ពុលូគុល ម៉ារ៉ាម (ការឈានដល់គោលដៅ នៃភស្តុតាងច្បាប់)
ពុលូគុល ម៉ារ៉ាម (ការឈានដល់គោលដៅ នៃភស្តុតាងច្បាប់)
"អត្ថបទច្បាប់ឥស្លាម (ហ្វិក) បុរាណពីប្រភព Turath/OpenITI ដែលមានអត្ថបទភាសាអារ៉ាប់ពេញលេញ និងការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ ចំនួន 118 ជំពូក។"
ជំពូកស្តីពីការខ្ចីរបស់របរ (អាល់-អារីយ៉ាហ៍) ៨៨៩ - ពីលោក សាមូរ៉ូហ៍ ប៊ីន ជុនឌុប រ៉ូឌីយ៉ាល់ឡូហូ អាន់ហ៊ូ បានរាយការណ៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកដែលបានយករបស់របរគេទៅ ត្រូវតែមានការទទួលខុសត្រូវលើរបស់នោះ រហូតទាល់តែបានប្រគល់វាត្រឡប់ទៅម្ចាស់ដើមវិញ»។ (រាយការណ៍ដោយ អះម៉ាត់ និងអ្នករាយការណ៍ទាំងបួនរូប ហើយលោក អាល់-ហាក៊ីម បានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីស សហ៊ីហ៍)។ ៨៩០ - ពីលោក អាប៊ូ ហ៊ូរ៉ៃរ៉ូហ៍ រ៉ូឌីយ៉ាល់ឡូហូ អាន់ហ៊ូ បានរាយការណ៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរប្រគល់របស់ដែលគេទុកចិត្តឱ្យអ្នក ទៅឱ្យម្ចាស់របស់វាវិញ ហើយកុំក្បត់អ្នកដែលបានក្បត់អ្នក»។ (រាយការណ៍ដោយ អាប៊ូ ដាវូដ និងអាត់-ទ្រីមហ្ស៊ី ដែលលោកចាត់ទុកថាជាហាឌីស ហាសាន់ ហើយលោក អាល់-ហាក៊ីម បានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីស សហ៊ីហ៍ ប៉ុន្តែលោក អាប៊ូ ហាទីម អារ៉ាហ្ស៊ី បានជំទាស់នឹងហាឌីសនេះ)។ ៨៩១ - ពីលោក យ៉ាឡា ប៊ីន អ៊ូម៉ាយ៉ាហ៍ រ៉ូឌីយ៉ាល់ឡូហូ អាន់ហ៊ូ បានរាយការណ៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅពេលដែលអ្នកនាំសាររបស់ខ្ញុំមកដល់អ្នក ចូរអ្នកប្រគល់អាវក្រោះចំនួនសាមសិបឈុតទៅឱ្យពួកគេ»។ ខ្ញុំបានសួរថា៖ «ឱ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! តើនេះជាការខ្ចីដោយមានការធានា (ត្រូវសងបើខូចខាត) ឬជាការខ្ចីដោយគ្រាន់តែប្រគល់ត្រឡប់វិញ (ដោយមិនមានការធានា)?»។ លោកបានឆ្លើយថា៖ «ផ្ទុយទៅវិញ វាគឺជាការខ្ចីដោយគ្រាន់តែប្រគល់ត្រឡប់វិញប៉ុណ្ណោះ»។ (រាយការណ៍ដោយ អះម៉ាត់, អាប៊ូ ដាវូដ និងអាន់-ណាសាអ៊ី ហើយលោក អ៊ីបនូ ហ៊ីបបាន បានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីស សហ៊ីហ៍)។ ៨៩២ - ពីលោក សហ្វ្វាន់ ប៊ីន អ៊ូម៉ាយ៉ាហ៍ បានរាយការណ៍ថា៖ ព្យាការី ﷺ បានខ្ចីអាវក្រោះពីគាត់នៅថ្ងៃសង្គ្រាមហ៊ូណៃន។ គាត់បានសួរថា៖ «ឱ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ)! តើនេះជាការរឹបអូសយកមែនទេ?»។ លោកបានឆ្លើយថា៖ «ផ្ទុយទៅវិញ វាគឺជាការខ្ចីដោយមានការធានា»។ (រាយការណ៍ដោយ អាប៊ូ ដាវូដ និងអាន់-ណាសាអ៊ី ហើយលោក អាល់-ហាក៊ីម បានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីស សហ៊ីហ៍)។ ៨៩៣ - ហើយលោក (អាល់-ហាក៊ីម) បានដកស្រង់ហាឌីសមួយទៀតដែលជាសាក្សី (គាំទ្រ) សម្រាប់ហាឌីសខាងលើ ប៉ុន្តែវាជាហាឌីស ដូអ៊ីហ្វ (ខ្សោយ) ដែលរាយការណ៍ពីលោក អ៊ីបនូ អាប់បាស។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب العارية
ជំពូកស្តីពីការរឹបអូសដោយអយុត្តិធម៌ (អាល់-ឃ័ស្ប៍) ៨៩៤ - ពីសាអីដ ប៊ិន ហ្សៃដ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) បានរាយការណ៍ថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាម្នាក់ដែលរឹបអូសយកដីមួយចំអាមដោយអយុត្តិធម៌ អល់ឡោះនឹងដាក់ទោសគេដោយឱ្យគេរែកដីនោះ (ដែលស្មើនឹងទម្ងន់) នៃផែនដីទាំងប្រាំពីរជាន់នៅថ្ងៃបរលោក»។ (កត់ត្រាដោយ ប៊ូខូរី និង មូស្លីម)។ ៨៩៥ - ពីអាណាស (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) បានរាយការណ៍ថា ថ្ងៃមួយ ព្យាការី ﷺ កំពុងស្ថិតនៅជាមួយភរិយារបស់លោក (ម្នាក់ក្នុងចំណោមមាតានៃអ្នកជំនឿ)។ ស្រាប់តែភរិយាម្នាក់ទៀតរបស់លោកបានបញ្ជូនអ្នកបម្រើនាំយកចានមួយដែលមានអាហារមកឱ្យ។ ភរិយាដែលព្យាការី ﷺ កំពុងស្ថិតនៅជាមួយនោះ ក៏បានវាយចាននោះបែក។ ព្យាការី ﷺ ក៏បានរើសបំណែកចាននោះមកផ្គុំគ្នាវិញ ហើយដាក់អាហារចូល រួចមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរពួកអ្នកបរិភោគចុះ!»។ បន្ទាប់មក លោកបានប្រគល់ចានដែលនៅល្អឱ្យទៅអ្នកបម្រើ (របស់ភរិយាដែលផ្ញើមក) ហើយទុកចានដែលបែកនោះនៅជាមួយលោក។ (កត់ត្រាដោយ ប៊ូខូរី)។ ចំណែក អត្ថបទរបស់ ទិរមីហ្ស៊ី បានបញ្ជាក់ឈ្មោះអ្នកដែលវាយចាននោះគឺ អាអ៊ីសះ ហើយបានបន្ថែមថា៖ ព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អាហារជំនួសអាហារ ចានជំនួសចាន»។ (ទិរមីហ្ស៊ី បានចាត់ទុកថាជាហាឌីស សហ៊ីហ៍)។ ៨៩៦ - ពី រ៉ាហ្វិអ៍ ប៊ិន ខូឌីជ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) បានរាយការណ៍ថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាម្នាក់ដែលដាំដុះលើដីរបស់គេដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីម្ចាស់ដី នោះគេមិនទទួលបានផលដំណាំនោះឡើយ ប៉ុន្តែគេនឹងទទួលបានត្រឹមតែថ្លៃចំណាយ (ដែលគេបានចំណាយលើការដាំដុះ) តែប៉ុណ្ណោះ»។ (កត់ត្រាដោយ អះម៉ាត់ និងអ្នកប្រមូលហាឌីសទាំងបួនរូប លើកលែងតែ អាន់-ណាសាអី)។ ៨៩៧ - ពី អ៊ូរវ៉ះ ប៊ិន អហ្ស៊ូបៃរ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) បានរាយការណ៍ថា សហាបះម្នាក់របស់រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បាននិយាយថា៖ មានបុរសពីរនាក់បានឈ្លោះប្រកែកគ្នាទៅកាន់រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ រឿងដីមួយកន្លែង។ ម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេបានដាំដើមត្នោតនៅលើដីនោះ ខណៈដែលដីនោះជាកម្មសិទ្ធិរបស់ម្នាក់ទៀត។ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានកាត់ក្តីឱ្យដីនោះទៅម្ចាស់ដើម ហើយបង្គាប់ឱ្យអ្នកដែលដាំដើមត្នោតត្រូវដកដើមត្នោតរបស់ខ្លួនចេញ។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ឫសដែលដាំដោយអយុត្តិធម៌ គឺគ្មានសិទ្ធិអ្វីឡើយ»។ (កត់ត្រាដោយ អប៊ូ ដាវូដ)។ ៨៩៨ - ផ្នែកចុងក្រោយនៃហាឌីសខាងលើ ត្រូវបានកត់ត្រាដោយម្ចាស់ស៊ូណាន់ន់ តាមរយៈការរាយការណ៍របស់ អ៊ូរវ៉ះ ពី សាអីដ ប៊ិន ហ្សៃដ។ មានការខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញថា តើហាឌីសនេះមានខ្សែសង្វាក់តភ្ជាប់គ្នា (ម៉ៅស៊ូល) ឬដាច់ (មួរហ្សាល់) និងការកំណត់អត្តសញ្ញាណសហាបះដែលរាយការណ៍រឿងនេះ។ ៨៩៩ - ពី អប៊ូ បាក់រ៉ះ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) បានរាយការណ៍ថា ព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍នៅក្នុងធម្មទេសនារបស់លោកនៅថ្ងៃបុណ្យអះដហា (ថ្ងៃណាហ៍រ) នៅឯមីណាថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ ឈាមរបស់ពួកអ្នក ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកអ្នក គឺជារឿងហាមឃាត់សម្រាប់ពួកអ្នក (មិនឱ្យរំលោភបំពាន) ដូចជាភាពពិសិដ្ឋនៃថ្ងៃនេះ ទីកន្លែងនេះ និងខែនេះ»។ (កត់ត្រាដោយ ប៊ូខូរី និង មូស្លីម)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الغصب
ជំពូកស្តីពីសិទ្ធិអាទិភាពក្នុងការទិញ (អស្ស៊ូហ្វអះ) ៩០០ - ពីលោក ហ្សាប៊ីរ បិន អាប់ឌុលឡោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានកាត់សេចក្តីឱ្យមានសិទ្ធិអាទិភាពក្នុងការទិញ (អស្ស៊ូហ្វអះ) ទៅលើរាល់ទ្រព្យសម្បត្តិដែលមិនទាន់បានបែងចែក។ លុះត្រាតែមានការកំណត់ព្រំប្រទល់ច្បាស់លាស់ និងមានការបែងចែកផ្លូវដើររួចរាល់ហើយ ទើបគ្មានសិទ្ធិអាទិភាពក្នុងការទិញទៀតឡើយ។ (មានការឯកភាពគ្នាលើការកត់ត្រារបស់ប៊ូខូរី និងមូស្លីម)។ នៅក្នុងការរាយការណ៍មួយទៀតរបស់មូស្លីម៖ សិទ្ធិអាទិភាពក្នុងការទិញ (អស្ស៊ូហ្វអះ) គឺមានសម្រាប់រាល់ទ្រព្យសម្បត្តិដែលជាកម្មសិទ្ធិរួម មិនថាជាដីធ្លី ផ្ទះសម្បែង ឬសួនច្បារឡើយ។ ម្ចាស់កម្មសិទ្ធិមិនត្រូវលក់ចំណែករបស់ខ្លួនឡើយ រហូតទាល់តែបានផ្តល់ជូនដៃគូម្ចាស់កម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួនជាមុនសិន។ នៅក្នុងការរាយការណ៍របស់ តហ្វាវី៖ ព្យាការី ﷺ បានកាត់សេចក្តីឱ្យមានសិទ្ធិអាទិភាពក្នុងការទិញ (អស្ស៊ូហ្វអះ) ទៅលើគ្រប់យ៉ាងទាំងអស់។ (អ្នករាយការណ៍សុទ្ធតែជាអ្នកដែលគួរឱ្យទុកចិត្ត)។ ៩០១ - ពីលោក អាប់ប៊ូ រ៉ូហ្វិអ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកជិតខាងមានសិទ្ធិអាទិភាពជាងគេចំពោះទ្រព្យដែលនៅជាប់នឹងខ្លួន»។ (កត់ត្រាដោយ ប៊ូខូរី)។ ៩០២ - ពីលោក អាន៉ាស់ បិន ម៉ាលិក (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកជិតខាងនៃផ្ទះមួយ មានសិទ្ធិអាទិភាពជាងគេចំពោះផ្ទះនោះ»។ (កត់ត្រាដោយ ណាសាអី ហើយអ៊ីប៊ុន ហ៊ីបបាន បានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីសត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែវាមានចំណុចខ្វះខាត)។ ៩០៣ - ពីលោក ហ្សាប៊ីរ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកជិតខាងមានសិទ្ធិអាទិភាពជាងគេចំពោះសិទ្ធិទិញរបស់ជិតខាងខ្លួន ហើយត្រូវរង់ចាំគាត់ (ទោះបីជាគាត់អវត្តមានក៏ដោយ) ប្រសិនបើពួកគេមានផ្លូវចូលតែមួយ»។ (កត់ត្រាដោយ អះម៉ាត់ និងអ្នកប្រាជ្ញទាំងបួន ហើយអ្នករាយការណ៍សុទ្ធតែជាអ្នកដែលគួរឱ្យទុកចិត្ត)។ ៩០៤ - ពីលោក អ៊ីប៊ុន អ៊ូម៉ារ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) ពីព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «សិទ្ធិអាទិភាពក្នុងការទិញ (អស្ស៊ូហ្វអះ) គឺដូចជាការស្រាយចំណងសត្វ»។ (កត់ត្រាដោយ អ៊ីប៊ុន ម៉ាហ្សះ និងអាល់បាហ្សា រួមជាមួយការបន្ថែមថា៖ «ហើយគ្មានសិទ្ធិអាទិភាពក្នុងការទិញសម្រាប់អ្នកដែលអវត្តមានឡើយ»។ ហើយខ្សែសង្វាក់នៃការរាយការណ៍នេះគឺខ្សោយ)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الشفعة
ជំពូកស្តីពីការធ្វើជំនួញបែបមូការ៉ូដោះ (ការវិនិយោគទុន) ៩០៥ - មានរាយការណ៍ពីលោក ស៊ូហៃប៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) ថា ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មានរឿងបីយ៉ាងដែលមានភាពបារ៉ាកាត់ (សេចក្តីចម្រើន) នៅក្នុងនោះ៖ ការលក់ដូរដោយពន្យារពេលទូទាត់ប្រាក់, ការធ្វើជំនួញបែបមូការ៉ូដោះ (ការវិនិយោគទុន), និងការលាយស្រូវសាលីជាមួយស្រូវបាឡេសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះ មិនមែនសម្រាប់លក់ដូរនោះឡើយ»។ (រាយការណ៍ដោយ អ៊ីប្នុ ម៉ាចាហ៍ ដោយមានខ្សែសង្វាក់នៃអ្នករាយការណ៍ខ្សោយ)។ និងមានរាយការណ៍ពីលោក ហាក់គីម ប៊ិន ហ៊ីហ្សាម (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) ថា នៅពេលលោកប្រគល់ទ្រព្យសម្បត្តិទៅឱ្យបុគ្គលណាម្នាក់ដើម្បីធ្វើជំនួញបែបមូការ៉ូដោះ លោកតែងតែដាក់លក្ខខណ្ឌថា៖ «កុំយកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្ញុំទៅវិនិយោគលើសត្វមានជីវិត (ការចិញ្ចឹមសត្វដែលងាយនឹងស្លាប់), កុំដឹកជញ្ជូនវាតាមផ្លូវសមុទ្រ, និងកុំយកវាទៅទុកក្នុងជ្រលងដងទឹក។ ប្រសិនបើអ្នកធ្វើរឿងទាំងនេះ នោះអ្នកត្រូវតែទទួលខុសត្រូវសងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្ញុំវិញ»។ (រាយការណ៍ដោយ អައް-ដារ៉ូគូតនី ហើយអ្នករាយការណ៍ទាំងអស់សុទ្ធតែជាអ្នកដែលគួរឱ្យទុកចិត្ត)។ លោក អ៊ីម៉ាម ម៉ាលិក បានមានប្រសាសន៍នៅក្នុងគម្ពីរ «អាល់-មូវត្តអ៍» ដោយយោងតាមខ្សែសង្វាក់ពី អល់-អាឡា ប៊ិន អាប់ឌុលរ៉ះម៉ាន ប៊ិន យ៉ាកូព ពីឪពុករបស់លោក ពីជីតារបស់លោកថា៖ លោកបានធ្វើជំនួញដោយប្រើប្រាស់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់លោក អ៊ូស្មង់ ដោយមានលក្ខខណ្ឌថាប្រាក់ចំណេញត្រូវបែងចែករវាងអ្នកទាំងពីរ។ (នេះជាការរាយការណ៍បែបមូកហ្វូហ្វ ដែលមានភាពត្រឹមត្រូវ)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب القراض
