នីហាយ៉ាត អាល់-រ៉ុតបះ (ការត្រួតពិនិត្យសង្គមក្នុងឥស្លាម)

ដោយព្រះនាមនៃអល់ឡោះដ៏មេត្តាប្រណីបំផុត។ លទ្ធផលល្អគឺសម្រាប់អ្នកដែលកោតខ្លាចអល់ឡោះ ហើយគ្មានការឈ្លានពានណាមួយឡើយ លើកលែងតែចំពោះពួកអ្នកដែលបំពាន។ សូមអល់ឡោះប្រទានពរជ័យ និងសេចក្តីសុខសាន្តយ៉ាងច្រើនក្រៃលែងដល់ព្យាការីមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) គ្រួសារ និងសហការីរបស់លោក។ លោក មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ីន បាសាម អាល់មូហតាស៊ីប បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ខ្ញុំសូមសរសើរដល់អល់ឡោះ ដែលការសរសើរទាំងអស់គឺជារបស់ទ្រង់ គ្រប់ពរជ័យគឺមកពីទ្រង់ ការណែនាំគឺតាមរយៈទ្រង់ ហើយគុណធម៌គឺមកពីទ្រង់។ សូមការសរសើរ និងសេចក្តីសុខសាន្តដល់បុគ្គលដ៏ប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមការបង្កើតរបស់ទ្រង់ ហើយយើងសូមជំនួយពីទ្រង់។ អល់ឡោះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿គឺពួកអ្នកដែលយើងបានផ្តល់អំណាចឱ្យពួកគេនៅលើផែនដី ពួកគេបានប្រតិបត្តិសឡាត បានបង់ហ្សាកាត់ បានប្រើប្រាស់ឱ្យធ្វើអំពើល្អ និងបានហាមឃាត់ពីអំពើអាក្រក់ ហើយលទ្ធផលនៃកិច្ចការទាំងអស់គឺអាស្រ័យទៅលើអល់ឡោះ﴾ [ស៊ូរ៉ាត់ អាល់ហាច៖ ៤១]។ ទ្រង់បានបញ្ជាឱ្យធ្វើបែបនេះដោយមានសមត្ថភាព និងលទ្ធភាពក្នុងការអនុវត្ត ក៏ដូចជាការប្រើប្រាស់ឱ្យធ្វើអំពើល្អផងដែរ។ ព្រមទាំងការពិនិត្យមើលស្ថានភាពនៃទីផ្សារក្នុងការជួញដូររបស់ពួកគេ ការពិនិត្យមើលជញ្ជីងរបស់ពួកគេ ការបោកប្រាស់ និងការតាមដានរាល់កិច្ចការដែលពួកគេកំពុងអនុវត្ត។ អល់ឡោះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿វិនាសកម្មដល់ពួកអ្នកដែលកេងប្រវ័ញ្ច (ក្នុងការថ្លឹង និងវាស់វែង)។ គឺពួកអ្នកដែលនៅពេលពួកគេវាស់វែងពីមនុស្សដទៃ ពួកគេទាមទារឱ្យពេញលេញ។ ហើយនៅពេលពួកគេវាស់វែង ឬថ្លឹងឱ្យគេ ពួកគេធ្វើឱ្យខ្វះខាត﴾ [ស៊ូរ៉ាត់ អាល់មូថហ្វហ្វីន៖ ១-៣]។ ហើយទ្រង់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានមានបន្ទូលរៀបរាប់ពីព្យាការី ស៊ូអៃប៍ (សូមសេចក្តីសុខសាន្តកើតមានដល់លោក) ថា៖ ﴿ឱប្រជាជនរបស់ខ្ញុំអើយ! ចូរវាស់វែងឱ្យពេញលេញ និងថ្លឹងឱ្យត្រឹមត្រូវដោយយុត្តិធម៌ ហើយកុំកេងប្រវ័ញ្ចរបស់របររបស់មនុស្សដទៃ ហើយកុំដើរធ្វើឱ្យខូចខាតនៅលើផែនដីដោយការបង្កអំពើទុច្ចរិត﴾ [ស៊ូរ៉ាត់ ហ៊ូដ៖ ៨៥]។ ខ្ញុំបានឃើញអ្នកនិពន្ធជំនាន់មុនៗបានលើកឡើងពីចំណុចជាច្រើនដែលចាំបាច់ និងមានប្រយោជន៍ ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនឃើញមាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេបានលើកឡើងពីអ្វីដែលគួរតែត្រូវបានរៀបរាប់អំពីការកេងប្រវ័ញ្ច ការបោកប្រាស់ ការក្បត់ក្នុងចំណោមមនុស្សក្នុងការជួញដូរ និងការទិញលក់ ការដាស់តឿនអំពីបញ្ហានេះ និងការព្រមានពីវាឡើយ។ ដូច្នេះ ខ្ញុំចង់តែងសៀវភៅមួយក្បាលអំពីបញ្ហានេះ ដោយរៀបរាប់ពីប្រភេទផ្សេងៗនៃអំពើទាំងនោះតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ដោយសង្ឃឹមថានឹងទទួលបានរង្វាន់ពីអល់ឡោះ។ ខ្ញុំបានបែងចែកវាជាជំពូកៗ ដោយក្នុងមួយជំពូកៗខ្ញុំរៀបរាប់ពីអ្វីដែលពាក់ព័ន្ធនឹងគ្នា។ ការសម្រេចជោគជ័យគឺអាស្រ័យលើអល់ឡោះ។ * បញ្ជីជំពូក លោក ស៊ៃឃ៍ អ៊ីម៉ាំ អាប់ឌុលរ៉ះម៉ាន ប៊ីន ណាសរ៍ ប៊ីន អាប់ឌុលឡោះ អាល់ស៊ីហ្សារី បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ខ្ញុំសូមសរសើរអល់ឡោះចំពោះពរជ័យដែលទ្រង់បានប្រទានឱ្យ ហើយខ្ញុំសូមជំនួយពីទ្រង់ក្នុងអ្វីដែលទ្រង់បានតម្រូវ។ ខ្ញុំសូមធ្វើសក្ខីភាពថា គ្មានព្រះណាផ្សេងក្រៅពីអល់ឡោះឡើយ ទ្រង់មានតែមួយ គ្មានដៃគូសម្រាប់ទ្រង់ឡើយ ទ្រង់ជាអ្នកខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត។ ហើយខ្ញុំសូមធ្វើសក្ខីភាពថា មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) គឺជាបាវបម្រើរបស់ទ្រង់ និងជារ៉សូលរបស់ទ្រង់ ជាព្យាការីដ៏ថ្លៃថ្លា។ សូមអល់ឡោះប្រទានពរដល់លោក គ្រួសារ និងសហការីរបស់លោក។ បន្ទាប់មក៖ មានអ្នកដែលបានស្នើសុំឱ្យខ្ញុំ ដែលត្រូវបានតែងតាំងឱ្យកាន់តំណែង "ហ៊ីសបះ" (ការត្រួតពិនិត្យទីផ្សារ) និងទទួលខុសត្រូវលើផលប្រយោជន៍របស់ប្រជាជន និងការពិនិត្យមើលស្ថានភាពនៃទីផ្សារ និងជីវភាពរស់នៅរបស់ពួកគេ ឱ្យខ្ញុំចងក្រងសៀវភៅសង្ខេបមួយដែលគ្រប់គ្រាន់អំពីវិធីសាស្ត្រនៃការត្រួតពិនិត្យទីផ្សារតាមបែបបទសាសនា ដើម្បីជាគោលការណ៍សម្រាប់គោលនយោបាយរបស់គាត់។ ខ្ញុំបានឆ្លើយតបតាមសំណើរបស់គាត់ ដោយសង្ខេបមិនឱ្យវែងឆ្ងាយពេក ដោយបញ្ចូលនូវរឿងរ៉ាវ និងកំណត់ត្រាផ្សេងៗ។ ខ្ញុំបានដាស់តឿននៅក្នុងសៀវភៅនេះអំពីការបោកប្រាស់ក្នុងការលក់ដូរ ការបោកបញ្ឆោតរបស់ម្ចាស់សិប្បកម្ម ការលាតត្រដាងអាថ៌កំបាំងដែលពួកគេលាក់បាំង ដោយសង្ឃឹមថានឹងទទួលបានរង្វាន់ពីអល់ឡោះនៅថ្ងៃជំនុំជម្រះ។ ខ្ញុំបានរៀបរាប់ពីមុខរបរល្បីៗដោយមិនរៀបរាប់ពីមុខរបរផ្សេងទៀត ដោយសារតែភាពចាំបាច់របស់វា។ ខ្ញុំបានដាក់ឈ្មោះសៀវភៅនេះថា៖ «នីហាយ៉ាតុល់ រ៉ូតបះ ហ្វី តលប៊ីល ហ៊ីសបះ» (កម្រិតខ្ពស់បំផុតក្នុងការស្វែងរកការត្រួតពិនិត្យទីផ្សារ)។ ការសម្រេចជោគជ័យរបស់ខ្ញុំគឺអាស្រ័យលើអល់ឡោះតែប៉ុណ្ណោះ ខ្ញុំសូមពឹងផ្អែកលើទ្រង់ ហើយខ្ញុំសូមវិលត្រឡប់ទៅរកទ្រង់វិញ។ ជំពូកទី ១៖ អំពីលក្ខខណ្ឌដែលចាំបាច់សម្រាប់អ្នកត្រួតពិនិត្យទីផ្សារ (មូហតាស៊ីប) និងអ្វីដែលគួរអនុវត្ត។ ជំពូកទី ២៖ ការពិនិត្យមើលទីផ្សារ និងផ្លូវថ្នល់។ ជំពូកទី ៣៖ អ្នកដុតនំ។ ជំពូកទី ៤៖ អ្នកលក់ទឹក និងការបោកប្រាស់របស់ពួកគេ។ ជំពូកទី ៥៖ អ្នកលក់ដូរ និងការបោកប្រាស់របស់ពួកគេ។ ជំពូកទី ៦៖ អ្នកលក់សាច់ចៀម ពពែ និងអូដ្ឋ និងការបោកប្រាស់របស់ពួកគេ។ ជំពូកទី ៧៖ អ្នកអាំងសាច់។ ជំពូកទី ៨៖ អ្នកធ្វើម្ហូបហារីស (ម្ហូបបុរាណ)។ ជំពូកទី ៩៖ អ្នកធ្វើនំហ្សាល់ប៊ីយ៉ា។ ជំពូកទី ១០៖ អ្នកលក់ក្បាលសត្វ និងការបោកប្រាស់របស់ពួកគេ។ ជំពូកទី ១១៖ អ្នកចម្អិនម្ហូប និងការបោកប្រាស់របស់ពួកគេ។ ជំពូកទី ១២៖ អ្នកលក់បង្អែម និងការបោកប្រាស់របស់ពួកគេ។ ជំពូកទី ១៣៖ អ្នកធ្វើម្ហូបហារីសពីផ្លែត្មាត និងម្ហូបសណ្តែក។ ជំពូកទី ១៤៖ អ្នកលក់សណ្តែក។ ជំពូកទី ១៥៖ អ្នកលក់ត្រី។ ជំពូកទី ១៦៖ អ្នកលក់ត្រីតូចៗ និងអំបិល។ ជំពូកទី ១៧៖ អ្នកចៀនត្រី។ ជំពូកទី ១៨៖ អ្នកចាប់បក្សី និងសត្វស្លាប។ ជំពូកទី ១៩៖ អ្នកកិនម្សៅ និងការបោកប្រាស់របស់ពួកគេ។ ជំពូកទី ២០៖ អ្នកដុតនំ និងកូនជាងរបស់ពួកគេ។ ជំពូកទី ២១៖ អំពីអុស និងអ្នកលក់អុស។ ជំពូកទី ២២៖ អំពីដើមត្រែង និងអ្នកលក់ត្រែង។ ជំពូកទី ២៣៖ អំពីម្នាងសិលា និងអ្នកលក់ម្នាងសិលា។ ជំពូកទី ២៤៖ អំពីកំបោរ និងអ្នកលក់កំបោរ។ ជំពូកទី ២៥៖ អំពីបន្ទប់ទឹកសាធារណៈ (ហាំម៉ាម) គុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិរបស់វា និងអ្វីដែលចាំបាច់សម្រាប់អ្នកថែរក្សា អ្នកកោរសក់ និងអ្នកដុតភ្លើង។ ជំពូកទី ២៧៖ អំពីអ្នកធ្វើសៀវភៅ។ ជំពូកទី ២៨៖ អំពីអ្នកលក់សូត្រ។ ជំពូកទី ២៩៖ អំពីអ្នកលក់កប្បាស និងអ្នកកែច្នៃកប្បាស។ ជំពូកទី ៣០៖ អំពីអ្នកលក់មួក និងការបោកប្រាស់របស់ពួកគេ។ ជំពូកទី ៣១៖ អំពីការដេរ និងជាងកាត់ដេរ និងការបោកប្រាស់របស់ពួកគេ។ ជំពូកទី ៣២៖ អំពីឈ្មួញកណ្តាលលក់ក្រណាត់។ ជំពូកទី ៣៣៖ អំពីក្រណាត់ និងអ្នកលក់ក្រណាត់។ ជំពូកទី ៣៤៖ អំពីអ្នកបោកគក់។ ជំពូកទី ៣៥៖ អំពីអ្នកធ្វើឱ្យក្រណាត់ស និងអ្នកលាងសម្អាត។ ជំពូកទី ៣៦៖ អំពីអ្នកប៉ាក់។ ជំពូកទី ៣៧៖ អំពីអ្នកជួសជុលក្រណាត់ និងការបោកប្រាស់របស់ពួកគេ។ ជំពូកទី ៣៨៖ អំពីឱសថការី និងឱសថ។ ជំពូកទី ៣៩៖ អំពីភេសជ្ជៈ និងថ្នាំលាយ និងអ្វីដែលពាក់ព័ន្ធ។ ជំពូកទី ៤០៖ អំពីទឹកអប់ និងអ្នកលក់ទឹកអប់។ ជំពូកទី ៤១៖ អំពីអ្នកប្តូរប្រាក់។ ជំពូកទី ៤២៖ អំពីជាងមាស និងការធ្វើគ្រឿងអលង្ការ។ ជំពូកទី ៤៣៖ អំពីគ្រូពេទ្យ និងអ្នកវះកាត់។ ជំពូកទី ៤៤៖ អំពីគ្រូពេទ្យភ្នែក និងថ្នាំលាបភ្នែក។ ជំពូកទី ៤៥៖ អំពីអ្នកជំនាញឆ្អឹង។ ជំពូកទី ៤៦៖ អំពីអ្នកជំនាញរបួស។ ជំពូកទី ៤៧៖ អំពីពេទ្យសត្វ។ ជំពូកទី ៤៨៖ អំពីអ្នកជ្រលក់ពណ៌សូត្រ និងអំបោះ។ ជំពូកទី ៤៩៖ អំពីអ្នកធ្វើស្បែកជើង។ ជំពូកទី ៥០៖ អំពីអ្នកធ្វើស្បែកជើង និងស្បែកជើងកវែង។ ជំពូកទី ៥១៖ អំពីការធ្វើប្រអប់។ ជំពូកទី ៥២៖ អំពីការធ្វើដប។ ជំពូកទី ៥៣៖ អំពីអ្នកលក់គ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងចំណីសត្វ។ ជំពូកទី ៥៤៖ អំពីការធ្វើភេសជ្ជៈ។ ជំពូកទី ៥៥៖ អំពីអ្នកត្បាញ និងអ្នកលក់សូត្រ។ ជំពូកទី ៥៦៖ អំពីអ្នកលក់ទំនិញ និងការបោកប្រាស់របស់ពួកគេ។ ជំពូកទី ៥៧៖ អំពីគ្រឿងទេស និងអ្នកលក់គ្រឿងទេស។ ជំពូកទី ៥៨៖ អំពីល្ង និងអ្នកលក់ល្ង។ ជំពូកទី ៥៩៖ អំពីឈើ និងអ្នកលក់ឈើ។ ជំពូកទី ៦០៖ អំពីអ្នកធ្វើជ័រ។ ជំពូកទី ៦១៖ អំពីជាងដែក។ ជំពូកទី ៦២៖ អំពីអ្នកធ្វើដែកគោល និងការបោកប្រាស់របស់ពួកគេ។ ជំពូកទី ៦៣៖ អំពីជាងស្ពាន់ និងអ្នករលាយស្ពាន់។ ជំពូកទី ៦៤៖ អំពីជាងឈើ ជាងសំណង់ កម្មករ និងអ្នកកាត់ឈើ។ ជំពូកទី ៦៥៖ អំពីជាងឈើធ្វើទ្វារ។ ជំពូកទី ៦៦៖ អំពីជាងឈើធ្វើទូក។ ជំពូកទី ៦៧៖ អំពីអ្នកលក់ទាសករ។ ជំពូកទី ៦៨៖ អំពីអ្នកលក់សត្វពាហនៈ។ ជំពូកទី ៦៩៖ អំពីអ្នកធ្វើឡដុតនំ និងការបោកប្រាស់របស់ពួកគេ។ ជំពូកទី ៧០៖ អំពីឈ្មួញកណ្តាលអចលនទ្រព្យ។ ជំពូកទី ៧១៖ អំពីការវាយតម្លៃទូក។ ជំពូកទី ៧២៖ អំពីអ្នកលក់គ្រឿងស្មូន។ ជំពូកទី ៧៣៖ អំពីអ្នកធ្វើឆ្នាំងដី។ ជំពូកទី ៧៤៖ អំពីជាងកញ្ចក់ និងការបោកប្រាស់របស់ពួកគេ។ ជំពូកទី ៧៥៖ អំពីគ្រូបង្រៀនក្មេងប្រុស និងក្មេងស្រី។ ជំពូកទី ៧៦៖ អំពីជាងលាបពណ៌ និងការបោកប្រាស់របស់ពួកគេ។ ជំពូកទី ៧៧៖ អំពីអ្នកដឹកជញ្ជូន។ ជំពូកទី ៧៨៖ អំពីជាងចម្លាក់ និងអ្នកធ្វើការជាមួយដី។ ជំពូកទី ៧៩៖ អំពីអ្នកសម្អាតកាកសំណល់ និងអ្នកដឹកជញ្ជូន។ ជំពូកទី ៨០៖ អំពីការធ្វើតម្រង និងការធ្វើតម្រងសក់។ ជំពូកទី ៨១៖ អំពីអ្នកជីកផ្នូរ។ ជំពូកទី ៨២៖ អំពីអ្នកចម្លងសៀវភៅ និងអ្នកក្លែងបន្លំ។ ជំពូកទី ៨៣៖ អំពីអ្នកសរសេរលិខិតនៅតាមផ្លូវ។ ជំពូកទី ៨៤៖ អំពីអ្នកសរសេរកិច្ចសន្យា។ ជំពូកទី ៨៥៖ អំពីតំណាងនៅតុលាការ និងការបោកបញ្ឆោតរបស់ពួកគេ។ ជំពូកទី ៨៦៖ អំពីលូទឹក និងផលប៉ះពាល់របស់វា។ ជំពូកទី ៨៧៖ អំពីការជួសជុលវិហារឥស្លាម។ ជំពូកទី ៨៨៖ អំពីអ្នកអានគម្ពីរគម្ពីរគួរអាននៅមុខសព។ ជំពូកទី ៨៩៖ អំពីអ្នកលាងសព។ ជំពូកទី ៩០៖ អំពីការត្រួតពិនិត្យ និងការឃ្លាំមើល។ ជំពូកទី ៩១៖ អំពីអ្នកចម្អិនម្ហូបសម្រាប់ពិធីជប់លៀង។ ជំពូកទី ៩២៖ អំពីការស្គាល់ជញ្ជីង។ ជំពូកទី ៩៣៖ អំពីការស្គាល់រង្វាស់។ ជំពូកទី ៩៤៖ អំពីការស្គាល់ទម្ងន់មាស និងប្រាក់។ ជំពូកទី ៩៥៖ អំពីការស្គាល់ទម្ងន់រ៉ត (ឯកតារង្វាស់) និងកង់តារ (ឯកតារង្វាស់)។ ជំពូកទី ៩៦៖ អំពីការស្គាល់រង្វាស់អាកសាត។ ជំពូកទី ៩៧៖ អំពីអ្នកកិនប្រេង និងការបោកប្រាស់របស់ពួកគេ។ ជំពូកទី ៩៨៖ អំពីចំបើង និងអ្នកលក់ចំបើង។ ជំពូកទី ៩៩៖ អំពីស្មៅ និងអ្នកលក់ស្មៅ។ ជំពូកទី ១០០៖ អំពីកម្រាល និងការផលិតរបស់វា។ ជំពូកទី ១០១៖ អំពីអ្នកផលិតក្រម៉ា សូត្រ និងកន្សែង។ ជំពូកទី ១០២៖ អំពីកន្ទេល។ ជំពូកទី ១០៣៖ អ

