ការពន្យល់សីលធម៌ចៅក្រមឥស្លាម

លើកលែងតែចៅក្រមបានកំណត់ប្រាក់ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពនិងបានអនុញ្ញាតឱ្យនាងខ្ចីបុលជំពាក់ពីព្រោះពេលនោះបំណុលនឹងចងកាតព្វកិច្ចលើស្វាមីដោយសាលក្រមតុលាការ។ [ការធានាលើការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាព] [១២១៤] ប្រសិនបើស្ត្រីទាមទារប្រាក់ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពពីស្វាមីមុនពេលគេធ្វើដំណើរទៅឆ្ងាយដោយនិយាយថា៖ «ចូរដាក់អ្នកធានាលើប្រាក់ផ្គត់ផ្គង់ប្រចាំខែរបស់ខ្ញុំ» នោះលោកអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះ ﵀ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ស្វាមីមិនត្រូវបានបង្ខំឱ្យដាក់អ្នកធានាឡើយពីព្រោះការផ្គត់ផ្គង់អនាគតមិនទាន់ធ្លាក់ជាកាតព្វកិច្ចនៅឡើយទេហើយការធានាជាអំណោយស្ម័គ្រចិត្តដែលមិនអាចបង្ខិតបង្ខំបានឡើយ។ រីឯលោកអាប៊ូយូសុហ្វនិងមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) យល់ថា៖ គេត្រូវបង្ខំឱ្យដាក់អ្នកធានាសម្រាប់ប្រាក់ផ្គត់ផ្គង់មួយខែ (ឬតាមរយ៖ពេលនៃការធ្វើដំណើរ)។ [១២១៥] ប្រសិនបើបុរសម្នាក់ធានាលើប្រាក់ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពរបស់ស្ត្រីលើស្វាមីរបស់នាងជាអចិន្ត្រៃយ៍ (អាប់បាដាន់) នោះការធានាគឺស្របច្បាប់ដោយមានន័យថាដរាបណាអ្នកទាំងពីរនៅរស់ក្នុងចំណងនរកស្របច្បាប់។ [១២១៦] ប៉ុន្តែប្រសិនបើគេធានាលើប្រាក់ផ្គត់ផ្គង់កូនរបស់នាងនោះការធានាត្រូវទុកជាមោឃ៖ ពីព្រោះការផ្គត់ផ្គង់កូនមិនមែនជាអចិន្ត្រៃយ៍ឡើយ (វានឹងរលត់នៅពេលកូនពេញវ័យឬមានលទ្ធភាពរកប្រាក់ចំណូលដោយខ្លួនឯង)។

ពីព្រោះការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពភរិយាត្រូវតែមានជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងកំឡុងចំណងនរកទោះបីជានាងជាអ្នកមានឬអ្នកក្រក៏ដោយ។ [ភរិយាទាមទារប្រាក់ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពពីអ្នកកាន់កាប់ទ្រព្យបញ្ញើ] [១២១៧] ប្រសិនបើបុរសម្នាក់អវត្តមានពីភរិយាដោយបានផ្ញើប្រាក់បញ្ញើ (វ៉ាឌីអះហ៍) ទុកនៅបុរសម្នាក់ហើយភរិយាបានមកប្តឹងទាមទារប្រាក់ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពពីអ្នកទទួលបញ្ញើនោះ៖ ប្រសិនបើអ្នកទទួលបញ្ញើសារភាពទទួលស្គាល់ប្រាក់បញ្ញើនិងចំណងនរកឬចៅក្រមបានដឹងច្បាស់ពីរឿងនោះចៅក្រមត្រូវសួរនាងថាតើស្វាមីបានបន្សល់ទុកប្រាក់ផ្គត់ផ្គង់ឱ្យនាងដែរឬទេ។ បើនាងឆ្លើយថាអត់ចៅក្រមតម្រូវឱ្យនាងសម្បថថាមិនបានទទួលប្រាក់ផ្គត់ផ្គង់និងមិនមែនជាស្ត្រីរឹងរូស (ណាស៊ីហ្សះហ៍) ឡើយ។ ក្រោយពេលនាងសម្បថរួចចៅក្រមបង្គាប់ឱ្យអ្នកទទួលបញ្ញើដកប្រាក់នោះមកផ្គត់ផ្គង់នាងដោយយកអ្នកធានាពីនាង។ នេះជាការឯកភាពគ្នារបស់អ្នកប្រាជ្ញទាំងអស់។ [១២១៨] ចៅក្រមសាកសួរនិងឱ្យនាងសម្បថលុះត្រាតែអ្នកទទួលបញ្ញើសារភាពថាពិតជាកាន់កាប់ប្រាក់បញ្ញើមែនពីព្រោះបើគេបដិសេធការសាកសួរនាងនឹងឥតប្រយោជន៍។ ហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ទ្រង់ដឹងបំផុត។

