ដកស្រង់ចេញពីកេរដំណែលអ្នកប្រាជ្ញឥស្លាម

ការផ្តល់ដីកា (ហ្វត្វា) របស់លោក ខណៈដែលលោកមានអាយុដប់ប្រាំបួនឆ្នាំ ឬតិចជាងនេះ។

ការចាប់ផ្តើមនិពន្ធរបស់លោកចាប់តាំងពីពេលនោះមក។

លោកបានសិក្សាជាមួយ ស៊ីបាវ៉ៃហ៍ រហូតដល់យល់ច្បាស់ និងមានភាពប៉ិនប្រសប់ក្នុងវិជ្ជាវេយ្យាករណ៍អារ៉ាប់ (ណាហ្វ)។ លោកបានយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងទៅលើវិជ្ជាតាហ្វស៊ីរ (ការបកស្រាយគម្ពីរគួរអាន) រហូតដល់ទទួលបានជោគជ័យយ៉ាងត្រចះត្រចង់ក្នុងវិស័យនេះ ហើយលោកក៏បានពង្រឹងមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃវិជ្ជាហ្វិកហ៍ហ៍ (នីតិសាស្ត្រឥស្លាម) និងវិជ្ជាដទៃទៀត។ ទាំងអស់នេះកើតឡើងនៅពេលដែលលោកមានអាយុត្រឹមតែដប់ជាងឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ អ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយមានការងឿងឆ្ងល់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះភាពវៃឆ្លាតដ៏លើសលប់ សមត្ថភាពនៃការគិតដ៏រហ័ស ការចងចាំដ៏រឹងមាំ និងការយល់ដឹងដ៏ឆាប់រហ័សរបស់លោក។ លោកបានធំធាត់ឡើងដោយមានការថែរក្សាខ្លួនយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះ មានភាពបរិសុទ្ធ មានការគោរពប្រតិបត្តិយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួនចំពោះអល់ឡោះ និងមានភាពសន្សំសំចៃទាំងការស្លៀកពាក់ និងការបរិភោគ។ តាំងពីក្មេង លោកតែងតែចូលរួមក្នុងសាលារៀន និងវេទិកាជជែកដេញដោលនានា ដោយលោកបានថ្លែងសុន្ទរកថា និងធ្វើការតស៊ូមតិរហូតធ្វើឱ្យអ្នកប្រាជ្ញធំៗអស់ពាក្យនឹងតបត។ លោកបានលើកយកចំណេះដឹងដែលធ្វើឱ្យអ្នកប្រាជ្ញល្បីៗក្នុងក្រុងមានការងឿងឆ្ងល់។ លោកបានចេញដីកា (ហ្វត្វា) នៅពេលដែលលោកមានអាយុដប់ប្រាំបួនឆ្នាំ ឬតិចជាងនេះទៅទៀត ហើយលោកបានចាប់ផ្តើមចងក្រង និងនិពន្ធសៀវភៅចាប់តាំងពីពេលនោះមក ដោយលោកបានលះបង់ពេលវេលាទាំងស្រុងទៅលើការសិក្សាស្រាវជ្រាវ។ ក្រោយមក បិតារបស់លោកបានទទួលមរណភាព—ដែលគាត់គឺជាមេដឹកនាំ និងជាអ្នកប្រាជ្ញដ៏អស្ចារ្យម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញនៃមហ្សហាបហាន់បាលី—លោកក៏បានឡើងបង្រៀនជំនួសតំណែងបិតារបស់លោកនៅពេលដែលមានអាយុម្ភៃមួយឆ្នាំ។ កេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់លោកក៏កាន់តែល្បីល្បាញ និងមានភាពល្បីរន្ទឺសុសសាយទៅទូទាំងពិភពលោក ហើយលោកក៏បានចាប់ផ្តើមបកស្រាយគម្ពីរ។

ការបកស្រាយគម្ពីរដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមរបស់លោក នៅថ្ងៃសុក្រទាំងឡាយ ដោយអង្គុយលើកៅអី ដោយផ្អែកលើការចងចាំរបស់លោក។