ជំពូកទីមួយ ស្ដីពីលក្ខខណ្ឌចាំបាច់សម្រាប់អ្នកទទួលបន្ទុកត្រួតពិនិត្យ (អាល់-មូហតាស៊ីប) និងការអនុវត្តនូវអ្វីដែលត្រូវបានលើកទឹកចិត្ត សូមដឹងចុះ សូមអល់ឡោះប្រទានពរដល់អ្នក! ដោយសារការត្រួតពិនិត្យ (អាល់-ហ៊ីសបះ) គឺជាការប្រើប្រាស់ឱ្យធ្វើអំពើល្អ ការហាមឃាត់អំពើអាក្រក់ និងការសម្រុះសម្រួលរវាងមនុស្សម្នា ដូច្នេះចាំបាច់ណាស់ដែលអ្នកត្រួតពិនិត្យ (អាល់-មូហតាស៊ីប) ត្រូវតែជាអ្នកចេះដឹងផ្នែកហ្វិកហ៍ហ៍ (នីតិសាស្ត្រឥស្លាម) និងយល់ដឹងពីច្បាប់នៃសាសនា ដើម្បីឱ្យគាត់ដឹងថាអ្វីដែលគាត់ត្រូវប្រើឱ្យធ្វើ និងអ្វីដែលគាត់ត្រូវហាមឃាត់។ ព្រោះថា អ្វីដែលល្អគឺអ្វីដែលសាសនាបានកំណត់ថាជាអំពើល្អ ហើយអ្វីដែលអាក្រក់គឺអ្វីដែលសាសនាបានកំណត់ថាជាអំពើអាក្រក់។ គ្មានកន្លែងសម្រាប់បញ្ញាស្មារតីក្នុងការកំណត់អំពើល្អ និងអំពើអាក្រក់ឡើយ ក្រៅពីគម្ពីររបស់អល់ឡោះ និងស៊ូណាន់ន់របស់ព្យាការីរបស់ទ្រង់ (ស.ល.វ)។ អ្នកល្ងង់ខ្លៅខ្លះអាចយល់ថាអ្វីដែលល្អតាមបញ្ញារបស់ខ្លួន ខណៈដែលសាសនាបានកំណត់ថាវាជាអំពើអាក្រក់ ដូច្នេះគាត់ក៏ប្រព្រឹត្តនូវអ្វីដែលត្រូវបានហាមឃាត់ដោយមិនដឹងខ្លួន។ ដោយហេតុនេះហើយ ទើបការស្វែងរកចំណេះដឹងគឺជាកាតព្វកិច្ចសម្រាប់មូស្លីមគ្រប់រូប ដូចដែលព្យាការី (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍។ រឿងដំបូងដែលចាំបាច់សម្រាប់អ្នកត្រួតពិនិត្យ គឺត្រូវអនុវត្តតាមអ្វីដែលខ្លួនបានដឹង ហើយពាក្យសម្តីរបស់គាត់មិនត្រូវផ្ទុយពីសកម្មភាពរបស់គាត់ឡើយ។ អល់ឡោះ (ស.វ) បានមានបន្ទូលស្តីបន្ទោសអ្នកប្រាជ្ញនៃកូនចៅអ៊ីស្រាអែលថា៖ ﴿តើពួកអ្នកប្រើប្រាស់ឱ្យមនុស្សម្នាធ្វើអំពើល្អ ប៉ុន្តែពួកអ្នកបែរជាភ្លេចខ្លួនឯងទៅវិញឬ?﴾ (អាល់-បាករ៉ោះ៖ ៤៤)។ មានរាយការណ៍ពី អានាស ប៊ីន ម៉ាលិក (រ.ដ) ថា ព្យាការី (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅរាត្រីដែលខ្ញុំត្រូវបាននាំទៅធ្វើដំណើរ (អ៊ីស្រា) ខ្ញុំបានឃើញបុរសមួយក្រុមដែលបបូរមាត់របស់ពួកគេត្រូវបានកាត់ដោយកន្ត្រៃភ្លើង។ ខ្ញុំបានសួរថា៖ តើពួកគេជានរណាឱ ជីព្រីល? គាត់ឆ្លើយថា៖ ពួកគេគឺជាអ្នកទេសនានៃសហគមន៍របស់អ្នក ដែលប្រើប្រាស់ឱ្យមនុស្សធ្វើអំពើល្អ ប៉ុន្តែពួកគេបែរជាភ្លេចខ្លួនឯង»។ អល់ឡោះ (ស.វ) បានមានបន្ទូលអំពីព្យាការី ស៊ូអៃប៍ (អ.ស) នៅពេលដែលគាត់ហាមឃាត់ប្រជាជនរបស់គាត់កុំឱ្យកេងប្រវ័ញ្ចជញ្ជីង និងរង្វាស់ថា៖ ﴿ហើយខ្ញុំមិនចង់ប្រឆាំងនឹងពួកអ្នក ទៅធ្វើអ្វីដែលខ្ញុំបានហាមឃាត់ពួកអ្នកនោះឡើយ។ ខ្ញុំគ្រាន់តែចង់ធ្វើការកែទម្រង់តាមលទ្ធភាពដែលខ្ញុំអាចធ្វើបានប៉ុណ្ណោះ﴾ (ហ៊ូដ៖ ៨៨)។ អ្នកត្រួតពិនិត្យមិនត្រូវដូចអ្វីដែល អ៊ីបនូ ហាំម៉ាម អައް-សាលូលី បានពោលនោះទេ៖ (នៅពេលពួកគេឡើងថ្លែងការណ៍ ពួកគេនិយាយបានយ៉ាងល្អ... ប៉ុន្តែពាក្យសម្តីដ៏ល្អនោះ ត្រូវបានផ្ទុយដោយសកម្មភាពរបស់ពួកគេ) (ពួកគេស្តីបន្ទោសពិភពលោកនេះដល់យើង ខណៈដែលពួកគេកំពុងតែស្រេកឃ្លានវា... រហូតដល់គ្មានអ្វីសេសសល់សម្រាប់អ្នកដទៃ) អ្នកម្នាក់ទៀតបានពោលថា៖ (កុំហាមឃាត់អំពើមួយ ហើយអ្នកបែរជាប្រព្រឹត្តដូចវា... វាគឺជាភាពអាម៉ាស់ដ៏ធំធេងសម្រាប់អ្នក ប្រសិនបើអ្នកធ្វើវា) ចាំបាច់សម្រាប់អ្នកត្រួតពិនិត្យ ត្រូវតែមានចេតនាទាំងពាក្យសម្តី និងសកម្មភាពដើម្បីស្វែងរកការពេញចិត្តពីអល់ឡោះ (ត.អ) តែមួយគត់ ដោយមានភាពស្មោះត្រង់ និងបរិសុទ្ធក្នុងចិត្ត មិនឱ្យមានការអួតអាង ឬការប្រកួតប្រជែងឡើយ។ គាត់ត្រូវជៀសវាងការប្រជែងជាមួយអ្នកដទៃ និងការអួតអាងជាមួយមនុស្សក្នុងកម្រិតដូចគ្នា ដើម្បីឱ្យអល់ឡោះប្រទាននូវការទទួលយក និងជោគជ័យដល់គាត់ ហើយដាក់ភាពកោតខ្លាច និងភាពថ្លៃថ្នូរក្នុងចិត្តមនុស្សម្នាឱ្យគោរពតាមពាក្យសម្តីរបស់គាត់។ ព្យាការី (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលធ្វើឱ្យអល់ឡោះពេញចិត្តដោយការមិនខ្វល់ពីការខឹងសម្បាររបស់មនុស្ស អល់ឡោះនឹងការពារគាត់ពីអំពើអាក្រក់របស់ពួកគេ។ អ្នកណាដែលធ្វើឱ្យមនុស្សពេញចិត្តដោយការធ្វើឱ្យអល់ឡោះខឹង អល់ឡោះនឹងប្រគល់គាត់ទៅឱ្យមនុស្សទាំងនោះ។ អ្នកណាដែលធ្វើល្អរវាងខ្លួនគាត់ និងអល់ឡោះ អល់ឡោះនឹងធ្វើឱ្យអ្វីៗរវាងគាត់ និងមនុស្សម្នាក្លាយជាល្អ។ អ្នកណាដែលកែលម្អចិត្តគំនិតខាងក្នុង អល់ឡោះនឹងកែលម្អសកម្មភាពខាងក្រៅរបស់គាត់ ហើយអ្នកណាដែលធ្វើការដើម្បីថ្ងៃបរលោក អល់ឡោះនឹងគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់កិច្ចការលោកិយរបស់គាត់»។ គេបានរៀបរាប់ថា តូកតេគីន (Tughtakin) ស៊ុលតង់នៃទីក្រុងដាម៉ាស បានស្វែងរកអ្នកត្រួតពិនិត្យម្នាក់។ គេបានណែនាំអ្នកប្រាជ្ញម្នាក់ដល់គាត់ ហើយគាត់ក៏បញ្ជាឱ្យនាំខ្លួនបុរសនោះមក។ នៅពេលឃើញបុរសនោះ ស៊ុលតង់បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំបានតែងតាំងអ្នកឱ្យត្រួតពិនិត្យលើមនុស្សម្នា ក្នុងការប្រើប្រាស់ឱ្យធ្វើអំពើល្អ និងហាមឃាត់អំពើអាក្រក់»។ បុរសនោះឆ្លើយថា៖ «ប្រសិនបើដូច្នោះមែន សូមក្រោកចេញពីកម្រាលនេះ ហើយយកខ្នើយដែលនៅពីក្រោយខ្នងអ្នកចេញ ព្រោះវាធ្វើពីសូត្រ ហើយសូមដោះចិញ្ចៀនពីម្រាមដៃរបស់អ្នកចេញ ព្រោះវាធ្វើពីមាស។ ព្រោះព្យាការី (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍អំពីមាស និងសូត្រថា៖ វត្ថុទាំងពីរនេះត្រូវបានហាមឃាត់សម្រាប់បុរសនៃសហគមន៍របស់ខ្ញុំ ប៉ុន្តែវាអនុញ្ញាតសម្រាប់ស្ត្រី»។ ស៊ុលតង់ក៏ក្រោកចេញពីកម្រាល បញ្ជាឱ្យយកខ្នើយចេញ និងដោះចិញ្ចៀនចេញ ហើយនិយាយថា៖ «ខ្ញុំបានប្រគល់ភារកិច្ចត្រួតពិនិត្យកិច្ចការប៉ូលិសឱ្យអ្នកហើយ»។ គេនិយាយថា គ្មានអ្នកត្រួតពិនិត្យណាម្នាក់ដែលមនុស្សម្នាគោរពកោតខ្លាចដូចគាត់ឡើយ។ អ្នកត្រួតពិនិត្យគួរតែជាអ្នកដែលខ្ជាប់ខ្ជួនក្នុងការអនុវត្តស៊ូណាន់ន់របស់ព្យាការី (ស.ល.វ) ដូចជាការកាត់ពុកមាត់ ការដករោមក្លៀក ការកោររោមប្រដាប់ភេទ និងការកាត់ក្រចក រួមជាមួយនឹងការបំពេញកាតព្វកិច្ច និងកិច្ចការចាំបាច់នានា ព្រោះវាជួយបង្កើនការគោរព និងជៀសផុតពីការរិះគន់លើសាសនារបស់គាត់។ គេបានរៀបរាប់ថា មានបុរសម្នាក់បានចូលជួបស៊ុលតង់ ម៉ាមូដ ដើម្បីសុំធ្វើជាអ្នកត្រួតពិនិត្យ ប៉ុន្តែស៊ុលតង់ឃើញពុកមាត់របស់គាត់វែងរហូតបិទមាត់ និងសម្លៀកបំពាក់អូសដី គាត់ក៏និយាយថា៖ «ឱលោកគ្រូ! ចូរទៅត្រួតពិនិត្យខ្លួនឯងសិនចុះ រួចសឹមត្រឡប់មកសុំត្រួតពិនិត្យលើមនុស្សម្នាវិញ»។ អ្នកត្រួតពិនិត្យគួរតែមានចរិតទន់ភ្លន់ក្នុងពាក្យសម្តី ទឹកមុខញញឹមស្រស់ស្រាយ និងមានសីលធម៌ល្អនៅពេលប្រើប្រាស់ ឬហាមឃាត់មនុស្សម្នា ព្រោះវាមានប្រសិទ្ធភាពជាងក្នុងការទាក់ទាញចិត្ត និងសម្រេចគោលដៅ។ អល់ឡោះ (ត.អ) បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ប្រសិនបើអ្នកជាមនុស្សកាចសាហាវ និងមានចិត្តរឹងរូស ពួកគេនឹងរត់ចេញពីជុំវិញអ្នកជាមិនខាន﴾ (អាល់-អ៊ិមរ៉ន៖ ១៥៩)។ គេបានរៀបរាប់ថា មានបុរសម្នាក់បានចូលជួបអាល់-ម៉ាមូន ហើយបានប្រើប្រាស់ឱ្យគាត់ធ្វើអំពើល្អ និងហាមឃាត់អំពើអាក្រក់ដោយប្រើពាក្យសម្តីដ៏ខ្លាំងក្លា។ អាល់-ម៉ាមូន បាននិយាយទៅកាន់គាត់ថា៖ «ឱបុរសនេះ! អល់ឡោះបានបញ្ជាឱ្យអ្នកដែលប្រសើរជាងអ្នក ឱ្យប្រើពាក្យទន់ភ្លន់ទៅកាន់អ្នកដែលអាក្រក់ជាងខ្ញុំ»។ ព្រះអង្គបានមានបន្ទូលទៅកាន់ មូសា និងហារូន ថា៖ ﴿ចូរអ្នកទាំងពីរនិយាយទៅកាន់គាត់ដោយពាក្យសម្តីទន់ភ្លន់ ប្រហែលជាគាត់នឹងរំលឹក ឬភ័យខ្លាច﴾ (តូហះ៖ ៤៤)។ បន្ទាប់មក គាត់ក៏មិនបានចាប់អារម្មណ៍នឹងបុរសនោះទៀតឡើយ។ ព្រោះថា មនុស្សអាចទទួលបានអ្វីដែលមិនអាចទទួលបានដោយការប្រើអំពើហិង្សា ដូចដែលព្យាការី (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះគឺជាអ្នកទន់ភ្លន់ ហើយទ្រង់ស្រឡាញ់ភាពទន់ភ្លន់ក្នុងគ្រប់កិច្ចការទាំងអស់»។ គាត់ក៏ត្រូវតែមានភាពអត់ធ្មត់ មិនប្រញាប់ប្រញាល់ក្នុងការដាក់ទណ្ឌកម្ម ហើយមិនត្រូវដាក់ទោសនរណាម្នាក់ចំពោះកំហុសលើកដំបូងឡើយ ព្រោះភាពគ្មានកំហុសគឺមិនមានចំពោះមនុស្សក្រៅពីព្យាការីនោះទេ។ ប្រសិនបើគាត់ជួបអ្នកដែលកាត់បន្ថយរង្វាស់ ឬកេងប្រវ័ញ្ចជញ្ជីង ឬលក់ទំនិញក្លែងក្លាយ គាត់ត្រូវណែនាំឱ្យអ្នកនោះសារភាពកំហុស ព្រមាន និងធ្វើឱ្យអ្នកនោះភ័យខ្លាចចំពោះការដាក់ទណ្ឌកម្ម។ ប្រសិនបើអ្នកនោះនៅតែបន្តប្រព្រឹត្តទៀត គាត់ត្រូវដាក់ទណ្ឌកម្មតាមកម្រិតនៃកំហុស ប៉ុន្តែមិនត្រូវឱ្យដល់កម្រិតនៃការដាក់ទណ្ឌកម្មតាមច្បាប់ (ហាន់) ឡើយ។ គាត់ត្រូវមានរំពាត់ និងជំនួយការ ដើម្បីបង្កើនភាពកោតខ្លាចក្នុងចិត្តមនុស្ស។ គាត់ត្រូវតែចុះត្រួតពិនិត្យទីផ្សារ និងផ្លូវថ្នល់នៅពេលដែលមនុស្សមិនចាប់អារម្មណ៍ ហើយត្រូវមានអ្នករាយការណ៍ដើម្បីផ្តល់ព័ត៌មានអំពីស្ថានភាពទីផ្សារ។ គេបានរៀបរាប់ថា អាល់-ប៊ីន អ៊ីសា រដ្ឋមន្ត្រីនៅទីក្រុងបាកដាដ បានសរសេរទៅកាន់អ្នកត្រួតពិនិត្យម្នាក់ថា៖ «ការត្រួតពិនិត្យមិនអាចធ្វើឡើងដោយការលាក់ខ្លួនឡើយ។ ចូរដើរតាមទីផ្សារចុះ ដើម្បីឱ្យជីវភាពរស់នៅមានភាពរលូន ប្រសិនបើអ្នកនៅតែក្នុងផ្ទះ នោះកំហុសទាំងអស់នឹងធ្លាក់មកលើអ្នក»។ នៅពេលអ្នកត្រួតពិនិត្យធ្វើបែបនេះ គាត់បានបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់គាត់ហើយ។ អ្វីដែលគាត់គួរទទួលបានពីស៊ុលតង់ គឺការផ្តល់ប្រាក់ខែឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ការផ្តល់សិទ្ធិអំណាច និងការមិនជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការរបស់គាត់។ គាត់ត្រូវតែជៀសវាងពីការទទួលអំណោយពីអ្នករកស៊ី ឬអ្នកជំនួញ ព្រោះវាគឺជាការសូកប៉ាន់។ ព្យាការី (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អល់ឡោះបានដាក់បណ្តាសាដល់អ្នកសូកប៉ាន់ និងអ្នកទទួលសំណូក»។ ការជៀសវាងរឿងនេះគឺជាការការពារខ្លួនដ៏ល្អបំផុត។ គាត់ត្រូវតែបង្គាប់ដល់ជំនួយការរបស់គាត់ឱ្យធ្វើដូចគ្នា ប្រសិនបើគាត់ដឹងថាមាននរណាម្នាក់ទទួលសំណូក ឬអំណោយ គាត់ត្រូវតែបណ្តេញអ្នកនោះចេញ ដើម្បីឱ្យកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់គាត់ស្អាតស្អំ និងជៀសផុតពីការសង្ស័យ។ គាត់ត្រូវតែមានតំណាងម្នាក់នៅតាមមាត់សមុទ្រ ដើម្បីទទួលព័ត៌មានអំពីទំនិញដែលដឹកជញ្ជូនមកដល់។