ជំពូកទី៩០៖ ស្តីអំពីការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពរបស់ភរិយា (ណាFallback) និងការកំណត់ដោយតុលាការ។

ជំពូកទី៩០៖ ស្តីអំពីការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពរបស់ភរិយា [ភាពអនុញ្ញាតនៃការកំណត់ប្រាក់ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពដោយចៅក្រម] [១២១៩] ត្រូវបានបញ្ជាក់ពីអ៊ុម្មុអាល់-ហ៊ូស័យបថានាងបាននិយាយថា៖ លោកចៅក្រមស៊ុរ៉យហ៍បានកំណត់ប្រាក់ផ្គត់ផ្គង់ចំនួន ១៥ ឌៀរហាំក្នុងមួយខែសម្រាប់ខ្ញុំ។ ហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)នេះជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ថាចៅក្រមមានសិទ្ធិកំណត់ប្រាក់ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពលើស្វាមីនៅពេលដែលគេបង្កការលំបាកដោយមិនព្រមផ្គត់ផ្គង់គ្រប់គ្រាន់។ តួលេខ ១៥ ឌៀរហាំនេះមិនមែនជាកម្រិតថេរដាច់ខាតឡើយគឺប្រែប្រួលតាមទីកន្លែងពេលវេលានិងអតិផរណាទំនិញទីផ្សារ។ បើតម្លៃទំនិញឡើងថ្លៃនាងអាចសុំដំឡើង; បើតម្លៃទំនិញធ្លាក់ចុះស្វាមីអាចកាត់បន្ថយមកត្រឹមកម្រិតសមរម្យ។ [១២២០] ត្រូវបានបញ្ជាក់ពីលោកអަލី ﵁ ថាគាត់បានកំណត់ប្រាក់ ១២ ឌៀរហាំក្នុងមួយខែសម្រាប់ស្ត្រីម្នាក់និងអ្នកបម្រើរបស់នាង៖ ៨ ឌៀរហាំសម្រាប់ស្ត្រី (ក្នុងនោះ ២ ឌៀរហាំសម្រាប់សំឡីនិងក្រណាត់កប្បាស) និង ៤ ឌៀរហាំសម្រាប់អ្នកបម្រើ។ នេះបញ្ជាក់ថាការផ្គត់ផ្គង់អ្នកបម្រើគឺតិចជាងភរិយាពីព្រោះសិទ្ធិរបស់ភរិយាកើតចេញពីកិច្ចសន្យានរករីឯអ្នកបម្រើកើតចេញពីកម្លាំងពលកម្មបម្រើការងារ។

ផ្នែកស្តីអំពីការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពភរិយារបស់ក្មេងប្រុសអនីតិជន។

[ការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពភរិយារបស់ក្មេងប្រុសអនីតិជន] [១២២១] ត្រូវបានបញ្ជាក់ពីអាប៊ូអ៊ីសហាកថាលោកម៉ាលីកបានរៀបការកូនប្រុសទីទ័លក្ររបស់ខ្លួនឱ្យទៅក្មួយស្រីកំព្រាហើយបានទុកចោលមិនផ្គត់ផ្គង់ពួកគេ; លោកស៊ុរ៉យហ៍បានបង្គាប់ឱ្យគាត់បង់ ១៥ ឌៀរហាំក្នុងមួយខែ។ យើងមិនប្រកាន់យកសាលក្រមរបស់ស៊ុរ៉យហ៍នៅទីនេះឡើយ; ពីព្រោះការផ្គត់ផ្គង់ភរិយារបស់ក្មេងប្រុសត្រូវចេញពីទ្រព្យសម្បត្តិផ្ទាល់របស់ក្មេងប្រុសមិនមែនឪពុកឡើយ។ បើក្មេងគ្មានទ្រព្យឪពុកខ្ចីបុលដាក់បន្ទុកលើកូនប៉ុន្តែឪពុកមិនជាប់កាតព្វកិច្ចផ្ទាល់ខ្លួនឡើយ។ [ការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពភរិយាដែលជាអនីតិជន] [១២២២] យ៉ះយ៉ាបានសួរលោកស៊ុរ៉យហ៍អំពីបុរសដែលរៀបការក្មេងស្រីអនីតិជនតើគេត្រូវបង្ខំឱ្យផ្គត់ផ្គង់នាងដែរឬទេ? ស៊ុរ៉យហ៍ឆ្លើយថា៖ បាទពីព្រោះកិច្ចសន្យាផ្ទាល់បង្កើតកាតព្វកិច្ចផ្គត់ផ្គង់។ ទស្សន៖ហាណាភីរបស់យើងគឺ៖ ប្រសិនបើនាងមិនទាន់មានកាយសម្បទាគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការរួមដំណេកនាងមិនទាន់ទទួលបានការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពឡើយពីព្រោះឧបសគ្គរារាំងកើតចេញពីខាងនាង។

[១២២៣] ស៊ុហ្វយ៉ានអាល់-សាវរីយល់ថាមិនមានការផ្គត់ផ្គង់លើអនីតិជនរហូតដល់ពេញវ័យ; ប៉ុន្តែមជ្ឈដ្ឋានរបស់យើងយល់ថាកាលណានាងមានកាយសម្បទាគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការរួមរស់នោះគេត្រូវតែផ្គត់ផ្គង់នាង។ [ការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពក្នុងអំឡុងពេលជាប់ឃុំ] [១២២៤] ពីអ៊ីប្រាហ៊ីមនិងអាល់-ហាសាន់៖ ប្រសិនបើការជាប់ឃុំឃាំងកើតចេញពីខាងស្ត្រី (ការរឹងរូសឬការជាប់គុកដោយសារបំណុលមិនថាស្របច្បាប់ឬអយុត្តិធម៌) នោះស្វាមីគ្មានកាតព្វកិច្ចផ្គត់ផ្គង់ឡើយ។ លោកអាល់-ហាសាន់បានមានប្រសាសន៍អំពីស្ត្រីរឹងរូសថា៖ «ការផ្គត់ផ្គង់របស់នាងគឺបាវដីខ្សាច់មួយ» (មានន័យថាគ្មានការផ្គត់ផ្គង់អ្វីទាំងអស់)។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើការជាប់ឃុំកើតចេញពីខាងស្វាមី (ការគេចខ្លួនឬការជាប់គុកមិនថាស្របច្បាប់ឬអយុត្តិធម៌) នោះការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពមិនត្រូវរលត់ឡើយគឺគេនៅតែត្រូវតែផ្គត់ផ្គង់នាង។

