (ត្រឹមត្រូវ)»។ គាត់ឆ្លើយថា៖ «ស៊ុបហានាល់ឡោះ! ខ្ញុំកំពុងណែនាំលោកឱ្យរកផ្លូវរួចផុតពីនរក ប៉ុន្តែលោកបែរជាអញ្ជើញខ្ញុំឱ្យទៅរកនរកវិញ!»។ បន្ទាប់មកគាត់ក៏ស្ងៀមស្ងាត់។ យើងក៏ដើរចេញពីផ្ទះគាត់។ នៅពេលដល់មាត់ទ្វារ យើងឮស្ត្រីម្នាក់ក្នុងផ្ទះគាត់និយាយថា៖ «ឱ លោកអើយ! លោកក៏ឃើញហើយថា យើងកំពុងជួបការលំបាកខ្លាំង បើលោកទទួលយកប្រាក់នោះ យើងអាចយកមកទិញអាហារហូបចុកបាន»។ គាត់ឆ្លើយទៅកាន់នាងថា៖ «ឧទាហរណ៍របស់ខ្ញុំ និងអ្នក គឺដូចជាក្រុមមនុស្សដែលមានអូដ្ឋមួយក្បាលដែលពួកគេស៊ីចំណីពីកម្លាំងពលកម្មរបស់វា។ នៅពេលវាចាស់ និងអស់សមត្ថភាពធ្វើការ ពួកគេក៏សម្លាប់វាដើម្បីយកសាច់មកស៊ី»។ នៅពេលខាលីហ្វា ហារូន បានឮដូច្នេះ លោកក៏និយាយថា៖ «ឱ ហ្វាឌីល! នាំយើងចូលទៅជួបគាត់ម្តងទៀតទៅ ប្រហែលជាគាត់នឹងទទួលយកប្រាក់នេះ»។ យើងចូលទៅម្តងទៀត ប៉ុន្តែគាត់មិនដឹងខ្លួនឡើយ គាត់បានចេញទៅអង្គុយលើដំបូលផ្ទះនៅលើដីខ្សាច់។ ខាលីហ្វាទៅអង្គុយក្បែរគាត់ ហើយព្យាយាមនិយាយជាមួយគាត់ ប៉ុន្តែគាត់មិនឆ្លើយតបឡើយ។ បន្ទាប់មកមានទាសីស្បែកខ្មៅម្នាក់ចេញមកនិយាយថា៖ «ឱ លោកអើយ! លោកបានរំខានដល់លោកគ្រូពេញមួយយប់ហើយ សូមលោកត្រឡប់ទៅវិញចុះ សូមអល់ឡោះមេត្តាលោក»។ នៅពេលយើងចេញមក ខាលីហ្វា ហារូន បាននិយាយទៅកាន់ខ្ញុំថា៖ «ប្រសិនបើអ្នកចង់ណែនាំខ្ញុំឱ្យស្គាល់នរណាម្នាក់ ចូរណែនាំអ្នកដូចជាបុគ្គលនេះចុះ ព្រោះថ្ងៃនេះគាត់គឺជាមេដឹកនាំនៃមូស្លីមទាំងឡាយ»។ ចំណែកក្រុមទីបីនៃមេដឹកនាំ គឺពួកគេភាគច្រើនមានចិត្តរឹងរូស និងមានមហិច្ឆតាដែលពិបាកគ្រប់គ្រង។ ពួកគេជ្រើសរើសយកភាពរីករាយនៃពិភពលោកជាជាងកិច្ចការសាសនា។ ការឃើញពួកគេដោយផ្ទាល់ភ្នែក គឺគ្រប់គ្រាន់ហើយដោយមិនចាំបាច់ស្តាប់ដំណឹងពីពួកគេឡើយ។ យើងបានបញ្ចប់ការសរសេរកិតាបនេះតាមអ្វីដែលយើងចង់បាន ហើយយើងបានបញ្ចូលនូវអ្វីដែលយើងមានបំណង។ យើងបានបង្ហាញនូវអ្វីដែលយើងបានសន្យា បន្ទាប់ពីបានពន្យល់វាឱ្យច្បាស់លាស់។ នេះគឺជាសមត្ថភាពដ៏តិចតួចរបស់យើង។ ខ្ញុំសូមប្រគល់ខ្លួនជូនអល់ឡោះ ខ្ញុំសូមជំនួយពីទ្រង់ ទ្រង់គឺជាអ្នកគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ខ្ញុំ ហើយទ្រង់គឺជាអ្នកការពារដ៏ល្អបំផុត។ ការសរសើរទាំងឡាយគឺជារបស់អល់ឡោះ ម្ចាស់នៃពិភពលោកទាំងឡាយ សូមឱ្យការសរសើរដ៏ច្រើន និងពរជ័យរបស់ទ្រង់បានទៅលើមេដឹកនាំរបស់យើង គឺមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ដែលជាព្យាការីចុងក្រោយ និងទៅលើគ្រួសាររបស់លោក និងសហការីរបស់លោកទាំងអស់។