ជំពូកស្តីពីការធ្វើកិច្ចសន្យាថែទាំដំណាំ (អាល់-Musaqat) និងការជួល (អាល់-Ijarah) ៩០៦ - ពីលោក អ៊ីបនូ អ៊ូម៉ារ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) បានរាយការណ៍ថា៖ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយប្រជាជននៅតំបន់ ខៃបារ (Khaybar) ដោយឱ្យពួកគេទទួលបានពាក់កណ្តាលនៃផលដំណាំ ឬផលស្រូវដែលប្រមូលបានពីដីនោះ។ (មានការឯកភាពគ្នាលើហាឌីសនេះ)។ នៅក្នុងការរាយការណ៍មួយទៀតរបស់ ប៊ូខូរី និង មូស្លីម៖ ពួកគេបានស្នើសុំឱ្យព្យាការីអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេបន្តរស់នៅលើដីនោះ ដោយពួកគេជាអ្នកទទួលខុសត្រូវលើការងារដាំដុះ ហើយពួកគេទទួលបានពាក់កណ្តាលនៃផលដំណាំ។ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់ពួកគេថា៖ «យើងអនុញ្ញាតឱ្យអ្នករស់នៅទីនេះតាមលក្ខខណ្ឌនេះ ដរាបណាដែលយើងចង់ឱ្យអ្នកនៅ»។ ពួកគេក៏បានយល់ព្រមតាមនោះ រហូតដល់សម័យកាលដែលលោក អ៊ូម៉ារ បានបណ្តេញពួកគេចេញ។ នៅក្នុងការរាយការណ៍របស់ មូស្លីម៖ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានប្រគល់ចម្ការល្មាំ និងដីនៅ ខៃបារ ទៅឱ្យជនជាតិយូដានៅទីនោះ ដើម្បីឱ្យពួកគេធ្វើការដាំដុះដោយប្រើប្រាស់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេផ្ទាល់ ហើយពួកគេទទួលបានពាក់កណ្តាលនៃផលដំណាំនោះ។ ៩០៧ - ពីលោក ហាន់ហ្សូឡះ ប៊ិន កៃស៍ បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានសួរលោក រ៉ាហ្វិអ៍ ប៊ិន ខូឌីជ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) អំពីការជួលដីដោយប្រើប្រាស់មាស និងប្រាក់។ លោកបានឆ្លើយថា៖ មិនមានបញ្ហាអ្វីនោះទេ (គឺអាចធ្វើបាន)។ កាលពីសម័យព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) មនុស្សម្នាជួលដីដោយយកផលដំណាំនៅតាមមាត់ប្រឡាយ ឬផ្នែកខ្លះនៃដំណាំ ដែលពេលខ្លះដំណាំផ្នែកនេះខូច ហើយផ្នែកនោះល្អ ឬផ្ទុយទៅវិញ។ នៅពេលនោះមិនមានការជួលដីក្រៅពីវិធីនេះទេ ទើបព្យាការីហាមឃាត់។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើជាការជួលដោយកំណត់តម្លៃច្បាស់លាស់ និងធានាបាននោះ គឺមិនមានបញ្ហាអ្វីឡើយ។ (ហាឌីសនេះរាយការណ៍ដោយ មូស្លីម)។ ៩០៨ - ពីលោក ថ្វាប៊ីត ប៊ិន ដុហ្វហក់ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បានរាយការណ៍ថា៖ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានហាមឃាត់ការធ្វើកសិកម្មបែបចែកផល (Muzara'ah) និងបានបញ្ជាឱ្យធ្វើការជួលដីវិញ។ (ហាឌីសនេះរាយការណ៍ដោយ មូស្លីម)។ ៩០៩ - ពីលោក អ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) បាននិយាយថា៖ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានធ្វើការកោសឈាម (Hijamah) ហើយលោកបានផ្តល់ថ្លៃឈ្នួលដល់អ្នកដែលកោសឈាមឱ្យលោក។ ប្រសិនបើវាជាការហាមឃាត់ (ហារ៉ាម) លោកនឹងមិនផ្តល់ថ្លៃឈ្នួលនោះទេ។ (ហាឌីសនេះរាយការណ៍ដោយ ប៊ូខូរី)។ ៩១០ - ពីលោក រ៉ាហ្វិអ៍ ប៊ិន ខូឌីជ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បាននិយាយថា៖ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រាក់ចំណូលរបស់អ្នកកោសឈាម (Hijjam) គឺមិនល្អ (ខាប៊ីស)»។ (ហាឌីសនេះរាយការណ៍ដោយ មូស្លីម)។ ៩១១ - ពីលោក អាប់ប៊ូ ហ៊ូរ៉ៃរ៉ោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បាននិយាយថា៖ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖ មានមនុស្សបីប្រភេទដែលខ្ញុំនឹងក្លាយជាគូប្រជែងរបស់ពួកគេនៅថ្ងៃបរលោក៖ ១. បុរសដែលបានសន្យាដោយយកឈ្មោះអល់ឡោះជាសាក្សី រួចហើយក្បត់។ ២. បុរសដែលលក់មនុស្សមានសេរីភាព (ទាសករដែលត្រូវបានដោះលែង) រួចយកប្រាក់នោះទៅប្រើប្រាស់។ ៣. បុរសដែលជួលកម្មករម្នាក់ឱ្យធ្វើការឱ្យខ្លួន រួចហើយកម្មករនោះធ្វើការបានពេញលេញ ប៉ុន្តែគាត់មិនព្រមបើកប្រាក់ឈ្នួលឱ្យ»។ (ហាឌីសនេះរាយការណ៍ដោយ ប៊ូខូរី)។ ៩១២ - ពីលោក អ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) បាននិយាយថា៖ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្វីដែលសមស្របបំផុតដែលអ្នកត្រូវយកថ្លៃឈ្នួលនោះ គឺការបង្រៀនគម្ពីររបស់អល់ឡោះ»។ (ហាឌីសនេះរាយការណ៍ដោយ ប៊ូខូរី)។ ៩១៣ - ពីលោក អ៊ីបនូ អ៊ូម៉ារ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) បាននិយាយថា៖ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរផ្តល់ប្រាក់ឈ្នួលដល់កម្មករ មុនពេលដែលញើសរបស់គេស្ងួត»។ (ហាឌីសនេះរាយការណ៍ដោយ អ៊ីបនូ ម៉ាហ៍ជះ)។ ៩១៤ - ពីលោក អាប់ប៊ូ សៃអីដ អាល់ឃូឌ្រី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បានរាយការណ៍ថា៖ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលជួលកម្មករម្នាក់ ត្រូវតែប្រគល់ប្រាក់ឈ្នួលឱ្យគេ»។ (ហាឌីសនេះរាយការណ៍ដោយ អាប់ឌុល រ៉ាហ្សាក់)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب المساقاة والإجارة
ជំពូក៖ ការធ្វើឱ្យដីដែលគ្មានម្ចាស់ (ដីរហោស្ថាន) ឱ្យមានជីវិតឡើងវិញ ៩១៥ - ពីអ៊ូរវ៉ះ (Urwah) ពីអ្នកម្នាងអាអ៊ីសះ (អាយសះ) រ៉ឌីយល់ឡូហ៍អាន់ហ្សា បានរាយការណ៍ថា ព្យាការី សលឡូហ៍អាឡៃហិវ៉ាសលឡាំ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលបានធ្វើឱ្យដីមួយកន្លែងដែលមានជីវិតឡើងវិញ (ដាំដុះ ឬកែលម្អ) ដែលដីនោះមិនមែនជារបស់អ្នកណាម្នាក់ នោះគេគឺជាអ្នកដែលមានសិទ្ធិលើដីនោះជាងគេ»។ អ៊ូរវ៉ះ បាននិយាយថា៖ លោកអ៊ូម៉ារ (អ៊ូម៉ារ) ក៏បានសម្រេចសេចក្តីបែបនេះដែរក្នុងសម័យកាលដឹកនាំរបស់លោក។ (រាយការណ៍ដោយ ប៊ូខូរី)។ ៩១៦ - ពីសាអីដ ប៊ីន ហ្សៃដ (Sa'id អ៊ីប៊ីន ហ្សៃដ) រ៉ឌីយល់ឡូហ៍អាន់ហ្សា ពីព្យាការី សលឡូហ៍អាឡៃហិវ៉ាសលឡាំ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលបានធ្វើឱ្យដីដែលស្លាប់ (ដីរហោស្ថាន) មានជីវិតឡើងវិញ នោះដីនោះជារបស់គេ»។ (រាយការណ៍ដោយអ្នករាយការណ៍ទាំងបី [អាប៊ូដាវូដ, ទីរមីហ្ស៊ី, ណាសាអ៊ី] ហើយទីរមីហ្ស៊ីបានចាត់ទុកថាជាហាឌីស ហាសាន់)។ ៩១៧ - ពីអ៊ីបនូ អាប់បាស (អ៊ីប៊ីន អាប់បាស) រ៉ឌីយល់ឡូហ៍អាន់ហ្សា បានឱ្យដឹងថា សោះប ប៊ីន ជះស្សាម៉ះ (Sa'b អ៊ីប៊ីន Jaththamah) រ៉ឌីយល់ឡូហ៍អាន់ហ្សា បានប្រាប់គាត់ថា ព្យាការី សលឡូហ៍អាឡៃហិវ៉ាសលឡាំ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «គ្មានការហាមឃាត់ដី (សម្រាប់ជាប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន) ក្រៅពីសម្រាប់អល់ឡោះ និងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ឡើយ»។ (រាយការណ៍ដោយ ប៊ូខូរី)។ ៩១៨ - ពីអ៊ីបនូ អាប់បាស រ៉ឌីយល់ឡូហ៍អាន់ហ្សា បាននិយាយថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ សលឡូហ៍អាឡៃហិវ៉ាសលឡាំ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មិនត្រូវបង្កការខូចខាត (ដល់អ្នកដទៃ) ហើយក៏មិនត្រូវតបតការខូចខាតដោយការខូចខាតវិញដែរ»។ (រាយការណ៍ដោយ អះម៉ាត់ និងអ៊ីបនូ ម៉ាចះ)។ ៩១៩ - ហើយពីហាឌីសរបស់អាប៊ូ សាអ៊ីដ (Abu Sa'id) ក៏មានន័យដូចគ្នានេះដែរ ហើយវាមាននៅក្នុងគម្ពីរ «មូអត្តា» (មូវ៉ាត់ត៏) ជាហាឌីស មួរសាល់ (Mursal)។ ៩២០ - ពីសាមូរ៉ះ ប៊ីន ជុនឌុប (Samurah អ៊ីប៊ីន Jundub) រ៉ឌីយល់ឡូហ៍អាន់ហ្សា បាននិយាយថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ សលឡូហ៍អាឡៃហិវ៉ាសលឡាំ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលបានធ្វើរបងព័ទ្ធជុំវិញដីមួយកន្លែង នោះដីនោះជារបស់គេ»។ (រាយការណ៍ដោយ អាប៊ូដាវូដ ហើយអ៊ីបនូ ចារូដ បានចាត់ទុកថាជាហាឌីស សហ៊ីហ៍)។ ៩២១ - ពីអាប់ឌុលឡោះ ប៊ីន មូហ្ក័ហ្វហ្វាល់ (Abdullah អ៊ីប៊ីន Mughaffal) រ៉ឌីយល់ឡូហ៍អាន់ហ្សា ថាព្យាការី សលឡូហ៍អាឡៃហិវ៉ាសលឡាំ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលបានជីកអណ្តូងមួយ នោះគេទទួលបានដីជុំវិញអណ្តូងនោះចំនួន ៤០ ហត្ថ សម្រាប់ជាកន្លែងសម្រាកដល់សត្វចិញ្ចឹមរបស់គេ»។ (រាយការណ៍ដោយ អ៊ីបនូ ម៉ាចះ ដោយខ្សែសង្វាក់រាយការណ៍ដែលខ្សោយ)។ ៩២២ - ពីអាល់កមះ ប៊ីន វ៉ាអ៊ីល (Alqamah អ៊ីប៊ីន Wa'il) ពីឪពុករបស់គាត់ថា ព្យាការី សលឡូហ៍អាឡៃហិវ៉ាសលឡាំ បានប្រទានដីមួយកន្លែងនៅហាត់ដ្រាម៉ៅត៍ (Hadramaut) ដល់គាត់។ (រាយការណ៍ដោយ អាប៊ូដាវូដ និងទីរមីហ្ស៊ី ហើយអ៊ីបនូ ហ៊ីបបាន់ បានចាត់ទុកថាជាហាឌីស សហ៊ីហ៍)។ ៩២៣ - ពីអ៊ីបនូ អ៊ូម៉ារ រ៉ឌីយល់ឡូហ៍អាន់ហ្សា ថាព្យាការី សលឡូហ៍អាឡៃហិវ៉ាសលឡាំ បានប្រទានដីដល់ហ្ស៊ូបៃរ (Zubair) តាមរយៈការរត់របស់សេះគាត់។ គាត់ក៏បានជិះសេះរត់រហូតដល់សេះឈប់ រួចគាត់ក៏បានបោះរំពាត់របស់គាត់ទៅ។ ព្យាការី ក៏បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរផ្តល់ដីឱ្យគាត់រហូតដល់កន្លែងដែលរំពាត់នោះធ្លាក់ទៅ»។ (រាយការណ៍ដោយ អាប៊ូដាវូដ ហើយនៅក្នុងនោះមានភាពខ្សោយ)។ ៩២៤ - ពីបុរសម្នាក់ក្នុងចំណោមសហាបះ (Sahabah) រ៉ឌីយល់ឡូហ៍អាន់ហ្សា បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានចេញទៅធ្វើសង្គ្រាមជាមួយរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ សលឡូហ៍អាឡៃហិវ៉ាសលឡាំ ហើយខ្ញុំបានឮលោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «មនុស្សគ្រប់រូបសុទ្ធតែមានចំណែករួមក្នុងរឿងបីយ៉ាងគឺ៖ ស្មៅ (សម្រាប់សត្វ), ទឹក, និងភ្លើង»។ (រាយការណ៍ដោយ អះម៉ាត់ និងអាប៊ូដាវូដ ហើយអ្នករាយការណ៍ទាំងអស់សុទ្ធតែជាអ្នកដែលគួរឱ្យទុកចិត្ត)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب إحياء الموات
ជំពូកស្ដីពីការធ្វើវ៉ាក់ហ្វ (ការបរិច្ចាគទ្រព្យជាសាធារណៈ) ៩២៥ - ពីអាប៊ូហ៊ូរ៉ៃរ៉ោះ រ៉ូឌីយាល់ឡូហ៊ូអាន់ហ៊ូ បានរាយការណ៍ថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ សាលឡាល់ឡូហ៊ូអាឡៃហិវ៉ាសាលឡាំ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅពេលដែលមនុស្សម្នាក់ស្លាប់ទៅ អំពើរបស់គេនឹងត្រូវកាត់ផ្ដាច់ លើកលែងតែបីយ៉ាងប៉ុណ្ណោះ៖ សូដាកោះដែលហូរហៀរ (វ៉ាក់ហ្វ), ចំណេះដឹងដែលគេបានផ្ដល់ប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃ, ឬកូនចៅសុចរិតដែលតែងតែបួងសួង (ដូអា) ឱ្យគេ»។ (រាយការណ៍ដោយ មូស្លីម)។ ៩២៦ - ពីអ៊ីប្នុអ៊ូម៉ារ រ៉ូឌីយាល់ឡូហ៊ូអាន់ហ៊ូម៉ា បានរាយការណ៍ថា៖ អ៊ូម៉ារ បានទទួលដីមួយកន្លែងនៅខៃបារ៍។ បន្ទាប់មកលោកបានទៅជួបព្យាការី សាលឡាល់ឡូហ៊ូអាឡៃហិវ៉ាសាលឡាំ ដើម្បីសុំយោបល់អំពីដីនោះ។ លោកបាននិយាយថា៖ «ឱ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! ខ្ញុំបានទទួលដីមួយកន្លែងនៅខៃបារ៍ ដែលខ្ញុំមិនធ្លាប់មានទ្រព្យសម្បត្តិណាមួយដែលខ្ញុំស្រឡាញ់ជាងដីនេះឡើយ»។ ព្យាការីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើអ្នកចង់ អ្នកអាចរក្សាដើមដីនោះទុក ហើយបរិច្ចាគផលរបស់វា»។ លោកអ៊ូម៉ារ ក៏បានបរិច្ចាគដីនោះដោយកំណត់ថា៖ ដើមដីនោះមិនអាចលក់ដូរ មិនអាចធ្វើជាមរតក និងមិនអាចផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ (អំណោយ) បានឡើយ។ លោកបានបរិច្ចាគវាជូនដល់ជនក្រីក្រ, ញាតិមិត្ត, ការរំដោះទាសករ, ក្នុងផ្លូវរបស់អល់ឡោះ, អ្នកដំណើរដែលដាច់ពោះ, និងភ្ញៀវ។ មិនមានបាបកម្មអ្វីឡើយចំពោះអ្នកដែលមើលថែដីនោះ ប្រសិនបើគេបរិភោគពីផលរបស់វាដោយសមរម្យ ហើយផ្តល់ឱ្យមិត្តភក្តិដោយមិនមែនក្នុងគោលបំណងប្រមូលទ្រព្យសម្បត្តិ។ (មានការឯកភាពគ្នាលើការរាយការណ៍នេះ ហើយនេះគឺជាពាក្យសម្ដីរបស់មូស្លីម)។ នៅក្នុងការរាយការណ៍មួយទៀតរបស់ ប៊ូខូរី បានបញ្ជាក់ថា៖ «ចូរអ្នកបរិច្ចាគដើមដីនោះ ដោយមិនត្រូវលក់ ឬផ្ទេរកម្មសិទ្ធិឡើយ ប៉ុន្តែត្រូវចំណាយផលរបស់វា»។ ៩២៧ - ពីអាប៊ូហ៊ូរ៉ៃរ៉ោះ រ៉ូឌីយាល់ឡូហ៊ូអាន់ហ៊ូ បានរាយការណ៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ សាលឡាល់ឡូហ៊ូអាឡៃហិវ៉ាសាលឡាំ បានចាត់តាំងអ៊ូម៉ារ ឱ្យទៅប្រមូលហ្សាកាត់... (រហូតដល់ចប់ហាឌីស) ដែលក្នុងនោះមានខ្លឹមសារថា៖ «ចំណែកឯ ខាលីដ វិញ គាត់បានបរិច្ចាគអាវក្រោះ និងឧបករណ៍សឹករបស់គាត់ក្នុងផ្លូវរបស់អល់ឡោះ»។ (មានការឯកភាពគ្នាលើការរាយការណ៍នេះ)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الوقف