[១២២៥] ត្រូវបានបញ្ជាក់ពីអាស្ហ-ស្ហាក់ប៊ីអំពីស្ត្រីលែងលះដែលបានរើចេញពីផ្ទះស្វាមីក្នុងអំឡុងពេលអ៊ុឌ្ដះហ៍៖ នាងគ្មានសិទ្ធិទទួលបានការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពឡើយពីព្រោះនាងបានក្លាយជាស្ត្រីរឹងរូស (ណាស៊ីហ្សះហ៍)។ ហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)នេះជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ថាស្ត្រីរឹងរូសត្រូវបាត់បង់សិទ្ធិទទួលបានការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាព។

[ការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពស្ត្រីរឹងរូស] [១២២៦] ពីអាស្ហ-ស្ហាក់ប៊ី៖ ស្ត្រីម្នាក់រត់ចេញពីស្វាមីមួយខែនាងគ្មានការផ្គត់ផ្គង់ឡើយរហូតដល់នាងវិលត្រឡប់មករកគេវិញដោយស្ម័គ្រចិត្ត។ ការណ៍នេះអនុវត្តនៅពេលនាងរត់ចេញពីផ្ទះ; ប៉ុន្តែបើនាងរស់នៅក្នុងផ្ទះស្វាមីគ្រាន់តែប្រកែកមិនរួមដំណេកនាងនៅតែទទួលបានការផ្គត់ផ្គង់ពីព្រោះអាណាព្យាបាលកិច្ចក្នុងផ្ទះត្រូវបានបំពេញ។ [១២២៧] អាល់-ហាសាន់និយាយអំពីស្ត្រីដែលចេញក្រៅដោយផ្គើនថា៖ «ការផ្គត់ផ្គង់របស់នាងគឺបាវដីខ្សាច់មួយ»។ [១២២៨] អាល់-ដាហ៍ហាកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ប្រសិនបើស្ត្រីលែងលះចាកចេញក្នុងពេលអ៊ុឌ្ដះហ៍នាងបាត់បង់ទាំងកន្លែងស្នាក់នៅនិងការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាព។

[កម្រិតនិងទំហំនៃការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពនិងសម្លៀកបំពាក់] [១២២៩] សារីកបានរាយការណ៍ថា៖ អ៊ីប៊ិនអាប៊ីឡៃឡាបានកំណត់ប្រាក់ ៦ ឌៀរហាំសម្រាប់ភរិយានិង ៣ ឌៀរហាំសម្រាប់អ្នកបម្រើក្នុងមួយខែ។ [១២៣០] អ៊ីប៊ិនអាប៊ីឡៃឡាបានកាត់សេចក្តីកំណត់សម្លៀកបំពាក់៖ អាវវែងពីរ (ឌៀរ) ក្រណាត់ទទូរពីរ (ឃីម៉ារ) និងអាវផាយមួយ (មីលហាហ្វះ) ក្នុងមួយឆ្នាំ (មួយស្តើងសម្រាប់រដូវក្តៅនិងមួយក្រាស់សម្រាប់រដូវរងា)។ ខោជើងវែង (សារ៉ាវីល) មិនត្រូវបានរាប់បញ្ចូលនៅអ៊ីរ៉ាក់ដោយសារកម្ដៅរដូវក្តៅខ្លាំងប៉ុន្តែនៅដែនដីអាស៊ីកណ្តាលរបស់យើងខោជើងវែងនិងអាវរងាក្រាស់ (ជុប្បះ) ត្រូវតែកំណត់ជូនតាមទំនៀមទម្លាប់តំបន់។

ផ្នែកស្តីអំពីការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពភរិយារបស់ទាសករ។

ផ្នែកស្តីអំពីការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពភរិយាដែលជាទាសី។

[១២៣២] អាស្ហ-ស្ហាក់ប៊ីបានកំណត់ស្រូវសាឡី ១៥ សាអានិង ២ ឌៀរហាំក្នុងមួយខែសម្រាប់ភរិយាដែលរងការខ្វះខាត។ [១២៣៣] អាស្ហ-ស្ហាក់ប៊ីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ប្រសិនបើទាសកររៀបការដោយមានការអនុញ្ញាតពីចៅហ្វាយនោះការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពជាកាតព្វកិច្ចលើគេ។ [១២៣៤] អាល់-ហាសាន់បានមានប្រសាសន៍ថា៖ បុរសត្រូវផ្គត់ផ្គង់ភរិយាដែលជាទាសីប្រសិនបើនាងមកស្នាក់នៅជាមួយគេ; ប៉ុន្តែបើចៅហ្វាយនាងឃាត់ទុកប្រើការងារគេមិនបាច់ផ្គត់ផ្គង់ឡើយ។ [១២៣៥] អាល់-ហាកាំបានមានប្រសាសន៍ថា៖ បុរសត្រូវផ្គត់ផ្គង់ភរិយារបស់ខ្លួននិងអ្នកបម្រើម្នាក់។

អ្នកបម្រើម្នាក់គឺគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់តម្រូវការរបស់នាង; អាប៊ូយូសុហ្វអនុញ្ញាតអ្នកបម្រើពីរនាក់ (ម្នាក់ក្នុងផ្ទះនិងម្នាក់ក្រៅផ្ទះ)។ [ចៅក្រមបង្គាប់ឱ្យផ្គត់ផ្គង់ជីវភាព] [១២៣៦] ប្រសិនបើស្ត្រីប្តឹងថាស្វាមីកេងប្រវ័ញ្ចរឹតត្បិតការផ្គត់ផ្គង់នោះចៅក្រមបង្គាប់ឱ្យគេផ្គត់ផ្គង់នាងដោយប្រពៃ (គួរអាន ២:២២៩)។ ប្រសិនបើភាពកំណាញ់និងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញត្រូវបានបញ្ជាក់ចៅក្រមកំណត់ប្រាក់ប្រចាំខែផ្អែកលើតម្រូវការរបស់នាង (ម្សៅគ្រឿងទេសប្រេង) និងសមត្ថភាពហិរញ្ញវត្ថុរបស់គេ (គួរអាន ៦៥:៧)។ បើគេនៅតែរឹងរូសមិនព្រមបង់ចៅក្រមត្រូវឃុំខ្លួនគេ។

[ការកំណត់ផ្អែកលើស្ថានភាពហិរញ្ញវត្ថុ] [១២៣៧] ប្រសិនបើស្វាមីមានស្តុកស្តម្ភខ្លាំងហើយភរិយាជាអ្នកក្រចៅក្រមកំណត់ការផ្គត់ផ្គង់សមស្របតាមកម្រិតមធ្យមនៃស្ត្រីដែលមានឋាន៖ដូចនាង។ [១២៣៨] ប្រសិនបើនាងជាអ្នកមានដូចគេការផ្គត់ផ្គង់កម្រិតខ្ពស់ដោយគ្មានការខ្ជះខ្ជាយត្រូវតម្រូវលើគេ។ [១២៣៩] បើអ្នកទាំងពីរជាអ្នកមានគិតតាមកម្រិតអ្នកមានដោយគ្មានការខ្ជះខ្ជាយ។ [១២៤០] បើអ្នកទាំងពីរជាអ្នកក្រគិតតាមកម្រិតអ្នកក្រ។ បើស្ថានភាពខុសគ្នាគិតតាមកម្រិតមធ្យម។ លោកអាល់-ខាស់សាហ្វបានបញ្ជាក់ថាស្ថានភាពរបស់អ្នកទាំងពីរត្រូវយកមកពិចារណា។