រាល់ថ្ងៃត្រូវមានការកំណត់ទុកនូវបរិមាណស្បៀងអាហារដែលត្រូវបញ្ចេញសម្រាប់ប្រើប្រាស់នៅពេលចាំបាច់ ព្រោះថាការធ្វេសប្រហែសក្នុងរឿងនេះអាចនឹងកើតមានឡើង។ នេះជារឿងដ៏សំខាន់មួយដែលមិនត្រូវមើលរំលង ឬធ្វេសប្រហែសឡើយ។ លើសពីនេះ អ្នកត្រួតពិនិត្យ (មូហ៍តាស៊ីប) ត្រូវមានកាតព្វកិច្ចបែងចែកស្បៀងអាហារដោយផ្អែកលើចំនួនប្រជាជននៅក្នុងក្រុង ដោយពិនិត្យមើលចំនួនមនុស្សតាមរយៈបរិមាណថ្មម៉ាស៊ីនកិនស្រូវដែលមានក្នុងក្រុង។ ថ្មម៉ាស៊ីនកិនស្រូវមួយគ្រឿងរបស់ពែរ្សអាចកិនស្រូវបានចំនួន ៦ អារ៉ាដាប់ (Ardab) ក្នុងមួយថ្ងៃមួយយប់ ដែលស្មើនឹង ៥៧៦ កាដា (Qadah) ហើយមនុស្សម្នាក់ត្រូវការស្រូវ ១ កាដាសម្រាប់បរិភោគក្នុងមួយថ្ងៃ។ ដូច្នេះ តាមរយៈថ្មម៉ាស៊ីនកិនស្រូវទាំងនេះ យើងអាចដឹងពីចំនួនប្រជាជនក្នុងក្រុងនីមួយៗដោយប្រមាណ។ * ជំពូកទីពីរ៖ ការត្រួតពិនិត្យទីផ្សារ និងផ្លូវថ្នល់ ទីផ្សារត្រូវតែមានកម្ពស់ និងទំហំធំទូលាយតាមអ្វីដែលជនជាតិរ៉ូមបានកំណត់ទុកពីបុរាណ។ មិនអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកលក់ដូរណាម្នាក់ពង្រីកកន្លែងអង្គុយលក់របស់ខ្លួនចេញពីជួរដំបូលហាងចូលទៅក្នុងផ្លូវដើរឡើយ ព្រោះវាជាការរំលោភបំពាន និងបង្កការលំបាកដល់អ្នកដំណើរ។ ដូច្នេះ អ្នកត្រួតពិនិត្យ (មូហ៍តាស៊ីប) មានកាតព្វកិច្ចរុះរើ និងហាមឃាត់សកម្មភាពនេះ ព្រោះវាបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកដទៃ។ ត្រូវរៀបចំទីផ្សារដាច់ដោយឡែកសម្រាប់មុខរបរនីមួយៗ ដើម្បីងាយស្រួលសម្គាល់មុខរបររបស់ពួកគេ។ ចំពោះមុខរបរណាដែលត្រូវការភ្លើងដូចជា អ្នកដុតនំ និងអ្នកធ្វើនំប៉័ង គួរតែដាក់ហាងរបស់ពួកគេឱ្យឆ្ងាយពីអ្នកលក់ក្រណាត់ និងអ្នកលក់ទឹកអប់ ដើម្បីជៀសវាងការប៉ះពាល់គ្នា និងការបង្កគ្រោះថ្នាក់។ អ្នកត្រួតពិនិត្យ (មូហ៍តាស៊ីប) គួរតែជ្រើសរើសតំណាងម្នាក់ពីក្នុងចំណោមអ្នកប្រកបមុខរបរនីមួយៗ ដែលជាមនុស្សសុចរិត មានជំនាញក្នុងមុខរបរនោះ យល់ដឹងពីការបោកប្រាស់ និងការលាក់បាំងទំនិញ ហើយជាអ្នកដែលមានភាពស្មោះត្រង់ និងទុកចិត្តបាន។ តំណាងនេះត្រូវតាមដានសកម្មភាពរបស់ពួកគេ រាយការណ៍ពីដំណឹងផ្សេងៗ ទំនិញដែលនាំចូលមកក្នុងទីផ្សារ តម្លៃទំនិញ និងរឿងរ៉ាវដទៃទៀតដែលអ្នកត្រួតពិនិត្យចាំបាច់ត្រូវដឹង ស្របតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី (ស.ល.វ) ដែលថា៖ «ចូរស្វែងរកជំនួយក្នុងមុខរបរនីមួយៗពីអ្នកដែលសុចរិតក្នុងចំណោមពួកគេ»។ អ្នកត្រួតពិនិត្យមិនមានសិទ្ធិកំណត់តម្លៃទំនិញលើអ្នកលក់ ឬបង្ខំឱ្យពួកគេលក់ក្នុងតម្លៃណាមួយឡើយ។ នៅសម័យកាលរបស់ព្យាការី (ស.ល.វ) តម្លៃទំនិញធ្លាប់បានឡើងថ្លៃ ហើយប្រជាជនបាននិយាយថា៖ «ឱរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ សូមលោកកំណត់តម្លៃឱ្យពួកយើងផង»។ ពេលនោះព្យាការី (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អល់ឡោះគឺជាអ្នកកំណត់តម្លៃ អ្នកផ្តល់ជីវភាព និងអ្នកគ្រប់គ្រង។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថានឹងជួបអល់ឡោះដោយគ្មាននរណាម្នាក់មកទាមទារសំណងពីខ្ញុំចំពោះអយុត្តិធម៌លើជីវិត ឬទ្រព្យសម្បត្តិឡើយ»។ ប្រសិនបើអ្នកត្រួតពិនិត្យឃើញនរណាម្នាក់ស្តុកទុកស្បៀងអាហារ (ការកេងចំណេញ) ដោយទិញទុកនៅពេលតម្លៃឡើងថ្លៃ ហើយរង់ចាំឱ្យតម្លៃកាន់តែខ្ពស់ទើបលក់ នោះត្រូវបង្ខំឱ្យគេលក់ចេញ ព្រោះការស្តុកទុកទំនិញ (ដើម្បីកេងចំណេញ) គឺហារ៉ាម (ហាមឃាត់) ហើយការទប់ស្កាត់អំពើហារ៉ាមគឺជាកាតព្វកិច្ច។ ព្យាការី (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកនាំទំនិញមកលក់នឹងទទួលបាននូវជីវភាព (រីហ្សគី) ចំណែកអ្នកស្តុកទុកទំនិញនឹងត្រូវទទួលបណ្តាសា»។ មិនអនុញ្ញាតឱ្យមានការទៅស្ទាក់ទិញទំនិញពីក្បួនរទេះដែលកំពុងធ្វើដំណើរមកកាន់ទីក្រុងឡើយ ពោលគឺការចេញទៅជួបពួកគេនៅក្រៅក្រុង ដើម្បីប្រាប់ថាទំនិញរបស់ពួកគេលក់មិនដាច់ រួចទិញក្នុងតម្លៃថោក។ ព្យាការី (ស.ល.វ) បានហាមឃាត់រឿងនេះ និងហាមមិនឱ្យលក់ទំនិញរហូតទាល់តែនាំចូលមកដល់ទីផ្សារ។ ប្រសិនបើអ្នកត្រួតពិនិត្យរកឃើញអ្នកដែលធ្វើសកម្មភាពបែបនេះ ត្រូវដាក់ទណ្ឌកម្ម និងហាមឃាត់ពួកគេ។ ត្រូវហាមឃាត់ការដឹកជញ្ជូនអុស ស្មៅ ហ្វូងសត្វដឹកទឹក ផេះ និងរបស់របរស្រដៀងគ្នានេះ មិនឱ្យចូលក្នុងទីផ្សារឡើយ ព្រោះវាបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សម្លៀកបំពាក់ និងការធ្វើដំណើររបស់អ្នកដទៃ។ ត្រូវបញ្ជាឱ្យអ្នកលក់ដូរក្នុងទីផ្សារបោសសម្អាត និងថែរក្សាទីផ្សារឱ្យស្អាតពីកាកសំណល់ និងអ្វីៗដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ប្រជាជន ព្រោះព្យាការី (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ (អត្ថបទដើមមិនបានបញ្ចប់ប្រយោគចុងក្រោយនេះទេ)។

«មិនត្រូវបង្កការខូចខាតដល់ខ្លួនឯង និងមិនត្រូវបង្កការខូចខាតដល់អ្នកដទៃឡើយ»។ ចំពោះផ្លូវថ្នល់ និងច្រកល្ហកក្នុងភូមិដ្ឋាន គឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យនរណាម្នាក់ពង្រីកជញ្ជាំងផ្ទះរបស់ខ្លួនចូលទៅក្នុងផ្លូវសាធារណៈដែលគេធ្លាប់ប្រើប្រាស់នោះឡើយ។ ដូចគ្នានេះដែរ រាល់អ្វីដែលបង្កការរំខានដល់អ្នកដំណើរ ដូចជាការបង្ហូរទឹកកខ្វក់ចេញពីផ្ទះមកកណ្តាលផ្លូវនៅរដូវក្តៅ គឺត្រូវតែបង្គាប់ឱ្យម្ចាស់ផ្ទះបិទផ្លូវបង្ហូរនោះ ហើយជីករណ្តៅក្នុងផ្ទះរបស់ខ្លួនដើម្បីស្តុកទឹកកខ្វក់ទាំងនោះទុក។ មិនអនុញ្ញាតឱ្យលួចមើលអ្នកជិតខាងពីលើដំបូលផ្ទះ ឬតាមបង្អួចឡើយ ហើយបុរសក៏មិនត្រូវអង្គុយនៅតាមផ្លូវដែលស្ត្រីដើរឆ្លងកាត់ដោយគ្មានការចាំបាច់ដែរ។ អ្នកណាដែលប្រព្រឹត្តបែបនេះ អាជ្ញាធរត្រួតពិនិត្យ (មូហ៍តាស៊ីប) ត្រូវតែដាក់ទណ្ឌកម្មអប់រំ ជាពិសេសប្រសិនបើឃើញបុរសម្នាក់នៅជាមួយស្ត្រីម្នាក់ដែលមិនមែនជាសាច់ញាតិនិយាយគ្នានៅក្នុងទីកន្លែងស្ងាត់ ព្រោះវាជាការបង្កឱ្យមានការសង្ស័យចំពោះកិត្តិយសរបស់នាង។ ប្រសិនបើពាណិជ្ជករណាម្នាក់ប្រព្រឹត្តអំពើមិនស្មោះត្រង់ម្តងហើយម្តងទៀត អាជ្ញាធរត្រូវតែដាក់ទណ្ឌកម្ម។ មានរឿងនិទានថា មេដឹកនាំនៃអ្នកជំនឿ (អាមៀរុល មូមិនីន) អាលី ប៊ីន អាប៊ី តាលីប (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) បានបញ្ជាឱ្យវាយបុរសម្នាក់ដែលត្រូវទទួលទណ្ឌកម្មតាមច្បាប់ (ហាត់)។ ខណៈពេលកំពុងវាយ បុរសនោះបាននិយាយថា៖ «លោកបានសម្លាប់ខ្ញុំហើយ ឱមេដឹកនាំនៃអ្នកជំនឿអើយ!»។ លោកបានឆ្លើយតបថា៖ «សេចក្តីពិត (ច្បាប់) បានសម្លាប់អ្នក»។ បុរសនោះនិយាយថា៖ «សូមមេត្តាដល់ខ្ញុំផង»។ លោកឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំមិនមែនជាអ្នកដែលមេត្តាដល់អ្នក ជាងអ្នកដែលបានកំណត់ទណ្ឌកម្មនេះលើអ្នកឡើយ»។ ប្រសិនបើបុរសនោះនៅតែបន្តប្រព្រឹត្តអំពើមិនស្មោះត្រង់ទៀត លោកនឹងបណ្តេញគេចេញពីទីផ្សារ។ * ជំពូកទីបី៖ ស្តីពីអ្នកដុតនំប៉័ង គួរតែមានអ្នកតំណាងម្នាក់ដែលគួរឱ្យទុកចិត្តពីក្នុងចំណោមអ្នកជំនាញដុតនំប៉័ង ដើម្បីឱ្យគាត់ធ្វើបញ្ជីឈ្មោះ និងចំនួនអ្នកដុតនំប៉័ងទាំងអស់ ហើយត្រូវទាមទារឱ្យពួកគេបង់ពន្ធតាមកាលកំណត់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដោយមិនមានការលើកលែងឡើយ។ ប្រសិនបើមានការលើកលែង នោះវានឹងក្លាយជាមូលហេតុនៃការរំខាននៅក្នុងទីផ្សារ និងការខូចខាតដល់សណ្តាប់ធ្នាប់។ ត្រូវត្រួតពិនិត្យមើលការលាយម្សៅដែលអ្នកដុតនំប៉័ងប្រើប្រាស់ ដូចជាម្សៅសណ្តែកបារាំង ឬសណ្តែកសៀង ព្រោះវាធ្វើឱ្យនំប៉័ងមានពណ៌ខ្មៅ។ ដូចគ្នានេះដែរ ម្សៅសណ្តែក chickpeas ព្រោះវាធ្វើឱ្យនំប៉័ងធ្ងន់ និងមិនឆ្អិនល្អ។ ត្រូវពិនិត្យមើលម្សៅស្រូវសាលី និងម្សៅម៉ត់ឱ្យបានច្បាស់លាស់។ ប្រសិនបើនំប៉័ងមិនឆ្អិនល្អ ត្រូវដាក់ទណ្ឌកម្មទាំងអ្នកដុតនំប៉័ង និងអ្នកមើលចង្ក្រាន ព្រោះអ្នកដុតនំប៉័ងជាអ្នកបញ្ជា ហើយអ្នកមើលចង្ក្រានជាអ្នកអនុវត្ត។ ត្រូវទាមទារឱ្យមានអនាម័យចំពោះធុងទឹក និងការគ្របវាឱ្យជិត ព្រមទាំងអនាម័យនៃកន្លែងច្របាច់ម្សៅ និងអ្វីដែលប្រើសម្រាប់គ្រប ឬទ្រនាប់នំប៉័ង។ អ្នកច្របាច់ម្សៅមិនត្រូវប្រើជើង ក្បាលជង្គង់ ឬកែងដៃច្របាច់ម្សៅឡើយ ដើម្បីកុំឱ្យញើសហូរចូលក្នុងម្សៅ ហើយវាក៏ជាការមើលងាយចំពោះអាហារផងដែរ។ អ្នកច្របាច់ម្សៅត្រូវពាក់ម៉ាស់ ដើម្បីកុំឱ្យទឹកមាត់ ឬទឹកសំបោរខ្ទាតចូលក្នុងម្សៅពេលនិយាយ ឬកណ្តាស់។ ត្រូវស្លៀកពាក់អាវដែលមានដៃខ្លី ឬអាវដែលគ្មានដៃ ហើយត្រូវចងក្បាលដោយក្រណាត់ពណ៌ស ដើម្បីកុំឱ្យញើសហូរចូលក្នុងម្សៅ។ ត្រូវកោរសក់ដៃជាញឹកញាប់ ហើយប្រសិនបើច្របាច់ម្សៅនៅពេលថ្ងៃ ត្រូវមានអ្នកជួយដេញរុយ។ ទាំងអស់នេះត្រូវធ្វើបន្ទាប់ពីការរែងម្សៅដោយប្រើតម្រងដ៏ម៉ត់។ ចំពោះអ្នកធ្វើនំប៉័ងប្រភេទ (ជឺរ៉ូកានី) មិនត្រូវឱ្យនរណាម្នាក់ដាក់សារធាតុណាតרון (Natron) ក្នុងម្សៅឡើយ ព្រោះវាធ្វើឱ្យស្រេកទឹក រាករូស និងបង្កជាជំងឺឫសដូងបាត។ គួរប្រើគ្រាប់ជីវ៉ាន់ស៊ុយពណ៌សជំនួសវិញ។ មិនត្រូវឱ្យនរណាម្នាក់ដុតចង្ក្រានដោយប្រើដើមសីល ឬកាកសំណល់ឈើឡើយ ព្រោះវាធ្វើឱ្យបាត់បង់ការចងចាំ។ ហាងដុតនំប៉័ងត្រូវមានដំបូលខ្ពស់ បើកទ្វារឱ្យទូលាយ និងមានរន្ធខ្យល់ធំៗនៅលើដំបូលដើម្បីឱ្យផ្សែងចេញ។ នៅពេលដុតរួច ត្រូវជូតចង្ក្រានឱ្យស្អាត រួចចាប់ផ្តើមដុតនំប៉័ងភ្លាមៗ។ ការលក់នំប៉័ងត្រូវកំណត់តម្លៃដោយយុត្តិធម៌ មិនត្រូវកេងប្រវ័ញ្ចលើអ្នកដុតនំប៉័ង ឬលើប្រជាជនឡើយ។ ត្រូវបញ្ជាឱ្យពួកគេកុំដុតនំប៉័ងមុនពេលម្សៅឡើងមេឱ្យបានល្អ ព្រោះម្សៅដែលមិនទាន់ឡើងមេល្អនឹងធ្វើឱ្យនំប៉័ងធ្ងន់ និងពិបាករំលាយក្នុងក្រពះ។ ដូចគ្នានេះដែរ ប្រសិនបើដាក់អំបិលតិចពេក ពួកគេធ្វើបែបនេះដើម្បីឱ្យនំប៉័ងមានទម្ងន់ធ្ងន់។ គួររោយគ្រឿងទេសដែលមានក្លិនក្រអូបលើនំប៉័ង ដូចជាគ្រាប់ជីវ៉ាន់ស៊ុយពណ៌ស និងខ្មៅ គ្រាប់ខ្មៅ (Habbat អាល់-Sauda) និងគ្រឿងទេសផ្សេងៗទៀត។ ត្រូវពិនិត្យមើលតម្លៃម្សៅ និងការប្រែប្រួលរបស់វា ហើយត្រូវត្រួតពិនិត្យជញ្ជីងរបស់អ្នកដុតនំប៉័ងឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ប្រសិនបើមានការរំខានដល់ការផលិតនំប៉័ង ត្រូវបញ្ជាឱ្យពួកគេបំពេញភារកិច្ចរបស់ខ្លួនឱ្យបានពេញលេញ។