ការសរសើររបស់អ៊ីមាម អ៊ីបនូ អ៊ីហ្សាម៉ាល់កានី ចំពោះលោក។

ការកោតសរសើរយ៉ាងខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតរបស់លោក អ៊ីម៉ាម អައްហ្សាហាប៊ី ចំពោះជំនាញផ្នែកហាឌីស។

លោកបានសូត្រគម្ពីរដ៏ឧត្តុង្គឧត្តម (អាល់គួរអាន) ដោយការចងចាំយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញនៅលើកៅអីបង្រៀន ដោយលោកបានលើកយកមកបកស្រាយក្នុងសភាដោយមិនមានការរអាក់រអួលឡើយ។ លោកក៏បានបង្រៀនមេរៀនដោយភាពស្ងប់ស្ងាត់ ជាមួយនឹងសំឡេងដ៏ខ្លាំងច្បាស់លាស់ និងមានវោហារស័ព្ទល្អ។ ក្នុងមួយសភានៃការបង្រៀន លោកតែងតែនិយាយលើសពីពីរទំព័រ ឬតិចជាងនេះ ហើយលោកតែងតែសរសេរដីកាសម្រេច (ហ្វត្វា) ភ្លាមៗនូវចំណុចសំខាន់ៗជាច្រើន ដោយប្រើអក្សរដែលសរសេរយ៉ាងរហ័សបំផុត។ ខ្ញុំបានអានដោយផ្ទាល់នូវអត្ថបទដែលសរសេរដោយដៃរបស់គ្រូយើង គឺលោកអ្នកប្រាជ្ញ កាម៉ាលូឌីន ដែលជាអ្នកប្រាជ្ញដ៏ល្បីល្បាញនៃមហ្សហាប សាហ្វីអី បានសរសេរអំពី អ៊ីបន តៃមីយ៉ះ ថា៖ «នៅពេលដែលលោកត្រូវបានគេសួរអំពីវិទ្យាសាស្ត្រណាមួយ អ្នកដែលបានឃើញ និងបានឮលោកនិយាយ នឹងស្មានថា លោកមិនចេះវិទ្យាសាស្ត្រអ្វីក្រៅពីមុខវិជ្ជានោះឡើយ ហើយពួកគេបានសន្និដ្ឋានថា គ្មាននរណាម្នាក់អាចប្រៀបផ្ទឹមនឹងលោកបានឡើយ។ ក្រុមអ្នកប្រាជ្ញ (ហ្វូកាហា) មកពីគ្រប់និកាយទាំងអស់ នៅពេលដែលពួកគេបានអង្គុយជជែកជាមួយលោក ពួកគេសុទ្ធតែទទួលបានចំណេះដឹងបន្ថែមអំពីមហ្សហាបរបស់ពួកគេពីលោក»។ លោកបានបន្តទៀតថា៖ «គេមិនដែលឮថា លោកបានជជែកដេញដោលជាមួយនរណាម្នាក់ ហើយលោកត្រូវចាញ់នោះឡើយ ហើយលោកមិនដែលនិយាយអំពីវិទ្យាសាស្ត្រណាមួយ មិនថាជាវិទ្យាសាស្ត្រសាសនា ឬវិទ្យាសាស្ត្រដទៃទៀតឡើយ ក្រៅពីលោកមានចំណេះដឹងលើសលប់ជាងអ្នកជំនាញក្នុងវិស័យនោះទៅទៀត ហើយលក្ខខណ្ឌនៃការធ្វើ អ៊ីជទីហាត (ការវិនិច្ឆ័យបញ្ហាដោយអ្នកប្រាជ្ញ) បានប្រមូលផ្តុំនៅក្នុងខ្លួនលោកយ៉ាងពេញលេញ»។ ខ្ញុំ (អាល់ហ្សាហ្សាហាប៊ី) សូមនិយាយថា៖ លោកមានបទពិសោធន៍យ៉ាងពេញលេញអំពីជីវប្រវត្តិអ្នករាយការណ៍ហាឌីស (រីចាល់) ការវាយតម្លៃលើភាពគួរឱ្យទុកចិត្ត ឬភាពខ្សោយរបស់ពួកគេ និងកម្រិតថ្នាក់របស់ពួកគេ។ លោកមានចំណេះដឹងជ្រៅជ្រះអំពីវិទ្យាសាស្ត្រហាឌីស ទាំងខ្សែសង្វាក់នៃការរាយការណ៍ (អ៊ីស្ណាត) ទាំងកម្រិតខ្ពស់ និងទាប ទាំងហាឌីសដែល សហ៊ីហ៍ (ត្រឹមត្រូវ) និង សាក៊ីម (ខ្សោយ) ព្រមទាំងការចងចាំនូវអត្ថបទហាឌីស (ម៉ាតន) ដែលលោកមានលក្ខណៈពិសេសដាច់គេ។ គ្មាននរណាម្នាក់ក្នុងសម័យកាលនោះអាចឈានដល់កម្រិតរបស់លោក ឬប្រៀបផ្ទឹមនឹងលោកបានឡើយ។ លោកពិតជាអស្ចារ្យណាស់ក្នុងការចងចាំ និងការទាញយកភស្តុតាងពីហាឌីស។ លោកគឺជាកំពូលអ្នកប្រាជ្ញក្នុងការយោងហាឌីសទៅកាន់សៀវភៅទាំងប្រាំមួយ (គុតូប៊ុល ស៊ីតតះ) និងសៀវភៅ អាល់មូសណាត រហូតដល់មានពាក្យពិតមួយឃ្លាថា៖ «ហាឌីសណាក៏ដោយដែល អ៊ីបន តៃមីយ៉ះ មិនស្គាល់ នោះមិនមែនជាហាឌីសឡើយ»។ ប៉ុន្តែការដឹងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយគឺជារបស់អល់ឡោះតែប៉ុណ្ណោះ។ លោកប្រៀបដូចជាអ្នកដែលដងទឹកពីមហាសមុទ្រដ៏ធំល្វឹងល្វើយ ខណៈដែលអ្នកប្រាជ្ញដទៃទៀតគ្រាន់តែដងទឹកពីប្រឡាយតូចៗប៉ុណ្ណោះ។ ចំពោះវិទ្យាសាស្ត្រ តាហ្វស៊ីរ (ការបកស្រាយគម្ពីរគួរអាន) គឺលោកជាអ្នកជំនាញដាច់គេ។ លោកមានសមត្ថភាពអស្ចារ្យក្នុងការចងចាំខគម្ពីរគួរអាននៅពេលដែលលោកត្រូវការលើកមកធ្វើជាភស្តុតាងសម្រាប់បញ្ហាណាមួយ។ អ្នកអានគម្ពីរ (មូកូរី) ឃើញលោកហើយក៏មានការងឿងឆ្ងល់។ ដោយសារតែភាពជាអ្នកដឹកនាំដ៏អស្ចារ្យរបស់លោកក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រ តាហ្វស៊ីរ និងចំណេះដឹងដ៏ទូលំទូលាយរបស់លោក លោកបានបង្ហាញពីកំហុសនៃទស្សនៈរបស់អ្នកបកស្រាយគម្ពីរជាច្រើន ហើយលោកបានច្រានចោលទស្សនៈជាច្រើន ដោយលោកបានគាំទ្រតែទស្សនៈមួយដែលស្របទៅនឹងភស្តុតាងដែលបានបង្ហាញ។

