ព្យាការី អ៊ីឌ្រីស (Idris / Enoch)
إِدْرِيس عليه السلام
អ្នកសច្ចធម៌ និងជាព្យាការីដ៏ស្មោះត្រង់ (Siddiqan Nabiyya) & មនុស្សដំបូងដែលចេះប្រើប៊ិច
Prophet Idris (PBUH)
សង្ខេបប្រវត្តិព្យាការី
ព្យាការី អ៊ីឌ្រីស (Idris / Enoch) គឺជាព្យាការីទី ២ នៃសាសនាឥស្លាម។ គាត់គឺជាមនុស្សជាតិដំបូងគេបង្អស់ដែលបានប្រើប្រាស់ប៊ិចដើម្បីសរសេរអក្សរ និងជាមនុស្សដំបូងគេដែលចេះកាត់ដេរខោអាវ ព្រមទាំងមានចំណេះដឹងជ្រៅជ្រះផ្នែកតារាសាស្ត្រ គណិតសាស្ត្រ និងត្រូវបានអល់ឡោះលើកតម្កើងរូបកាយទៅកាន់ជាន់អាកាសទី ៤។
ទស្សនាកណ្ឌប្រវត្តិសាស្ត្រតាមវគ្គ (Scene-by-Scene)
/ វគ្គទស្សនារូបភាពតាមវគ្គ និងស្ដាប់ការរៀបរាប់ជាសំឡេងនិទានភាសាខ្មែរ (Khmer Voiceover) ស្វ័យប្រវត្តិតាមលំដាប់លំដោយដូចជាវីដេអូកុន
កណ្ឌប្រវត្តិសាស្ត្រលម្អិតតាមវគ្គ (8 កណ្ឌ) ប្រវត្តិពិតជាក់ស្តែង
កណ្ឌទី ១ ៖ ពូជពង្សវង្សត្រកូល និងការទទួលបានឋានៈព្យាការីបន្ទាប់ពីព្យាការី ស៊ីត
ព្យាការី អ៊ីឌ្រីស (Idris / Enoch - عليه السلام) គឺជាព្យាការីទី ៣ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិ (បន្ទាប់ពី ព្យាការី អាដាំ និង ព្យាការី ស៊ីត) និងជា រ៉ស៊ូល (Messenger) ដំបូងគេដែលត្រូវបានចាត់តាំងឱ្យមកដឹកនាំកូនចៅមនុស្សជាតិ។ ឈ្មោះពិតរបស់គាត់គឺ ខាណុខ (Khanukh / Enoch) ប៉ុន្តែគាត់ត្រូវបានប្រសិទ្ធនាមថា «អ៊ីឌ្រីស» (Idris) ដែលមានឫសស័ព្ទចេញពីពាក្យអារ៉ាប់ «ដារ៉ាសា» (Darasa - دَرَسَ) មានន័យថា «ការរៀនសូត្រ ការស្រាវជ្រាវ និងការចងក្រងចំណេះដឹង» ដោយសារតែគាត់បានចំណាយពេលវេលាដ៏ច្រើនលើសលប់ក្នុងការសិក្សា និងបង្រៀនក្បួនច្បាប់សាសនា (Sahifah) របស់អល់ឡោះ។
នៅក្នុងគម្ពីរគួរអាន អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានលើកតម្កើងគាត់ថា៖
«وَاذْكُرْ فِي الْكِتَابِ إِدْرِيسَ ۚ إِنَّهُ كَانَ صِدِّيقًا نَّبِيًّا * وَرَفَعْنَاهُ مَكَانًا عَلِيًّا» (ហើយចូរអ្នករំលឹកនៅក្នុងគម្ពីរនូវប្រវត្តិនៃព្យាការី អ៊ីឌ្រីស។ ពិតណាស់ គាត់គឺជាមនុស្សស្មោះត្រង់បំផុត ជាព្យាការីម្នាក់ ហើយយើងបានលើកតម្កើងគាត់ទៅកាន់ទីកន្លែងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត - ស៊ូរ៉ោះ ម៉ារយ៉ាម: ៥៦-៥៧)
កណ្ឌទី ២ ៖ បុព្វបុរសដំបូងគេបង្អស់ដែលចេះប្រើប្រាស់ប៊ិច និងការសរសេរអក្សរ
យោងតាម ហាឌីស ស្ហាហ៊ីហ (Sahih Ibn Hibban) ព្យាការី មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មនុស្សដំបូងគេបង្អស់ដែលបានកាន់ប៊ិច និងសរសេរអក្សរ គឺ អ៊ីឌ្រីស»។