ជំពូកស្តីពីការផ្តល់អំណោយ (ហ៊ីបះ) ៩២៨ - ពីអានូអ្មែន ប៊ីន បាស៊ីរ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះគាត់ទាំងពីរ) បានរៀបរាប់ថា៖ ឪពុករបស់គាត់បាននាំគាត់ទៅជួបនឹងរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ហើយបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំបានផ្តល់អំណោយជាទាសករម្នាក់ដែលខ្ញុំមាន ដល់កូនប្រុសរបស់ខ្ញុំម្នាក់នេះ»។ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានសួរថា៖ «តើអ្នកបានផ្តល់អំណោយដូចគ្នានេះដល់កូនៗទាំងអស់របស់អ្នកដែរឬទេ?»។ គាត់ឆ្លើយថា៖ «ទេ»។ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរអ្នកយកវាត្រឡប់មកវិញ»។ នៅក្នុងការរៀបរាប់មួយទៀត៖ ឪពុករបស់ខ្ញុំបានទៅជួបនឹងព្យាការី ﷺ ដើម្បីឱ្យលោកធ្វើជាសាក្សីលើអំណោយដែលខ្ញុំបានផ្តល់ឱ្យ។ លោកបានសួរថា៖ «តើអ្នកបានធ្វើបែបនេះចំពោះកូនៗទាំងអស់របស់អ្នកដែរឬទេ?»។ គាត់ឆ្លើយថា៖ «ទេ»។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរអ្នកកោតខ្លាចអល់ឡោះ ហើយចូរអ្នកមានភាពយុត្តិធម៌រវាងកូនៗរបស់អ្នក»។ បន្ទាប់មកឪពុករបស់ខ្ញុំក៏បានត្រឡប់មកវិញ ហើយដកអំណោយនោះត្រឡប់មកវិញ។ (មានការឯកភាពគ្នាលើហាឌីសនេះ)។ នៅក្នុងការរៀបរាប់របស់មូស្លីម បានលើកឡើងថា៖ «ចូរអ្នករកអ្នកផ្សេងក្រៅពីខ្ញុំធ្វើជាសាក្សីលើរឿងនេះ»។ បន្ទាប់មកលោកបានសួរថា៖ «តើអ្នកចង់ឱ្យពួកគេមានភាពស្មើគ្នាក្នុងការគោរពប្រតិបត្តិអ្នកដែរឬទេ?»។ គាត់ឆ្លើយថា៖ «បាទ»។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «បើដូច្នោះ កុំធ្វើបែបនេះ (ផ្តល់ឱ្យតែម្នាក់)»។ ៩២៩ - ពីអ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះគាត់ទាំងពីរ) បានរៀបរាប់ថា៖ ព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកដែលដកអំណោយរបស់ខ្លួនត្រឡប់មកវិញ គឺប្រៀបដូចជាសត្វឆ្កែដែលក្អួតចេញមកវិញ រួចវាក៏ត្រឡប់ទៅស៊ីក្អួតរបស់វាវិញ»។ (មានការឯកភាពគ្នាលើហាឌីសនេះ)។ នៅក្នុងការរៀបរាប់របស់ប៊ូខូរី៖ «យើងមិនមែនជាអ្នកដែលមានឧទាហរណ៍អាក្រក់នោះទេ អ្នកដែលដកអំណោយរបស់ខ្លួនត្រឡប់មកវិញ គឺប្រៀបដូចជាសត្វឆ្កែដែលត្រឡប់ទៅស៊ីក្អួតរបស់វាវិញ»។ ៩៣០ - ពីអ៊ីបនូ អ៊ូម៉ារ និងអ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះពួកគេ) បានរៀបរាប់ពីព្យាការី ﷺ ថា៖ «មិនអនុញ្ញាតឱ្យបុរសមូស្លីមម្នាក់ផ្តល់អំណោយ រួចហើយដកវាត្រឡប់មកវិញនោះទេ លើកលែងតែឪពុកដែលផ្តល់ឱ្យកូនរបស់គាត់ប៉ុណ្ណោះ»។ (រ៉ាវ៉ាយ៉ះដោយអាហ្មាត់ និងអ្នកទាំងបួន ហើយត្រូវបានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីសត្រឹមត្រូវដោយទីមមីហ្ស៊ី, អ៊ីបនូ ហ៊ីបបាន និងអាល់ហាក៊ីម)។ ៩៣១ - ពីអាអ៊ីសះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះនាង) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ តែងតែទទួលយកអំណោយ ហើយលោកតែងតែផ្តល់តបស្នងវិញ។ (រ៉ាវ៉ាយ៉ះដោយប៊ូខូរី)។ ៩៣២ - ពីអ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះគាត់ទាំងពីរ) បានរៀបរាប់ថា៖ បុរសម្នាក់បានផ្តល់អំណោយជាអូសមួយក្បាលដល់រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ហើយលោកក៏បានផ្តល់តបស្នងវិញ។ លោកបានសួរថា៖ «តើអ្នកពេញចិត្តឬនៅ?»។ គាត់ឆ្លើយថា៖ «មិនទាន់ទេ»។ លោកក៏បានបន្ថែមឱ្យទៀត ហើយសួរថា៖ «តើអ្នកពេញចិត្តឬនៅ?»។ គាត់ឆ្លើយថា៖ «មិនទាន់ទេ»។ លោកក៏បានបន្ថែមឱ្យទៀត រួចសួរថា៖ «តើអ្នកពេញចិត្តឬនៅ?»។ គាត់ឆ្លើយថា៖ «បាទ»។ (រ៉ាវ៉ាយ៉ះដោយអាហ្មាត់ និងត្រូវបានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីសត្រឹមត្រូវដោយអ៊ីបនូ ហ៊ីបបាន)។ ៩៣៣ - ពីចាប៊ីរ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះគាត់) បានរៀបរាប់ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អំណោយអ៊ូមរ៉ះ (អំណោយដែលផ្តល់ឱ្យក្នុងអំឡុងពេលជីវិត) គឺជារបស់អ្នកដែលទទួលបានវា»។ (មានការឯកភាពគ្នាលើហាឌីសនេះ)។ នៅក្នុងការរៀបរាប់របស់មូស្លីម៖ «ចូរអ្នករក្សាទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកទុកឱ្យខ្លួនឯង ហើយកុំបំផ្លាញវាចោលឡើយ ព្រោះអ្នកណាដែលផ្តល់អំណោយអ៊ូមរ៉ះ នោះវានឹងក្លាយជារបស់អ្នកដែលទទួលបានវានៅក្នុងពេលរស់នៅ និងពេលស្លាប់ ហើយជារបស់កូនចៅរបស់គាត់ផងដែរ»។ នៅក្នុងការរៀបរាប់មួយទៀត៖ អំណោយអ៊ូមរ៉ះដែលរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានអនុញ្ញាត គឺការដែលម្ចាស់និយាយថា៖ «វាជារបស់អ្នក និងកូនចៅរបស់អ្នក»។ ចំណែកឯប្រសិនបើគាត់និយាយថា៖ «វាជារបស់អ្នកដរាបណាអ្នកនៅរស់» នោះវានឹងត្រឡប់ទៅរកម្ចាស់ដើមវិញ។ នៅក្នុងការរៀបរាប់របស់អាប៊ូ ដាវូដ និងអាន់ណាសៃ៖ «កុំធ្វើការកំណត់ពេលវេលា (ក្នុងការផ្តល់អំណោយ) និងកុំផ្តល់អំណោយអ៊ូមរ៉ះឡើយ អ្នកណាដែលត្រូវបានគេផ្តល់ឱ្យនូវអ្វីមួយ (ដោយកំណត់ពេលវេលា) នោះវានឹងក្លាយជារបស់អ្នកស្នងមរតករបស់គាត់»។ ៩៣៤ - ពីអ៊ូម៉ារ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះគាត់) បានរៀបរាប់ថា៖ ខ្ញុំបានផ្តល់សេះមួយក្បាលសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងផ្លូវរបស់អល់ឡោះ ប៉ុន្តែម្ចាស់របស់វាបានទុកវាចោលមិនបានថែទាំ។ ខ្ញុំគិតថាគាត់ប្រហែលជាលក់វាក្នុងតម្លៃថោក ខ្ញុំក៏បានសួររ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ អំពីរឿងនេះ។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «កុំទិញវាឱ្យសោះ ទោះបីជាគាត់លក់ឱ្យអ្នកក្នុងតម្លៃមួយឌៀមហាំក៏ដោយ»។ (មានការឯកភាពគ្នាលើហាឌីសនេះ)។ ៩៣៥ - ពីអាប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះគាត់) បានរៀបរាប់ពីព្យាការី ﷺ ថា៖ «ចូរអ្នកទាំងឡាយផ្តល់អំណោយឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក នោះអ្នកទាំងឡាយនឹងស្រឡាញ់គ្នា»។ (រ៉ាវ៉ាយ៉ះដោយប៊ូខូរី ក្នុងសៀវភៅ «អាល់អាដាប់ អាល់មូហ្វ្រដ» និងអាប៊ូ យ៉ាឡា ដោយខ្សែសង្វាក់រាយការណ៍ដ៏ល្អ)។ ៩៣៦ - ពីអាន៉ាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះគាត់) បានរៀបរាប់ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរអ្នកទាំងឡាយផ្តល់អំណោយឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក ព្រោះអំណោយនោះនឹងជម្រះនូវភាពស្អប់ខ្ពើម»។ (រ៉ាវ៉ាយ៉ះដោយអាល់បាហ្សារ ដោយខ្សែសង្វាក់រាយការណ៍ខ្សោយ)។ ៩៣៧ - ពីអាប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះគាត់) បានរៀបរាប់ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ឱស្ត្រីមូស្លីមទាំងឡាយ! កុំឱ្យអ្នកជិតខាងម្នាក់មើលងាយអំណោយដែលផ្តល់ឱ្យអ្នកជិតខាងរបស់ខ្លួន ទោះបីជាវាគ្រាន់តែជាជើងចៀមមួយដុំក៏ដោយ»។ (មានការឯកភាពគ្នាលើហាឌីសនេះ)។ ៩៣៨ - ពីអ៊ីបនូ អ៊ូម៉ារ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះគាត់ទាំងពីរ) បានរៀបរាប់ពីព្យាការី ﷺ ថា៖ «អ្នកណាដែលផ្តល់អំណោយ នោះគាត់មានសិទ្ធិលើអំណោយនោះដរាបណាមិនទាន់មានការផ្តល់តបស្នងវិញ»។ (រ៉ាវ៉ាយ៉ះដោយអាល់ហាក៊ីម និងបញ្ជាក់ថាជាហាឌីសត្រឹមត្រូវ)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الهبة
ជំពូកស្តីពីទ្រព្យសម្បត្តិដែលរើសបាន (លូកតោះ) ៩៣៩ - ពីអានាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បាននិយាយថា៖ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានដើរកាត់ផ្លូវមួយ ហើយឃើញផ្លែត្មាតមួយគ្រាប់នៅលើផ្លូវនោះ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើខ្ញុំមិនខ្លាចថាវាជាទ្រព្យសដាកាត់ (ទាន) ទេនោះ ខ្ញុំនឹងបរិភោគវាបាត់ទៅហើយ»។ (មិត្តតាហ្វាក់ អាល័យហ៍)។ ៩៤០ - ពីហ្សៃដ៍ ប៊ីន ខាលីដ អាល់ជូហៃនី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បាននិយាយថា៖ មានបុរសម្នាក់បានមកជួបព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ហើយសួរលោកអំពីទ្រព្យដែលរើសបាន។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរអ្នកចំណាំកាបូបដាក់របស់នោះ និងខ្សែចងមាត់ថង់របស់វា រួចហើយចូរប្រកាសរកម្ចាស់វាឱ្យបានមួយឆ្នាំ។ ប្រសិនបើម្ចាស់វាត្រឡប់មកវិញ (ចូរប្រគល់ឱ្យគេ) បើពុំនោះទេ អ្នកអាចចាត់ចែងវាបាន»។ បុរសនោះសួរទៀតថា៖ ចុះចំពោះចៀមដែលវង្វេងវិញ? លោកឆ្លើយថា៖ «វាជារបស់អ្នក ឬជារបស់បងប្អូនអ្នក ឬក៏ជារបស់សត្វចចក»។ បុរសនោះសួរទៀតថា៖ ចុះចំពោះអូដ្ឋដែលវង្វេងវិញ? លោកឆ្លើយថា៖ «អ្នកទៅខ្វល់នឹងវាធ្វើអ្វី? វាមានពោះវៀន (សម្រាប់ផ្ទុកទឹក) និងជើងរបស់វា (សម្រាប់ដើរ) វានឹងទៅរកប្រភពទឹក និងស៊ីស្មៅដោយខ្លួនឯង រហូតដល់ម្ចាស់របស់វាទៅជួបវា»។ (មិត្តតាហ្វាក់ អាល័យហ៍)។ ៩៤១ - ពីលោកដដែល (ហ្សៃដ៍ ប៊ីន ខាលីដ) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលលាក់បាំងសត្វវង្វេង នោះគេគឺជាអ្នកវង្វេង (អ្នកប្រព្រឹត្តខុស) ដរាបណាគេមិនបានប្រកាសរកម្ចាស់វា»។ (រាយការណ៍ដោយ មូស្លីម)។ ៩៤២ - ពីអីយ៉ាដ ប៊ីន ហ៊ីម៉ារ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលរើសបានទ្រព្យសម្បត្តិមួយ ចូរឱ្យគេរកសាក្សីដែលមានភាពសុចរិតពីរនាក់ ហើយចូររក្សាទុកកាបូប និងខ្សែចងមាត់ថង់របស់វា។ បន្ទាប់មក កុំលាក់បាំង និងកុំកែប្រែវា។ ប្រសិនបើម្ចាស់វាត្រឡប់មកវិញ គេគឺជាអ្នកដែលមានសិទ្ធិលើទ្រព្យនោះជាងអ្នក បើពុំនោះទេ វាគឺជាទ្រព្យរបស់អល់ឡោះ ដែលទ្រង់ប្រទានដល់អ្នកណាដែលទ្រង់សព្វព្រះទ័យ»។ (រាយការណ៍ដោយ អះម៉ាត់ និងអ្នកប្រមូលហាសីសទាំងបួន លើកលែងតែទីរមីហ្ស៊ី ហើយត្រូវបានបញ្ជាក់ថាជាហាសីសសហ៊ីហ៍ដោយ អ៊ីបនូ ខូហ្សៃម៉ាហ៍, អ៊ីបនូ អាល់ចារូដ និងអ៊ីបនូ ហ៊ីបាន)។ ៩៤៣ - ពីអាប់ឌុលរ៉ះម៉ាន ប៊ីន អូស្មាន អាត់តៃមី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) ថា៖ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានហាមឃាត់មិនឱ្យរើសទ្រព្យសម្បត្តិដែលបាត់បង់របស់អ្នកធ្វើហជ្ជឡើយ។ (រាយការណ៍ដោយ មូស្លីម)។ ៩៤៤ - ពីអាល់មិកដាម ប៊ីន ម៉ាឌី ការីប (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរដឹងថា មិនអនុញ្ញាតឱ្យបរិភោគសត្វសាហាវដែលមានចង្កូម, សត្វលាដែលចិញ្ចឹមក្នុងផ្ទះ និងទ្រព្យដែលរើសបានពីអ្នកដែលស្ថិតក្នុងកិច្ចសន្យាសន្តិភាព (មូអាហាត) លើកលែងតែម្ចាស់របស់វាលែងត្រូវការវា»។ (រាយការណ៍ដោយ អាប់ប៊ូ ដាវូដ)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب اللقطة
ជំពូកស្តីពីច្បាប់មរតក (ហ្វារ៉ាអីឌ) ៩៤៥ - ពីអ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) បានរាយការណ៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរផ្តល់ចំណែកមរតកដល់អ្នកដែលមានសិទ្ធិទទួលបានតាមការកំណត់ (ហ្វារ៉ាអីឌ) ហើយអ្វីដែលនៅសល់ គឺត្រូវប្រគល់ជូនបុរសដែលមានសិទ្ធិស្និទ្ធស្នាលបំផុត (ក្នុងចំណោមអ្នកទទួលមរតក)»។ (មានការឯកភាពគ្នាលើហាឌីសនេះ)។ ៩៤៦ - ពីអ៊ូសាម៉ះ ប៊ិន ហ្សៃដ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) ថា៖ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មូស្លីមមិនអាចទទួលមរតកពីអ្នកមិនមែនមូស្លីម (កាហ្វារ) បានឡើយ ហើយអ្នកមិនមែនមូស្លីម ក៏មិនអាចទទួលមរតកពីមូស្លីមបានដែរ»។ (មានការឯកភាពគ្នាលើហាឌីសនេះ)។ ៩៤៧ - ពីអ៊ីបនូ ម៉ាសអូដ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) ទាក់ទងនឹងករណីកូនស្រីម្នាក់, កូនស្រីរបស់កូនប្រុសម្នាក់, និងបងស្រីម្នាក់៖ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានកាត់ក្តីឱ្យកូនស្រីទទួលបានពាក់កណ្តាល (១/២), ឱ្យកូនស្រីរបស់កូនប្រុសទទួលបានមួយភាគប្រាំមួយ (១/៦) ដើម្បីបំពេញឱ្យគ្រប់ពីរភាគបី (២/៣), ហើយអ្វីដែលនៅសល់គឺសម្រាប់បងស្រី។ (ប៊ូខូរី ជាអ្នករាយការណ៍)។ ៩៤៨ - ពីអាប់ឌុលឡោះ ប៊ិន អាំរូ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) បានរាយការណ៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកដែលកាន់សាសនាខុសគ្នា មិនអាចទទួលមរតកពីគ្នាទៅវិញទៅមកបានឡើយ»។ (អាហ្ម័ដ និងអ្នករាយការណ៍ទាំងបួននាក់ លើកលែងតែទីរមីហ្ស៊ី)។ ៩៤៩ - ពីអ៊ឹមរ៉ន ប៊ិន ហូសៃន បានរាយការណ៍ថា៖ មានបុរសម្នាក់បានមកជួបព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ហើយនិយាយថា៖ "ចៅប្រុសរបស់ខ្ញុំបានស្លាប់ តើខ្ញុំទទួលបានមរតកអ្វីខ្លះពីគេ?" លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកទទួលបានមួយភាគប្រាំមួយ (១/៦)»។ លុះបុរសនោះដើរចេញទៅ លោកក៏ហៅគាត់ត្រឡប់មកវិញ ហើយមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកទទួលបានមួយភាគប្រាំមួយ (១/៦) ទៀត»។ លុះគាត់ដើរចេញទៅ លោកក៏ហៅគាត់ត្រឡប់មកវិញ ហើយមានប្រសាសន៍ថា៖ «មួយភាគប្រាំមួយ (១/៦) ក្រោយនេះ គឺជាការផ្តល់ឱ្យបន្ថែម (ជាអំណោយ)»។ (អាហ្ម័ដ និងអ្នករាយការណ៍ទាំងបួននាក់ ជាអ្នករាយការណ៍)។ ៩៥០ - ពីអ៊ីបនូ ប៊ូរ៉ៃដះ ពីឪពុករបស់លោកថា៖ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានកំណត់ឱ្យជីដូនទទួលបានមួយភាគប្រាំមួយ (១/៦) ប្រសិនបើគ្មានម្តាយនៅជាមួយ។ (អាប៊ូ ដាវូដ និងអាន់ណាសាអី ជាអ្នករាយការណ៍)។ ៩៥១ - ពីមីកដាម ប៊ិន ម៉ាអ៍ឌី ការីប (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បានរាយការណ៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពូ (បងប្អូនប្រុសរបស់ម្តាយ) គឺជាអ្នកទទួលមរតកសម្រាប់អ្នកដែលគ្មានអ្នកទទួលមរតក»។ (អាហ្ម័ដ និងអ្នករាយការណ៍ទាំងបួននាក់ លើកលែងតែទីរមីហ្ស៊ី)។ ៩៥២ - ពីអាប៊ូ អ៊ូម៉ាម៉ះ ប៊ិន សាហ្ល៍ បានរាយការណ៍ថា៖ អ៊ូម៉ារ បានសរសេរលិខិតតាមរយៈខ្ញុំផ្ញើទៅកាន់ អាប់ប៊ូ អ៊ូបានដះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អល់ឡោះ និងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ គឺជាអ្នកការពារសម្រាប់អ្នកដែលគ្មានអ្នកការពារ ហើយពូ គឺជាអ្នកទទួលមរតកសម្រាប់អ្នកដែលគ្មានអ្នកទទួលមរតក»។ (អាហ្ម័ដ និងអ្នករាយការណ៍ទាំងបួននាក់ លើកលែងតែអាប៊ូ ដាវូដ)។ ៩៥៣ - ពីចាប៊ីរ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) ពីព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើទារកដែលទើបនឹងកើតបានយំ (បង្ហាញសញ្ញានៃជីវិត) នោះគេអាចទទួលមរតកបាន»។ (អាប៊ូ ដាវូដ ជាអ្នករាយការណ៍)។ ៩៥៤ - ពីអាំរូ ប៊ិន ស៊ូអៃប ពីឪពុករបស់លោក ពីជីតារបស់លោក បានរាយការណ៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ឃាតករ (អ្នកសម្លាប់) មិនទទួលបានមរតកអ្វីឡើយ»។ (អាន់ណាសាអី និងអាដដារ៉ូគូតនី ជាអ្នករាយការណ៍)។ ៩៥៥ - ពីអ៊ូម៉ារ ប៊ិន អាល់ខាត់តូ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បានរាយការណ៍ថា៖ ខ្ញុំបានឮរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) មានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្វីដែលឪពុក ឬកូនបានរក្សាទុក (ទ្រព្យសម្បត្តិ) គឺត្រូវធ្លាក់ទៅលើអ្នកស្នងមរតក (អាសាបះ) របស់គេ មិនថាគេជាអ្នកណាក៏ដោយ»។ (អាប៊ូ ដាវូដ, អាន់ណាសាអី និងអ៊ីបនូ ម៉ាជេ ជាអ្នករាយការណ៍)។ ៩៥៦ - ពីអាប់ឌុលឡោះ ប៊ិន អ៊ូម៉ារ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) បានរាយការណ៍ថា៖ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «សិទ្ធិលើការដោះលែងទាសករ (វីឡាអ៍) គឺមានភាពរឹងមាំដូចជាចំណងនៃខ្សែស្រឡាយ (ឈាមជ័រ) ដែរ វាមិនអាចលក់បាន ហើយក៏មិនអាចឱ្យជាអំណោយបានដែរ»។ (អាល់ហាក៊ីម ជាអ្នករាយការណ៍)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الفرائض
ជំពូកស្តីពីការធ្វើពុទ្ធិកម្ម (ការបែងចែកមរតកតាមរយៈការសរសេរទុក) ៩៥៨ - ពីលោក អ៊ីបនូ អ៊ូម៉ារ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) បានរាយការណ៍ថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខសាន្តដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មិនមែនជាសិទ្ធិរបស់បុរសមូស្លីមម្នាក់ ដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិអ្វីមួយ ហើយចង់ធ្វើការបែងចែក (តាមរយៈការសរសេរទុក) នោះទេ ដែលគាត់ទុកឱ្យកន្លងផុតទៅពីរយប់ ដោយមិនមានលិខិតបែងចែកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គាត់សរសេរទុកនៅក្បែរខ្លួនគាត់ឡើយ»។ (មានការឯកភាពគ្នាលើហាឌីសនេះ)។ ៩៥៩ - ពីលោក សាអ៊័ដ ប៊ិន អាប់ប៊ី វ៉ាក់កោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបាននិយាយថា៖ ឱ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! ខ្ញុំជាអ្នកមានទ្រព្យសម្បត្តិ ហើយគ្មានអ្នកណាទទួលមរតកពីខ្ញុំក្រៅពីកូនស្រីម្នាក់របស់ខ្ញុំប៉ុណ្ណោះ តើខ្ញុំអាចធ្វើទានដោយទ្រព្យសម្បត្តិពីរភាគបីរបស់ខ្ញុំបានដែរឬទេ? លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មិនបានទេ»។ ខ្ញុំបាននិយាយថា៖ តើខ្ញុំអាចធ្វើទានដោយពាក់កណ្តាលរបស់វាបានដែរឬទេ? លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មិនបានទេ»។ ខ្ញុំបាននិយាយថា៖ តើខ្ញុំអាចធ្វើទានដោយមួយភាគបីរបស់វាបានដែរឬទេ? លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មួយភាគបី (គឺបាន) ហើយមួយភាគបីនោះគឺច្រើនណាស់។ ការដែលអ្នកទុកឱ្យអ្នកទទួលមរតករបស់អ្នកមានទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្តម្ភ ប្រសើរជាងការដែលអ្នកទុកឱ្យពួកគេក្រីក្រ ដើរអង្វរគេឯង»។ (មានការឯកភាពគ្នាលើហាឌីសនេះ)។ ៩៦០ - ពីអ្នកម្នាង អាយ៉ិសហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះនាង) បានរាយការណ៍ថា មានបុរសម្នាក់បានមកជួបព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខសាន្តដល់លោក) ហើយនិយាយថា៖ ឱ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! ម្តាយរបស់ខ្ញុំបានស្លាប់ភ្លាមៗដោយមិនបានធ្វើការបែងចែកទ្រព្យសម្បត្តិ (ពុទ្ធិកម្ម) ឡើយ ហើយខ្ញុំគិតថាប្រសិនបើគាត់អាចនិយាយបាន គាត់ប្រាកដជាធ្វើទាន។ តើគាត់នឹងទទួលបានផលបុណ្យដែរឬទេ ប្រសិនបើខ្ញុំធ្វើទានជំនួសគាត់? លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «បាទ បាន»។ (មានការឯកភាពគ្នាលើហាឌីសនេះ ហើយនេះជាពាក្យសម្តីរបស់មូស្លីម)។ ៩៦១ - ពីលោក អាប់ប៊ូ អ៊ូម៉ាម៉ាហ៍ អាល់បាហ៊ីលី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានឮរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខសាន្តដល់លោក) មានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះបានផ្តល់សិទ្ធិដល់អ្នកដែលមានសិទ្ធិគ្រប់ៗរូបរួចហើយ ដូច្នេះមិនមានការបែងចែកទ្រព្យសម្បត្តិ (ពុទ្ធិកម្ម) សម្រាប់អ្នកទទួលមរតកឡើយ»។ (រាយការណ៍ដោយ អះម៉ាត់ និងអ្នកនិពន្ធសៀវភៅទាំងបួន លើកលែងតែ អាន់ណាសាអី)។ ៩៦២ - លោក ដារ៉ូគុតនី បានរាយការណ៍ពីហាឌីសរបស់ អ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) ដោយបន្ថែមនៅចុងបញ្ចប់ថា៖ «លើកលែងតែអ្នកទទួលមរតកយល់ព្រមប៉ុណ្ណោះ»។ (ខ្សែសង្វាក់នៃការរាយការណ៍នេះគឺ ហាសាន់)។ ៩៦៣ - ពីលោក មូអាហ្ស ប៊ិន ចាប៉ាល់ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បាននិយាយថា៖ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខសាន្តដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះបានអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកធ្វើទានដោយទ្រព្យសម្បត្តិមួយភាគបីរបស់អ្នក នៅពេលអ្នកស្លាប់ ដើម្បីបន្ថែមផលបុណ្យដល់អ្នក»។ (រាយការណ៍ដោយ ដារ៉ូគុតនី)។ ៩៦៤ - ហើយ អះម៉ាត់ និងអាល់បាហ្សា បានរាយការណ៍ពីហាឌីសរបស់ អាប់ប៊ូ ដារដា។ ៩៦៥ - និង អ៊ីបនូ ម៉ាហ៍៖ ពីហាឌីសរបស់ អាប់ប៊ូ ហ៊ូរ៉យរ៉ហ៍។ ហាឌីសទាំងអស់នេះសុទ្ធតែខ្សោយ (ដអីហ្វ៍) ប៉ុន្តែខ្លះអាចជួយគាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមកបាន។ អល់ឡោះគឺជាអ្នកដឹងច្បាស់បំផុត។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الوصايا
ជំពូកស្តីពីការផ្ញើទុក (អាល់-វ៉ាឌីអះ) ៩៦៦ - ពីអាំរ៉ូ ប៊ីន ស៊ូអៃប៍ ពីឪពុករបស់លោក ពីជីតារបស់លោក ពីព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលត្រូវបានគេផ្ញើទុកនូវរបស់អ្វីមួយ នោះគេមិនចាំបាច់ទទួលខុសត្រូវ (សងវិញឡើយ ប្រសិនបើរបស់នោះខូចខាតដោយមិនមែនជាកំហុសរបស់គេ)»។ កត់ត្រាដោយ អ៊ីប្នុ ម៉ាជះ ហើយខ្សែសង្វាក់នៃការរាយការណ៍ (អ៊ីស្ណាត) របស់វាគឺខ្សោយ (ដ្វអ៊ិហ្វ)។ ជំពូកស្តីពីការបែងចែកសក្ដកាត (ទានកាតព្វកិច្ច) ត្រូវបានលើកឡើងរួចហើយនៅផ្នែកចុងក្រោយនៃជំពូកហ្សាកាត់។ ជំពូកស្តីពីការបែងចែកហ្វៃ (ទ្រព្យសម្បត្តិដែលទទួលបានដោយសន្តិវិធី) និងហ្គនីមះ (ទ្រព្យសម្បត្តិដែលទទួលបានពីសង្គ្រាម) នឹងត្រូវលើកឡើងបន្ទាប់ពីជំពូកជីហាដ ប្រសិនបើអល់ឡោះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់មានព្រះហឫទ័យ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الوديعة
ជំពូកស្តីពីការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ៩៦៧ - ពីលោក អាប់ឌុលឡោះ ប៊ីន ម៉ាសអូដ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់ពួកយើងថា៖ «ឱក្រុមយុវជនអើយ! អ្នកណាក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នាដែលមានលទ្ធភាព (ក្នុងការរៀបការ) ចូររៀបការចុះ ព្រោះវាជួយឱ្យរក្សាខ្សែភ្នែកបានល្អជាង និងជួយការពារកេរ្តិ៍ខ្មាសបានប្រសើរជាង។ ចំណែកអ្នកណាដែលគ្មានលទ្ធភាពទេ ចូរគេកាន់សីល (តមអាហារ) ចុះ ព្រោះវាជាខែលការពារសម្រាប់គេ»។ (មូត្តាហ្វាក់ អាល័យហ៍)។ ៩៦៨ - ពីលោក អានីស ប៊ីន ម៉ាលីក (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) ថា ព្យាការី ﷺ បានសរសើរអល់ឡោះ និងលើកតម្កើងទ្រង់ រួចមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប៉ុន្តែខ្ញុំ ខ្ញុំធ្វើសឡាតផង និងគេងផង ខ្ញុំតមអាហារផង និងហូបអាហារផង ហើយខ្ញុំក៏រៀបការជាមួយស្ត្រីផងដែរ។ ដូច្នេះ អ្នកណាដែលងាកចេញពីស៊ូណាន់ន់ (គន្លងផ្លូវ) របស់ខ្ញុំ គេមិនមែនជាផ្នែកមួយនៃពួកខ្ញុំឡើយ»។ (មូត្តាហ្វាក់ អាល័យហ៍)។ ៩៦៩ - ពីលោក អានីស ប៊ីន ម៉ាលីក បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ តែងតែបង្គាប់ឱ្យរៀបការ និងហាមឃាត់យ៉ាងដាច់ខាតមិនឱ្យនៅលីវ (មិនរៀបការ) ដោយមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូររៀបការជាមួយស្ត្រីដែលមានសេចក្តីស្រឡាញ់ និងអាចផ្តល់កំណើតបានចុះ ព្រោះខ្ញុំនឹងអួតអាងពីចំនួនដ៏ច្រើននៃពួកអ្នកចំពោះមុខព្យាការីទាំងឡាយនៅថ្ងៃបរលោក»។ (រ៉ាវ៉ាហ៍ដោយ អះម៉ាត់ និងវិនิจឆ័យថា សហ៊ី ដោយ អ៊ីបនូ ហ៊ីបបាន)។ ៩៧០ - ហើយវាមានភស្តុតាងគាំទ្រ (ហាឌីសនេះ) នៅឯ អាប់ប៊ូ ដាវូដ, អាន់-ណាសាអ៊ី និង អ៊ីបនូ ហ៊ីបបាន ផងដែរ ពីហាឌីសរបស់លោក ម៉ាក់អិល ប៊ីន យ៉ាសារ។ ៩៧១ - ពីលោក អាប់ប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) ពីព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ស្ត្រីម្នាក់ត្រូវបានគេរៀបការជាមួយដោយសារកត្តាបួនយ៉ាង៖ ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់នាង, ពូជពង្សរបស់នាង, រូបសម្រស់របស់នាង និងសាសនារបស់នាង។ ដូច្នេះ ចូរអ្នកជ្រើសរើសយកស្ត្រីដែលមានសាសនា (ល្អ) ចុះ ទើបអ្នកទទួលបានជោគជ័យ»។ (មូត្តាហ្វាក់ អាល័យហ៍)។ ៩៧២ - ពីលោក អាប់ប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ោះ ថា ព្យាការី ﷺ នៅពេលដែលលោកបានជូនពរដល់អ្នកដែលរៀបការ លោកតែងតែនិយាយថា៖ «បារ៉ាកាល់ឡោះហ៊ូ លះកា, វ៉ា បារ៉ាកា អាល័យកា, វ៉ា ចាម៉ាអា បៃន៉ាគូម៉ា ហ្វី ខយរ៍» (សូមអល់ឡោះប្រទានពរដល់អ្នក និងប្រទានពរលើអ្នក ហើយសូមឱ្យទ្រង់ប្រមូលផ្តុំអ្នកទាំងពីរក្នុងសេចក្តីល្អ)។ (រ៉ាវ៉ាហ៍ដោយ អះម៉ាត់ និងអ្នកទាំងបួន ហើយវិនិច្ឆ័យថា សហ៊ី ដោយ អត្តឺរមីហ្ស៊ី, អ៊ីបនូ ខូហ្សៃម៉ា និង អ៊ីបនូ ហ៊ីបបាន)។ ៩៧៣ - ពីលោក អាប់ឌុលឡោះ ប៊ីន ម៉ាសអូដ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានបង្រៀនពួកយើងនូវឃ្លាសម្រាប់អាន (តាសាហ៍ហុត) នៅពេលមានតម្រូវការថា៖ «អ៊ិននាល់ ហាំដា លីលឡោះ, ណះហ៍មូឌូហ៊ូ, វ៉ា ណាស្តាអីនូហ៊ូ, វ៉ា ណាស្តាឃ្វិរូហ៊ូ, វ៉ា ណាក់អ៊ូហ្ស៊ូ ប៊ីលឡាហ៊ី មីន ស៊ូរូ រី អាន់ហ្វូស៊ីណា, ម៉ាន់ យ៉ាហ៍ឌីហ៊ីលឡាហូ ហ្វាឡា មូឌីលឡាឡាហ៊ូ, វ៉ា ម៉ាន់ យូឌ្លីល ហ្វាឡា ហាឌីយ៉ាឡាហ៊ូ, វ៉ា អ័ស្ហហាឌូ អាន់ ឡា អ៊ីឡាហះ អ៊ីលឡាល់ឡោះ, វ៉ា អ័ស្ហហាឌូ អាន់ណា មូហាំម៉ាដាន់ អាប់ឌូហ៊ូ វ៉ា រ៉សូលូហ៊ូ» ហើយលោកអានអាយ៉ាត់បី (នៃគម្ពីរគួរអាន)។ (រ៉ាវ៉ាហ៍ដោយ អះម៉ាត់ និងអ្នកទាំងបួន ហើយវិនិច្ឆ័យថា ហាសាន់ ដោយ អត្តឺរមីហ្ស៊ី និង អាល់ហាក៊ីម)។ ៩៧៤ - ពីលោក ហ្សាប៊ីរ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅពេលដែលអ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នាដណ្តឹងស្ត្រីម្នាក់ ប្រសិនបើគេអាចមើលឃើញអ្វីមួយពីនាងដែលជំរុញឱ្យគេរៀបការជាមួយនាងបាន នោះចូរគេធ្វើវាចុះ»។ (រ៉ាវ៉ាហ៍ដោយ អះម៉ាត់ និង អាប់ប៊ូ ដាវូដ)។ ៩៧៥ - ហើយវាមានភស្តុតាងគាំទ្រនៅឯ អត្តឺរមីហ្ស៊ី និង អាន់-ណាសាអ៊ី ពីលោក អាល់-មុហ្គីរ៉ោះ។ ៩៧៦ - និងនៅឯ អ៊ីបនូ ម៉ាហ៍ចាហ៍ និង អ៊ីបនូ ហ៊ីបបាន ពីហាឌីសរបស់លោក មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ីន ម៉ាសឡាម៉ា។ ៩៧៧ - និងពីមូស្លីម ពីលោក អាប់ប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) ថា ព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់បុរសម្នាក់ដែលបានរៀបការជាមួយស្ត្រីម្នាក់ថា៖ «តើអ្នកបានមើលឃើញនាងហើយឬនៅ?» គាត់ឆ្លើយថា៖ មិនទាន់ទេ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរអ្នកទៅមើលនាងចុះ»។ ៩៧៨ - ពីលោក អ៊ីបនូ អ៊ូម៉ារ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោកទាំងពីរ) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «កុំឱ្យអ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នាដណ្តឹងលើការដណ្តឹងរបស់បងប្អូនខ្លួន រហូតទាល់តែអ្នកដណ្តឹងមុននោះបោះបង់ចោល ឬអ្នកដណ្តឹងមុននោះអនុញ្ញាតឱ្យគេ»។ (មូត្តាហ្វាក់ អាល័យហ៍)។ ៩៧៩ - ពីលោក សាហ៍ល ប៊ីន សាត អាល់-សាអីឌី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បាននិយាយថា៖ ស្ត្រីម្នាក់បានមកជួប រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ហើយនិយាយថា៖ ឱ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! ខ្ញុំមកដើម្បីប្រគល់ខ្លួនខ្ញុំជូនលោក។ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមើលទៅនាង ដោយពិនិត្យមើលពីលើចុះក្រោម រួចលោកក៏ឱនក្បាលចុះ។ នៅពេលស្ត្រីនោះឃើញថាលោកមិនបានសម្រេចអ្វីលើនាង នាងក៏អង្គុយចុះ។ បុរសម្នាក់ក្នុងចំណោមសហការីរបស់លោកក៏ក្រោកឡើង ហើយនិយាយថា៖ ឱ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! ប្រសិនបើលោកមិនត្រូវការនាងទេ សូមរៀបការនាងឱ្យខ្ញុំចុះ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «តើអ្នកមានអ្វីខ្លះ?» គាត់ឆ្លើយថា៖ ខ្ញុំគ្មានអ្វីទេ ឱ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរអ្នកទៅផ្ទះអ្នក ហើយរកមើលថាតើអ្នកមានអ្វីដែរឬទេ?» គាត់ក៏ទៅ រួចត្រឡប់មកវិញហើយនិយាយថា៖ ខ្ញុំស្បថនឹងអល់ឡោះ ខ្ញុំរកមិនឃើញអ្វីសោះ។ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ មានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូររកមើល ទោះបីជាចិញ្ចៀនដែកមួយក៏ដោយ»។ គាត់ក៏ទៅ រួចត្រឡប់មកវិញហើយនិយាយថា៖ ខ្ញុំស្បថនឹងអល់ឡោះ ឱ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ សូម្បីតែចិញ្ចៀនដែកមួយក៏ខ្ញុំរកមិនឃើញដែរ ប៉ុន្តែនេះគឺជាក្រណាត់ចងចង្កេះរបស់ខ្ញុំ (សាហ៍ល បាននិយាយថា៖ គាត់គ្មានអាវក្រៅទេ) ដូច្នេះនាងអាចយកពាក់កណ្តាលបាន។ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ មានប្រសាសន៍ថា៖ «តើអ្នកនឹងធ្វើអ្វីជាមួយក្រណាត់ចងចង្កេះរបស់អ្នក? ប្រសិនបើអ្នកពាក់វា នាងនឹងគ្មានអ្វីស្លៀកពាក់ឡើយ ហើយប្រសិនបើនាងពាក់វា អ្នកនឹងគ្មានអ្វីស្លៀកពាក់ឡើយ»។ បុរសនោះក៏អង្គុយចុះ រហូតដល់ពេលយូរទើបគាត់ក្រោកឡើង។ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានឃើញគាត់ដើរចេញទៅ ក៏បញ្ជាឱ្យហៅគាត់មកវិញ។ នៅពេលគាត់មកដល់ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «តើអ្នកចេះគួរអានអ្វីខ្លះ?» គាត់ឆ្លើយថា៖ ខ្ញុំចេះស៊ូរ៉ះនេះ និងស៊ូរ៉ះនោះ (គាត់រាប់ឈ្មោះស៊ូរ៉ះ)។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «តើអ្នកទន្ទេញវាចាំមាត់ដែរឬទេ?» គាត់ឆ្លើយថា៖ បាទ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរអ្នកទៅចុះ ខ្ញុំបានរៀបការនាងឱ្យអ្នក ដោយសារអ្វីដែលអ្នកមានពីគួរអាននោះ»។ (មូត្តាហ្វាក់ អាល័យហ៍)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
كتاب النكاح
ជំពូកស្តីពីភាពសមស្រប (កាហ្វាអះ) និងសិទ្ធិជ្រើសរើស (ឃីយ៉ារ) ១០០២ - ពីអ៊ីបនូ អ៊ូម៉ារ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោកទាំងពីរ) បានរាយការណ៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ជនជាតិអារ៉ាប់គឺមានភាពសមស្របនឹងគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយពួកម៉ាវ៉ាលី (អ្នកដែលត្រូវបានដោះលែងឱ្យមានសេរីភាព) ក៏មានភាពសមស្របនឹងគ្នាទៅវិញទៅមកដែរ លើកលែងតែអ្នកត្បាញ ឬអ្នកកោសជើង (អ្នកកាត់សក់)»។ (រ៉ាវ៉ាយ៉ាដោយ អាល់ហាក៊ីម)។ ១០០៣ - មានភស្តុតាងបញ្ជាក់ (សាហ៊ីដ) មួយទៀតពី បាហ្សា រាយការណ៍ពី មូអាហ្ស បិន ជ៉ាបាល ដោយមានខ្សែសង្វាក់រាយការណ៍ (សាន់ណាត) ដែលដាច់ (មូនកតេអ)។ ១០០៤ - ពីហ្វាត៊ីម៉ា ប៊ីនតូ កៃស៍៖ ថាព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់នាងថា៖ «ចូររៀបការជាមួយ អ៊ូសាម៉ា»។ (រ៉ាវ៉ាយ៉ាដោយ មូស្លីម)។ ១០០៥ - ពីអាប៊ូ ហ៊ូរ៉ៃរ៉ូ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) ថាព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ឱកូនចៅបាយ៉ាដាអើយ! ចូររៀបការឱ្យ អាប៊ូហ៊ីន ហើយចូររៀបការជាមួយគាត់ចុះ» ហើយគាត់គឺជាអ្នកកោសជើង។ (រ៉ាវ៉ាយ៉ាដោយ អាប៊ូ ដាវូដ និង អាល់ហាក៊ីម ដោយខ្សែសង្វាក់រាយការណ៍ដ៏ល្អ)។ ១០០៦ - ពីអាអ៊ីសះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងនាង) បាននិយាយថា៖ បារីរ៉ូ ត្រូវបានផ្តល់សិទ្ធិជ្រើសរើស (ឱ្យបន្តឬលែងលះ) ជាមួយស្វាមីរបស់នាង នៅពេលដែលនាងត្រូវបានដោះលែងឱ្យមានសេរីភាព។ (មានការឯកភាពគ្នាលើហាឌីសនេះក្នុងរឿងរ៉ាវដ៏វែង)។ ហើយនៅក្នុងរ៉ាវ៉ាយ៉ារបស់ មូស្លីម ពីនាង៖ ថាស្វាមីរបស់នាងគឺជាទាសករ។ ហើយនៅក្នុងរ៉ាវ៉ាយ៉ាមួយទៀតពីនាង៖ ថាគាត់ជាមនុស្សមានសេរីភាព ហើយរ៉ាវ៉ាយ៉ាទីមួយគឺត្រឹមត្រូវជាង។ ហើយមានការបញ្ជាក់យ៉ាងត្រឹមត្រូវពី អ៊ីបនូ អាប់បាស នៅក្នុង ប៊ូខូរី៖ ថាគាត់ (ស្វាមី) គឺជាទាសករ។ ១០០៧ - ពីដហាក់ បិន ហ្វៃរូស អ័ដដៃឡាមី ពីឪពុករបស់គាត់ បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបាននិយាយថា៖ ឱរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! ខ្ញុំបានចូលកាន់សាសនាឥស្លាម ហើយខ្ញុំមានភរិយាពីរនាក់ជាបងប្អូននឹងគ្នា។ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរលែងលះនាងណាម្នាក់ដែលអ្នកចង់»។ (រ៉ាវ៉ាយ៉ាដោយ អះម៉ាត់ និងអ្នកប្រាជ្ញទាំងបួន លើកលែងតែ អាន់ណាសាអ៊ី)។ ១០០៨ - ពីសាឡឹម ពីឪពុករបស់គាត់ ថាហ្គៃឡាន បិន សាឡាម៉ា បានចូលកាន់សាសនាឥស្លាម ហើយគាត់មានភរិយាដប់នាក់ ហើយពួកគេក៏បានចូលកាន់សាសនាឥស្លាមជាមួយគាត់ដែរ។ ដូច្នេះព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) បានបង្គាប់ឱ្យគាត់ជ្រើសរើសយកតែបួននាក់ក្នុងចំណោមពួកគេ។ (រ៉ាវ៉ាយ៉ាដោយ អះម៉ាត់ និង ទ្រីមមីហ្ស៊ី)។ ១០០៩ - ពីអ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោកទាំងពីរ) បាននិយាយថា៖ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) បានប្រគល់កូនស្រីរបស់លោក ហ្សៃណាប់ ឱ្យត្រឡប់ទៅរក អាប៊ូ អាល់អាស បិន អារ៉ាប៊ី វិញ បន្ទាប់ពីរយៈពេលប្រាំមួយឆ្នាំ ដោយការរៀបការដំបូង ហើយលោកមិនបានធ្វើការរៀបការថ្មីឡើយ។ (រ៉ាវ៉ាយ៉ាដោយ អះម៉ាត់ និងអ្នកប្រាជ្ញទាំងបួន លើកលែងតែ អាន់ណាសាអ៊ី)។ ១០១០ - ពីអាំរូ បិន ស៊ូអៃប ពីឪពុករបស់គាត់ ពីជីតារបស់គាត់ ថាព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) បានប្រគល់កូនស្រីរបស់លោក ហ្សៃណាប់ ឱ្យត្រឡប់ទៅរក អាប៊ូ អាល់អាស វិញ ដោយការរៀបការថ្មី។ ទ្រីមមីហ្ស៊ី បាននិយាយថា៖ «ហាឌីសរបស់ អ៊ីបនូ អាប់បាស មានខ្សែសង្វាក់រាយការណ៍ល្អជាង ប៉ុន្តែការអនុវត្តគឺផ្អែកលើហាឌីសរបស់ អាំរូ បិន ស៊ូអៃប»។ ១០១១ - ពីអ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោកទាំងពីរ) បាននិយាយថា៖ ស្ត្រីម្នាក់បានចូលកាន់សាសនាឥស្លាម ហើយនាងក៏បានរៀបការ។ បន្ទាប់មកស្វាមីរបស់នាងបានមកដល់ ហើយនិយាយថា៖ ឱរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! ខ្ញុំបានចូលកាន់សាសនាឥស្លាមមុន ហើយនាងក៏បានដឹងពីការចូលកាន់សាសនាឥស្លាមរបស់ខ្ញុំ។ ដូច្នេះរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) បានដកនាងចេញពីស្វាមីក្រោយ ហើយប្រគល់នាងឱ្យត្រឡប់ទៅរកស្វាមីដើមវិញ។ (រ៉ាវ៉ាយ៉ាដោយ អះម៉ាត់, អាប៊ូ ដាវូដ និង អ៊ីបនូ ម៉ាចាហ៍)។ ១០១២ - ពីហ្សៃដ បិន កាអាប់ បិន អ៊ូជរ៉ូ ពីឪពុករបស់គាត់ បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) បានរៀបការជាមួយ អាលីយ៉ា ពីកុលសម្ព័ន្ធ ហ្គីហ្វារ។ នៅពេលដែលនាងចូលមកជួបលោក ហើយដោះសម្លៀកបំពាក់ចេញ លោកបានឃើញភាពសនៅលើចង្កេះរបស់នាង លោកក៏មានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរពាក់សម្លៀកបំពាក់របស់នាងវិញ ហើយត្រឡប់ទៅរកគ្រួសាររបស់នាងចុះ» ហើយលោកបានបង្គាប់ឱ្យផ្តល់ថ្លៃមហ័រដល់នាង។ (រ៉ាវ៉ាយ៉ាដោយ អាល់ហាក៊ីម)។ ហើយពី សាអ៊ីដ បិន អាល់មូសៃយ៉ាប់ ថា អ៊ូម៉ារ បិន អាល់ខាត់តាប (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បាននិយាយថា៖ បុរសណាក៏ដោយដែលរៀបការជាមួយស្ត្រីម្នាក់ ហើយបានរួមរ័កជាមួយនាង រួចរកឃើញថានាងមានជំងឺឃ្លង់ ឬឆ្កួត ឬជំងឺរលាកស្បែក នោះនាងទទួលបានថ្លៃមហ័រដោយសារតែការរួមរ័កនោះ ហើយបុរសនោះអាចទាមទារសំណងពីអ្នកដែលបានបោកបញ្ឆោតគាត់។ (រ៉ាវ៉ាយ៉ាដោយ សាអ៊ីដ បិន ម៉ាន់សួរ, ម៉ាលីក និង អ៊ីបនូ អាប់ប៊ី សៃបា)។ ហើយ សាអ៊ីដ ក៏បានរាយការណ៍ពី អាលី ស្រដៀងគ្នានេះដែរ ហើយបានបន្ថែមថា៖ និងប្រសិនបើនាងមានបញ្ហាក្នុងប្រដាប់ភេទ នោះស្វាមីមានសិទ្ធិជ្រើសរើស ហើយប្រសិនបើគាត់បានរួមរ័កជាមួយនាង នោះនាងទទួលបានថ្លៃមហ័រដោយសារតែអ្វីដែលគាត់បានអនុញ្ញាតពីប្រដាប់ភេទរបស់នាង។ ហើយពីផ្លូវរបស់ សាអ៊ីដ បិន អាល់មូសៃយ៉ាប់ ផងដែរ បាននិយាយថា៖ អ៊ូម៉ារ បានកាត់ក្តីចំពោះបុរសដែលអសមត្ថភាពផ្លូវភេទ (អាន់នីន) ថាត្រូវពន្យារពេលរយៈពេលមួយឆ្នាំ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الكفاءة والخيار