[១២៤១] ក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)នរកលោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) យល់ថាសមត្ថភាពស្វាមីជាគោល។ ប៉ុន្តែទស្សន៖ត្រឹមត្រូវគឺពិចារណាទាំងសងខាង។ [ចំនួនអ្នកបម្រើ] [១២៤២] ប្រសិនបើនាងមានទាសករជាច្រើននោះការផ្គត់ផ្គង់ត្រូវកំណត់សម្រាប់អ្នកបម្រើពីរនាក់តាមទស្សន៖អាប៊ូយូសុហ្វនិងសម្រាប់ម្នាក់តាមទស្សន៖អាប៊ូហាណីហ្វះនិងមូហាំម៉ាត់ (ﷺ)។

ផ្នែក៖ គ្មានជនមានស្តុកស្តម្ភណាម្នាក់ទទួលបានការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពពីអ្នកដទៃឡើយលើកលែងតែភរិយាពីស្វាមីរបស់ខ្លួន។

[គ្មានអ្នកមានណាទទួលបានការផ្គត់ផ្គង់ក្រៅពីភរិយា] [១២៤៣] គ្មានជនមានស្តុកស្តម្ភណាម្នាក់ទទួលបានការផ្គត់ផ្គង់ពីអ្នកដទៃឡើយលើកលែងតែភរិយាពីស្វាមីពីព្រោះការផ្គត់ផ្គង់ភរិយាជាកាតព្វកិច្ចកិច្ចសន្យាឥតលក្ខខណ្ឌ (ដូចលោកស្រីហ៊ីនដ៍ប៊ីនធីឧតបះហ៍ដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើន) ខណ៖ការផ្គត់ផ្គង់សាច់ញាតិអាស្រ័យលើភាពក្រីក្រជាក់ស្តែង។ [ការឃុំខ្លួនដោយសារខកខានផ្គត់ផ្គង់] [១២៤៤] ប្រសិនបើចៅក្រមកំណត់ប្រាក់ផ្គត់ផ្គង់ហើយស្វាមីពន្យារពេលមិនព្រមបង់នោះចៅក្រមឃុំខ្លួនគេពីព្រោះប្រាក់ផ្គត់ផ្គង់ដែលកំណត់ដោយតុលាការបានក្លាយជាបំណុលជាធរមាន។

[ការខ្ចីបុលក្រោយសាលក្រម] ការជាប់ឃុំឃាំងមិនបានរំលត់កាតព្វកិច្ចផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពឡើយ។ [១២៤៥] ប្រសិនបើចៅក្រមកំណត់ប្រាក់ផ្គត់ផ្គង់ប្រចាំខែហើយស្វាមីមិនព្រមបង់រួចនាងបានខ្ចីបុលជំពាក់គេដើម្បីទិញអាហារឬចំណាយពីទ្រព្យផ្ទាល់ខ្លួនរបស់នាង៖ នោះប្រាក់ផ្គត់ផ្គង់ដែលកកើតឡើងនៅតែជាបំណុលចងកាតព្វកិច្ចលើស្វាមីដរាបណាគេនៅរស់។

[ការរលត់ប្រាក់ផ្គត់ផ្គង់ពេលស្វាមីស្លាប់] [១២៤៦] ប្រសិនបើស្វាមីទទួលមរណភាពមុនពេលបង់ប្រាក់ផ្គត់ផ្គង់ដែលជំពាក់នោះប្រាក់ផ្គត់ផ្គង់ដែលមិនទាន់ទារបានត្រូវរលត់ចោលហើយនាងមិនអាចទារចេញពីកេរមរតករបស់គេឡើយ។ ពីព្រោះការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពក្នុងមជ្ឈដ្ឋានហាណាភីមានលក្ខណ៖ជាអំណោយកាតព្វកិច្ច (សិឡះហ៍) ដែលក្លាយជាកម្មសិទ្ធិពេញលេញលុះត្រាតែមានការប្រគល់; បើគេស្លាប់មុនការប្រគល់វានឹងរលត់ដូចបណ្តាំដែលមិនទាន់បានអនុវត្តឬសិទ្ធិទិញមុន (ស្ហ៊ុហ្វអះហ៍) ដែរ។