មុនសម័យកាល ព្យាការី អ៊ីឌ្រីស មនុស្សជាតិពុំទាន់មានប្រព័ន្ធអក្សរសម្រាប់កត់ត្រានៅឡើយទេ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានប្រទានប្រាជ្ញាញាណ និងវិវរណៈបង្រៀន អ៊ីឌ្រីស ពីរបៀបបង្កើតតួអក្សរ ការចារឹកលើផ្ទាំងថ្ម និងស្បែកសត្វ ដើម្បីកត់ត្រាចំណេះដឹង ព្រះបញ្ញត្តិសាសនា និងកិច្ចសន្យាផ្សេងៗ។ នេះគឺជាបដិវត្តន៍ចំណេះដឹងដំបូងបង្អស់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលជួយការពារក្បួនច្បាប់សាសនាកុំឱ្យបាត់បង់តាមពេលវេលា។
កណ្ឌទី ៣ ៖ ការទទួលបានក្បួនច្បាប់សាសនា ៣០ សន្លឹក (Sahifah) ពីអល់ឡោះ
អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានបញ្ចុះក្បួនច្បាប់សាសនា (Sahifah) ចំនួន ៣០ សន្លឹក មកកាន់ ព្យាការី អ៊ីឌ្រីស។ នៅក្នុងក្បួនច្បាប់ទាំងនោះ ផ្ទុកទៅដោយ៖ ១. ការបង្រួបបង្រួមជំនឿតាវហ៊ីទ (Tawhid) ៖ ការគោរពសក្ការៈចំពោះអល់ឡោះតែមួយគត់ និងការហាមឃាត់ដាច់ខាតនូវអំពើស៊ីរិក។ ២. ក្រមសីលធម៌ និងយុត្តិធម៌សង្គម ៖ ច្បាប់ការពារអាយុជីវិត ទ្រព្យសម្បត្តិ និងការហាមឃាត់អំពើអយុត្តិធម៌។ ៣. ការកំណត់ពេលវេលាថ្វាយបង្គំព្រះ និងការបួស ៖ របៀបនៃការសឡាត និងការលាងសម្អាតកាយតាមក្បួនសាសនា។
កណ្ឌទី ៤ ៖ ស្ថាបនិកនៃវិស័យកាត់ដេរ និងសម្លៀកបំពាក់ស៊ីវិល័យ
មុនសម័យកាល ព្យាការី អ៊ីឌ្រីស មនុស្សជាតិស្លៀកពាក់តែស្បែកសត្វឆៅៗដែលគ្មានការកែច្នៃប៉ុណ្ណោះ។ អល់ឡោះបានបង្រៀន អ៊ីឌ្រីស ពីរបៀបកែច្នៃរោមសត្វ សរសៃអំបោះ ការត្បាញក្រណាត់ និងការប្រើប្រាស់ម្ជុលដេរខោអាវ។
រាល់ពេលដែល ព្យាការី អ៊ីឌ្រីស ដោតម្ជុលដេរខោអាវម្តងៗ គាត់តែងតែពោលរម្លឹកដល់អល់ឡោះ (Zikrullah) ជានិច្ច ៖
- នៅពេលចាក់ម្ជុលចុះ គាត់ពោលថា ៖ «سُبْحَانَ اللَّهِ» (ស៊ុបហានល់ឡោះ - មហាសុទ្ធសាធចំពោះអល់ឡោះ)
- នៅពេលទាញម្ជុលឡើង គាត់ពោលថា ៖ «الْحَمْدُ لِلَّهِ» (អាល់ហាំឌូលិលឡោះ - រាល់ការសរសើរជាកម្មសិទ្ធិរបស់អល់ឡោះ)
- គាត់មិនដែលភ្លេចការរម្លឹកដល់អល់ឡោះឡើយ សូម្បីតែមួយដង្ហើមចេញចូល ដែលធ្វើឱ្យសកម្មភាពការងារប្រចាំថ្ងៃរបស់គាត់ក្លាយជាការថ្វាយបង្គំព្រះដ៏ឧត្តម។
កណ្ឌទី ៥ ៖ វិទ្យាសាស្ត្រតារាសាស្ត្រ គណិតសាស្ត្រ និងការបែងចែកពេលវេលា
ព្យាការី អ៊ីឌ្រីស ត្រូវបានអល់ឡោះប្រទានចំណេះដឹងផ្នែកគណិតសាស្ត្រ រង្វាស់រង្វាល់ និងតារាសាស្ត្រ (Ilm al-Falak)។ គាត់បានសង្កេតមើលចលនានៃព្រះចន្ទ ព្រះអាទិត្យ និងគន្លងផ្កាយ ដើម្បី៖
- កំណត់ប្រតិទិនខែឆ្នាំ សម្រាប់មនុស្សជាតិ
- កំណត់រដូវកាលនៃការដាំដុះ និងការច្រូតកាត់កសិកម្ម
- បង្កើតប្រព័ន្ធរង្វាស់ទម្ងន់ និងប្រវែង ដើម្បីធានាយុត្តិធម៌ក្នុងការជួញដូរទំនិញ មិនឱ្យមានការកេងបន្លំ។
កណ្ឌទី ៦ ៖ ការតស៊ូប្រឆាំងនឹងភាពអយុត្តិធម៌ និងអំពើពុករលួយរបស់កូនចៅកាប៊ីល