ជំពូក៖ ការរួមរស់ជាមួយភរិយា ១០១៣ - ពីអាប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ូ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកដែលរួមភេទជាមួយភរិយាតាមផ្លូវទ្វារធំ (រន្ធគូទ) គឺជាអ្នកដែលត្រូវបណ្តាសា»។ (រ៉ាយ៉ាតដោយ អាប៊ូ ដាវូដ និង អាន់-ណាសាអ៊ី)។ ១០១៤ - ពីអ៊ីប្នុ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់ទាំងពីរ) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អល់ឡោះនឹងមិនទតមើលបុរសដែលរួមភេទជាមួយបុរស ឬស្ត្រីតាមផ្លូវទ្វារធំ (រន្ធគូទ) ឡើយ»។ (រ៉ាយ៉ាតដោយ អាត់-ទិរមីហ្ស៊ី, អាន់-ណាសាអ៊ី និង អ៊ីប្នុ ហ៊ីបបាន)។ ១០១៥ - ពីអាប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ូ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) ពីព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលជឿលើអល់ឡោះ និងថ្ងៃបរលោក ចូរគាត់កុំធ្វើបាបអ្នកជិតខាងរបស់គាត់ ហើយចូរធ្វើល្អចំពោះស្ត្រី ព្រោះពួកគេត្រូវបានបង្កើតមកពីឆ្អឹងជំនីរ ហើយអ្វីដែលកោងបំផុតនៃឆ្អឹងជំនីរគឺផ្នែកខាងលើរបស់វា។ ប្រសិនបើអ្នកព្យាយាមកែវាឱ្យត្រង់ អ្នកនឹងធ្វើឱ្យវាបាក់ ហើយប្រសិនបើអ្នកទុកវាចោល វានឹងនៅតែបន្តកោងដដែល។ ដូច្នេះ ចូរធ្វើល្អចំពោះស្ត្រីចុះ»។ (មូត្តាហ្វាក់ អាឡៃហ៊ី - ប៊ូខូរី និង មូស្លីម)។ និងនៅក្នុងការរាយការណ៍របស់ មូស្លីម៖ «ប្រសិនបើអ្នករីករាយជាមួយនាង គឺអ្នករីករាយក្នុងខណៈដែលនាងមានភាពកោង ហើយប្រសិនបើអ្នកព្យាយាមកែវាឱ្យត្រង់ អ្នកនឹងធ្វើឱ្យវាបាក់ ហើយការបាក់របស់វាគឺការលែងលះនាង»។ ១០១៦ - ពីចាប៊ីរ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ យើងបាននៅជាមួយរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ក្នុងយុទ្ធនាការមួយ។ នៅពេលយើងត្រឡប់មកដល់ទីក្រុងម៉ាឌីណាវិញ ហើយយើងចង់ចូលទៅក្នុងផ្ទះ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូររង់ចាំសិន រហូតដល់ពេលយប់ (គឺពេលអាហារពេលល្ងាច) ដើម្បីឱ្យអ្នកដែលសក់រញ៉េរញ៉ៃបានសិតសក់ ហើយអ្នកដែលប្តីទៅឆ្ងាយបានកោរសក់ (សម្អាតរោម)»។ (មូត្តាហ្វាក់ អាឡៃហ៊ី)។ នៅក្នុងការរាយការណ៍មួយទៀតរបស់ ប៊ូខូរី៖ «ប្រសិនបើម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នាទៅឆ្ងាយយូរ នោះកុំត្រឡប់មកផ្ទះវិញនៅពេលយប់ (ដោយមិនឱ្យដំណឹង)»។ ១០១៧ - ពីអាប៊ូ សាអ៊ីដ អាល់-ឃូឌ្រី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មនុស្សដែលអាក្រក់បំផុតនៅចំពោះមុខអល់ឡោះក្នុងថ្ងៃបរលោក គឺបុរសដែលរួមភេទជាមួយភរិយារបស់គាត់ ហើយភរិយាក៏រួមភេទជាមួយគាត់ រួចហើយគាត់ក៏យកអាថ៌កំបាំងរបស់នាងទៅនិយាយប្រាប់គេ»។ (រ៉ាយ៉ាតដោយ មូស្លីម)។ ១០១៨ - ពីហាក់គីម ប៊្នុ មូអាវីយ៉ា ពីឪពុករបស់គាត់ បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានសួរថា៖ ឱរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! តើសិទ្ធិរបស់ភរិយាដែលមានលើប្តីគឺអ្វី? លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «គឺត្រូវផ្តល់អាហារឱ្យនាងនៅពេលអ្នកបរិភោគ ផ្តល់សម្លៀកបំពាក់ឱ្យនាងនៅពេលអ្នកស្លៀកពាក់ កុំវាយលើផ្ទៃមុខ កុំជេរប្រមាថនាង និងកុំបំបែកដំណេក (មិននិយាយរក) ក្រៅពីនៅក្នុងផ្ទះ»។ (រ៉ាយ៉ាតដោយ អាប់ម៉ាត់, អាប៊ូ ដាវូដ, អាន់-ណាសាអ៊ី និង អ៊ីប្នុ ម៉ាចាហ៍)។ ១០១៩ - ពីចាប៊ីរ ប៊្នុ អាប់ឌុលឡោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់ទាំងពីរ) បាននិយាយថា៖ ពួកយូដាតែងតែនិយាយថា៖ ប្រសិនបើបុរសរួមភេទជាមួយភរិយារបស់គាត់តាមផ្លូវទ្វារធំ (រន្ធគូទ) ចូលទៅក្នុងទ្វារមាស កូនដែលកើតមកនឹងមានភ្នែកខ្វេ។ ពេលនោះ អាយ៉ាត់គម្ពីរបានចុះមកថា៖ ﴿ភរិយារបស់អ្នករាល់គ្នាគឺជាដីស្រែសម្រាប់អ្នករាល់គ្នា...﴾ (អាល់-បាកូរ៉ូ៖ ២២៣)។ (មូត្តាហ្វាក់ អាឡៃហ៊ី)។ ១០២០ - ពីអ៊ីប្នុ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់ទាំងពីរ) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នា នៅពេលចង់រួមភេទជាមួយភរិយា ហើយនិយាយថា៖ ប៊ីសមីលឡាហ៍ (ដោយព្រះនាមអល់ឡោះ) ឱអល់ឡោះ! សូមព្រះអង្គជៀសវាងពួកយើងពីសាតន ហើយសូមជៀសវាងសាតនពីអ្វីដែលព្រះអង្គបានប្រទានដល់ពួកយើង (កូន)។ នោះប្រសិនបើមានកូនកើតមកពីការរួមភេទនោះ សាតននឹងមិនអាចធ្វើបាបកូននោះបានឡើយ»។ (មូត្តាហ្វាក់ អាឡៃហ៊ី)។ ១០២១ - ពីអាប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ូ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) ពីព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅពេលបុរសហៅភរិយារបស់គាត់មកកាន់ដំណេក ហើយនាងបដិសេធមិនមក នោះពួកម៉ាឡាអ៊ីកាត់នឹងបណ្តាសានាងរហូតដល់ព្រឹក»។ (មូត្តាហ្វាក់ អាឡៃហ៊ី)។ និងនៅក្នុងការរាយការណ៍របស់ មូស្លីម៖ «អ្នកដែលនៅលើមេឃ (អល់ឡោះ) នឹងខឹងសម្បារនឹងនាង រហូតដល់ប្តីរបស់នាងពេញចិត្តនឹងនាងវិញ»។ ១០២២ - ពីអ៊ីប្នុ អ៊ូម៉ារ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់ទាំងពីរ) ថា ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានបណ្តាសាអ្នកដែលតសក់ (សក់ក្លែងក្លាយ) និងអ្នកដែលឱ្យគេតសក់ឱ្យ និងអ្នកដែលសាក់រូប និងអ្នកដែលឱ្យគេសាក់រូបឱ្យ។ (មូត្តាហ្វាក់ អាឡៃហ៊ី)។ ១០២៣ - ពីជូហ្សាម៉ា ប៊ីន្តុ វ៉ាប់ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងនាង) បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបាននៅជាមួយរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ក្នុងចំណោមមនុស្សជាច្រើន ហើយលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំពិតជាចង់ហាមឃាត់ការរួមភេទជាមួយភរិយាដែលកំពុងបំបៅដោះកូន (អាល់-ហ្គីឡា) ប៉ុន្តែខ្ញុំបានពិនិត្យមើលពួករ៉ូម និងពួកផារ៉ាស៊ី ឃើញថាពួកគេរួមភេទជាមួយភរិយាដែលកំពុងបំបៅដោះកូន ហើយវាមិនបានធ្វើបាបកូនរបស់ពួកគេឡើយ»។ បន្ទាប់មក ពួកគេបានសួរលោកអំពីការដកលិង្គចេញមុនពេលបញ្ចេញទឹកកាម (អាល់-អាហ្សល) លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នោះគឺជាការកប់កូនទាំងរស់ដោយសម្ងាត់»។ (រ៉ាយ៉ាតដោយ មូស្លីម)។ ១០២៤ - ពីអាប៊ូ សាអ៊ីដ អាល់-ឃូឌ្រី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) ថាមានបុរសម្នាក់បាននិយាយថា៖ ឱរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! ខ្ញុំមានទាសីម្នាក់ ហើយខ្ញុំតែងតែដកលិង្គចេញ (អាល់-អាហ្សល) ព្រោះខ្ញុំមិនចង់ឱ្យនាងមានផ្ទៃពោះ ប៉ុន្តែខ្ញុំក៏ចង់បានអ្វីដែលបុរសៗចង់បានដែរ។ ហើយពួកយូដាបាននិយាយថា៖ ការដកលិង្គចេញគឺជាការកប់កូនទាំងរស់តូចមួយ។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពួកយូដាបាននិយាយកុហក។ ប្រសិនបើអល់ឡោះចង់បង្កើតកូននោះ អ្នកមិនអាចរារាំងវាបានឡើយ»។ (រ៉ាយ៉ាតដោយ អាប់ម៉ាត់, អាប៊ូ ដាវូដ, អាន់-ណាសាអ៊ី និង អាត់-តហាវី)។ ១០២៥ - ពីចាប៊ីរ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ យើងធ្លាប់ដកលិង្គចេញ (អាល់-អាហ្សល) នៅសម័យរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ក្នុងខណៈដែលគម្ពីរគួរអានកំពុងចុះមក។ ប្រសិនបើវាជារឿងដែលត្រូវហាមឃាត់ នោះគម្ពីរគួរអាននឹងហាមឃាត់យើងហើយ។ (មូត្តាហ្វាក់ អាឡៃហ៊ី)។ និងនៅក្នុងការរាយការណ៍របស់ មូស្លីម៖ រឿងនេះបានដឹងដល់ព្យាការីរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ហើយលោកមិនបានហាមឃាត់យើងឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب عشرة النساء
ជំពូកស្តីពី សាដាក (ថ្លៃបណ្ណាការ) ១០២៧ - ពីអានាស ប៊ីន ម៉ាលិក (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បានរាយការណ៍ថា ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានរំដោះ សហ្វ៊ីយ៉ះ (ឱ្យមានសេរីភាព) ហើយលោកបានកំណត់ការរំដោះនាងនោះជាថ្លៃបណ្ណាការ (សាដាក) របស់នាង។ (មានការឯកភាពគ្នាលើភាពត្រឹមត្រូវនៃហាឌីសនេះ)។ ១០២៨ - ពីអាប៊ូ សាឡាម៉ះ ប៊ីន អាប់ឌុល រ៉ះម៉ាន បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានសួរ អាយ៉ិសហ៍ ភរិយារបស់ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ថា៖ តើថ្លៃបណ្ណាការរបស់រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) មានចំនួនប៉ុន្មាន? នាងបានឆ្លើយថា៖ ថ្លៃបណ្ណាការដែលលោកបានផ្តល់ឱ្យភរិយារបស់លោកគឺ ១២ អ៊ូគីយ៉ះ និងមួយណាស់ (Nash)។ នាងបានសួរថា៖ តើអ្នកដឹងទេថា ណាស់ (Nash) ជាអ្វី? ខ្ញុំឆ្លើយថា៖ មិនដឹងទេ។ នាងនិយាយថា៖ វាគឺពាក់កណ្តាលនៃមួយអ៊ូគីយ៉ះ។ ដូច្នេះសរុបទាំងអស់គឺ ៥០០ ឌីរហាំ។ នេះគឺជាថ្លៃបណ្ណាការរបស់រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ដែលលោកបានផ្តល់ឱ្យភរិយារបស់លោក។ (រាយការណ៍ដោយ មូស្លីម)។ ១០២៩ - ពីអ៊ីបន អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងពួកគេទាំងពីរ) បាននិយាយថា៖ នៅពេលដែល អាលី បានរៀបការជាមួយ ហ្វាត៊ីម៉ះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងនាង) រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បាននិយាយទៅកាន់គាត់ថា៖ «ចូរផ្តល់អ្វីមួយឱ្យនាង»។ គាត់ឆ្លើយថា៖ ខ្ញុំគ្មានអ្វីសោះ។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចុះអាវក្រោះ (ឌីរ) ហុលតាមីយ៉ះ របស់អ្នកទៅណា?»