គាត់តែងតែសរសេរក្នុងមួយថ្ងៃ និងមួយយប់បានចំនួនបួនក្បាល ឬច្រើនជាងនេះ។

ភាពសម្បូរបែបនៃស្នាដៃនិពន្ធរបស់លោក និងការលើកឡើងពីស្នាដៃមួយចំនួនរបស់លោក៖ លោកបានប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគម្ពីរគួរអាន និងហាឌីស ហើយក្នុងមួយថ្ងៃមួយយប់ លោកតែងតែសរសេរអត្ថបទបកស្រាយគម្ពីរ (តាហ្វស៊ីរ) ឬផ្នែកនីតិសាស្ត្រ (ហ្វិកហ៍ហ៍) ឬផ្នែកគោលជំនឿទាំងពីរ (អ៊ូសូល) ឬការឆ្លើយតបទៅនឹងទស្សនវិទូ និងអ្នកប្រាជ្ញសម័យដើម ប្រមាណជាបួនក្បាលសៀវភៅ ឬច្រើនជាងនេះ។ គេមិនអាចបដិសេធបានឡើយថា ស្នាដៃនិពន្ធរបស់លោកមកទល់ពេលនេះមានចំនួនដល់ទៅប្រាំរយភាគ។ លោកមានស្នាដៃដាច់ដោយឡែកសម្រាប់បញ្ហានីមួយៗក្នុងមួយភាគសៀវភៅ ដូចជាបញ្ហាអាត-តាហ្ល៊ីល (ការធ្វើឱ្យហាឡាល), បញ្ហាអាល់-ហាហ្វៀរ, បញ្ហាអ្នកដែលជេរប្រមាថរ៉សូល, និងសៀវភៅ «អ៊ីកតិដាអ៊ុ ស៊ីរ៉ត៊ីល មូស្តាក់អ៊ីម» (ការដើរតាមផ្លូវដ៏ត្រង់) ក្នុងការថ្កោលទោសចំពោះការបង្កើតថ្មីក្នុងសាសនា (ប៊ីដអះ)។ លោកក៏មានស្នាដៃឆ្លើយតបទៅនឹង អ៊ីបនូ អាល់-មុតាហ័រ អាត់-រ៉ូហ្វីហ្ស៊ី ចំនួនបីភាគធំៗ, ស្នាដៃឆ្លើយតបទៅនឹងសៀវភៅ «តាស៊ីស៊ុ តាក់ឌីស» របស់ អារ-រ៉ាហ្ស៊ី ចំនួនប្រាំពីរភាគ, សៀវភៅឆ្លើយតបទៅនឹងតក្កវិជ្ជា, និងសៀវភៅ «អាល់-មូវ៉ាហ្វាហ្កូ បៃន័ល ម៉ាក់អ៊ូល វ៉ាល់ ម៉ាន់គូល» (ការសម្របសម្រួលរវាងបញ្ញា និងគម្ពីរ) ចំនួនពីរភាគ។ លើសពីនេះ សិស្សគណរបស់លោកបានប្រមូលផ្តុំនូវការផ្តល់ដីកា (ហ្វត្វា) របស់លោកបានប្រមាណជាប្រាំមួយភាគធំៗ។ លោកមានចំណេះដឹងជ្រៅជ្រះក្នុងការស្វែងយល់ពីមហ្សហាប (គោលជំហរ) របស់ក្រុមសហាបះ និងតាប៊ីអីន។ តិចតួចណាស់ដែលលោកនិយាយអំពីបញ្ហាណាមួយដោយមិនលើកឡើងពីមហ្សហាបរបស់អ៊ីម៉ាមទាំងបួន។ លោកក៏ធ្លាប់មានមតិខុសពីអ៊ីម៉ាមទាំងបួនក្នុងបញ្ហាមួយចំនួនដែលគេស្គាល់ច្បាស់ ហើយលោកបាននិពន្ធសៀវភៅអំពីបញ្ហាទាំងនោះ ដោយលើកយកភស្តុតាងពីគម្ពីរគួរអាន និងស៊ូណាន់ន់មកបញ្ជាក់។

ការអនុញ្ញាត (អ៊ីចាហ្សះ) របស់លោកចំពោះម្ចាស់ទីក្រុងសេបតា (Ceuta) លើការរាយការណ៍នូវបណ្តាការរាយការណ៍ (មើរវីយ៉ាត) របស់លោកមួយចំនួន។

ការមិនប្រកាន់ខ្ជាប់នូវមហ្សហាប់ណាមួយជាក់លាក់ និងការគាំទ្ររបស់លោកចំពោះស៊ូណាន់ន់ដ៏បរិសុទ្ធ។