បន្ទាប់ពីមនុស្សជាតិកើនឡើងច្រើន កូនចៅរបស់ កាប៊ីល (Cain) នៅតំបន់ទំនាបបានធ្លាក់ក្នុងអំពើបាប ភាពអសីលធម៌ ការសេពគ្រឿងស្រវឹង និងការរំលោភបំពាន។ ព្យាការី អ៊ីឌ្រីស បានដឹកនាំអ្នកមានជំនឿពិតប្រាកដ ប្រកាសអំពាវនាវដោយសេចក្តីក្លាហាន ប្រឆាំងនឹងអំពើអាក្រក់ទាំងនោះ។
គាត់គឺជាមនុស្សដំបូងគេបង្អស់ដែលបានរៀបចំកងទ័ពការពារសាសនា និងយុត្តិធម៌ (Jihad fi Sabilillah) ដើម្បីការពារអ្នកទន់ខ្សោយ និងទប់ស្កាត់ការរាលដាលនៃអំពើពុករលួយកុំឱ្យជ្រៀតចូលមកក្នុងសហគមន៍អ្នកមានជំនឿ។
កណ្ឌទី ៧ ៖ មិត្តភាពជាមួយម៉ាឡាអ៊ីកាត់ និងការទស្សនាអាថ៌កំបាំងនៃឋានសួគ៌ និងនរក
ដោយសារតែការថ្វាយបង្គំព្រះ និងភាពស្មោះត្រង់ដ៏បរិសុទ្ធ ម៉ាឡាអ៊ីកាត់នៃសេចក្តីស្លាប់ (ម៉ាឡាកុល មូត - Izra'il) បានសុំការអនុញ្ញាតពីអល់ឡោះ ដើម្បីមកជួប និងធ្វើជាមិត្តសំឡាញ់ជាមួយ អ៊ីឌ្រីស ក្នុងរូបរាងជាមនុស្ស។
ព្យាការី អ៊ីឌ្រីស បានសុំឱ្យម៉ាឡាអ៊ីកាត់បង្ហាញគាត់នូវភាពភ័យរន្ធត់នៃភ្លើងនរក ដើម្បីឱ្យគាត់កាន់តែបង្កើនការកោតខ្លាចអល់ឡោះ និងបានសុំទស្សនាភាពស្រស់បំព្រងនៃឋានសួគ៌ ដើម្បីឱ្យគាត់កាន់តែបង្កើនក្តីសង្ឃឹម និងការខិតខំប្រព្រឹត្តអំពើល្អ។
កណ្ឌទី ៨ ៖ ការលើកតម្កើងទៅកាន់ជាន់អាកាសទី ៤ និងមរតកដ៏ឧត្តម
នៅពេល ព្យាការី អ៊ីឌ្រីស កំពុងធ្វើដំណើរ និងថ្វាយបង្គំព្រះ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានលើកតម្កើងរូបកាយ និងវិញ្ញាណរបស់គាត់ទៅកាន់ ជាន់អាកាសទី ៤ (The Fourth Heaven) ដោយផ្ទាល់ (ដូចមានចែងក្នុងស៊ូរ៉ោះ ម៉ារយ៉ាម: ៥៧)។
នៅក្នុងដំណើររាត្រី អ៊ិស្រ៉ក និងមីអ៊្រ៉ច (Al-Isra wal-Mi'raj) ព្យាការី មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានជួប ព្យាការី អ៊ីឌ្រីស នៅជាន់អាកាសទី ៤ ដោយ អ៊ីឌ្រីស បានស្វាគមន៍រ៉សូលុលឡោះយ៉ាងកក់ក្តៅថា ៖ «សូមស្វាគមន៍ប្អូនប្រុសដ៏សុច្ចរិត និងជាព្យាការីដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត!»។ ព្យាការី អ៊ីឌ្រីស បានបន្សល់ទុកនូវមរតកនៃចំណេះដឹង អក្សរសាស្ត្រ វិទ្យាសាស្ត្រ និងការរម្លឹកដល់អល់ឡោះជារៀងរហូតដល់ថ្ងៃបរលោក។
📖 បណ្តាអាយ៉ាត់គួរអានទាក់ទងនឹងព្យាការី
ព្រះបន្ទូលរបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់នៅក្នុងគម្ពីរគួរអាន (Al-Qur'an al-Karim)
💬 បណ្តាហាឌីសដ៏ត្រឹមត្រូវ (Authentic Hadiths)
ព្រះបន្ទូល និងការណែនាំរបស់ព្យាការី មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ពីគម្ពីរពិតប្រាកដ
💡 មេរៀន និងគំរូជីវិតដ៏ឧត្តុង្គឧត្តម (Lessons & Morals)
គុណធម៌ សីលធម៌ និងការអនុវត្តជាក់ស្តែងក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