បន្ទាប់មក ចូរដឹងចុះ សូមអល់ឡោះប្រទានពរដល់អ្នកថា បរិមាណម្សៅស្រូវសាលីប្រភេទល្អ (ហាវ៉ារី) មួយហាំឡា ( الحملة) គឺស្មើនឹងបីរយរ៉ត (រ៉តតល) តាមរង្វាស់កាល់អាយ (القلعى) ហើយក៏ដូចគ្នាសម្រាប់ម្សៅប្រភេទគ្រើម (ឃូស្កា) ផងដែរ។ ប្រសិនបើអ្នកចង់ដឹងពីបរិមាណចំណាយរបស់វា និងទិន្នផលនំប៉័ងដែលទទួលបានគិតជារ៉តកាល់អាយដែរនោះ គឺខ្ញុំបានរកឃើញថា ស្រូវសាលីសម្រាប់ម្សៅប្រភេទល្អមួយហាំឡា ត្រូវប្រើស្រូវសាលីចំនួនដប់វីបា (ويبة) កន្លះ ដែលនៅពេលកិនរួចនឹងទទួលបានប្រាំពីរវីបាកន្លះ ហើយម្សៅរបស់វាគឺប្រាំមួយឌីរហាំ។ នៅក្នុងដំណើរការលាយម្សៅ និងដុតនំ វាត្រូវបន្ថែមបួនឌីរហាំទៀត និងមេម្សៅម្ភៃរ៉ត។ ទិន្នផលនំប៉័ងដែលទទួលបានគឺបីរយប៉ែតសិបរ៉តតាមរង្វាស់កាល់អាយ។ ចំណែកឯបរិមាណស្រូវសាលីសម្រាប់ម្សៅប្រភេទគ្រើមមួយហាំឡា គឺដូចគ្នាទៅនឹងម្សៅប្រភេទល្អដែរ ប៉ុន្តែការកិនគឺបានបីវីបាកន្លះ ហើយនៅក្នុងដំណើរការលាយម្សៅ និងដុតនំក៏ត្រូវបន្ថែមបួនឌីរហាំ និងមេម្សៅម្ភៃរ៉តដូចគ្នា។ នេះគឺជាការគណនាទិន្នផលនំប៉័ងសម្រាប់អ្នកដុតនំ ប្រសិនបើមានតម្រូវការចាំបាច់នៅថ្ងៃណាមួយ។ មានតែអល់ឡោះទេដែលជាអ្នកផ្តល់ជោគជ័យ។ * ជំពូកទីបួន ស្តីពីអ្នកដឹកទឹក និងការបន្លំរបស់ពួកគេ ចាំបាច់ត្រូវតែមានអ្នកត្រួតពិនិត្យម្នាក់សម្រាប់ពួកគេ ហើយត្រូវប្រាប់អ្នកនោះថា ដោយសារតែរលកសមុទ្រតែងតែនាំមកនូវភាពកខ្វក់ និងកាកសំណល់មកកាន់មាត់ច្រាំង ដូច្នេះហើយទើបតម្រូវឱ្យអ្នកដឹកទឹកត្រូវចុះទៅក្នុងទឹកឱ្យឆ្ងាយពីភាពកខ្វក់ទាំងនោះ។ ពួកគេមិនត្រូវដងទឹកពីកន្លែងដែលនៅជិតកន្លែងបង្ហូរទឹក ឬកន្លែងងូតទឹក ឬផ្លូវបង្ហូរទឹកពីបន្ទប់ទឹកឡើយ។ អ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេដែលប្រើប្រាស់ធុងទឹកថ្មី ត្រូវតែដាក់ទឹកក្នុងធុងនោះដើម្បីត្រាំដីអស់រយៈពេលជាច្រើនថ្ងៃសិន ព្រោះទឹកដែលដាក់ក្នុងធុងថ្មីនោះនឹងមានរសជាតិប្រែប្រួល។

នេះគឺជាការបកប្រែអត្ថបទដែលលោកអ្នកបានផ្តល់ជូន៖ ក្លិនដែលកើតចេញពីការសម្ងួតស្បែក (ការធ្វើស្បែក) ប្រសិនបើក្លិននោះបាត់ទៅវិញ នោះមន្ត្រីត្រួតពិនិត្យទីផ្សារ (អាល់-មុហតាស៊ីប) នឹងអនុញ្ញាតឱ្យគាត់លក់ទឹកដែលប្រើសម្រាប់ត្រាំស្បែកនោះបាន។ គួរតែមានខោខ្លី (តាប៉ានីន) នៅលើខ្លួនរបស់ពួកគេ ដើម្បីបិទបាំងផ្នែកអូរ៉ាត (ផ្នែកដែលត្រូវបិទបាំង) របស់ពួកគេ។ ចំពោះអ្នកលក់ទឹកដែលប្រើក្អមដី ត្រូវតែបញ្ជាឱ្យពួកគេរក្សាអនាម័យក្អមរបស់ពួកគេ និងត្រូវមានគម្របគ្របឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ត្រូវគ្របក្អមដែលពួកគេប្រើសម្រាប់ដងទឹកលក់នៅតាមទីផ្សារដោយប្រើក្រណាត់។ ហាមឃាត់ពួកគេមិនឱ្យប្រើក្អមដងទឹកឱ្យអ្នកជំងឺឃ្លង់ អ្នកជំងឺសើស្បែក ឬអ្នកដែលមានជំងឺដែលអាចមើលឃើញដោយភ្នែក។ ត្រូវសម្អាតក្អមស្ពាន់ជារៀងរាល់យប់ ហើយលាបមាត់ក្អមដោយក្រមួនដែលមានលាយទឹកអប់មូសក៍ (Musk) និងជ័រឈើក្រអូប (Ladan)។ ត្រូវពិនិត្យមើលពាងទឹកដោយការដុតគ្រឿងក្រអូប និងលាងសម្អាតរៀងរាល់បីថ្ងៃម្តង។ * ជំពូកទីប្រាំ៖ ស្តីពីអ្នកលក់ដូរ និងការបោកប្រាស់ក្នុងពាណិជ្ជកម្ម គួរតែមានអ្នកទទួលខុសត្រូវម្នាក់ដែលទុកចិត្តបានសម្រាប់ពួកគេ ហើយត្រូវបញ្ជាឱ្យពួកគេកុំដាក់ទំនិញហួសពីកម្រិតកំណត់នៃតូបរបស់ខ្លួន។ ត្រូវដាក់ទំនិញរបស់អ្នកលក់ដែលធំជាងគេឱ្យនៅខាងក្នុងហាង។ ប្រសិនបើអ្នកលក់ឱ្យក្មេងដែលមិនទាន់ដល់វ័យពេញវ័យអង្គុយថ្លឹងទំនិញ ត្រូវដាក់លក្ខខណ្ឌជាមួយម្ចាស់ហាងថា ប្រសិនបើមានការថ្លឹងខ្វះខាត នោះការដាក់ទោសនឹងធ្លាក់ទៅលើម្ចាស់ហាងមិនមែនក្មេងនោះទេ។ បន្ទាប់ពីព្រមព្រៀងតាមលក្ខខណ្ឌនេះហើយ មិនត្រូវហាមឃាត់ក្មេងនោះមិនឱ្យរកស៊ីឡើយ។ ត្រូវត្រួតពិនិត្យជញ្ជីង ទម្ងន់ និងកែវវាស់របស់ពួកគេ។ ហាមឃាត់ពួកគេមិនឱ្យមានទម្ងន់ដែកដែលគ្មានរង្វង់កំណត់ត្រឹមត្រូវនៅក្នុងហាង។ ត្រូវបោះត្រាដោយត្រាកំណត់ (ធ្វើពីសំណ) ហើយមន្ត្រីត្រួតពិនិត្យ (អាល់-មុហតាស៊ីប) ត្រូវចុះហត្ថលេខា និងគូសសញ្ញាសម្គាល់ដោយដៃរបស់គាត់ផ្ទាល់។ ត្រូវពិនិត្យមើលជាញឹកញាប់។ ជួនកាលពួកគេអាចនឹងត្រូវវាយផ្ចាលប្រសិនបើរកឃើញថាពួកគេប្រើទម្ងន់មិនត្រឹមត្រូវ។ នៅពេលថ្លឹងទំនិញ ត្រូវឱ្យជញ្ជីងនៅនឹងថ្កល់ ហើយដាក់ទំនិញចូលទៅ ហាមប្រើមេដៃសង្កត់គែមជញ្ជីង ព្រោះនោះជាការបោកប្រាស់។ មិនត្រូវឱ្យមានទម្ងន់ស្មើនឹងបីឌីរហាំ (Dirham) នៅក្នុងជញ្ជីងប្រាក់ឡើយ ហើយក៏មិនត្រូវឱ្យមានទម្ងន់ស្មើនឹងមួយភាគបីនៃរ៉ាត (Ratl) នៅក្នុងជញ្ជីងទម្ងន់ដែកដែរ ព្រោះមួយភាគបីវាស្រដៀងនឹងកន្លះរ៉ាត។ ដូចគ្នានេះដែរ ទម្ងន់បីឌីរហាំក៏ស្រដៀងនឹងពីរឌីរហាំដែរ។ ត្រូវពិនិត្យមើលគ្រាប់ធញ្ញជាតិដែលពួកគេប្រើសម្រាប់ថ្លឹង ព្រោះជួនកាលវាអាចត្រូវបានត្រាំទឹក ឬលាយជាមួយវត្ថុផ្សេងទៀតដើម្បីឱ្យវាធ្ងន់ជាងមុន។ ថាសជញ្ជីងមាស និងប្រាក់ត្រូវតែស្រាល ហើយម្ជុលជញ្ជីងត្រូវធ្វើពីដែកថែប។ ជញ្ជីងប្រាក់ត្រូវតែដាក់នៅចំពោះមុខពួកគេ ដើម្បីឱ្យអ្នកទិញអាចមើលឃើញច្បាស់។ ត្រូវបញ្ជាឱ្យពួកគេដាក់ប្រាក់ដែលពួកគេប្រើសម្រាប់ទូទាត់ឱ្យនៅខាងក្នុងជញ្ជីង ហើយកុំទុកវាលាយឡំជាមួយទម្ងន់ផ្សេងទៀត។ មិនត្រូវឱ្យមានអ្វីនៅលើថាសជញ្ជីងក្រៅពីទម្ងន់ដែលបានកំណត់។ មិនត្រូវឱ្យអ្នកណាម្នាក់រាប់ប្រាក់របស់អតិថិជន ខណៈពេលដែលនៅចំពោះមុខគាត់មានគ្រាប់ផ្លែឈើដូចជា គ្រាប់វ៉ាល់ណាត់ ឬគ្រាប់អាល់ម៉ុនឡើយ ព្រោះប្រាក់របស់អតិថិជនអាចនឹងជ្រុះចូលទៅក្នុងនោះ ហើយអ្នកលក់អាចនឹងប្រមូលយកទៅវិញនៅពេលអតិថិជនចេញទៅ។ ឧបករណ៍វាស់ទាំងអស់ត្រូវតែមានបោះត្រាសំណ និងឆ្លាក់ឈ្មោះរបស់មេដឹកនាំ (អ៊ីម៉ាំ) នៅលើគែម ដើម្បីកុំឱ្យពួកគេកោសគែមឧបករណ៍វាស់ចេញបន្ទាប់ពីការថ្លឹងត្រឹមត្រូវរួច ដែលធ្វើឱ្យបរិមាណវាស់ខ្វះខាត។ ឧបករណ៍វាស់ត្រូវតែមានទំហំស្មើគ្នានៅផ្នែកខាងក្រោម។ ត្រូវពិនិត្យមើលឧបករណ៍ទាំងនោះជាញឹកញាប់ ដើម្បីកុំឱ្យមានការចាក់វត្ថុអ្វីចូលទៅក្នុងនោះដូចជាម្នាងសិលាជាដើម។ ជួនកាលដបប្រេងដែលពួកគេប្រើសម្រាប់លក់ ត្រូវបានគេលាបជ័រនៅបាតដើម្បីកាត់បន្ថយចំណុះ។ ត្រូវបង្ខំឱ្យពួកគេដាក់ជញ្ជីងទម្ងន់ឱ្យឃើញច្បាស់នៅមុខតូប ដើម្បីឱ្យអតិថិជនអាចមើលឃើញទម្ងន់នៃទំនិញដែលគេទិញ។ ហាមឃាត់ពួកគេមិនឱ្យប្រើខ្សែដែលធ្វើពីស្មៅនៅក្នុងថាសជញ្ជីង ព្រោះវាធ្វើឱ្យជញ្ជីងមិនអាចចុះបានត្រឹមត្រូវ។ មិនត្រូវឱ្យមានទំពក់នៅលើទម្ងន់ឡើយ ព្រោះវាអាចត្រូវបានគេប្រើដើម្បីបោកប្រាស់ទម្ងន់។ ឧបករណ៍ថ្លឹង និងធុងដាក់អាហារទាំងអស់ត្រូវតែស្អាត និងមានគម្របគ្របជិត។ ហាមឃាត់ពួកគេមិនឱ្យលាយឈីស (Cheese) ជាមួយប្រេងដែលមានគុណភាពល្អ ឬប្រេងល្ង ព្រោះវាជាការបោកប្រាស់។ ជួនកាលពួកគេប្រើមាត់ផ្លុំចូលទៅក្នុងនោះ ដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកបរិភោគ។ មិនត្រូវលាងសម្អាតឈីសនៅក្នុងកន្លែងលាងសម្អាតនៃបន្ទប់ទឹកសាធារណៈឡើយ។ ហាមឃាត់ការធ្វើឱ្យផ្លែឈើដូចជាល្មើឱ្យទន់ដោយប្រើទឹក ឬការបាញ់ទឹកលាយជាមួយទឹកឃ្មុំលើផ្លែឈើ។ ដូចគ្នានេះដែរ អ្នកលក់ប្រេងត្រូវហាមឃាត់មិនឱ្យលាយប្រេងជាមួយទឹក។ ហាមលក់ផ្លែឈើដូចជា ឪឡឹក ត្រសក់ ផ្លែល្វា និងល្មើ ដែលទុំហួសប្រមាណរហូតដល់សំបកវាខូច។ ស្លាបព្រាសម្រាប់លក់សាប៊ូត្រូវធ្វើពីឈើ ព្រោះច្រែះពីស្លាបព្រាដែកនឹងជាប់ក្នុងសាប៊ូ ដែលអាចធ្វើឱ្យខូចខាតដល់សម្លៀកបំពាក់។ ត្រូវត្រួតពិនិត្យប្រេងនៅពេលដែលវាលក់ដាច់ខ្លាំង ព្រោះប្រេងអាចត្រូវបានគេបោកប្រាស់ដោយលាយជាមួយប្រេងផ្កាខាត់ណា (Safflower) ដែលមានផ្សែងច្រើននៅពេលដុត។ វាក៏ត្រូវបានគេលាយជាមួយប្រេងល្ងផងដែរ។ ដូចគ្នានេះដែរ ប្រេងសាឡាត់ (Lettuce oil) អាចត្រូវបានគេស្គាល់តាមរយៈទម្ងន់ដែលស្រាល និងភាពរាវរបស់វា។ ជួនកាលគេលាយប្រេងល្ងជាមួយប្រេងធម្មតាដើម្បីលក់នៅពេលតម្លៃឡើងថ្លៃ ប៉ុន្តែប្រេងល្ងស្រាលជាងប្រេងធម្មតា ដូច្នេះត្រូវហាមឃាត់សកម្មភាពនេះ ព្រោះវាជាការបោកប្រាស់។ ប្រសិនបើពួកគេបោកប្រាស់ទឹកខ្មេះដោយលាយទឹក នោះសរសៃរោមសត្វនឹងមិនជ្រាបទឹកនោះទេ។ វិធីសាស្ត្រមួយទៀតគឺចាក់ទឹកខ្មេះសុទ្ធលើដី វានឹងមានប្រតិកម្ម (ពពុះ) ប្រសិនបើវាមានគុណភាពល្អ ប៉ុន្តែបើវាមានលាយទឹក វានឹងមិនមានប្រតិកម្មឡើយ។ មួយទៀតគឺយកស្លឹកឈើជ្រលក់ក្នុងប្រេង រួចជ្រលក់ក្នុងទឹកខ្មេះ ប្រសិនបើវាចេញមកមានជាប់ទឹកខ្មេះ នោះមានន័យថាវាមានលាយទឹក ប៉ុន្តែបើវាចេញមកស្អាត នោះមានន័យថាវាគ្មានលាយទឹកទេ។ ដូចគ្នានេះដែរ ចំពោះទឹកដោះគោ ប្រសិនបើមានលាយទឹក ពេលជ្រលក់សរសៃសក់ចូលទៅ វានឹងមិនជាប់អ្វីឡើយ ប៉ុន្តែបើវាសុទ្ធ ទឹកដោះគោនឹងជាប់លើសរសៃសក់នោះ។ ប្រសិនបើប្រើរោមសត្វជ្រលក់ចូលទៅ វានឹងស្រូបយកទឹកមិនមែនទឹកដោះគោឡើយ។ វិធីសាស្ត្រមួយទៀតគឺស្រក់ទឹកដោះគោលើក្រណាត់ ប្រសិនបើវាហូរដូចប្រេង នោះមានន័យថាវាមានលាយទឹក។ គួរតែលក់ទឹកដោះគោដោយផ្ទាល់ពីអ្នកចិញ្ចឹមសត្វទៅកាន់អ្នកទិញ។ ហាមឃាត់ការលក់ទឹកដោះគោជូរដែលលាយជាមួយទឹកដោះគោថ្មី ដើម្បីបោកប្រាស់អតិថិជន។ ត្រូវត្រួតពិនិត្យហាងរបស់ពួកគេ និងតម្រូវឱ្យការទិញលក់ប្រើប្រាស់រង្វាស់ត្រឹមត្រូវ (៤ រ៉ាតកន្លះ)។ ហាមឃាត់ការផលិត និងលក់ទឹកជ្រលក់ដែលចម្អិនមិនត្រឹមត្រូវ ព្រោះអ្នកប្រាជ្ញបានបញ្ជាក់ថាវាអាចបង្កឱ្យមានជំងឺឃ្លង់។ ត្រូវត្រួតពិនិត្យការបោកប្រាស់ក្នុងការផលិតទឹកជ្រលក់ដោយប្រើគ្រឿងផ្សំមិនល្អ។ ហាមឃាត់ការលាបប្រេងលើផ្លែឈើដែលទុកយូរដើម្បីឱ្យមើលទៅដូចជាផ្លែឈើថ្មី ព្រោះវាជាការបោកប្រាស់។ ត្រូវត្រួតពិនិត្យអាហារជ្រក់ និងអាហារប្រៃ ព្រោះវាឆាប់ខូចគុណភាព។ ប្រសិនបើឃើញថាវាខូច ឬមានក្លិនស្អុយ ត្រូវយកទៅចោលនៅកន្លែងសម្រាម។ ត្រូវពិនិត្យមើលធុងដាក់អាហាររបស់ពួកគេពីភាពកខ្វក់ និងការមិនយកចិត្តទុកដាក់ទុកចោលដោយមិនគ្រប។ មូលហេតុដែលធ្វើឱ្យអាហារជ្រក់ខូច ឬមានដង្កូវ គឺដោយសារតែការប្រើអំបិលតិចពេក។ ត្រូវពិនិត្យមើលគុណភាពដោយការហិត និងភ្លក់។ ចំពោះខ្ទឹមបារាំងជ្រក់ ប្រសិនបើមានក្លិនស្អុយ ត្រូវបញ្ជាឱ្យពួកគេសម្អាតសំបកចេញ ហើយដាក់ទឹកខ្មេះចូលវិញ វានឹងអាចប្រើប្រាស់បាន។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើវាទន់ និងខូចគុណភាពខ្លាំង ត្រូវតែយកទៅចោល។ ដូចគ្នានេះដែរ ប្រសិនបើត្រសក់ជ្រក់ខូចគុណភាព ត្រូវតែយកទៅចោលនៅកន្លែងសម្រាម។