ក្រុមអ្នកប្រាជ្ញនៃប្រទេសអេហ្ស៊ីប និងតំបន់សាម (Levant) បានក្រោកឈរឡើងគាំទ្រលោកយ៉ាងពេញទំហឹង ហើយអល់ឡោះបានជួយសង្គ្រោះលោក។ ក្រុមអ្នកប្រាជ្ញ អ្នកគោរពប្រតិបត្តិ កងទ័ព មេទ័ព ពាណិជ្ជករ មនុស្សសំខាន់ៗ និងសាធារណជនទូទៅដែលស្រឡាញ់លោក សុទ្ធតែមានចិត្តស្រឡាញ់លោកយ៉ាងខ្លាំង។

លោកមានស្នាដៃនិពន្ធមួយដែលមានចំណងជើងថា «អស្ស៊ីយ៉ាសាតុ អស្ស៊ីរអ៊ិយ្យាហ៍ ហ្វី អ៊ីស្លាហ៊ី រ៉អី វ៉ារ៉អីយ៉ាហ៍» (នយោបាយស្របច្បាប់ក្នុងការកែទម្រង់អ្នកដឹកនាំ និងប្រជារាស្ត្រ) និងសៀវភៅ «រ៉ហ្វអុល ម៉ាឡាម អានីល អៃអិមមតិល អាំឡាម»។ នៅពេលដែលលោកត្រូវបានគេឃុំខ្លួននៅក្នុងទីក្រុងអាឡិចសាន់ឌ្រី (Alexandria) អ្នកស្រុកសេបតា (Ceuta) បានស្នើសុំឱ្យលោកអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេនូវការរាយការណ៍ (Riwayah) របស់លោក ហើយឱ្យលោកបញ្ជាក់ពីឈ្មោះនៃផ្នែកខ្លះនៃរាយការណ៍ទាំងនោះ។ ដូច្នេះ លោកបានសរសេរនូវចំណេះដឹងមួយចំនួននោះដោយផ្អែកលើការចងចាំរបស់លោក ក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែដប់សន្លឹកប៉ុណ្ណោះ ព្រមទាំងមានខ្សែសង្វាក់នៃការរាយការណ៍ (Isnad) របស់វា ដែលសូម្បីតែអ្នកជំនាញហាឌីសដ៏អស្ចារ្យបំផុតក៏មិនអាចធ្វើបានដូច។ អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ លោកមិនបានផ្តល់ដីកា (Fatwa) ដោយផ្អែកលើមហ្សហាបណាមួយជាក់លាក់នោះទេ ប៉ុន្តែលោកផ្អែកលើភស្តុតាងដែលលោកយល់ឃើញថាត្រឹមត្រូវ។ លោកបានលើកតម្កើងស៊ូណាន់ន់ដ៏បរិសុទ្ធ និងមាគ៌ារបស់សាឡាហ្វ (Salafiyyah) ដោយប្រើប្រាស់ភស្តុតាង និងមូលដ្ឋានគ្រឹះដែលមិនធ្លាប់មានអ្នកណាមុនលោកធ្វើបាន។ លោកបានប្រើប្រាស់ពាក្យពេចន៍ដែលអ្នកជំនាន់មុន និងអ្នកជំនាន់ក្រោយមិនហ៊ានប្រើប្រាស់ និងមានការកោតខ្លាច ប៉ុន្តែលោកហ៊ានធ្វើវា។ រហូតដល់មានក្រុមអ្នកប្រាជ្ញនៅអេហ្ស៊ីប និងសាម (Sham) បានក្រោកឈរប្រឆាំងនឹងលោកយ៉ាងខ្លាំងក្លា ដោយចោទប្រកាន់លោកថាជាអ្នកបង្កើតរឿងថ្មី (Bid'ah) ជជែកតវ៉ា និងប្រកែកជាមួយលោក។ ប៉ុន្តែលោកនៅតែរឹងមាំ មិនមានការសម្របសម្រួល ឬលម្អៀងឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ លោកតែងតែនិយាយការពិតដែលជូរចត់ ដែលកើតចេញពីការវិនិច្ឆ័យ (Ijtihad) របស់លោក ភាពមុតស្រួចនៃបញ្ញា និងចំណេះដឹងដ៏ទូលំទូលាយរបស់លោកអំពីស៊ូណាន់ន់ និងទស្សនៈនានា។ នេះគួបផ្សំជាមួយនឹងភាពសុចរិត ការគិតដ៏ល្អឥតខ្ចោះ ការយល់ដឹងបានរហ័ស ការកោតខ្លាចចំពោះអល់ឡោះ និងការគោរពចំពោះអ្វីដែលជាការហាមឃាត់របស់អល់ឡោះ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់យ៉ាងច្បាស់អំពីលោក។ ហេតុនេះហើយ ទើបមានការប៉ះទង្គិចគ្នាយ៉ាងខ្លាំងរវាងលោក និងពួកគេទាំងនៅសាម និងអេហ្ស៊ីប។ ប៉ុន្មានដងមកហើយដែលពួកគេបានរួមដៃគ្នាវាយប្រហារលោក ប៉ុន្តែអល់ឡោះតែងតែជួយសង្គ្រោះលោក ព្រោះលោកតែងតែអង្វរករ និងស្វែងរកជំនួយពីអល់ឡោះជានិច្ច មានការទុកចិត្ត (Tawakkul) យ៉ាងមុតមាំ និងមានចិត្តសឿង។ លោកមានអូរ៉ាត (អង្វរករ) និងការរំលឹកដល់អល់ឡោះ (Dhikr) ដែលលោកអនុវត្តជាប្រចាំដោយភាពផ្ចិតផ្ចង់ និងការផ្តោតអារម្មណ៍ខ្ពស់។ ម្យ៉ាងវិញទៀត លោកក៏មានអ្នកស្រឡាញ់រាប់អានជាច្រើន រួមមានអ្នកប្រាជ្ញ អ្នកសុចរិត ទាហាន មេដឹកនាំ ពាណិជ្ជករ អ្នកមានមុខមាត់ និងប្រជាជនទូទៅ ដែលសុទ្ធតែស្រឡាញ់លោក ព្រោះលោកតែងតែត្រៀមខ្លួនជានិច្ចក្នុងការផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់ពួកគេទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ តាមរយៈការនិយាយ និងការសរសេររបស់លោក។ ចំណែកឯភាពក្លាហានរបស់លោកវិញ គឺត្រូវបានគេយកទៅធ្វើជាគំរូ ហើយវីរបុរសដ៏អស្ចារ្យមួយចំនួនក៏បានយកគំរូតាមភាពក្លាហានខ្លះរបស់លោកដែរ។ អល់ឡោះបានដាក់លោកឱ្យស្ថិតក្នុងស្ថានភាពនៃសមរភូមិហ្កាហ្សាន (Ghazan) ដែលលោកបានទទួលបន្ទុកកិច្ចការទាំងនោះដោយខ្លួនឯង លោកបានក្រោកឈរ លោកបានចេញមុខ លោកបានជួបជាមួយស្តេចពីរដង និងជួបជាមួយ ខាត់ឡូ សាហ៍ (Qutlu Shah) និង ប៊ូឡៃ (Bulai) ហើយ កហ្វចក (Qafjaq) ក៏មានការងឿងឆ្ងល់ចំពោះភាពក្លាហានរបស់លោកយ៉ាងខ្លាំង។

ភាពម៉ឺងម៉ាត់ក្នុងការស្រាវជ្រាវ

អ៊ីម៉ាម អល់-ហ្សាហាប៊ី បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «លោកគឺជាបុគ្គលដ៏មហិមាពេក ដែលមិនអាចឱ្យបុគ្គលដូចរូបខ្ញុំនេះ មកធ្វើការរំលឹក ឬបង្ហាញពីគុណសម្បត្តិរបស់លោកបានឡើយ»។