។ (រាយការណ៍ដោយ អាប៊ូ ដាវូដ និង អាន់-ណាសាអ៊ី ហើយអាល់-ហាក៊ីម បានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីសត្រឹមត្រូវ)។ ១០៣០ - ពីអាំរូ ប៊ីន ស៊ូអៃប ពីឪពុករបស់គាត់ ពីជីតារបស់គាត់ បាននិយាយថា៖ រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ស្ត្រីណាក៏ដោយដែលរៀបការដោយមានថ្លៃបណ្ណាការ ឬអំណោយ ឬការសន្យា មុនពេលកិច្ចសន្យាអាពាហ៍ពិពាហ៍ នោះវាជារបស់នាង។ ហើយអ្វីដែលបានផ្តល់ឱ្យបន្ទាប់ពីកិច្ចសន្យាអាពាហ៍ពិពាហ៍ នោះវាជារបស់អ្នកដែលគេបានផ្តល់ឱ្យ។ ហើយអ្វីដែលបុរសគួរផ្តល់កិត្តិយសឱ្យបំផុតនោះគឺ កូនស្រីរបស់គាត់ ឬប្អូនស្រីរបស់គាត់»។ (រាយការណ៍ដោយ អាហ្មាត់ និងអ្នកប្រាជ្ញទាំងបួន លើកលែងតែ អាត់-ទិរមីហ្ស៊ី)។ ១០៣១ - ពីអាល់កាម៉ះ ពីអ៊ីបន ម៉ាសអូដ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) ថា៖ មានគេសួរគាត់អំពីបុរសម្នាក់ដែលបានរៀបការជាមួយស្ត្រីម្នាក់ ដោយមិនបានកំណត់ថ្លៃបណ្ណាការ ហើយក៏មិនទាន់បានរួមរ័កជាមួយនាងផង ក៏ស្លាប់បាត់ទៅ។ អ៊ីបន ម៉ាសអូដ បានឆ្លើយថា៖ នាងនឹងទទួលបានថ្លៃបណ្ណាការដូចទៅនឹងស្ត្រីដទៃទៀតក្នុងគ្រួសាររបស់នាង ដោយមិនមានការកាត់បន្ថយ ឬការបន្ថែមហួសហេតុឡើយ។ នាងត្រូវបំពេញការរង់ចាំ (អ៊ីដដះ) ហើយនាងក៏មានសិទ្ធិទទួលបានមរតកផងដែរ។ បន្ទាប់មក ម៉ាក់គីល ប៊ីន ស៊ីណាន អាល់-អាស្ហ៍ជ័យ បានក្រោកឈរឡើងហើយនិយាយថា៖ រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានកាត់ក្តីក្នុងករណី បារវ៉ះ ប៊ីន វ៉ាស៊ីក (ស្ត្រីម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកយើង) ដូចអ្វីដែលអ្នកបានកាត់ក្តីនេះដែរ។ អ៊ីបន ម៉ាសអូដ ក៏មានសេចក្តីត្រេកអរយ៉ាងខ្លាំងចំពោះរឿងនេះ។ (រាយការណ៍ដោយ អាហ្មាត់ និងអ្នកប្រាជ្ញទាំងបួន ហើយ អាត់-ទិរមីហ្ស៊ី និងក្រុមអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនបានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីសត្រឹមត្រូវ)។ ១០៣២ - ពីចាប៊ីរ ប៊ីន អាប់ឌុលឡោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងពួកគេទាំងពីរ) ថា ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលផ្តល់ថ្លៃបណ្ណាការដល់ស្ត្រីដោយម្សៅ (សាវីក) ឬផ្លែត្មាត នោះគាត់បានធ្វើឱ្យវា (អាពាហ៍ពិពាហ៍) ក្លាយជាហាឡាល (អនុញ្ញាត)»។ (រាយការណ៍ដោយ អាប៊ូ ដាវូដ)។ ១០៣៣ - ពីអាប់ឌុលឡោះ ប៊ីន អាមៀរ ប៊ីន រ៉ាប៊ីអា ពីឪពុករបស់គាត់ថា ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានអនុញ្ញាតឱ្យរៀបការជាមួយស្ត្រីម្នាក់ដោយមានថ្លៃបណ្ណាការជាស្បែកជើងមួយគូ។ (រាយការណ៍ដោយ អាត់-ទិរមីហ្ស៊ី ហើយលោកបានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីសត្រឹមត្រូវ)។ ១០៣៤ - ពីសាហ្ល ប៊ីន សាត (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានរៀបចំឱ្យបុរសម្នាក់រៀបការជាមួយស្ត្រីម្នាក់ដោយមានថ្លៃបណ្ណាការជាចិញ្ចៀនដែកមួយ។ (រាយការណ៍ដោយ អាល់-ហាក៊ីម)។ ហើយនេះគឺជាផ្នែកមួយនៃហាឌីសដ៏វែងដែលបានរៀបរាប់នៅដើមជំពូកអាពាហ៍ពិពាហ៍។ ពីអាលី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ ថ្លៃបណ្ណាការមិនត្រូវតិចជាង ១០ ឌីរហាំឡើយ។ (រាយការណ៍ដោយ អាត់-ដារ៉ូគូតនី ក្នុងទម្រង់ជាហាឌីសម៉ូកហ្វូហ្វ - ឈប់ត្រឹមសាវី - ហើយក្នុងខ្សែសង្វាក់រាយការណ៍មានចំណុចត្រូវពិភាក្សា)។ ១០៣៥ - ពីអ៊ុកបះ ប៊ីន អាមៀរ បាននិយាយថា៖ រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ថ្លៃបណ្ណាការដែលល្អបំផុត គឺថ្លៃបណ្ណាការដែលងាយស្រួលបំផុត»។ (រាយការណ៍ដោយ អាប៊ូ ដាវូដ ហើយអាល់-ហាក៊ីម បានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីសត្រឹមត្រូវ)។ ១០៣៦ - ពីអាយ៉ិសហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងនាង) ថា អាំរ៉ះ ប៊ីន អាល់-ជូអូន បានសុំការការពារពីអល់ឡោះឱ្យផុតពី រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) នៅពេលដែលនាងត្រូវបាននាំចូលទៅជួបលោក (មានន័យថា នៅពេលដែលលោកបានរៀបការជាមួយនាង)។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកបានសុំការការពារពីអ្នកដែលគួរឱ្យការពារ»។ បន្ទាប់មកលោកក៏បានលែងលះនាង ហើយបានបញ្ជាឱ្យ អ៊ូសាម៉ះ ផ្តល់អំណោយជាសម្លៀកបំពាក់បីឈុតដល់នាង។ (រាយការណ៍ដោយ អ៊ីបន ម៉ាចាហ៍)។ ១០៣៧ - ប្រភពដើមនៃរឿងនេះមាននៅក្នុងសៀវភៅហាឌីសដ៏ត្រឹមត្រូវ (សហ៊ីហ៍) ពីហាឌីសរបស់ អាប៊ូ អ៊ូសៃដ អាល់-សាអ៊ីឌី។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الصداق
ជំពូកស្តីពីពិធីលៀងសាយភោជន៍ (វ៉ាលីម៉ះ) ១០៣៨ - ពីអានាស ប៊ីន ម៉ាលិក (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បានឱ្យដឹងថា ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) បានឃើញស្នាមពណ៌លឿងនៅលើខ្លួនរបស់ អាប់ឌុលរ៉ះម៉ាន ប៊ីន អៅហ្វ៍។ លោកបានសួរថា៖ «តើនេះជាអ្វី?» គាត់ឆ្លើយថា៖ «ឱ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! ខ្ញុំបានរៀបការជាមួយស្ត្រីម្នាក់ ដោយបានផ្តល់ថ្លៃបណ្ណាការជាមាសទម្ងន់ស្មើនឹងគ្រាប់ល្មៀតមួយ»។ ព្យាការីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «សូមអល់ឡោះប្រទានពរដល់អ្នក។ ចូរអ្នករៀបចំពិធីលៀងសាយភោជន៍ (វ៉ាលីម៉ះ) ទោះបីជាមានត្រឹមតែចៀមមួយក្បាលក៏ដោយ»។ (មានការឯកភាពគ្នាលើហាឌីសនេះ ហើយនេះជាពាក្យសម្តីរបស់មូស្លីម)។ ១០៣៩ - ពីអ៊ីបនូ អ៊ូម៉ារ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់ទាំងពីរ) បានឱ្យដឹងថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅពេលដែលនរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នាត្រូវបានអញ្ជើញទៅពិធីលៀងសាយភោជន៍ នោះចូរគាត់ទៅចូលរួម»។ (មានការឯកភាពគ្នាលើហាឌីសនេះ)។ នៅក្នុងសៀវភៅមូស្លីមបានបន្ថែមថា៖ «នៅពេលដែលនរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នាអញ្ជើញបងប្អូនរបស់គាត់ នោះចូរគាត់ឆ្លើយតប (ទៅចូលរួម) មិនថានោះជាពិធីរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ឬពិធីផ្សេងៗទៀតឡើយ»។ ១០៤០ - ពីអាប៊ូ ហ៊ូរ៉ៃរ៉ោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បានឱ្យដឹងថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អាហារដែលអាក្រក់បំផុត គឺអាហារក្នុងពិធីលៀងដែលគេរារាំងមិនឱ្យអ្នកដែលចង់ទៅចូលរួមបានទៅ ហើយគេអញ្ជើញអ្នកដែលមិនចង់ទៅ។ អ្នកណាដែលមិនឆ្លើយតបនឹងការអញ្ជើញ គឺពិតជាបានប្រឆាំងនឹងអល់ឡោះ និងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ហើយ»។ (កត់ត្រាដោយមូស្លីម)។ ១០៤១ - ពីគាត់ (អាប៊ូ ហ៊ូរ៉ៃរ៉ោះ) បានឱ្យដឹងថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅពេលដែលនរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នាត្រូវបានអញ្ជើញ នោះចូរគាត់ឆ្លើយតប។ ប្រសិនបើគាត់កំពុងถือសីល (សោម) នោះចូរគាត់បួងសួង (ឱ្យម្ចាស់ផ្ទះ) ហើយប្រសិនបើគាត់មិនបានถือសីលទេ នោះចូរគាត់បរិភោគអាហារនោះចុះ»។ (កត់ត្រាដោយមូស្លីម)។ ១០៤២ - នៅក្នុងហាឌីសរបស់ ចាប៊ីរ ក៏មានខ្លឹមសារស្រដៀងគ្នានេះដែរ ដោយលោកបានបន្ថែមថា៖ «ប្រសិនបើគាត់ចង់បរិភោគ គាត់អាចបរិភោគបាន ហើយប្រសិនបើគាត់មិនចង់ គាត់អាចចៀសវាងបាន»។ ១០៤៣ - ពីអ៊ីបនូ ម៉ាស់អូដ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បានឱ្យដឹងថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អាហារថ្ងៃទីមួយគឺជាសិទ្ធិ (ដែលត្រូវទៅចូលរួម) អាហារថ្ងៃទីពីរគឺជាស៊ូណាន់ន់ (ការអនុវត្តតាម) ហើយអាហារថ្ងៃទីបីគឺជាការចង់ឱ្យគេស្គាល់ (ការអួតអាង)»។ (កត់ត្រាដោយទីរមីហ្ស៊ី)។ ១០៤៤ - មានហាឌីសមួយទៀតដែលគាំទ្ររឿងនេះ ពីអានាស ដែលកត់ត្រាដោយអ៊ីបនូ ម៉ាហ៍ជះ។ ១០៤៥ - ពីសហ្វ៊ីយ៉ះ ប៊ីនតូ សៃបះ បានឱ្យដឹងថា ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) បានរៀបចំពិធីលៀងសាយភោជន៍សម្រាប់ភរិយាម្នាក់របស់លោក ដោយមានស្រូវបាឡេពីរមូដ (រង្វាស់មួយ)។ (កត់ត្រាដោយប៊ូខូរី)។ ១០៤៦ - ពីអានាស បានឱ្យដឹងថា ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) បានស្នាក់នៅចន្លោះខៃបារ និងម៉ាឌីណះចំនួនបីយប់ ដើម្បីរៀបចំពិធីរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយសហ្វ៊ីយ៉ះ។ ខ្ញុំបានអញ្ជើញមូស្លីមឱ្យមកចូលរួមពិធីលៀងរបស់លោក ក្នុងពិធីនោះមិនមាននំប៉័ង ឬសាច់ឡើយ មានតែលោកបញ្ជាឱ្យគេក្រាលកម្រាលស្បែក រួចគេដាក់ផ្លែត្មាត ឈីស (អាគីត) និងខ្លាញ់គោនៅលើនោះ។ (មានការឯកភាពគ្នាលើហាឌីសនេះ ហើយនេះជាពាក្យសម្តីរបស់ប៊ូខូរី)។ ១០៤៧ - ពីបុរសម្នាក់ក្នុងចំណោមសហការីរបស់ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) បានឱ្យដឹងថា៖ «ប្រសិនបើមានអ្នកអញ្ជើញពីរនាក់ក្នុងពេលតែមួយ នោះចូរអ្នកឆ្លើយតបនឹងអ្នកដែលនៅជិតផ្ទះអ្នកជាង។ ហើយប្រសិនបើអ្នកណាម្នាក់អញ្ជើញមុន នោះចូរអ្នកឆ្លើយតបនឹងអ្នកដែលបានអញ្ជើញមុននោះ»។ (កត់ត្រាដោយអាប៊ូ ដាវូដ)។ ១០៤៨ - ពីអាប៊ូ ជូហៃហ្វះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បានឱ្យដឹងថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំមិនបរិភោគអាហារក្នុងឥរិយាបថអង្គុយផ្អែកឡើយ»។ (កត់ត្រាដោយប៊ូខូរី)។ ១០៤៩ - ពីអ៊ូម៉ារ ប៊ីន អាប៊ី សាឡាម៉ះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បានឱ្យដឹងថា ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ឱកូនប្រុសអើយ! ចូរអ្នករំលឹកឈ្មោះអល់ឡោះ (ប៊ីស្មីលឡាហ៍) បរិភោគដោយដៃស្តាំរបស់អ្នក ហើយបរិភោគអ្វីដែលនៅជិតអ្នក»។ (មានការឯកភាពគ្នាលើហាឌីសនេះ)។ ១០៥០ - ពីអ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់ទាំងពីរ) បានឱ្យដឹងថា គេបានលើកចានអាហារថារីដ (នំប៉័ងលាយសាច់) មកជូនព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរអ្នករាល់គ្នាបរិភោគពីជុំវិញចាន ហើយកុំបរិភោគពីកណ្តាលចានឡើយ ព្រោះថាពរជ័យ (បារ៉ាកាត់) នឹងធ្លាក់ចុះនៅចំកណ្តាលចាននោះ»។ (កត់ត្រាដោយអ្នកប្រាជ្ញទាំងបួន ហើយនេះជាពាក្យសម្តីរបស់ណាសាអ៊ី)។ ១០៥១ - ពីអាប៊ូ ហ៊ូរ៉ៃរ៉ោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បានឱ្យដឹងថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) មិនដែលរិះគន់អាហារឡើយ។ ប្រសិនបើលោកចង់បរិភោគអ្វីមួយ លោកនឹងបរិភោគវា ហើយប្រសិនបើលោកមិនចូលចិត្ត លោកនឹងចៀសវាងវា។ (មានការឯកភាពគ្នាលើហាឌីសនេះ)។ ១០៥២ - ពីចាប៊ីរ បានឱ្យដឹងថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «កុំបរិភោគដោយដៃឆ្វេងឱ្យសោះ ព្រោះថាស្ៃតនបរិភោគដោយដៃឆ្វេង»។ (កត់ត្រាដោយមូស្លីម)។ ១០៥៣ - ពីអាប៊ូ កូទ៉ាដះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បានឱ្យដឹងថា ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅពេលដែលនរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នាផឹកទឹក នោះកុំដកដង្ហើមចូលក្នុងកែវឱ្យសោះ»។ (មានការឯកភាពគ្នាលើហាឌីសនេះ)។ ១០៥៤ - នៅក្នុងសៀវភៅរបស់អាប៊ូ ដាវូដ ពីអ៊ីបនូ អាប់បាស មានខ្លឹមសារស្រដៀងគ្នានេះដែរ ដោយបានបន្ថែមថា៖ «ឬកុំផ្លុំចូលក្នុងកែវនោះ»។ (ទីរមីហ្ស៊ីបានបញ្ជាក់ថាហាឌីសនេះត្រឹមត្រូវ)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الوليمة
ជំពូក៖ ការបែងចែកវេន (រវាងភរិយា) ១០៥៥- ពីអ្នកម្នាង អាយ៉ិសហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះនាង) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ តែងតែបែងចែកវេន (រវាងភរិយា) ដោយមានភាពយុត្តិធម៌ ហើយលោកតែងតែអង្វរថា៖ "ឱអល់ឡោះ! នេះគឺជាការបែងចែករបស់ខ្ញុំ ក្នុងអ្វីដែលខ្ញុំអាចគ្រប់គ្រងបាន ដូច្នេះសូមកុំដាក់ទោសទណ្ឌខ្ញុំ ចំពោះអ្វីដែលទ្រង់គ្រប់គ្រងបាន ហើយខ្ញុំមិនអាចគ្រប់គ្រងបានឡើយ"»។ (រ៉ាវ៉ាយ៉ះដោយអ្នកទាំងបួន គឺអាប៊ូដាវូដ, ទីរមីហ្ស៊ី, ណាសាអ៊ី និងអ៊ីប្នុម៉ាចះ ហើយអ៊ីប្នុហ៊ីបបាន និងអាល់ហាក៊ីម បានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីសសហ៊ីហ៍ ប៉ុន្តែអ៊ីម៉ាមទីរមីហ្ស៊ី បានផ្តល់ទម្ងន់ទៅលើការដែលវាជាហាឌីស មួរសាល់)។ ១០៥៦- ពីអាប៊ូហូរ៉ៃរ៉ហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះគាត់) ពីព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «បុរសណាដែលមានភរិយាពីរនាក់ ហើយគេលំអៀងទៅរកម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេ នោះនៅថ្ងៃបរលោក គេនឹងមកក្នុងសភាពដែលចំហៀងខ្លួនរបស់គេបាក់បែក (ឬទ្រេត)»។ (រ៉ាវ៉ាយ៉ះដោយអាហ្មាត់ និងអ្នកទាំងបួន ហើយខ្សែសង្វាក់នៃហាឌីសនេះគឺសហ៊ីហ៍)។ ១០៥៧- ពីអាណាស់ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះគាត់) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «វាជាស៊ូណាន់ន់ (ទំនៀមទម្លាប់) ប្រសិនបើបុរសម្នាក់រៀបការជាមួយស្រីក្រមុំ ខណៈដែលគាត់មានប្រពន្ធមេម៉ាយរួចហើយ នោះគាត់ត្រូវស្នាក់នៅជាមួយនាង (ប្រពន្ធថ្មី) ចំនួនប្រាំពីរថ្ងៃ រួចទើបចាប់ផ្តើមបែងចែកវេន។ ហើយប្រសិនបើគាត់រៀបការជាមួយស្រីមេម៉ាយ គាត់ត្រូវស្នាក់នៅជាមួយនាងចំនួនបីថ្ងៃ រួចទើបចាប់ផ្តើមបែងចែកវេន»។ (មូត្តាហ្វាក់ អាឡៃហ៍ - បុខូរី និងមូស្លីម យល់ស្របគ្នា ហើយនេះគឺជាពាក្យសម្តីរបស់បុខូរី)។ ១០៥៨- ពីអ៊ុំមូ សាឡាម៉ាហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះនាង) ថា៖ «នៅពេលដែលព្យាការី ﷺ បានរៀបការជាមួយនាង លោកបានស្នាក់នៅជាមួយនាងចំនួនបីថ្ងៃ ហើយលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "មិនមែនដោយសារតែអ្នកមិនមានតម្លៃចំពោះគ្រួសាររបស់អ្នកនោះទេ (ទើបខ្ញុំស្នាក់នៅតែបីថ្ងៃ) ប្រសិនបើអ្នកចង់ ខ្ញុំនឹងស្នាក់នៅជាមួយអ្នកចំនួនប្រាំពីរថ្ងៃ ហើយប្រសិនបើខ្ញុំស្នាក់នៅជាមួយអ្នកប្រាំពីរថ្ងៃ ខ្ញុំក៏នឹងស្នាក់នៅជាមួយភរិយាដទៃទៀតរបស់ខ្ញុំចំនួនប្រាំពីរថ្ងៃដែរ"»។ (រ៉ាវ៉ាយ៉ះដោយមូស្លីម)។ ១០៥៩- ពីអ្នកម្នាង អាយ៉ិសហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះនាង) ថា៖ «អ្នកម្នាង សៅដាហ៍ ប៊ីនតូ ហ្សាំអះ បានប្រគល់ថ្ងៃវេនរបស់នាងជូនដល់អ្នកម្នាង អាយ៉ិសហ៍។ ហើយព្យាការី ﷺ តែងតែបែងចែកថ្ងៃវេនរបស់លោក ជូនដល់អ្នកម្នាង អាយ៉ិសហ៍ ទាំងថ្ងៃរបស់នាង និងថ្ងៃរបស់ សៅដាហ៍»។ (មូត្តាហ្វាក់ អាឡៃហ៍)។ ១០៦០- ពីអ៊ូរវ៉ហ៍ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ អ្នកម្នាង អាយ៉ិសហ៍ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ឱក្មួយប្រុស! រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ មិនដែលផ្តល់អាទិភាពលើនរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកយើង ក្នុងការបែងចែកវេនស្នាក់នៅជាមួយពួកយើងនោះទេ។ មិនសូវមានថ្ងៃណាដែលលោកមិនបានទៅសួរសុខទុក្ខពួកយើងទាំងអស់គ្នាឡើយ ដោយលោកចូលទៅជិតភរិយាម្នាក់ៗ (ដោយការសួរសុខទុក្ខ) ដោយមិនមានការរួមភេទ រហូតដល់លោកទៅដល់ផ្ទះភរិយាដែលត្រូវជាវេនរបស់នាង ទើបលោកស្នាក់នៅទីនោះ»។ (រ៉ាវ៉ាយ៉ះដោយអាហ្មាត់ និងអាប៊ូដាវូដ ហើយនេះគឺជាពាក្យសម្តីរបស់អាប៊ូដាវូដ ហើយអាល់ហាក៊ីម បានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីសសហ៊ីហ៍)។ ១០៦១- នៅក្នុងសៀវភៅរបស់មូស្លីម៖ ពីអ្នកម្នាង អាយ៉ិសហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះនាង) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅពេលដែលរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានបញ្ចប់ការសឡាតអាស្រ៊ី លោកតែងតែទៅសួរសុខទុក្ខភរិយារបស់លោកម្នាក់ៗ ហើយចូលទៅជិតពួកគេ...»។ (ហាឌីសនេះមានខ្លឹមសារពេញលេញ)។ ១០៦២- ពីអ្នកម្នាង អាយ៉ិសហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះនាង) ថា៖ «រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ តែងតែសួរក្នុងអំឡុងពេលដែលលោកឈឺធ្ងន់មុនពេលលោកទទួលមរណភាពថា៖ "តើថ្ងៃស្អែកខ្ញុំនឹងនៅឯណា?" ដោយលោកចង់សំដៅទៅលើថ្ងៃវេនរបស់អ្នកម្នាង អាយ៉ិសហ៍។ ដូច្នេះភរិយាទាំងអស់របស់លោក ក៏បានអនុញ្ញាតឱ្យលោកស្នាក់នៅកន្លែងណាដែលលោកចង់បាន។ ទីបំផុតលោកក៏បានស្នាក់នៅក្នុងផ្ទះរបស់អ្នកម្នាង អាយ៉ិសហ៍»។ (មូត្តាហ្វាក់ អាឡៃហ៍)។ ១០៦៣- ពីអ្នកម្នាង អាយ៉ិសហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះនាង) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅពេលដែលរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ មានបំណងធ្វើដំណើរ លោកតែងតែចាប់ឆ្នោតរវាងភរិយារបស់លោក ហើយអ្នកណាដែលត្រូវឆ្នោត លោកនឹងនាំនាងទៅជាមួយ»។ (មូត្តាហ្វាក់ អាឡៃហ៍)។ ១០៦៤- ពីអាប់ឌុលឡោះ ប៊ីន ហ្សាំអះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះគាត់) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «កុំឱ្យនរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នា វាយប្រពន្ធរបស់ខ្លួនដូចជាវាយទាសករ»។ (រ៉ាវ៉ាយ៉ះដោយបុខូរី)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب القسم
ជំពូកស្តីពីការលែងលះបែបខុលអ៊៍ (Khul') ១០៦៥ - មានរាយការណ៍ពីលោក អ៊ីបនូ អាប់បាស់ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោកទាំងពីរ) ថា ភរិយារបស់លោក ថាលីត ប៊ិន កៃស៍ បានមកជួបព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ហើយបាននិយាយថា៖ «ឱ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! ខ្ញុំគ្មានអ្វីត្រូវស្តីបន្ទោសលោក ថាលីត ប៊ិន កៃស៍ ទាំងរឿងចរិយាមាយាទ និងរឿងសាសនានោះទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំខ្លាចនឹងប្រព្រឹត្តអំពើកុហ្វរ (ការមិនដឹងគុណ) ក្នុងសាសនាឥស្លាម»។ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «តើអ្នកព្រមប្រគល់សួនច្បារ (ដែលជាสินមហ័រស) របស់គាត់ត្រឡប់ទៅឱ្យគាត់វិញដែរឬទេ?»។ នាងឆ្លើយថា៖ «បាទ ព្រម»។ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរទទួលយកសួនច្បារនោះ ហើយចូរលែងនាងមួយដង»។ (កត់ត្រាដោយ ប៊ូខូរី)។ នៅក្នុងការរាយការណ៍មួយទៀតរបស់លោក ប៊ូខូរី បានបញ្ជាក់ថា៖ «ហើយលោក (ព្យាការី) បានបញ្ជាឱ្យគាត់លែងនាង»។ ១០៦៦ - នៅក្នុងការរាយការណ៍របស់ អាប់ប៊ូ ដាវូដ និង ទិរមីហ្ស៊ី (ដែលលោកចាត់ទុកថាជាហាឌីស ហាសាន់) បានឱ្យដឹងថា៖ ភរិយារបស់លោក ថាលីត ប៊ិន កៃស៍ បានធ្វើការខុលអ៊៍ (លែងលះដោយការសងสินមហ័រស) ពីគាត់ ហើយព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានកំណត់រយៈពេលរង់ចាំ (អ៊ីដដាស់) របស់នាងគឺត្រឹមតែមួយដងនៃវដ្តរដូវប៉ុណ្ណោះ។ ១០៦៧ - នៅក្នុងការរាយការណ៍របស់ អាំរូ ប៊ិន ស៊ូអៃប៍ ពីឪពុករបស់គាត់ ពីជីតារបស់គាត់ ដែលកត់ត្រាដោយ អ៊ីបនូ ម៉ាជេហ៍ បានឱ្យដឹងថា៖ លោក ថាលីត ប៊ិន កៃស៍ គឺជាបុរសដែលមានរូបរាងមិនសង្ហា ហើយភរិយារបស់គាត់បាននិយាយថា៖ «ប្រសិនបើមិនមែនដោយសារការកោតខ្លាចចំពោះអល់ឡោះទេនោះ ពេលណាដែលគាត់ចូលមកជិតខ្ញុំ ខ្ញុំប្រាកដជាស្តោះទឹកមាត់ដាក់មុខគាត់មិនខាន»។ ១០៦៨ - នៅក្នុងការរាយការណ៍របស់ អះម៉ាត់ ពីហាឌីសរបស់ សះល៍ ប៊ិន អាប់ប៊ី ហាសម៉ាស់ បានបញ្ជាក់ថា៖ «ហើយនោះគឺជាការលែងលះបែបខុលអ៊៍លើកដំបូងនៅក្នុងសាសនាឥស្លាម»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الخلع
ជំពូកស្តីពីការលែងលះ (កិតាបុ ត-តឡាក់) ១០៦៩- ពីអ៊ីបនូ អ៊ូម៉ារ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោកទាំងពីរ) បានរាយការណ៍ថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «រឿងហាឡាល (អ្វីដែលអនុញ្ញាត) ដែលអល់ឡោះស្អប់ខ្ពើមបំផុត គឺការលែងលះ»។ (រាយការណ៍ដោយ អប៊ូ ដាវូដ និងអ៊ីបនូ ម៉ាជេហ៍)។ ១០៧០- ពីអ៊ីបនូ អ៊ូម៉ារ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោកទាំងពីរ) ថា លោកបានលែងលះភរិយារបស់លោក ខណៈដែលនាងកំពុងមានរដូវ ក្នុងសម័យកាលរបស់រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក)។ បន្ទាប់មក អ៊ូម៉ារ បានសួររ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) អំពីរឿងនេះ។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរប្រាប់គាត់ឱ្យយកភរិយារបស់គាត់ត្រឡប់មកវិញ រួចទុកនាងរហូតដល់នាងអស់រដូវ បន្ទាប់មកមានរដូវម្តងទៀត រួចអស់រដូវម្តងទៀត។ បន្ទាប់មក បើគាត់ចង់ គាត់អាចរក្សាទុកនាង ឬបើគាត់ចង់ គាត់អាចលែងលះនាងមុនពេលរួមរ័ក។ នោះគឺជាអំឡុងពេលរង់ចាំ (អ៊ីដដះ) ដែលអល់ឡោះបានបញ្ជាឱ្យលែងលះស្ត្រីក្នុងអំឡុងពេលនោះ»។ (មិត្តតហ្វាក់ អាល័យហ៍ - បុខរី និងមូស្លីម ឯកភាពគ្នា)។ ក្នុងរាយការណ៍មួយទៀតរបស់មូស្លីម៖ «ចូរប្រាប់គាត់ឱ្យយកនាងត្រឡប់មកវិញ រួចលែងលះនាងនៅពេលនាងស្អាត (អស់រដូវ) ឬពេលនាងមានផ្ទៃពោះ»។ ក្នុងរាយការណ៍មួយទៀតរបស់បុខរី៖ «ហើយវាត្រូវបានរាប់ជាការលែងលះមួយលើក»។ ក្នុងរាយការណ៍មួយទៀតរបស់មូស្លីម៖ អ៊ីបនូ អ៊ូម៉ារ បាននិយាយថា៖ ចំពោះអ្នកដែលលែងលះនាងមួយ ឬពីរដង រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានបញ្ជាឱ្យខ្ញុំយកនាងត្រឡប់មកវិញ រួចទុកនាងរហូតដល់នាងមានរដូវម្តងទៀត។ ចំណែកអ្នកដែលលែងលះនាងបីដង អ្នកពិតជាបានប្រឆាំងនឹងម្ចាស់របស់អ្នក (អល់ឡោះ) ក្នុងអ្វីដែលទ្រង់បានបញ្ជាអ្នកអំពីការលែងលះភរិយារបស់អ្នក។ ១០៧១- ពីអ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោកទាំងពីរ) បាននិយាយថា៖ ក្នុងសម័យកាលរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) សម័យអប៊ូ បាក់រ និងពីរឆ្នាំដំបូងនៃសម័យកាលខាលីហ្វះ អ៊ូម៉ារ ការលែងលះបីដងត្រូវបានរាប់ជាការលែងលះតែមួយដង។ បន្ទាប់មក អ៊ូម៉ារ ប៊ិន អាល់ខាត់តប បាននិយាយថា៖ មនុស្សម្នាបានប្រញាប់ប្រញាល់ក្នុងរឿងមួយដែលពួកគេគួរតែមានភាពយឺតយ៉ាវ (ពិចារណា)។ តើយើងគួរតែអនុវត្តវាលើពួកគេដែរឬទេ? រួចលោកក៏បានអនុវត្តវាលើពួកគេ។ (រាយការណ៍ដោយ មូស្លីម)។ ១០៧២- ពីម៉ះមូដ ប៊ិន លប៊ីដ បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ត្រូវបានគេប្រាប់អំពីបុរសម្នាក់ដែលបានលែងលះភរិយារបស់គាត់បីដងក្នុងពេលតែមួយ។ លោកក៏ក្រោកឈរឡើងដោយកំហឹង ហើយមានប្រសាសន៍ថា៖ «តើគេលេងសើចនឹងគម្ពីររបស់អល់ឡោះ ខណៈដែលខ្ញុំនៅទីនេះឬ?» រហូតដល់មានបុរសម្នាក់ក្រោកឡើងហើយនិយាយថា៖ ឱរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! តើខ្ញុំមិនសម្លាប់គាត់ទេឬ? (រាយការណ៍ដោយ អន-ណាសាអ៊ី)។ ១០៧៣- ពីអ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោកទាំងពីរ) បាននិយាយថា៖ អប៊ូ រូកាណះ បានលែងលះភរិយារបស់គាត់។ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់គាត់ថា៖ «ចូរយកភរិយារបស់អ្នកត្រឡប់មកវិញ»។ គាត់និយាយថា៖ ខ្ញុំបានលែងលះនាងបីដងហើយ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំដឹងហើយ ចូរយកនាងត្រឡប់មកវិញ»។ (រាយការណ៍ដោយ អប៊ូ ដាវូដ)។ ១០៧៤- អប៊ូ ដាវូដ បានរាយការណ៍តាមផ្លូវមួយទៀតដែលល្អជាងនេះថា៖ រូកាណះ បានលែងលះភរិយារបស់គាត់ ស៊ូហៃមះ ដាច់ខាត។ គាត់និយាយថា៖ សូមស្បថនឹងអល់ឡោះ ខ្ញុំមិនមានបំណងអ្វីក្រៅពីការលែងលះមួយដងនោះទេ។ រួចណាប៊ី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ក៏បានឱ្យគាត់យកនាងត្រឡប់មកវិញ។ ១០៧៥- ពីអប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «រឿងបីយ៉ាងដែលការនិយាយលេងរបស់វា ក៏ត្រូវបានរាប់ជាការនិយាយពិត៖ ការរៀបការ, ការលែងលះ, និងការយកភរិយាត្រឡប់មកវិញ (ក្រោយលែងលះ)»។ (រាយការណ៍ដោយ អ្នកប្រាជ្ញទាំងបួន លើកលែងតែ អន-ណាសាអ៊ី)។ ១០៧៨- ពីអប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) ពីណាប៊ី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះបានលើកលែងឱ្យប្រជាជាតិរបស់ខ្ញុំនូវអ្វីដែលចិត្តរបស់ពួកគេគិតដរាបណាមិនទាន់បានធ្វើ ឬនិយាយចេញមក»។ (មិត្តតហ្វាក់ អាល័យហ៍)។ ១០៧៩- ពីអ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោកទាំងពីរ) ពីណាប៊ី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះបានលើកលែងឱ្យប្រជាជាតិរបស់ខ្ញុំនូវការភ្លេចភ្លាំង ការខុសឆ្គង និងអ្វីដែលពួកគេត្រូវបានបង្ខំឱ្យធ្វើ»។ (រាយការណ៍ដោយ អ៊ីបនូ ម៉ាជេហ៍ និងអាល់ហាកឹម)។ ១០៨០- ពីអ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោកទាំងពីរ) បាននិយាយថា៖ ប្រសិនបើបុរសម្នាក់ហាមឃាត់ភរិយារបស់គាត់ (មិនឱ្យរួមរ័ក) នោះវាមិនមែនជារឿងអ្វីឡើយ (មិនមែនជាការលែងលះ)។ ហើយលោកបានអានខម្ពីរថា៖ ﴿ពិតប្រាកដណាស់ នៅក្នុងរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ មានគំរូដ៏ល្អសម្រាប់អ្នករាល់គ្នា﴾ [អាល់-អះហ្សាប៖ ២១]។ (រាយការណ៍ដោយ បុខរី)។ និងក្នុងរាយការណ៍របស់មូស្លីម៖ «ប្រសិនបើបុរសម្នាក់ហាមឃាត់ភរិយារបស់គាត់លើខ្លួនគាត់ នោះវាគឺជាសម្បថមួយដែលគាត់ត្រូវតែបង់កាហ្វារ៉ោះ (សំណង)»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
كتاب الطلاق