ម្ហូប «កឹសក» (Kishk) អាចធ្វើឡើងពីស្រូវសាលីចាស់ ដោយលាយជាមួយទឹកមេម្សៅ និងទឹកដោះគោជូរ (ឬទឹកដោះគោដែលធ្វើឱ្យជូរ) រួចទុកឱ្យវាឡើងមេ និងជូរ។ ការពិនិត្យគុណភាពរបស់វា គឺអាស្រ័យទៅលើការភ្លក់ ការមើល និងការហិតក្លិន។ ចំណែកអ្នកលក់បន្លែ ត្រូវតែលក់បន្លែតាមទំហំកញ្ចប់ដែលពួកគេបានទិញមកដុំ។ មិនអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេបំបែកកញ្ចប់មួយជាពីរ ឬបំបែកបាច់ធំៗទៅជាបាច់តូចៗឡើយ។ ពួកគេត្រូវលក់បន្លែទាំងអស់ក្នុងសភាពស្អាត ដោយលាងសម្អាតពីដីខ្សាច់ និងបេះស្លឹកដែលខូចចេញ។ ត្រូវបង្គាប់ឱ្យពួកគេកាត់ឫសសាឡាត់ចោល ហើយត្រសក់ត្រូវតែលក់ក្នុងសភាពដែលលាងស្អាតរួចរាល់។ ប្រសិនបើមានបន្លែសល់ពីថ្ងៃមុន មិនត្រូវលាយឡំជាមួយបន្លែស្រស់ៗនៃថ្ងៃនោះឡើយ ព្រោះវាជាការបោកប្រាស់ និងការកុហក។ ហាមឃាត់ពួកគេមិនឱ្យលាងខ្ទឹមបារាំង និងខ្ទឹមសស្រស់ៗឡើយ ព្រោះវាធ្វើឱ្យឆាប់ស្អុយ និងមានក្លិនឆ្អាប។ ត្រូវត្រួតពិនិត្យទម្ងន់ និងជញ្ជីងរបស់ពួកគេជាប្រចាំ ហើយអ្នកណាដែលប្រព្រឹត្តខុស នឹងត្រូវទទួលទោស។ * ជំពូកទីប្រាំមួយ៖ ស្តីពីអ្នកសម្លាប់សត្វចៀម ពពែ អូដ្ឋ និងអ្នកលក់សាច់ ព្រមទាំងការបោកប្រាស់របស់ពួកគេ ត្រូវតែងតាំងអ្នកត្រួតពិនិត្យម្នាក់ដែលមានភាពស្មោះត្រង់ និងយល់ដឹងពីការងារនេះ។ លើសពីនេះ គួរតែជ្រើសរើសអ្នកសម្លាប់សត្វដែលជាមូស្លីម មានភាពពេញវ័យ មានសតិសម្បជញ្ញៈល្អ ត្រូវរំលឹកព្រះនាមអល់ឡោះលើសត្វគ្រប់ក្បាលដែលត្រូវសម្លាប់ ត្រូវបែរមុខទៅទិសគីប្លះ (Qiblah)។ ចំពោះអូដ្ឋ ត្រូវសម្លាប់ក្នុងសភាពឈរដោយចងជើងមួយ។ ចំពោះគោ និងចៀម ត្រូវផ្តួលឱ្យដេកផ្អៀងទៅខាងឆ្វេង ព្រោះនេះជាស៊ូណាន់ន់ (ស៊ូណាន់) ដែលបានមកពីព្យាការី ﷺ។ ត្រូវបង្គាប់ពួកគេកុំឱ្យអូសជើងសត្វដោយហិង្សា និងកុំឱ្យសម្លាប់ដោយកាំបិតដែលមិនមុត ព្រោះវាជាការធ្វើទារុណកម្មដល់សត្វ ហើយព្យាការី ﷺ បានហាមឃាត់ការធ្វើទារុណកម្មលើសត្វ។ ក្នុងការសម្លាប់ ត្រូវកាត់សរសៃកទាំងពីរ បំពង់អាហារ និងបំពង់ខ្យល់។ មិនត្រូវចាប់ផ្តើមពន្លះសាច់រហូតទាល់តែសត្វនោះត្រជាក់ និងដាច់ខ្យល់ស្លាប់សិន ព្រោះអ៊ុម៉ារ ប៊ីន អាល់ខាតតប (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បានបញ្ជាឱ្យអ្នកប្រកាសនៅទីក្រុងម៉ាឌីណាហ៍ថា៖ «កុំពន្លះសត្វដែលទើបសម្លាប់ រហូតទាល់តែវាត្រជាក់»។ ការសម្លាប់សត្វ (ការធ្វើហ្សាហ្សាហ៍) អាចធ្វើឡើងដោយប្រើឧបករណ៍អ្វីក៏បាន លើកលែងតែធ្មេញ និងក្រចក ព្រោះព្យាការី ﷺ បានហាមឃាត់ការសម្លាប់សត្វដោយឧបករណ៍ទាំងពីរនេះ។ ហាមឃាត់មិនឱ្យសម្លាប់អូដ្ឋដែលមានដំបៅពេញខ្លួន រហូតទាល់តែដំបៅទាំងនោះជាសះស្បើយ។ ក្នុងសម័យអាមៀរុលមូមិនីន អាល់ហាក៊ីម ប៊ីអាំរិលឡោះ បានមានបញ្ញត្តិហាមឃាត់មិនឱ្យសម្លាប់គោដែលមានពិការភាពដូចជា៖ គោដែលខូចត្រគាក, គោខ្វាក់, គោពិការភ្នែក, គោបាក់ធ្មេញ, គោដែលជ្រុះរោមនៅក, គោឆ្កួត, គោមានជំងឺរមាស់, គោដែលប្រេះក្រចក, គោដែលដាច់អវយវៈ, គោដែលត្រូវបានដុតកម្ដៅ (ដើម្បីព្យាបាល), និងរាល់សត្វដែលមានពិការភាពជាក់ស្តែង។ អ្នកត្រួតពិនិត្យ (មូហ៍តាស៊ីប) ត្រូវហាមឃាត់រាល់សកម្មភាពទាំងនេះ។ ហាមឃាត់ពួកគេមិនឱ្យផ្លុំខ្យល់ចូលក្នុងសាច់សត្វបន្ទាប់ពីពន្លះរួច ព្រោះខ្យល់ដង្ហើមរបស់មនុស្សធ្វើឱ្យសាច់ខូចគុណភាព និងមានក្លិនឆ្អាប។ អ្នកខ្លះទៀតបានវះសាច់ហើយចាក់ទឹកចូល ឬមានវិធីផ្សេងទៀតដែលពួកគេដឹង ដើម្បីចាក់ទឹកចូលក្នុងសាច់ ដូច្នេះត្រូវតែតាមដានរឿងនេះឱ្យបានម៉ត់ចត់។ អ្នកខ្លះទៀតបានយកគោធាត់ៗមកបង្ហាញនៅផ្សារ ប៉ុន្តែពេលលក់បែរជាសម្លាប់គោផ្សេង (ដែលស្គមជាង) នេះគឺជាការបោកប្រាស់។ ចំពោះអ្នកលក់សាច់ ត្រូវហាមឃាត់មិនឱ្យដាក់សាច់ហួសពីកន្លែងលក់របស់ខ្លួន ដើម្បីកុំឱ្យប៉ះពាល់ដល់សម្លៀកបំពាក់របស់អ្នកទិញ។ ត្រូវបង្គាប់ឱ្យពួកគេញែកសាច់ពពែចេញពីសាច់ចៀម កុំឱ្យលាយឡំគ្នា។ សាច់ពពែត្រូវតែលាបដោយម្សៅហ្វ្រង់ (Saffron) ដើម្បីឱ្យសម្គាល់បាន។ កន្ទុយពពែត្រូវតែព្យួរជាប់នឹងសាច់រហូតដល់លក់អស់។ សាច់ពពែអាចសម្គាល់បានតាមរយៈសាច់ដែលស្តើង ឆ្អឹងតូច និងខ្លាញ់ពណ៌ស។ ត្រូវបង្គាប់ពួកគេកុំឱ្យដាក់សំណ (Tin) លើសាច់ ព្រោះអ្នកប្រាជ្ញបានបញ្ជាក់ថាវាមានជាតិពុល។ កុំឱ្យលាយសាច់ខ្លាញ់ជាមួយសាច់ស្គម ត្រូវលក់ដោយឡែកពីគ្នា។ ហាមឃាត់មិនឱ្យលាយខ្លាញ់ពពែជាមួយខ្លាញ់ចៀម ដោយខ្លាញ់ពពែមានពណ៌សថ្លា ចំណែកខ្លាញ់ចៀមមានពណ៌លឿង។ ដូចគ្នានេះដែរ គ្រឿងក្នុងពពែមិនត្រូវលាយជាមួយគ្រឿងក្នុងចៀមឡើយ ហើយកន្ទុយចៀមត្រូវលក់ដោយឡែក មិនត្រូវឱ្យមានស្បែក ឬសាច់ដទៃលាយឡំឡើយ។ នៅពេលលក់ដូររួចរាល់ ហើយចង់ត្រឡប់ទៅវិញ ត្រូវយកអំបិលម៉ត់មកប្រោះលើក្តារកាប់សាច់ ដើម្បីកុំឱ្យ...

ជៀសវាងកុំឱ្យសត្វឆ្កែមកលិទ្ធ ឬសត្វល្អិតវារលើសាច់ទាំងនោះ។ ប្រសិនបើគ្មានអំបិលទេ ត្រូវប្រើសារធាតុ «អ៊ុស្ណាន» (រុក្ខជាតិម្យ៉ាងសម្រាប់សម្អាត)។ គួររៀបចំឱ្យពួកគេកុំធ្វើការរួមគ្នា ដើម្បីកុំឱ្យពួកគេឃុបឃិតគ្នាក្នុងការកេងប្រវ័ញ្ច។ ម្យ៉ាងទៀត ត្រូវហាមឃាត់ពួកគេពីការលក់សាច់ដូរនឹងសត្វរស់ ឧទាហរណ៍៖ ការទិញចៀមមួយក្បាលដោយប្តូរនឹងសាច់ក្នុងទម្ងន់ជាក់លាក់មួយ ហើយប្រគល់សាច់ឱ្យម្ចាស់សត្វជារៀងរាល់ថ្ងៃតាមចំនួនដែលបានព្រមព្រៀងគ្នា ព្រោះព្យាការី ﷺ បានហាមឃាត់ការធ្វើបែបនេះ។ * ជំពូកទីប្រាំពីរ ស្តីពីអ្នកអាំងសាច់ ត្រូវតែងតាំងអ្នកត្រួតពិនិត្យម្នាក់ដែលមានទំនុកចិត្តលើក្រុមអ្នកអាំងសាច់ ហើយត្រូវបញ្ជាពួកគេកុំឱ្យលាបសាច់ចៀម ឬសាច់ពពែដោយទឹកឃ្មុំ ឬរបស់ផ្អែមផ្សេងៗឡើយ ព្រោះវាធ្វើឱ្យសាច់សត្វហើម ហើយសាច់នឹងឆ្អិនមិនសព្វនៅពេលដាក់ក្នុងភ្លើង។ សញ្ញាដែលបញ្ជាក់ថាវាឆ្អិនល្អគឺទម្ងន់សាច់ត្រូវស្រកអស់មួយភាគបួន។ ដូច្នេះ អ្នកអាំងសាច់ត្រូវថ្លឹងសាច់មុនពេលដាក់ចូលក្នុងឡ និងក្រោយពេលយកចេញពីឡ។ សញ្ញាមួយទៀតដែលបញ្ជាក់ថាវាឆ្អិនគឺ ការទាញត្រង់ស្មារបស់វា ប្រសិនបើវាដាច់ចេញមកយ៉ាងងាយស្រួល នោះគឺវាឆ្អិនតាមតម្រូវការហើយ បើមិនដូច្នោះទេ ត្រូវបង្ខំឱ្យពួកគេដាក់វាចូលក្នុងភ្លើងវិញ។ សញ្ញាមួយទៀតគឺការវះត្រង់ត្រគាក ប្រសិនបើនៅមានឈាមហូរចេញមក នោះមានន័យថាវានៅមិនទាន់ឆ្អិនល្អនៅឡើយ។ សាច់ចៀមរបស់ពួកគេត្រូវតែត្រូវបានកាត់ផ្នែកដែលមិនអាចបរិភោគបានចេញពីគល់ រួមទាំងសរីរាង្គផ្សេងៗទៀត បើមិនដូច្នោះទេ ត្រូវកាត់វាចេញក្រោយពេលថ្លឹង។ នៅពេលដឹងពីទម្ងន់សាច់ហើយ ត្រូវកាត់បន្ថយទម្ងន់នោះចេញក្រោយពេលអាំងរួច។ ត្រូវពិនិត្យមើលសាច់ដែលនៅសល់មិនទាន់លក់ដាច់នៅរដូវក្តៅ ព្រោះវាឆាប់ខូចគុណភាពណាស់។ ពួកគេតែងតែយកសាច់ដែលខូចនោះទៅត្រាំជាមួយទឹកក្រូចឆ្មាប្រៃ រួចលក់បន្ត ដើម្បីបិទបាំងក្លិន និងរសជាតិមិនល្អពីអ្នកទិញ។ ជួនកាលក្បាលសត្វលក់មិនដាច់ អ្នកអាំងសាច់ក៏ទិញក្បាលទាំងនោះពីអ្នកលក់ក្បាលសត្វ រួចកោសសាច់ចេញពីឆ្អឹងបន្តិចម្តងៗ ហើយយកទៅលក់លាយជាមួយសាច់អាំងក្នុងតម្លៃធម្មតា។ ដូច្នេះ ត្រូវតែតាមដានរឿងនេះឱ្យបានម៉ត់ចត់បំផុត។ ត្រូវបញ្ជាពួកគេកុំឱ្យដុតឡដោយប្រើកាកសំណល់ដើមសរសៃ (សរសៃសម្រាប់ត្បាញ) ជាដាច់ខាត។ ត្រូវត្រួតពិនិត្យហាងរបស់ពួកគេជានិច្ច ដើម្បីរកមើលគ្រឿងទេសដែលពួកគេលួចពីសាច់ដែលគេយកមកឱ្យអាំង រួមទាំងខ្លាញ់ចៀម និងពោះវៀនផងដែរ។ ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នលើរាល់របស់ទាំងអស់នេះ រហូតដល់ពេលពួកគេដាក់សាច់ចូលក្នុងឡ។ នៅពេលដាក់សាច់ចូលក្នុងឡ ត្រូវបិទមាត់ឡដោយដីឥដ្ឋស្អាត និងក្រាស់។ ដូចគ្នានេះដែរ ត្រូវប្រយ័ត្នលើផ្នែក «រ៉ូម៉ាណា» (ឆ្អឹងខ្ចីត្រង់ស្មា) ដែលនៅក្រោមស្មា ព្រោះពួកគេតែងតែលួចយកវា។ ត្រូវតាមដានផងដែរនូវអ្វីដែលពួកគេលួចពីម្សៅស្រូវសាលី អង្ករ និងទឹកដោះគោ។

ជំពូកទីប្រាំបី ស្ដីពីអ្នកធ្វើម្ហូបហារីស (Haleem/Haris) ត្រូវតែងតាំងប្រធានក្រុមម្នាក់ដែលទុកចិត្តបានក្នុងចំណោមអ្នកជំនាញមុខរបរនេះ ដែលជាអ្នកមានចំណេះដឹងច្បាស់លាស់អំពីការងារនេះ។ ត្រូវតម្រូវឱ្យពួកគេរក្សាអនាម័យឆ្នាំង និងឧបករណ៍ទាំងអស់របស់ពួកគេ ដោយលាងសម្អាតជារៀងរាល់ព្រឹកដោយប្រើសាប៊ូ (ឬសារធាតុសម្អាត) និងទឹកក្ដៅ។ កម្រិតស្តង់ដារសម្រាប់ម្ហូបហារីសគឺ៖ ស្រូវសាលីមួយកំប៉ុង (Qadah) ត្រូវប្រើសាច់គោដែលមានគុណភាពល្អ និងមានខ្លាញ់ចំនួនមួយរ៉ត (Rat) តាមរង្វាស់ជារ៉វី (Jarwi)។ ចំណែកសាច់ចៀមវិញ គឺប្រើចំនួនប្រាំបីអូគីយ៉ា (Awqiya) តាមរង្វាស់ជារ៉វី សម្រាប់ស្រូវសាលីមួយកំប៉ុង។ ប្រធានក្រុមត្រូវត្រួតពិនិត្យដោយផ្ទាល់នូវភាពស្អាតនៃសាច់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដោយដកចេញនូវក្រពេញ សរសៃ និងស្បែកចេញ។ សាច់ត្រូវត្រាំក្នុងទឹក និងអំបិលក្នុងរយៈពេលយូររហូតដល់ទឹកប្រែជាពណ៌ក្រហម រួចទើបដាក់ចូលក្នុងឆ្នាំងក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់ប្រធានក្រុម ហើយត្រូវបិទត្រាឆ្នាំងនោះឱ្យជិត។ នេះគឺដើម្បីការពារកុំឱ្យមានការលាយសាច់សត្វដែលគ្មានគុណភាពចូលទៅក្នុងឆ្នាំង។ នៅពេលជិតភ្លឺ ត្រូវយកឆ្នាំងទាំងនោះទៅដាក់ក្នុងផ្ទះរបស់អ្នកដែលជួយសម្រួលដល់ការកែច្នៃអាហារមិនល្អសម្រាប់មនុស្ស។ ដូច្នេះ មិនត្រូវធ្វេសប្រហែសក្នុងការបិទត្រាឡើយ ហើយគ្មាននរណាម្នាក់អាចបើកឆ្នាំងបានក្រៅពីប្រធានក្រុម បន្ទាប់ពីគាត់បានពិនិត្យមើលភាពត្រឹមត្រូវនៃត្រានោះ។ ត្រូវស្រក់ខ្លាញ់ពីម្ហូបនោះលើផ្ទាំងថ្ម ឬជ្រលក់រោមសត្វចូលទៅក្នុងនោះ ប្រសិនបើវាមានលាយប្រេងរុក្ខជាតិ វានឹងមិនកកឡើយ ប៉ុន្តែបើវាជាខ្លាញ់សុទ្ធ វានឹងកកឡើង។ មិនត្រូវអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេប្រើប្រាស់សាច់គោដែលត្រៀមទុកសម្រាប់ធ្វើសាច់ស្ងោរឡើយ ព្រោះនៅពេលដែលពួកគេខ្វះសាច់ស្រស់ ពួកគេអាចនឹងយកសាច់នោះមកប្រើប្រាស់។ ដូច្នេះ មិនត្រូវអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេធ្វើបែបនេះឡើយ ហើយក៏មិនត្រូវអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់សាច់ដែលទុកចោលយូររហូតដល់មានក្លិនស្អុយ ឬសាច់ដែលខូចគុណភាពនោះដែរ។

ជំពូកទីប្រាំបួន ស្តីពីអ្នកធ្វើនំហ្សាលឡាប៊ីយ៉ា (Zalabiyyin) ត្រូវត្រួតពិនិត្យមើលវត្ថុធាតុដើមដែលខូចគុណភាព ឬមានក្លិនស្អុយ ហើយត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះឆ្នាំងដាំខ្លាញ់សត្វ ព្រោះវាអាចនឹងខូចគុណភាពបាន។ ដូចគ្នានេះដែរ ត្រូវត្រួតពិនិត្យឆ្នាំងដាក់ប័ររបស់អ្នកលក់ដូរផងដែរ។ ត្រូវតម្រូវឱ្យអ្នកធ្វើនំហ្សាលឡាប៊ីយ៉ា រក្សាអនាម័យឧបករណ៍ទាំងអស់របស់ពួកគេឱ្យបានស្អាត និងត្រូវផ្លាស់ប្តូរខ្ទះចៀនរបស់ពួកគេ។ ជួនកាលពួកគេយកឆ្អឹងគោ ឆ្អឹងអូដ្ឋ ឬឆ្អឹងសត្វដទៃទៀតទៅស្ងោរ រួចដួសយកខ្លាញ់ដែលថ្លាពីលើ ហើយយកខ្លាញ់ក្បាលសត្វមកលាយជាមួយប្រេង រួចយកទៅចៀននំហ្សាលឡាប៊ីយ៉ា។ ប្រសិនបើអ្នកចង់ដឹងពីភាពមិនប្រក្រតីនេះ អ្នកអាចយកស្លាបបក្សីជ្រលក់ក្នុងប្រេងនោះ ឬស្រក់វាមួយដំណក់លើក្បឿង ឬលើទឹកបន្តិច។ ប្រសិនបើវាមានលាយខ្លាញ់សត្វ វានឹងកកនៅលើទឹក ប៉ុន្តែបើជាប្រេងសុទ្ធ វានឹងមិនកកឡើយ។ [ជួនកាលនៅមានសំណល់នំហារីសាហ៍ (Harisa) ជាប់ក្នុងឆ្នាំងរបស់ពួកគេ ហើយពួកគេក៏យកទៅលាយជាមួយនំដែលត្រូវធ្វើនៅថ្ងៃបន្ទាប់ ដូច្នេះត្រូវត្រួតពិនិត្យរឿងនេះ។ ជួនកាលពួកគេលក់សំណល់នំដែលសល់ទៅឱ្យអ្នកដែលយកទៅលាយជាមួយនំកូសក៍ (Kushk) លក់តាមទីផ្សារ ដូច្នេះត្រូវត្រួតពិនិត្យដោយការវះនំសាច់ក្រក (សាច់ក្រកដែលធ្វើពីសំណល់នំ) មុនពេលចៀន ព្រោះវានឹងបង្ហាញឱ្យឃើញច្បាស់]។ ខ្ទះចៀននំហ្សាលឡាប៊ីយ៉ា គួរតែធ្វើពីស្ពាន់ក្រហមដែលមានគុណភាពល្អ។ ត្រូវបង្គាប់ឱ្យពួកគេលាងសម្អាតវាជារៀងរាល់ថ្ងៃមុនពេលចៀន ដោយវិធីដុតកន្ទក់ក្នុងខ្ទះ រួចទុកឱ្យត្រជាក់ ហើយយកស្លឹកស្ពៃក្តោបមកខាត់។ បន្ទាប់មក ដាក់ខ្ទះលើភ្លើងម្តងទៀត រួចដាក់ទឹកឃ្មុំបន្តិចចូល រួចដុតរហូតដល់ទឹកឃ្មុំនោះឆេះខ្មៅ ទើបយកដុំសេរ៉ាមិចមកខាត់សម្អាត រួចលាងទឹកឱ្យស្អាតទើបអាចប្រើប្រាស់បាន។ វិធីនេះនឹងជួយសម្អាតភាពកខ្វក់ និងច្រែះស្ពាន់ចេញបាន។ ម្សៅសម្រាប់ធ្វើនំហ្សាលឡាប៊ីយ៉ា គួរតែមានម្សៅម៉ត់មួយភាគបី និងម្សៅសេមីដ (Semid) ពីរភាគបី។ ព្រោះថាប្រសិនបើដាក់ម្សៅសេមីដច្រើន នំនឹងកាន់តែស ស្រាល និងឆ្អិនល្អ ប៉ុន្តែម្សៅសេមីដស្រូបប្រេងច្រើនជាងម្សៅម៉ត់ ដូច្នេះហើយទើបគេមិនសូវនិយមប្រើវាច្រើន។ ប្រេងដែលល្អបំផុតសម្រាប់ចៀនគឺប្រេងល្ង (Shiraj) បើគ្មានទេ ត្រូវប្រើប្រេងសុទ្ធ។ មិនត្រូវចាប់ផ្តើមចៀនឡើយរហូតទាល់តែម្សៅនោះឡើងហ្វូ (មេម្សៅធ្វើការ)។ សញ្ញាដែលបញ្ជាក់ថាម្សៅឡើងហ្វូគឺ នៅពេលដាក់ចូលក្នុងប្រេង នំនឹងអណ្តែតឡើងលើ។ ចំណែកម្សៅដែលមិនទាន់ឡើងហ្វូ (មិនទាន់ដាក់មេ) វានឹងលិចទៅបាតខ្ទះ។ នំដែលប្រើមេម្សៅនឹងមានរន្ធប្រហោងដូចបំពង់ ចំណែកនំដែលមិនប្រើមេម្សៅនឹងមានសាច់ណែន និងគ្មានរន្ធ។ មិនត្រូវដាក់អំបិលក្នុងម្សៅនំឡើយ ព្រោះនំនេះត្រូវញ៉ាំជាមួយរបស់ផ្អែម ហើយប្រសិនបើមានរសជាតិប្រៃ វានឹងធ្វើឱ្យអ្នកញ៉ាំមានអារម្មណ៍ចង់ក្អួត។

ជំពូកទីដប់៖ ស្តីពីការលក់ទំនិញដែលមានគុណភាពអន់ និងការបោកបញ្ឆោតក្នុងពេលលក់ដូរ។

ចំពោះភាពខ្មៅនៃនំហ្សាលឡាប៊ីយ៉ា (Zalabia) នោះ វាអាចបណ្តាលមកពីភាពកខ្វក់នៃខ្ទះ ឬបណ្តាលមកពីការប្រើប្រាស់ប្រេងដែលបានប្រើរួច (ប្រេងដែលធ្លាប់ប្រើសម្រាប់បំពងពីមុនមក) ឬក៏អាចមកពីម្សៅដែលមិនទាន់ឡើងមេល្អ។ ជួនកាលប្រជាជនអាចនឹងមិនពេញចិត្តចំពោះវាដោយសារតែការផលិតមិនមានគុណភាព ដូច្នេះមន្ត្រីត្រួតពិនិត្យទីផ្សារ (អាល់-មូហតាស៊ីប) ត្រូវតែពិនិត្យលើរឿងទាំងអស់នេះ។ គួរតែផលិតនំនេះជាដុំតូចៗឱ្យបានស្អាតល្អ ហើយនៅពេលណាដែលម្សៅរបស់វាជូរ ត្រូវយកវាទៅធ្វើជាមេម្សៅ។ * ជំពូកទីដប់ ស្តីពីអ្នកលក់ក្បាលសត្វ និងការបន្លំរបស់ពួកគេ ចាំបាច់ត្រូវតែងតាំងអ្នកត្រួតពិនិត្យម្នាក់ដែលទុកចិត្តបាន និងមានចំណេះដឹងអំពីរបរនេះ ដើម្បីបញ្ជាឱ្យពួកគេនៅពេលស្ងោរក្បាល និងជើងសត្វ ត្រូវតែដុសសម្អាតវាឱ្យស្អាតបន្ទាប់ពីស្ងោររួច ដើម្បីកុំឱ្យនៅសល់រោមជាប់នឹងវា។ ត្រូវគោះក្បាលសត្វនោះលើផ្ទៃរឹង ដើម្បីឱ្យភាពកខ្វក់ និងដង្កូវដែលកើតនៅក្នុងនោះជ្រុះចេញមកក្រៅ ហើយត្រូវដុសសម្អាតឱ្យបានស្អាតល្អ។ ត្រូវដាក់គ្រឿងទេសដូចជា ដារស៊ីនី (อบเชย) និងស្លឹកគ្រៃ (ឬ celery) ចូលក្នុងមាត់របស់វា។ ពួកគេមិនត្រូវលាយក្បាលចៀមជាមួយក្បាលពពែឡើយ។ សញ្ញាសម្គាល់នៃក្បាលចៀមគឺមានរន្ធមួយនៅក្រោមភ្នែកនីមួយៗ ដែលគេហៅថា “ម៉ាក៉ា” (Maqa) ចំណែកឯក្បាលពពែវិញគឺគ្មានរន្ធនេះទេ។ ជួនកាលទំនិញរបស់ពួកគេលក់មិនដាច់ ពួកគេក៏យកវាទៅលាយជាមួយទំនិញដែលនឹងត្រូវលក់នៅថ្ងៃស្អែក។ សញ្ញាសម្គាល់នៃសាច់ចាស់គឺ ការដកឆ្អឹងតូចៗដែលនៅត្រង់គល់នៃឆ្អឹងថ្គាម ដែលគេហៅថា “ឆ្អឹងបន្លា” រួចហើយហិតវា ប្រសិនបើវាមានក្លិនខុសប្រក្រតី នោះអ្នកនឹងដឹងថាវាជាសាច់ដែលទុកតាំងពីថ្ងៃមុន។ ត្រូវតែរក្សាទុកឧបករណ៍របស់ពួកគេឱ្យបានស្អាត និងមានគម្របគ្របជិត។ មានអ្នកលក់ខ្លះទិញខ្លាញ់ដែលស្រក់ចេញពីសាច់អាំង ហើយយកទៅលាយជាមួយខ្លាញ់ជើងសត្វ រួចយកទៅស្រោចលើម្ហូប “ថារីដ” (Tharid) ដូច្នេះមន្ត្រីត្រួតពិនិត្យទីផ្សារត្រូវតែពិនិត្យលើរឿងនេះ។ ពួកគេមិនត្រូវយកក្បាលសត្វចេញពីឆ្នាំងស្ងោរឡើយ រហូតទាល់តែវាឆ្អិនល្អ ហើយពួកគេត្រូវមានអំបិល និងម្សៅដារស៊ីនីដែលកិនរួច ដើម្បីរោយពីលើវានៅពេលលក់។ * ជំពូកទីដប់មួយ ស្តីពីអ្នកចម្អិនអាហារ និងការបន្លំរបស់ពួកគេ ចាំបាច់ត្រូវតែងតាំងអ្នកត្រួតពិនិត្យម្នាក់ដែលទុកចិត្តបាន មានការយល់ដឹងច្បាស់លាស់អំពីរបរនេះ ដើម្បីតម្រូវឱ្យពួកគេរក្សាអនាម័យឧបករណ៍ចម្អិនអាហារទាំងអស់ឱ្យបានស្អាត ដោយលាងសម្អាតវាជារៀងរាល់ថ្ងៃជាមួយទឹកក្តៅ និងសាប៊ូ (ឬសារធាតុសម្អាត)។ ពួកគេមិនត្រូវចម្អិនដោយប្រើសាច់ពពែ ឬសាច់អូដ្ឋឡើយ ដើម្បីកុំឱ្យអ្នកជំងឺបរិភោគវាហើយធ្វើឱ្យជំងឺកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ឬអ្នកដែលទើបតែជាសះស្បើយពីជំងឺបរិភោគវា ហើយក្លាយជាមូលហេតុធ្វើឱ្យជំងឺនោះរើឡើងវិញ។ ពួកគេត្រូវតែហាមឃាត់មិនឱ្យញាត់សាច់ក្រកដោយប្រើថ្លើមអូដ្ឋ ថ្លើមគោ សាច់ពពែ ឬថ្លើមពពែឡើយ។

ពួកគេក៏បានលាយសាច់គោចំនួនប្រាំរ៉ត (រង្វាស់ទម្ងន់) ជាមួយនឹងខ្ទឹមបារាំងសចំនួនពីររ៉ត ខ្លាញ់មួយរ៉ត និងទឹកពីររ៉ត បន្ទាប់ពីកិនវាឱ្យម៉ដ្ឋ។ ដូច្នេះ ត្រូវតែត្រួតពិនិត្យពួកគេដោយការវះមើលមុនពេលយកទៅបំពង ព្រោះនៅពេលបំពង គេតែងតែចាក់វាដោយដែកស្រួចនៅក្នុងខ្ទះដើម្បីឱ្យវាផ្ទុះឡើង ក្នុងគោលបំណងបិទបាំងភាពមិនប្រក្រតី និងឱ្យជាតិកខ្វក់ដែលនៅខាងក្នុងហូរចេញ។ ដូចគ្នានេះដែរ ការក្លែងបន្លំសំប៊ូសក់ (នំបញ្ចុកសាច់) អាចដឹងបានទាំងមុន និងក្រោយពេលបំពង ដោយសារគេតែងតែលាយសណ្តែកបារាំងដែលបកសំបក និងពន្លកខ្ទឹមបារាំង។ ប្រសិនបើអ្នកវះមើល អ្នកនឹងឃើញថាវាគ្មានសាច់ ដែលជាអ្វីដែលយើងបានរៀបរាប់ខាងលើ។ ដូច្នេះ ចូរដឹងថាវាជាការក្លែងបន្លំ ហើយគេអាចលាយសាច់ត្រីអាំង និងគ្រឿងទេសចូលទៅក្នុងនោះផងដែរ។ ប្រសិនបើពួកគេចម្អិនសាច់ពពែ សញ្ញាសម្គាល់នៅក្នុងឆ្នាំងគឺពណ៌ខ្មៅ ក្លិនឆ្អាប និងឆ្អឹងរបស់វាមានសភាពស្តើង។ ពួកគេត្រូវតែហាមឃាត់មិនឱ្យក្លែងបន្លំម្ហូប «មូដារ៉ា» ដោយប្រើម្សៅដើម្បីឱ្យវាខាប់ និងបង្កើនទម្ងន់ ហើយវាក៏អាចធ្វើឱ្យខាប់ដោយម្សៅអង្ករផងដែរ។ ត្រូវតែត្រួតពិនិត្យពួកគេចំពោះការប្រើប្រាស់ខ្លាញ់ច្រើនហួសប្រមាណនៅក្នុងឆ្នាំងរបស់ពួកគេ។ ពួកគេក៏ក្លែងបន្លំម្ហូប «បាហ៍តា» ដោយប្រើត្រាវ ហើយពួកគេក៏អាចក្លែងបន្លំម្ហូប «ហារីសះ» ដោយប្រើវាផងដែរ។ ពួកគេក៏អាចក្លែងបន្លំម្ហូប «ហារ៉ាយីស» ដោយប្រើពោះវៀនស្ងោរដែលហាន់ជាចំណិតៗ ហើយបិទបាំងភាពមិនប្រក្រតីរបស់វាដោយប្រើខ្លាញ់។ ត្រូវតែត្រួតពិនិត្យពួកគេផងដែរលើម្ហូប «អ៊ុស្បាន» (ពោះវៀនញាត់សាច់) ដែលអ្នកលក់សាច់ជាអ្នកលក់វា។ គួរតែត្រួតពិនិត្យការលាងសម្អាតរបស់ពួកគេដោយការវះមើល ហើយហាមឃាត់មិនឱ្យត្រាំទឹកមុនពេលលក់។ ត្រូវបង្គាប់ឱ្យពួកគេរក្សាអនាម័យ និងញាត់វាដោយសាច់ត្រគាក និងដាក់ជីអង្កាម និងស្លឹកស៊ូដាបបន្តិចបន្តួច។ ពួកគេត្រូវតែស្បថដោយព្រះនាមអល់ឡោះដ៏មហិមាថា ប្រសិនបើពួកគេធ្វើ «អ៊ុស្បាន» ពីពោះពពែហើយលក់វា ត្រូវតែប្រាប់អតិថិជនឱ្យបានដឹង ហើយមន្ត្រីត្រួតពិនិត្យ (អរីហ្វ) ក៏ត្រូវតែតាមដានរឿងនេះផងដែរ។ ខ្ញុំបានរកឃើញនៅក្នុងសៀវភៅដែលគេស្គាល់ថាជា «គីមីវិទ្យានៃការចម្អិនអាហារ» ដែលនិពន្ធដោយ យ៉ាកុប ប៊ីន អ៊ីស្ហាក អាល់-គីនឌី ជូនចំពោះអាល់-មុតតៈឌីដ នូវមុខម្ហូបជាច្រើនដែលចម្អិនដោយគ្មានសាច់ មុខម្ហូបថ្លើមដោយគ្មានថ្លើម ខួរដោយគ្មានខួរ សាច់ក្រកដោយគ្មានសាច់ នំអ៊ិមឡែតដោយគ្មានពងមាន់ ម្ហូបចូហ្សាបដោយគ្មានឈីសឬអង្ករ ស្ករគ្រាប់ដោយគ្មានទឹកឃ្មុំឬស្ករ និងមុខម្ហូបជាច្រើនទៀតដែលគ្មានគ្រឿងផ្សំដើមរបស់វា ដែលការរៀបរាប់វាមានភាពវែងឆ្ងាយ។ ខ្ញុំមិនអាចយល់ពីភាពស្មុគស្មាញនៃបច្ចេកទេសរបស់វាបានឡើយ ហើយខ្ញុំខ្លាចការបោកប្រាស់របស់អ្នករកស៊ីតាមទីផ្សារ ដូច្នេះខ្ញុំក៏បានផ្អាកពីការរៀបរាប់ពីវិធីធ្វើវា ដោយខ្លាចថាវាជាការណែនាំឱ្យពួកគេធ្វើតាម ក្នុងក្តីសង្ឃឹមថានឹងទទួលបានការតបស្នងពីអល់ឡោះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។ * ជំពូកទីដប់ពីរ ស្តីពីអ្នកធ្វើបង្អែម និងការក្លែងបន្លំរបស់ពួកគេ ត្រូវតែមានមន្ត្រីត្រួតពិនិត្យ (អរីហ្វ) ដែលមានទំនុកចិត្តលើពួកគេ ព្រោះការក្លែងបន្លំក្នុងវិជ្ជាជីវៈនេះមានច្រើនណាស់។ ក្នុងចំណោមនោះគឺ ទឹកឃ្មុំធម្មជាតិ ប្រសិនបើវាមានតម្លៃថ្លែង និងកម្ររកបាន ពួកគេនឹងក្លែងបន្លំវាដោយប្រើទឹកទំពាំងបាយជូរខាប់ ដែលអាចដឹងបាននៅពេលដាក់លើភ្លើង ព្រោះក្លិននៃទឹកទំពាំងបាយជូរខាប់នឹងលេចចេញមក។ ដូចគ្នានេះដែរ ទឹកឃ្មុំអំពៅ ប្រសិនបើវាថ្លៃ ពួកគេនឹងក្លែងបន្លំវាដោយប្រើទឹកស្ករខាប់ (ឌីបស៍) ដែលគ្រាប់របស់វាអាចរកឃើញនៅបាតឆ្នាំង។ ចំពោះនំ «ហ្វាលូហ្សាច» ត្រូវឱ្យអ្នកធ្វើវាស្បថថា មិនត្រូវដាក់ម្សៅឆាលើសពីពីរអូគីយ៉ា (រង្វាស់ទម្ងន់) ក្នុងមួយរ៉តទឹកឃ្មុំឡើយ ដើម្បីឱ្យនំមានគុណភាពល្អ និងមិនត្រូវញាត់ស្នូលឡើយ។ ក្នុងចំណោមបង្អែម ក៏មានប្រភេទដែលត្រូវបានក្លែងបន្លំដោយម្សៅ ម្សៅឆា ម្សៅអង្ករ ម្សៅសណ្តែក និងសំបកល្ង។ ជួនកាលពួកគេប្រើស្ករគ្រាប់ជំនួសទឹកឃ្មុំធម្មជាតិ និងប្រើម្សៅស្រូវសាលីល្អជំនួសគ្រាប់អាភៀន ឬអ្វីផ្សេងទៀត។ មានប្រភេទដែលក្លែងបន្លំដោយនំប៉័ងកិន និងម្សៅសាន់ឌូដ ហើយមានប្រភេទដែលលាយជាមួយម្សៅឆាដើម្បីបិទបាំងពណ៌ខ្មៅរបស់វា។ ចំពោះប្រភេទដែលក្លែងបន្លំដោយម្សៅ ប្រសិនបើគេដាក់ក្នុងកែវហើយចាក់ទឹកចូល ជាតិស្ករនឹងរលាយ ពណ៌នឹងថ្លា ហើយម្សៅនឹងដក់នៅបាត។ ក្នុងចំណោមអ្វីដែលគេក្លែងបន្លំគឺ ម្សៅនំអាល់ម៉ុនដែលទុកចោលយូរ ឬស្ងួត។ នំ «កាហ៊ីរ៉ាយ៉ា» ត្រូវបានគេក្លែងបន្លំស្នូលរបស់វាដោយម្សៅ ហើយច្របាច់ដោយម្សៅផងដែរ។ នៅក្នុងស្នូលនំ «កាតាអ៊ីហ្វ» នំប៉័ងរបស់វាត្រូវបានត្រាំទឹកក្តៅដើម្បីកុំឱ្យវាស្រូបខ្លាញ់។ ដូចគ្នានេះដែរ នំ «កាតាអ៊ីហ្វ» និងនំបំពង ត្រូវបានក្លែងបន្លំស្នូលដោយម្សៅ ហើយស្រោចដោយទឹកខ្មេះស្ករជំនួសទឹកឃ្មុំធម្មជាតិ។ ដូចគ្នានេះដែរ នំ «ណាទីហ្វ» គ្រាប់អាភៀន ត្រូវបានក្លែងបន្លំដោយម្សៅស្រូវសាលីល្អ ដែលវាមិនលេចចេញសញ្ញាលើគ្រាប់អាភៀនឡើយ ហើយវាក៏អណ្តែតលើទឹកផងដែរ។ នំ «ណាទីហ្វ ហៃយ៉ាជី» ក៏ត្រូវបានក្លែងបន្លំដោយម្សៅស្រូវសាលីល្អបំពង និងគ្រាប់ហ្វាន់ដុក។ ម្ហូប «កូសក៍» ពណ៌ស និងពណ៌លឿង ត្រូវបានក្លែងបន្លំដោយនំប៉័ងកិន ដែលវាអណ្តែតលើទឹកផងដែរ។ ដូចគ្នានេះដែរ «បាសាន់ឌូដ» ត្រូវបានក្លែងបន្លំដោយនំប៉័ងកិន ហើយជួនកាលធ្វើដោយម្សៅសណ្តែក។ នំ «ក្អមហ្សាល់» ប្រសិនបើវាមានពណ៌ត្នោត វាត្រូវបានធ្វើពីស្ករគ្រាប់ ហើយជួនកាលគេលាយម្សៅឆាដើម្បីបិទបាំង។ នំ «ណាទីហ្វ មីស្ហាស» មានពណ៌លឿង និងពណ៌ស ដូចគ្នានឹង «មូហ្សាច» ដែរ។ ដូច្នេះ ប្រភេទណាដែលធ្វើពីស្ករគ្រាប់ អ្នកនឹងដឹងដោយសារពណ៌ខ្មៅរបស់វា ហើយប្រភេទណាដែលថ្លា វាគឺជា «មូហ្សាច» ដែលមានគុណភាពល្អ ដែលលក់តាមតម្លៃរៀងៗខ្លួន និងតម្លៃទីផ្សារនៅពេលនោះ។ នំ «ខាសខាន់ណាន់» ដែលដុតក្នុងឡ ប្រសិនបើពួកគេក្លែងបន្លំ វានឹងបង្ហាញឱ្យឃើញនៅក្នុងឡនៅពេលដុត។ ចំពោះ «ខាសខាន់ណាន់» បំពង ស្នូលរបស់វាត្រូវបានក្លែងបន្លំដោយម្សៅ។ នំ «មូស្ហាបបាកា» ក៏ត្រូវបានក្លែងបន្លំដោយទឹកស្ករជំនួសទឹកឃ្មុំធម្មជាតិ។ ចំពោះបង្អែមសើម និងបង្អែម «ណាឃីម» ការក្លែងបន្លំរបស់វាគឺការប្រើម្សៅឆាច្រើនហួសពីកម្រិត។

ដ្បិតក្នុងចំណោមពួកគេ មានអ្នកដែលធ្វើបង្អែមដោយប្រើម្សៅកន្លះគីឡូក្រាម សម្រាប់ស្ករកន្លះគីឡូក្រាម ហើយខ្លះទៀតប្រើម្សៅកន្លះគីឡូក្រាម សម្រាប់ស្ករមួយគីឡូក្រាម។ នេះគឺជាកំហុសមួយ ដូច្នេះអ្នកណាដែលធ្វើបែបនេះ ត្រូវតម្រូវឱ្យសារភាពកំហុសនៅពេលដំបូង បើនៅតែបន្តធ្វើទៀត ត្រូវដាក់ទណ្ឌកម្ម និងប្រកាសឈ្មោះជាសាធារណៈ។ អ្នកត្រួតពិនិត្យមិនអាចអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេប្រើម្សៅលើសពីពីរអោន (Ounces) សម្រាប់ស្ករមួយគីឡូក្រាមបានឡើយ។ បង្អែមសើមដែលដាក់ម្សៅច្រើន ទោះបីជាមើលទៅមានរូបរាង និងរសជាតិល្អក៏ដោយ ប៉ុន្តែនៅពេលទុកមួយយប់វានឹងជូរ។ ស្ករគ្រាប់ប្រភេទហ្វានីដ (Fanid) ប្រសិនបើធ្វើពីស្ករសសុទ្ធ វានឹងមានភាពថ្លា និងស្រស់ស្អាតខ្លាំង។ ដូចគ្នានេះដែរ នំកាបអ៊ុលហ្កាហ្សាល់ (Ka'b អាល់-Ghazal) ប្រសិនបើធ្វើពីស្ករគ្រីស្តាល់ (Qand) វានឹងមានគុណភាពល្អ ហើយអាចលក់បានតាមតម្លៃសមរម្យ។ ផលិតផលដែលល្អបំផុតក្នុងទីផ្សារ គឺផលិតផលដែលធ្វើពីម្សៅស្រូវសាលីសុទ្ធ (Samidh) ប្រើទឹកឃ្មុំអំពៅ និងទឹកផ្កាកុលាបលាយជាមួយសណ្តែកភីស្តាឈីអូ ដោយគ្មានការលាយឡំអ្វីឡើយ។ * ជំពូកទីដប់បី ស្តីពីការធ្វើបង្អែមល្មម (Haris) ពីផ្លែត្មាត និងការចម្អិនសណ្តែកឡង់ទី (Lentils) ចាំបាច់ត្រូវតែងតាំងអ្នកត្រួតពិនិត្យម្នាក់ដែលមានទំនុកចិត្ត និងយល់ដឹងពីរបររបស់ពួកគេ ដោយបញ្ជាឱ្យគាត់ទៅត្រួតពិនិត្យ និងតម្រូវឱ្យពួកគេលាងសម្អាតពាង និងឆ្នាំងរបស់ពួកគេជារៀងរាល់ថ្ងៃដោយទឹកក្តៅ និងសាប៊ូធម្មជាតិ (Ushnan)។ គាត់ត្រូវពិនិត្យមើលការងាររបស់ពួកគេ ព្រោះមានអ្នកខ្លះធ្វើបង្អែមល្មមពីផ្លែត្មាតតិចតួច ហើយលាយគ្រាប់ត្មាតដែលរើសបានពីគំនរសំរាម និងតាមផ្លូវចូលទៅក្នុងនោះយ៉ាងច្រើន។ ពួកគេថែមទាំងដាក់ឈើមួយប្រភេទដែលគេហៅថា "អាល់កាឡាម" ដើម្បីឱ្យវាមានពណ៌ក្រហម និងដាក់សារធាតុណាតרון (Natron) ឬគ្រាប់ជីវ៉ាន់ស៊ុយស ដើម្បីបន្លំពណ៌ ដែលវាមានសុវត្ថិភាពជាងការប្រើណាតרון។ ដូច្នេះ ត្រូវតែហាមឃាត់ពួកគេពីសកម្មភាពទាំងនេះ និងតម្រូវឱ្យពួកគេស្បថបញ្ឈប់វា។ បន្ទាប់មក ត្រូវពិនិត្យមើលពាងរបស់ពួកគេ ប្រសិនបើឃើញអ្វីដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ ត្រូវវាយកម្ទេចចោល ហើយបោះចូលក្នុងឡដុតកម្ដៅក្នុងបន្ទប់ទឹកសាធារណៈ (Hammam) រួចដាក់ទណ្ឌកម្ម និងប្រកាសឈ្មោះពួកគេជាសាធារណៈ។ ដូចគ្នានេះដែរ ចំពោះអ្នកលក់សណ្តែកឡង់ទី ត្រូវបញ្ជាឱ្យពួកគេរក្សាអនាម័យភាជន៍ ការគ្របដណ្តប់ ការប្រើប្រាស់ទឹកស្អាត និងការលាងសម្អាតសណ្តែកមុនពេលចម្អិន។ ត្រូវឱ្យពួកគេស្បថថានឹងមិនលាយទឹកស្ងោរគ្រាប់សណ្តែកហ្គារ៉ានហ្សូ (Chickpeas) បន្ទាប់ពីយកចេញពីឡ ដើម្បីឱ្យវាហាក់ដូចជាមានបរិមាណច្រើននោះទេ ព្រោះពួកគេតែងតែធ្វើបែបនេះនៅពេលដែលតម្លៃទីផ្សារឡើងថ្លៃ និងមានការខ្វះខាតសណ្តែក។

ជំពូកទីដប់បួន៖ ស្តីពីអ្នកលក់សណ្តែកបាកឡា (អាល់-Baqillaniyyin)។

ជំពូកទីដប់បួន ស្ដីពីអ្នកលក់សណ្ដែកបារាំង (បាកឡា) ចាំបាច់ត្រូវតែងតាំងមេក្រុមម្នាក់ដែលទុកចិត្តបាន និងយល់ដឹងពីរបៀបរបបការងាររបស់ពួកគេ។ ត្រូវបញ្ជាឱ្យគាត់ហាមឃាត់ពួកគេមិនឱ្យលក់សណ្ដែកបារាំងដែលមានដង្កូវស៊ីឡើយ ប៉ុន្តែត្រូវលក់សណ្ដែកដែលមានគុណភាពល្អ ស្អាត និងរើសយកគ្រាប់ចាស់ៗចេញ។ ការធ្វើបែបនេះនឹងជួយឱ្យសណ្ដែកដុះពន្លកបានល្អ។ ដូចគ្នានេះដែរ ចំពោះសណ្ដែកសៀង (ហុមមូស) ដែលមិនមានដង្កូវស៊ី មុននឹងយកទៅត្រាំ និងស្ងោរ ត្រូវសម្អាតដី និងគ្រួសចេញឱ្យអស់។ មិនត្រូវយកសណ្ដែកដែលស្ងោរនៅសល់ពីថ្ងៃមុន ទៅលាយឡំជាមួយសណ្ដែកដែលស្ងោរថ្មីៗក្នុងថ្ងៃនេះឡើយ។ ពួកគេត្រូវតែទទួលបានការណែនាំឱ្យរោយអំបិលម៉ដ្ឋ និងគ្រាប់ជីវ៉ាន់ស៊ុយ (គីមូន) ពណ៌សពីលើសណ្ដែកបន្ទាប់ពីលក់ ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានរបស់វា។ ត្រូវត្រួតពិនិត្យឧបករណ៍វាស់របស់ពួកគេឱ្យបានហ្មត់ចត់ ព្រោះពួកគេតែងតែយកឈើមួយដុំមកចោះធ្វើជាកូនកែវវាស់ ដែលមានប្រវែងមួយចំអាម ប៉ុន្តែជម្រៅដែលចោះខាងក្នុងមានត្រឹមតែបួនធ្នាប់ដៃប៉ុណ្ណោះ។ ការធ្វើបែបនេះគឺដើម្បីបោកបញ្ឆោតអ្នកទិញឱ្យយល់ច្រឡំថាវាមានទំហំធំ និងវែង ខណៈដែលពួកគេមិនដឹងពីជម្រៅពិតប្រាកដរបស់វាឡើយ។ នេះគឺជាការកេងប្រវ័ញ្ចយ៉ាងច្បាស់ក្រឡែតដែលមិនអាចលាក់បាំងបាន។ ដូចគ្នានេះដែរ ចំពោះសណ្ដែកលីម៉ា (ទ័រមុស) ដែលស្ងោរ គឺមិនត្រូវស្ងោរវាឡើយ លុះត្រាតែត្រាំទឹកទុកបីថ្ងៃសិន ដើម្បីឱ្យអស់ជាតិល្វីង ហើយត្រូវស្ងោរឱ្យឆ្អិនល្អ។ បន្ទាប់ពីលក់រួច ក៏ត្រូវរោយគ្រាប់ជីវ៉ាន់ស៊ុយបុកលាយជាមួយអំបិលពីលើវាផងដែរ ដូចទៅនឹងសណ្ដែកបារាំងដែរ ដើម្បីជួយឱ្យងាយរំលាយ ព្រោះវាជាអាហារដែលពិបាករំលាយខ្លាំង។ ត្រូវត្រួតពិនិត្យជញ្ជីង ទម្ងន់ និងឧបករណ៍វាស់របស់ពួកគេឱ្យបានជាប់លាប់ ព្រោះជញ្ជីងរបស់ពួកគេអាចមានភាពកខ្វក់កកកុញ ហើយឧបករណ៍វាស់របស់ពួកគេអាចត្រូវបានគេចាក់បូក ឬដាក់សាច់ផ្លែឆៃថាវនៅបាតកែវ ដើម្បីឱ្យចំណុះវាថយចុះ។ ដូច្នេះ ត្រូវតែត្រួតពិនិត្យពួកគេគ្រប់ពេលវេលា។ ជួនកាលពួកគេមានកែវតូចៗដែលគ្មានខ្នាតត្រឹមត្រូវ ដោយពួកគេអះអាងថាវាជាឧបករណ៍សម្រាប់វាស់ឱ្យក្មេងៗ ដែលតាមពិតវាជាឧបករណ៍ដែលគ្មានខ្នាតកំណត់ច្បាស់លាស់។ ដូច្នេះ ត្រូវហាមឃាត់ពួកគេមិនឱ្យប្រើប្រាស់វា ហើយត្រូវវាយកម្ទេចចោល។ ពួកគេមិនត្រូវមានកែវវាស់ចំនួនបីប្រភេទឡើយ ហើយក៏មិនត្រូវអនុញ្ញាតឱ្យមានខ្នាតទម្ងន់មួយភាគបីនៃឌីរហាំ ឬមួយភាគបីនៃរ៉តឡ៍ (ខ្នាតទម្ងន់) ជាដាច់ខាត។ នេះគឺជាការណែនាំដ៏គ្រប់គ្រាន់។ * ជំពូកទីដប់ប្រាំ ស្ដីពីអ្នកលក់ត្រី និងត្រី ចាំបាច់ត្រូវតែងតាំងមេក្រុមម្នាក់ដែលយល់ដឹងពីរបៀបរបបការងាររបស់ពួកគេ ហើយបញ្ជាឱ្យគាត់ត្រួតពិនិត្យពួកគេ។ ជួនកាលត្រីអាចងាប់នៅក្នុងទឹកដោយសារអាកាសធាតុត្រជាក់ខ្លាំងពេក ហើយរលកក៏បោកបក់វាឡើងមកលើច្រាំង ដែលពួកគេតែងតែរើសយកត្រីទាំងនោះទៅលក់រួមជាមួយត្រីដទៃទៀត។

ជំពូកទីដប់ប្រាំមួយ៖ ស្តីពីអ្នកលក់ត្រីងៀត (សៃរ៍) ត្រីបូរី និងអំបិល គេត្រូវហាមឃាត់ការលក់ត្រីដែលងាប់ដោយខ្លួនឯង ព្រោះវាជាប្រភេទត្រីដែលហាមមិនឱ្យបរិភោគ ដោយសារតែគុណភាពសាច់របស់វាប្រែប្រួល និងខូចខាតមុនពេលងាប់។ ចំពោះត្រីដែលនៅសល់ពីការលក់ ហើយទុកចោលរហូតដល់រំលងយប់ គេត្រូវយកទៅធ្វើជាត្រីងៀត (សៃរ៍)។ ទម្ងន់របស់អាជីវករលក់ត្រី ត្រូវកំណត់ឱ្យលើសពីទម្ងន់ស្តង់ដារធម្មតាពីរអូគីយ៉ា (Oqiyyah) ហើយដុំទម្ងន់នោះត្រូវធ្វើពីដែកដែលបោះត្រាជាដុំតែមួយដោយគ្មានកង។ ប្រសិនបើធ្វើពីថ្ម ត្រូវតែស្រោបដោយស្បែក និងបិទត្រាដោយសំណដូចដែលបានរៀបរាប់ពីមុនមក។ អាជ្ញាធរត្រូវបញ្ជាឱ្យអ្នកលក់ត្រីលាងសម្អាតកន្ទេល ជញ្ជីង និងឧបករណ៍ទាំងអស់របស់ពួកគេឱ្យបានជាប់លាប់ រួមទាំងកន្ត្រករបស់អ្នកសែងត្រីផងដែរ។ នៅពេលបញ្ចប់ការងារ ពួកគេត្រូវរោយអំបិលលើឧបករណ៍ទាំងនោះ ដើម្បីកុំឱ្យមានក្លិនស្អុយ។ អ្នកណាដែលបំពាន ហើយកន្ត្រករបស់អ្នកសែងត្រីមានក្លិនស្អុយ នឹងត្រូវទទួលទណ្ឌកម្ម និងត្រូវប្រកាសជាសាធារណៈ។ អ្នកណាដែលទិញត្រីសម្រាប់ខ្លួនឯង ត្រូវដាក់ក្នុងកន្ត្រកដែលខ្លួនយកមកផ្ទាល់ ដើម្បីកុំឱ្យប្រឡាក់សម្លៀកបំពាក់អ្នកដទៃនៅតាមទីផ្សារ។ អ្នកណាដែលឃើញអ្នកសែងត្រីកាន់ត្រីដោយដៃទទេ ត្រូវបង្ខំឱ្យអ្នកនោះដាក់ត្រីក្នុងកន្ត្រក ដើម្បីជាការព្រមានដល់អ្នកដទៃ។ ចំពោះអំបិល ប្រសិនបើជាអំបិលគ្រាប់ គេត្រូវហាមឃាត់មិនឱ្យកិនវាឱ្យម៉ដ្ឋឡើយ ព្រោះវាជាការបោកបញ្ឆោត។ រង្វាស់សម្រាប់វាស់អំបិលគ្រាប់នៅលើទូក និងនៅតាមហាងលក់អំបិល ត្រូវតែប្រើរង្វាស់ប្រភេទ "ហារ៉ាវីយ៉ា" (Harawiyyah)។ ដូច្នេះ អ្នកណាដែលទិញដោយប្រើរង្វាស់ "ហារ៉ាវីយ៉ា" ហើយលក់ចេញវិញដោយប្រើរង្វាស់ "លីតធីយ៉ា" (Litiyyah) គឺបានប្រព្រឹត្តអំពើអយុត្តិធម៌ និងរំលោភបំពាន។ ចំពោះត្រីបូរី គេត្រូវត្រួតពិនិត្យត្រីដែលខូចគុណភាព ហើយហាមឃាត់មិនឱ្យលក់វាឡើយ។ ពួកគេមិនត្រូវលាយត្រីចម្រុះគ្នាទេ ឧទាហរណ៍៖ មិនត្រូវលាយត្រីប្រភេទ "ស៊ូហ្វ" (Shushf) ជាមួយ "ឡាច" (Laj) ឬត្រី "តូបារ" (Tubar) ជាមួយត្រី "តូរ៉ា" (Tora) ឡើយ ប៉ុន្តែត្រូវលក់ដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ ត្រូវសម្អាតអំបិលចេញពីស្រកាត្រីមុនពេលថ្លឹង។ អ្នកណាដែលលក់ត្រីស្រស់ ប៉ុន្តែបែរជាឱ្យត្រីដែលខូចគុណភាព ត្រូវបង្ខំឱ្យទទួលយកត្រីនោះត្រឡប់មកវិញ និងសងថ្លៃខូចខាតទាំងអស់។ ទម្ងន់របស់ពួកគេត្រូវតែដូចនឹងទម្ងន់របស់អ្នកលក់ត្រីដទៃទៀតដែរ គឺលើសពីស្តង់ដារធម្មតាពីរអូគីយ៉ា។ អ្នកលក់ម្នាក់ៗត្រូវមានកន្ត្រកធំមួយសម្រាប់ធ្វើត្រី និងមួយទៀតសម្រាប់ដាក់ត្រីដែលធ្វើរួច។ នៅពេលធ្វើត្រីឱ្យអតិថិជន មិនត្រូវវះពោះត្រីឡើយ បើគ្មានការអនុញ្ញាតពីម្ចាស់ត្រីនោះទេ ព្រោះពួកគេតែងតែដាក់ធុងសម្រាប់ដាក់ពោះវៀនត្រីនៅក្បែរខ្លួន ហើយលួចយកពោះវៀនត្រីទាំងនោះទៅលក់ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីម្ចាស់ ដែលនេះជាអំពើហារ៉ាម (ខុសច្បាប់ឥស្លាម) ដូច្នេះគេត្រូវត្រួតពិនិត្យរឿងនេះឱ្យបានម៉ត់ចត់។ ចំពោះត្រីងៀត (សៃរ៍) គេត្រូវត្រួតពិនិត្យមើលត្រីណាដែលមានក្លិនស្អុយ ឬត្រីណាដែលមានដង្កូវដោយសារដាក់អំបិលមិនគ្រប់គ្រាន់ ឬករណីដែលពួកគេលក់ត្រីពីរប្រភេទលាយគ្នា។

ជំពូកទីដប់ប្រាំពីរ ស្តីពីអ្នកចៀនត្រី និងត្រីចម្អិនក្នុងឆ្នាំងដី (តាចិន) ការលាយឡំគ្នា៖ ឧទាហរណ៍នៃការលក់ទឹកជ្រលក់ (មារ៉ាយ) ដែលលាយជាមួយរបស់ផ្សេងទៀត គឺចាត់ទុកជាការបោកបញ្ឆោត។ ព្រោះវាធ្វើឱ្យពណ៌មើលទៅក្រហមឆ្អៅក្នុងភ្នែកអ្នកទិញ ប៉ុន្តែរសជាតិរបស់វាគឺផ្ទុយពីនេះ។ ត្រូវហាមឃាត់ពួកគេមិនឱ្យយកអំបិលពីទឹកភ្លៀងទៅដាក់លើជញ្ជីងដោយលាយជាមួយរបស់ផ្សេងឡើយ ព្រោះនេះជាការបោកបញ្ឆោត។ ត្រូវខិតខំគ្របដណ្តប់ភាជន៍របស់ពួកគេឱ្យបានជិត។ ត្រូវហាមឃាត់ពួកគេមិនឱ្យធ្វើទឹកជ្រលក់ (មារ៉ាយ) ពីត្រីងៀត ឬរបស់ផ្សេងទៀតឡើយ។ ត្រូវហាមឃាត់ពួកគេមិនឱ្យយកទឹកស្ងោរគ្រាប់សណ្តែក (ស៊ើរស៊ី) មកលាយឡំ ហើយត្រូវហាមឃាត់ពួកគេពីសកម្មភាពនេះ។ មិនត្រូវឱ្យពួកគេផ្ទេរពីភាជន៍មួយទៅភាជន៍មួយទៀតឡើយ ព្រោះវាធ្វើឱ្យខូចគុណភាព និងបង្កើនក្លិនឆ្អាប។ មិនត្រូវលក់អំបិលថ្មីមុនពេលវាដល់ពេលអាចបរិភោគបាន។ ប្រសិនបើរកឃើញថាពួកគេប្រព្រឹត្តបែបនេះ ត្រូវដាក់ទណ្ឌកម្ម និងប្រកាសជាសាធារណៈ ហើយត្រូវបង្គាប់ឱ្យពួកគេរោយស្លឹកគ្រៃ (សូអ្តារ) របស់ស៊ីរីពីលើបន្ទាប់ពីលក់រួច។ ត្រូវតែងតាំងអ្នកត្រួតពិនិត្យម្នាក់ដែលទុកចិត្តបាន និងយល់ដឹងពីរបៀបរស់នៅរបស់ពួកគេ ដោយបង្គាប់ឱ្យគាត់បញ្ជាពួកគេកុំឱ្យធ្វើត្រីដែលទុកចោលយូរ ឬត្រីដែលខូចក្លិន។ ត្រូវពិនិត្យមើលពណ៌ក្រហមនៃស្រកាត្រី (ខៃស៊ូម) ហើយត្រូវលាងសម្អាតភាជន៍របស់ពួកគេរាល់ពេលដោយទឹកក្តៅ និងសាប៊ូ (អូស្នាន)។ គ្រឿងទេសត្រូវបុកឱ្យម៉ដ្ឋល្អ ហើយអ្នកបុកត្រូវពាក់ម៉ាសបិទមាត់ ដើម្បីកុំឱ្យទឹកមាត់ ឬទឹកសំបោរធ្លាក់ចូលក្នុងគ្រឿងផ្សំ។ កម្រិតនៃគ្រឿងផ្សំសម្រាប់ត្រីមួយឆ្នាំង (តាចិន) ដែលមានត្រីទម្ងន់ដប់រ៉ត (រ៉តតាល់) គឺត្រូវមានគ្រឿងទេសត្រឹមត្រូវ៖ ម្រេចមួយភាគប្រាំបីអូគីយ៉ា, គ្រាប់ការ៉ាវីយ៉ា (Caraway) មួយភាគប្រាំបីកែវ, គ្រាប់ជីរវ៉ាន់ស៊ុយមួយភាគប្រាំបីកែវ, ខ្ទឹមសមួយភាគបីអូគីយ៉ា, ម្សៅស៊ូម៉ាក់មួយភាគប្រាំបីកែវ, ប្រេងគុណភាពល្អមួយភាគប្រាំបីរ៉ត, ម្សៅល្ង (តូហ៊ីន) កន្លះរ៉ត, ទឹកក្រូចឆ្មា កន្លះរ៉ត, បន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែបន្លែ

ជំពូកទីដប់ប្រាំបី៖ ស្តីពីអ្នកចាប់សត្វស្លាប និងសត្វចាប។

ប្រេងនៅពេលចៀន ហើយត្រូវហាមឃាត់ពួកគេមិនឱ្យចៀនដោយប្រើប្រេងដែលប្រើរួច ប្រសិនបើវាមានក្លិនខុសប្រក្រតី ហើយមិនត្រូវអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេធ្វើបែបនេះឡើយ។ * ជំពូកទីដប់ប្រាំបី ស្តីពីអ្នកចាប់សត្វស្លាប និងចាប ត្រូវតែមានអ្នកត្រួតពិនិត្យម្នាក់ដែលទុកចិត្ត និងយល់ដឹងពីរបៀបរស់នៅរបស់ពួកគេ ដើម្បីគ្រប់គ្រងលើពួកគេ។ ត្រូវហាមឃាត់ពួកគេមិនឱ្យផ្លុំខ្យល់ចូលក្នុងខ្លួនសត្វស្លាបឡើយ ព្រោះវាបង្កឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ និងភាពកខ្វក់ ជាពិសេសនៅពេលដែលផ្លុំខ្យល់ចូលទៅ នោះក្លិនរបស់វានឹងប្រែប្រួល។ ត្រូវពិនិត្យមើលសត្វដែលងាប់ ព្រោះពួកគេអាចនឹងលាយវាជាមួយសត្វដែលនៅរស់។ វិធីសាស្ត្រពិនិត្យគឺត្រូវដាក់ពួកវាទាំងអស់ចូលក្នុងទឹក បើសត្វណាងាប់វានឹងអណ្តែត។ អ្នកណាដែលប្រព្រឹត្តបែបនេះ ត្រូវតែដាក់ទណ្ឌកម្ម និងប្រកាសជាសាធារណៈ ដើម្បីឱ្យអ្នកដទៃរាងចាល។ ដូចគ្នានេះដែរ ចំពោះចាបដែលចាប់បានដោយប្រើជ័រ ឬចាបដែលគេសម្លាប់ ព្រោះមានចំនួនច្រើនដែលងាប់នៅក្នុងសំណាញ់ ដូច្នេះត្រូវតែយកចិត្តទុកដាក់ពិនិត្យមើលវាផងដែរ ព្រោះចាបដែលងាប់នឹងអណ្តែតលើទឹកដូចដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ។ * ជំពូកទីដប់ប្រាំបួន ស្តីពីអ្នកកិនស្រូវ និងការបោកប្រាស់របស់ពួកគេ ត្រូវតែមានអ្នកត្រួតពិនិត្យម្នាក់ដែលទុកចិត្ត ដើម្បីគ្រប់គ្រងលើពួកគេ។ ត្រូវបញ្ជាឱ្យគ្រប់រោងកិនស្រូវទាំងអស់មានជញ្ជីងឈើ ស្រដៀងនឹងជញ្ជីងសម្រាប់ថ្លឹងម្នាងសិលា (ហ្គីបស៍) ព្រមទាំងមានទម្ងន់ និងទំពក់ដូចដែលយើងបានកំណត់ក្នុងជញ្ជីងម្នាងសិលាដែរ។ ត្រូវថ្លឹងស្រូវនៅពេលនាំចូល និងថ្លឹងម្សៅនៅពេលនាំចេញ។ ត្រូវចងបន្ទះឈើតូចមួយនៅត្រង់ត្រចៀកកញ្ជើ ឬបាវនីមួយៗ ដោយសរសេរឈ្មោះម្ចាស់ និងទម្ងន់របស់វា។ នៅពេលដែលទម្ងន់ត្រឹមត្រូវ នោះការសង្ស័យនឹងរលាយបាត់ ហើយភាពមន្ទិលនឹងត្រូវលុបបំបាត់។ ដុំថ្មដែលប្រើសម្រាប់ថ្លឹងស្រូវត្រូវតែមានស្រោម និងមានការផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយបោះត្រាជាសំណរ ហើយសរសេរទម្ងន់របស់វាដោយទឹកខ្មៅតាមការកំណត់របស់មន្ត្រីត្រួតពិនិត្យ (មូហ៍តាស៊ីប)។ ត្រូវកំណត់លក្ខខណ្ឌចំពោះអ្នកកិនស្រូវឱ្យមានតុល្យភាពក្នុងការប្រើប្រាស់ដុំថ្មថ្លឹង ព្រោះប្រសិនបើដុំថ្មនោះស្រាលពេក វានឹងធ្វើឱ្យសត្វអូសទាញមានភាពងាយស្រួល ប៉ុន្តែម្សៅនឹងមិនម៉ដ្ឋល្អ ហើយប្រសិនបើដុំថ្មនោះធ្ងន់ពេក វានឹងធ្វើឱ្យសត្វអូសទាញមានការលំបាក។ ជញ្ជីងត្រូវតែមានតុល្យភាពត្រឹមត្រូវ ដើម្បីកុំឱ្យមានការខូចខាត កុំឱ្យប៉ះពាល់ដល់សត្វអូសទាញ និងដើម្បីឱ្យម្សៅមានគុណភាពល្អ ដោយមិនមានការកេងប្រវ័ញ្ចលើភាគីណាមួយឡើយ។ ពួកគេត្រូវស្បថថានឹងមិនក្បត់នរណាម្នាក់ចំពោះស្រូវ ឬម្សៅរបស់ពួកគេឡើយ។ ក្នុងចំណោមពួកគេ មានអ្នកខ្លះនៅពេលគេថ្លឹងកញ្ជើស្រូវឱ្យ គេចាក់ស្រូវចូលក្នុងម៉ាស៊ីនកិន រួចយកបាតកញ្ជើនោះទៅជ្រលក់ទឹក ហើយយកម្សៅក្នុងបរិមាណស្មើនឹងទម្ងន់ទឹកដែលជ្រាបចូលនោះ។ ពួកគេធ្វើបែបនេះជាមួយកញ្ជើជាច្រើន ហើយចាត់ទុកថាវាជារឿងធម្មតា។ ដូច្នេះ ពួកគេត្រូវតែស្បថថានឹងមិនធ្វើបែបនេះ ហើយក៏មិនត្រូវបញ្ជាឱ្យអ្នកដទៃធ្វើជំនួសខ្លួនឡើយ។