លក្ខណៈសម្បត្តិរបស់ទ្រង់

ការដែលពួកគេបានរួបរួមគ្នាប្រឆាំងនឹងលោក នៅពេលដែលលោកបានតែងនិពន្ធសៀវភៅ «អាល់-ម៉ាសអាឡាតុល់ ហាំមូវីយ៉ាហ៍» (អាល់-Mas'alah អាល់-Hamawiyyah)។

និងភាពក្លាហានរបស់លោកចំពោះពួកម៉ុងហ្គោល។ លោកមានភាពមុតស្រួចយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការស្រាវជ្រាវ រហូតហាក់បីដូចជាសិង្ហក្នុងសមរភូមិ។ លោកគឺជាបុគ្គលដែលមានកិត្តិយសខ្ពង់ខ្ពស់លើសពីការដែលមនុស្សដូចខ្ញុំនឹងអាចរៀបរាប់ពីគុណសម្បត្តិរបស់លោកបាន។ ប្រសិនបើខ្ញុំត្រូវស្បថនៅចន្លោះជ្រុងកាអបះ (រ៉ុកន) និងកន្លែងឈររបស់ព្យាការីអ៊ីប្រាហ៊ីម (ម៉ាកម) ខ្ញុំនឹងស្បថថា ខ្ញុំមិនដែលឃើញនរណាម្នាក់ដូចលោកដោយផ្ទាល់ភ្នែកឡើយ ហើយសូមស្បថដោយព្រះនាមអល់ឡោះថា សូម្បីតែលោកផ្ទាល់ក៏មិនដែលឃើញនរណាម្នាក់ដូចខ្លួនលោកក្នុងផ្នែកចំណេះដឹងដែរ។ លោកមានភាពមិនសូវចេះសម្របសម្រួល និងខ្វះភាពយឺតយូរក្នុងកិច្ចការមួយចំនួន ប៉ុន្តែសូមអល់ឡោះមេត្តាប្រោសប្រណីដល់លោក។ លោកជាអ្នកក្រីក្រដែលគ្មានទ្រព្យសម្បត្តិអ្វីឡើយ សម្លៀកបំពាក់របស់លោកគឺដូចទៅនឹងអ្នកប្រាជ្ញដទៃទៀតដែរ មានអាវផាយ (ហ្វារ៉ូជិយ៉ះ) អាវក្រៅ (ដាលីក) និងក្បាំងក្បាល (អ៊ិមាមះ) ដែលមានតម្លៃប្រហែលសាមសិបឌីរហាំប៉ុណ្ណោះ រួមទាំងស្បែកជើងដែលមានតម្លៃថោក។ សក់របស់លោកត្រូវបានកាត់ខ្លី លោកមានភាពអង់អាចគួរឱ្យកោតខ្លាច សក់ស្កូវមានតិចតួច រុក្ខាពុកមាត់មូលស្អាត សម្បុរស្បែកសលាយស្រអែម លោកមានកម្ពស់មធ្យម ស្មារឹងមាំ ភ្នែករបស់លោកហាក់ដូចជាអណ្តាតដែលកំពុងនិយាយ។ លោកដឹកនាំសឡាតដល់អ្នកដទៃដោយមិនមានការអូសបន្លាយក្នុងរ៉ូកូអ៊ូ និងស៊ូជូដឡើយ។ ជួនកាលលោកក្រោកឈរទទួលអ្នកដែលទើបមកពីធ្វើដំណើរ ឬអ្នកដែលខានជួបគ្នាយូរ ហើយនៅពេលលោកមកដល់ អ្នកដទៃក៏ក្រោកឈរទទួលលោកដែរ ប៉ុន្តែសម្រាប់លោកគឺដូចគ្នាទាំងអស់ ព្រោះលោកមិនខ្វល់នឹងពិធីការទាំងនេះឡើយ។ លោកមិនដែលឱនក្បាលគោរពនរណាម្នាក់ឡើយ លោកគ្រាន់តែផ្តល់សួស្តី ចាប់ដៃ និងញញឹមប៉ុណ្ណោះ។ ជួនកាលលោកផ្តល់កិត្តិយសដល់អ្នកដែលអង្គុយជាមួយលោក ហើយជួនកាលលោកក៏ស្តីបន្ទោសពួកគេក្នុងពេលសន្ទនា។ នៅពេលដែលលោកបានតែងនិពន្ធសៀវភៅ «អាល់ម៉ាសអាឡាតុល់ហាម៉ាវីយ៉ះ» (អាល់-Mas'alah អាល់-Hamawiyyah) ទាក់ទងនឹងគុណលក្ខណៈរបស់អល់ឡោះនៅឆ្នាំ ៦៩៨ ហ.ស ពួកគេបានបង្កើតក្រុមប្រឆាំងនឹងលោក រហូតដល់ពួកគេយកសៀវភៅនោះទៅដង្ហែតាមដងផ្លូវដោយមានការអនុញ្ញាតពីចៅក្រមហាន់ណាហ្វី ហើយមានការប្រកាសថា កុំឱ្យសុំការវិនិច្ឆ័យ (ហ្វត្វា) ពីលោក។ បន្ទាប់មក ក៏មានក្រុមមួយទៀតក្រោកឈរឡើងការពារលោក ហើយអល់ឡោះក៏បានផ្តល់សេចក្តីសុខសុវត្ថិភាព។ លុះដល់ឆ្នាំ ៧០៥ ហ.ស មានបញ្ជាមកពីប្រទេសអេហ្ស៊ីបឱ្យសាកសួរអំពីជំនឿរបស់លោក។ ដូច្នេះ ចៅក្រម និងអ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយបានជួបជុំគ្នានៅក្នុងសន្និសីទរបស់ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីទីក្រុងដាម៉ាស គឺអាល់អាហ្វ្រាម។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំធ្លាប់ត្រូវបានគេសួរអំពីជំនឿរបស់ស៊ុននី ហើយខ្ញុំបានឆ្លើយតបវានៅក្នុងសៀវភៅមួយក្បាលកាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន»។ លោកបានឱ្យគេទៅយកសៀវភៅនោះពីផ្ទះមក ហើយនៅពេលគេយកមកដល់ លោកក៏អានវា។ ពួកគេបានជំទាស់នឹងចំណុចពីរ ឬបីក្នុងសៀវភៅនោះ ហើយកិច្ចប្រជុំក៏អូសបន្លាយយូរ។ ពួកគេបានបំបែកគ្នា ហើយជួបជុំគ្នាម្តងទៀតចំនួនពីរដងដើម្បីបញ្ចប់ការពិភាក្សាលើសៀវភៅនោះ។ ពួកគេបានសាកសួរដេញដោលលោក រហូតដល់ទីបំផុតបានព្រមព្រៀងគ្នាថា នេះគឺជាជំនឿសាលាហ្វដ៏ត្រឹមត្រូវមួយ ទោះបីជាអ្នកខ្លះនិយាយដោយមិនពេញចិត្តក៏ដោយ។ ក្រុមអ្នកមកពីអេហ្ស៊ីបបានព្យាយាមធ្វើបាបលោកស្ហៃ ហើយបានឃុបឃិតជាមួយមេដឹកនាំ រុកនុឌីន អាល់ហ្សាស៊ិនគីរ។

ការធ្វើដំណើររបស់គាត់ទៅកាន់ប្រទេសអេហ្ស៊ីបតាមរយៈប្រៃសណីយ៍ និងការដែលអ៊ីបន អាប់ឌុលឡាន (Ibn 'Adlan) បានតាំងខ្លួនជាគូប្រជែងរបស់គាត់។

ព្រះអង្គត្រូវបានគេឃុំខ្លួននៅក្នុងបន្ទាយភ្នំ (អាល់-Qal'ah អាល់-Jabal) រយៈពេលមួយឆ្នាំកន្លះ ហើយមានការបញ្ជូនលិខិតរបស់ស៊ុលតង់ទៅកាន់តំបន់សាម (Ash-Sham) ដើម្បីបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ព្រះអង្គ ដែលធ្វើឱ្យប្រជាជនមានការឈឺចាប់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះរឿងនេះ។