អាល់-សិយាសះ អាល់-ស្ហារអីយ៉ះ (នយោបាយតាមគន្លងច្បាប់ឥស្លាម)

...អ្នកច្បាប់ឥស្លាមបានឯកភាពគ្នាថាប្រសិនបើសាក្សីម្នាក់បានមកធ្វើសក្ខីកម្មនៅចំពោះមុខចៅក្រមខណ៖ដែលសាក្សីនោះល្បីល្បាញខាងអំពើបាបទុច្ចរិតដែលធ្វើឱ្យខូចខាតដល់សក្ខីកម្មនោះមិនអនុញ្ញាតឱ្យទទួលយកសក្ខីកម្មរបស់គេឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើភាពសុចរិតរបស់គេនៅស្រពិចស្រពិលនោះចៅក្រមត្រូវស៊ើបអង្កេតពីប្រវត្តិរបស់គេ។ ហើយចៅក្រមមិនត្រូវកាត់ក្តីដោយផ្អែកលើការដឹងផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់ឡើយយោងតាមទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវបំផុតរបស់អ្នកប្រាជ្ញដ្បិតវាអាចបើកផ្លូវឱ្យមានការសង្ស័យនិងការចោទប្រកាន់លើភាពអយុត្តិធម៌របស់ចៅក្រម។

លោកឧមើរ ﵁ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ចូរពួកអ្នកប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះមនុស្សម្នាតាមរយ៖ការសង្ស័យប្រកបដោយការប្រុងប្រយ័ត្ន។ ប៉ុន្តែមិនអនុញ្ញាតឱ្យផ្ដន្ទាទោសជនមុស្លិមដោយសារតែការសង្ស័យអាក្រក់លើគេឡើយ។ ហេតុដូច្នេះហើយទើបមេដឹកនាំនិងអ្នកប្រាជ្ញគួរតែជាអ្នកយល់ដឹងច្បាស់ពីស្ថានភាពរបស់មនុស្សលោកស្គាល់អ្នកស្មោះត្រង់និងអ្នកកុហកស្គាល់អ្នកសុចរិតនិងអ្នកទុច្ចរិតដើម្បីកុំឱ្យចាញ់បោកការសម្តែងរបស់ពួកជនទុច្ចរិតហើយកុំឱ្យធ្វើបាបដល់អ្នកស្មោះត្រង់។

អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿យើងលើកតម្កើងឋាន៖ដល់ជនណាដែលយើងមានបំណងហើយនៅពីលើអ្នកដែលមានចំណេះដឹងទាំងអស់គឺមានអ្នកដែលដឹងលើសពីនោះទៅទៀត﴾ [យូស៊ូហ្វ: 76]។ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលអំពីស្តេចហ្សុលក័រណៃនថា៖ ﴿ហើយយើងបានប្រទានដល់គេនូវមធ្យោបាយគ្រប់បែបយ៉ាង﴾ [អាល់-កាហ្វ: 84]។ ដូច្នេះមេដឹកនាំត្រូវតែប្រើប្រាស់មធ្យោបាយនិងចំណេះដឹងក្នុងការគ្រប់គ្រងប្រជារាស្ត្រឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។

លោកហាសានអាល់-ពស្រ៊ីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ មានពាក្យសម្តីមួយឃ្លាដែលលោកមុអាវីយ៉ះបានឮពីព្យាការី ﷺ ហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)បានផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់គាត់តាមរយ៖ពាក្យនោះគឺទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ «ប្រសិនបើអ្នកតាមស្វែងរកកំហុសឆ្គងរបស់មនុស្សលោកអ្នកនឹងបំផ្លាញពួកគេឬស្ទើរតែបំផ្លាញពួកគេជាមិនខាន»។ ហើយព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «ជនណាដែលធ្លាក់ចូលក្នុងអំពើអាក្រក់អសោចណាមួយក្នុងចំណោមអំពើអាក្រក់ទាំងនេះចូរគេបិទបាំងវាដោយការបិទបាំងរបស់អល់ឡោះចុះ»។ ដ្បិតការបង្ហាញអំពើបាបជាចំហនាំឱ្យបាត់បង់ភាពអៀនខ្មាសនិងរាលដាលអំពើអាក្រក់ក្នុងសង្គម។

ហើយបណ្តាមុះស្លីមធ្លាប់បានសហការគ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធលើកិច្ចការទាំងនេះហើយបណ្តាខាលីហ្វះរបស់ទ្រង់ក៏បានដឹកនាំតាមគំរូដ៏ជិតស្និទ្ធនោះដែរ។ ពួកគេបានតែងតាំងចៅក្រមនៅក្នុងតំបន់នីមួយៗដើម្បីកាត់ក្តីលើបញ្ហាដែលកើតមានឡើងហើយប្រសិនបើមានបញ្ហាស្មុគស្មាញណាមួយពួកគេតែងប្រជុំពិគ្រោះយោបល់ (ស៊ូរ៉ាត់) ជាមួយបណ្តាអ្នកចេះដឹងនិងសហ្វាពហ៍ធំៗ ដើម្បីស្វែងរកសេចក្តីសម្រេចដែលស្របនឹងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គម្ពីរគួរអាននិងស៊ុនណះ។

ផ្នែកចំណែកឯសិទ្ធិនិងទណ្ឌកម្មច្បាប់ដែលទាក់ទងនឹងបុគ្គលជាក់លាក់៖ ក្នុងចំណោមនោះគឺ៖ បញ្ហាឈាម (ជីវិតមនុស្ស)។ អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ចូរអ្នកពោលថា៖ ចូរពួកអ្នកមកទីនេះខ្ញុំនឹងសូត្រនូវអ្វីដែលម្ចាស់របស់ពួកអ្នកបានហាមឃាត់លើពួកអ្នក៖ គឺកុំយកអ្វីមួយមកធ្វើជាដៃគូនឹងទ្រង់ឱ្យសោះត្រូវធ្វើល្អចំពោះឪពុកម្តាយកុំសម្លាប់កូនៗរបស់ពួកអ្នកដោយសារភាពក្រីក្រដ្បិតយើងជាអ្នកផ្តល់លាភសក្ការ៖ដល់ពួកអ្នកនិងពួកគេកុំចូលទៅជិតអំពើអាក្រក់អសោចមិនថាជាការបើកចំហឬលាក់កំបាំងហើយកុំសម្លាប់ជីវិតដែលអល់ឡោះបានហាមឃាត់លើកលែងតែដោយសិទ្ធិដ៏ត្រឹមត្រូវប៉ុណ្ណោះនេះជាអ្វីដែលទ្រង់បានផ្តាំផ្ញើដល់ពួកអ្នកដើម្បីឱ្យពួកអ្នកមានការត្រិះរិះពិចារណា...﴾ [អាល់-អាន់អាំ: 151-153]។ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយមិនសមគួរបន្តិចសោះឡើយដែលអ្នកមានជំនឿសម្លាប់អ្នកមានជំនឿដូចគ្នាលើកលែងតែដោយអចេតនាប៉ុណ្ណោះ... ហើយជនណាដែលសម្លាប់អ្នកមានជំនឿដោយចេតនានោះទណ្ឌកម្មរបស់គេគឺស្ថាននរកជាហាន់ណាំដោយគេត្រូវនៅក្នុងនោះជាអមត៖ ហើយអល់ឡោះខឹងសម្បារនឹងគេដាក់បណ្តាសាគេនិងរៀបចំទារុណកម្មដ៏ធំធេងសម្រាប់គេ﴾ [អាន់-នីសា: 92-93]។ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ដោយសារហេតុនោះហើយទើបយើងបានកំណត់លើពួកវង្សអ៊ីស្រាអែលថា៖ ជនណាដែលសម្លាប់ជីវិតមនុស្សម្នាក់...﴾

ការសម្លាប់មនុស្សមានបីប្រភេទ

...﴿...ដោយគ្មានទោសសម្លាប់គេឬដោយគ្មានការបង្កវិនាសអន្តរាយនៅលើផែនដីនោះប្រៀបដូចជាគេបានសម្លាប់មនុស្សលោកទាំងអស់ហើយជនណាដែលបានសង្គ្រោះជីវិតមនុស្សម្នាក់នោះប្រៀបដូចជាគេបានសង្គ្រោះជីវិតមនុស្សលោកទាំងអស់ដូច្នោះដែរ﴾ [អាល់-ម៉ាអ៊ិដះ: 32]។ ហើយនៅក្នុងហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)សហ៊ីហ៍ពីព្យាការី ﷺ ថាទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ «រឿងដំបូងបំផុតដែលត្រូវកាត់សេចក្តីរវាងមនុស្សលោកនៅថ្ងៃបរលោកគឺបញ្ហាឈាម (ការកាប់សម្លាប់)» (កត់ត្រាដោយពូខរីនិងមុស្លិម)។ ហើយអ្នកប្រាជ្ញបានលើកឡើងថា៖ បាបកម្មដ៏ធំបំផុតបន្ទាប់ពីការគ្មានជំនឿ (កុហ្វរ) គឺការសម្លាប់ជីវិតដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)បានហាមឃាត់ដោយគ្មានសិទ្ធិត្រឹមត្រូវ។ ហើយការសម្លាប់មនុស្សមានបីប្រភេទ៖ ទីមួយ៖ ការសម្លាប់ដោយចេតនាសុទ្ធសាធ (អាល់-អាំឌុល-មះឌ៍) គឺការដែលបុគ្គលម្នាក់មានបំណងសម្លាប់អ្នកដែលខ្លួនដឹងថាជាជនដែលត្រូវបានការពារជីវិតដោយប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ឬមធ្យោបាយដែលជាទូទៅបណ្តាលឱ្យស្លាប់មិនថាសម្លាប់ដោយអាវុធមុតស្រួចដូចជាដាវជាដើមឬដោយវត្ថុធ្ងន់ដូចជាដែកដំឬឈើធ្ងន់ឬដោយការធ្វើឱ្យថប់ដង្ហើមដូចជាការជ្រមុជទឹកនិងការច្របាច់កឬដោយការដុតភ្លើងការទម្លាក់ពីទីខ្ពស់ឬការច្របាច់ពងស្វាសរហូតដល់ដាច់ដង្ហើមនិងការឱ្យផឹកថ្នាំពុលសម្លាប់ជីវិតនិងសកម្មភាពដទៃទៀតដូចគ្នា។ ប្រសិនបើឃាតកបានប្រព្រឹត្តបែបនេះខណ៖ដែលគេជាជនពេញវ័យមានសតិសម្បជញ្ញ៖ពេញលេញហើយជនរងគ្រោះជាអ្នកត្រូវបានការពារជីវិតនិងមានឋាន៖ស្មើគ្នានោះត្រូវតែអនុវត្តទោសសងសឹកជីវិត (ក្វាសាស / កាវ៉ាដ) គឺត្រូវប្រគល់ឃាតកទៅឱ្យអាណាព្យាបាលរបស់ជនរងគ្រោះប្រសិនបើពួកគេចង់សម្លាប់ពួកគេអាចសម្លាប់ប្រសិនបើពួកគេចង់យកប្រាក់សំណងជីវិត (ឌីយ៉ាស់) ពួកគេអាចយកនិងប្រសិនបើពួកគេចង់លើកលែងទោសក៏ពួកគេអាចលើកលែងទោសបាន។ ប៉ុន្តែពួកគេគ្មានសិទ្ធិទៅសម្លាប់អ្នកដទៃក្រៅពីឃាតកឡើយមិនថាក្នុងចំណោមកុលសម្ព័ន្ធរបស់ឃាតកឬអ្នកដទៃឡើយដូចដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយកុំសម្លាប់ជីវិតដែលអល់ឡោះបានហាមឃាត់លើកលែងតែដោយសិទ្ធិដ៏ត្រឹមត្រូវហើយជនណាដែលត្រូវបានគេសម្លាប់ដោយអយុត្តិធម៌នោះយើងបានផ្តល់អំណាចដល់អាណាព្យាបាលរបស់គេដូច្នេះកុំឱ្យគេហួសហេតុក្នុងការសម្លាប់ឡើយដ្បិតគេត្រូវបានជួយគាំទ្ររួចហើយ﴾ [អាល់-អ៊ីស្រា: 33]។ ហើយពីលោកអាប៊ូស៊ុរ៉ៃហ៍អាល់-ឃុហ្សាអ៊ីថារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «ជនណាដែលរងគ្រោះដោយការសម្លាប់ឬការរងរបួសនោះគេមានជម្រើសមួយក្នុងចំណោមបីប្រការ — ប្រសិនបើគេចង់បានជម្រើសទីបួនចូរពួកអ្នកទប់ស្កាត់គេ — គឺ៖ ការសម្លាប់សងសឹកការលើកលែងទោសឬការយកប្រាក់សំណងជីវិតប៉ុន្តែជនណាដែលបានជ្រើសរើសយកមួយក្នុងចំណោមនោះរួចហើយបែរជាត្រឡប់ទៅរំលោភបំពានសម្លាប់វិញនោះគេនឹងត្រូវធ្លាក់នរកជាហាន់ណាំដោយស្ថិតនៅក្នុងនោះជាអមត៖» កត់ត្រាដោយអ្នកនិពន្ធសៀវភៅស៊ូណាន់ (ប្រពៃណីរបស់ព្យាការី)ន់...

...«សៀវភៅស៊ូណាន់ (ប្រពៃណីរបស់ព្យាការី)ន់»។ លោកអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) ទីរមីហ្ស៊ីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ នេះជាហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ល្អត្រឹមត្រូវ (ហាសាន់សហ៊ីហ៍)។ ដូច្នេះជនណាដែលបានសម្លាប់ឃាតកក្រោយពីបានលើកលែងទោសឬក្រោយពីបានទទួលយកប្រាក់សំណងជីវិត (ឌីយ៉ាស់) រួចហើយនោះជននេះមានទោសឧក្រិដ្ឋធ្ងន់ធ្ងរជាងអ្នកដែលសម្លាប់តាំងពីដំបូងទៅទៀតរហូតដល់អ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនយល់ថាត្រូវតែសម្លាប់ជននេះជាដាច់ខាតដោយមិនអាចលើកលែងបានឡើយ។

...ក្រុមនេះបានចងសម្ព័ន្ធមិត្តជាមួយក្រុមមួយហើយពឹងពាក់ពួកគេហើយក្រុមនោះក៏បានចងសម្ព័ន្ធមិត្តជាមួយក្រុមមួយទៀតហើយពឹងពាក់ពួកគេដែលនាំឱ្យកើតមានចលាចលវឹកវរ (ហ្វិតណះ) និងគំនុំសត្រូវដ៏ធំធេង។ ហើយមូលហេតុនៃរឿងនេះគឺ៖ ការងាកចេញពីមាគ៌ានៃយុត្តិធម៌ដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាម្ចាស់បានបង្គាប់គឺនៅពេលដែលមានជម្លោះពួកគេមិនព្រមវិលមករកការកាត់ក្តីតាមគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គម្ពីរគួរអាននិងស៊ុនណះឡើយប៉ុន្តែបែរជាប្រកាន់យកបក្សពួកនិយមនៃយុគសម័យល្ងង់ខ្លៅ។

...បណ្តាមុះស្លីមជីវិតរបស់ពួកគេគឺស្មើភាពគ្នាផ្ទុយពីទំនៀមទម្លាប់របស់ពួកយុគសម័យល្ងង់ខ្លៅ (ចាហ៊ីលីយ៉ាស់)។ ហើយមូលហេតុភាគច្រើននៃទំនាស់ចំណង់តណ្ហាដែលកើតឡើងរវាងមនុស្សលោកនៅជនបទនិងទីក្រុងគឺកើតចេញពីការដែលពួកគេមិនចាត់ទុកជីវិតមនុស្សស្មើគ្នាដោយកុលសម្ព័ន្ធខ្លះចាត់ទុកកុលសម្ព័ន្ធខ្លួនថ្លៃថ្នូរជាងគេប្រសិនបើកុលសម្ព័ន្ធខ្លួនស្លាប់ម្នាក់ពួកគេទាមទារសម្លាប់កុលសម្ព័ន្ធគេពីរនាក់ឬទាមទារប្រាក់សំណងទ្វេដងដែលនេះជាភាពអយុត្តិធម៌ដ៏ធំធេង។

ប្រភេទទីពីរ (នៃការសម្លាប់មនុស្ស)

...«ប្រសិនបើពួកអ្នកមានចេតនាសម្លាប់ខ្ញុំនឹងកាត់ដៃពួកអ្នកទាំងពីរជាមិនខាន»។ ដូចគ្នានេះដែរបុរសត្រូវសម្លាប់សងសឹកចំពោះការសម្លាប់ស្ត្រីយោងតាមអ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើនដូចដែលព្យាការី ﷺ បានសម្លាប់បុរសជនជាតិជ្វីហ្វដើម្បីសងសឹកឱ្យស្ត្រីជាជនរងគ្រោះ (ក្វាសាស)។ ហើយប្រភេទទីពីរគឺ៖ ការសម្លាប់ស្រដៀងចេតនា (ស្យិព្ហុល-អាំឌ) គឺការដែលបុគ្គលម្នាក់មានបំណងវាយដំជនរងគ្រោះដោយអយុត្តិធម៌ប៉ុន្តែប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ដែលជាទូទៅមិនបណ្តាលឱ្យស្លាប់ដូចជាការវាយដោយរំពាត់តូចឬដំបងតូចឬដុំគ្រួសតូចមួយគ្រាប់ហើយជនរងគ្រោះបែរជាស្លាប់។ ករណីនេះមិនមានទោសប្រហារជីវិតសងសឹក (ក្វាសាស) ឡើយប៉ុន្តែត្រូវបង់ប្រាក់សំណងជីវិតធ្ងន់ធ្ងរ (ឌីយ៉ាស់មុហ្កល់ឡាហ្សោះ) ធ្លាក់លើក្រុមគ្រួសារបុរស (អាគីឡះ) របស់ឃាតក។

ចំណែកឯប្រភេទទីបីគឺ៖ ការសម្លាប់ដោយអចេតនាសុទ្ធសាធ (អាល់-ខ្វាត្វា) ដូចជាការដែលបុគ្គលម្នាក់បាញ់សត្វព្រៃឬបាញ់ផ្ទាំងស៊ីបប៉ុន្តែគ្រាប់នោះបែរជាទៅត្រូវមនុស្សម្នាក់ដោយខ្លួនមិនបានដឹងនិងគ្មានបំណងទាល់តែសោះ។ ករណីនេះមិនមានទោសសងសឹកជីវិត (ក្វាសាស) ឡើយប៉ុន្តែត្រូវបង់ប្រាក់សំណងជីវិត (ឌីយ៉ាស់) ធ្លាក់លើក្រុមគ្រួសារបុរស (អាគីឡះ) របស់ឃាតកហើយឃាតកត្រូវធ្វើការលោះបាប (កាហ្វ្វរ៉ោះ) ដោយការដោះលែងខ្ញុំបម្រើមានជំនឿម្នាក់បើគ្មានលទ្ធភាពត្រូវតមបួសពីរខែជាប់ៗគ្នាដូចដែលមានចែងក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គម្ពីរគួរអាន។

...«ជនណាដែលរងការវាយដំឬអយុត្តិធម៌បែបនោះចូរគេលើកករណីនោះមកជួបខ្ញុំស្បថនឹងអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ដែលជីវិតខ្ញុំស្ថិតក្នុងព្រះហស្តទ្រង់ខ្ញុំនឹងអនុវត្តទោសសងសឹក (ក្វាសាស) ពីជននោះឱ្យជនរងគ្រោះជាមិនខាន!»។ ពេលនោះលោកអាមរពិញអាល់-អាស ﵁ បានស្ទុះក្រោកឈរឡើងហើយទូលថា៖ «ឱមេដឹកនាំនៃបណ្តាអ្នកមានជំនឿ! ប្រសិនបើបុរសម្នាក់ក្នុងចំណោមមន្ត្រីរបស់លោកបានវាយទូន្មានប្រជារាស្ត្ររបស់ខ្លួនដើម្បីអប់រំតើលោកនៅតែអនុវត្តទោសសងសឹកពីគេទៀតឬ?» លោកឧមើរ ﵁ ក៏បានឆ្លើយតបថា៖ «ហេតុអ្វីបានជាខ្ញុំមិនអនុវត្តទោសសងសឹកពីគេខណ៖ដែលខ្ញុំបានឃើញរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ ﷺ បានអនុវត្តទោសសងសឹកពីខ្លួនទ្រង់ផ្ទាល់នោះ?!» នេះហើយជាយុត្តិធម៌ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតនៃសាសនាឥស្លាមដែលគ្មានបុគ្គលណាម្នាក់មិនថាមេដឹកនាំឬមន្ត្រីធំមានសិទ្ធិរំលោភបំពានលើរាងកាយកិត្តិយសឬទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ប្រជារាស្ត្រដោយគ្មានសិទ្ធិស្របច្បាប់ឡើយ។

ប្រសិនបើការរំលោភបំពានកើតឡើងលើកិត្តិយសដែលគ្មានទោសសងសឹក (ក្វាសាស)

ផ្នែកប្រសិនបើការរំលោភបំពានកើតឡើងលើកិត្តិយសដែលគ្មានទោសសងសឹកដូចគ្នាដូចជាការចោទប្រកាន់បរិហារកេរ្តិ៍ (ក័ហ្សាហ្វ) និងការជេរប្រមាថដទៃទៀតនោះត្រូវដាក់ទណ្ឌកម្មដោយទណ្ឌកម្មច្បាប់ (ហ័ដ) ចំពោះការចោទប្រកាន់កេរ្តិ៍និងដោយទណ្ឌកម្មអប់រំ (តាក់ហ្សៀរ) ចំពោះករណីផ្សេងទៀត។ ហើយជនរងគ្រោះមានសិទ្ធិអភ័យទោសលើសិទ្ធិផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គេ។ ហើយការអភ័យទោសនិងការលើកលែងគឺជាអ្វីដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាម្ចាស់និងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់បានលើកទឹកចិត្តយ៉ាងខ្លាំងដរាបណាការលើកលែងនោះមិនបង្កឱ្យមានការបន្តរំលោភបំពាននិងការកើនឡើងនៃអំពើទុច្ចរិតនៅក្នុងសង្គម។

ជំពូក៖ ស្តីពីទំនាក់ទំនងនរកនិងសិទ្ធិរបស់ប្តីប្រពន្ធ

ផ្នែកហើយក្នុងចំណោមសិទ្ធិនានាគឺ៖ ទំនាក់ទំនងនរក។ កាតព្វកិច្ចគឺត្រូវកាត់សេចក្តីរវាងប្តីប្រពន្ធស្របតាមអ្វីដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានបង្គាប់គឺ៖ ការរួមរស់ជាមួយគ្នាដោយប្រពៃឬការលែងលះគ្នាដោយសប្បុរសធម៌។ ហើយកាតព្វកិច្ចលើភរិយាគឺត្រូវស្តាប់បង្គាប់ស្វាមីរបស់ខ្លួនដរាបណាគាត់មិនបានបង្គាប់ឱ្យនាងប្រព្រឹត្តអំពើបាប។ ហើយស្វាមីមានកាតព្វកិច្ចផ្គត់ផ្គង់អាហារសម្លៀកបំពាក់និងទីជម្រកសមរម្យដល់ភរិយាព្រមទាំងរួមដំណេកជាមួយនាងដោយយុត្តិធម៌។ ប្រសិនបើស្វាមីបានស្បថថាមិនរួមដំណេកជាមួយភរិយាលើសពីបួនខែ (អ៊ីឡា) នោះត្រូវទុកពេលឱ្យគាត់ត្រឹមតែបួនខែប៉ុណ្ណោះប្រសិនបើគាត់វិលមករួមរស់វិញនោះអល់ឡោះជាម្ចាស់មហាអភ័យទោសមហាអាណិតស្រឡាញ់ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់បដិសេធនោះចៅក្រមត្រូវបង្គាប់ឱ្យគាត់លែងលះនាងឬចៅក្រមកាត់សេចក្តីលែងលះជំនួស...

...មានអ្នកដែលយល់ថា៖ ការលែងលះ (ត្វឡាក) នឹងធ្លាក់ឡើងដោយស្វ័យប្រវត្តិនៅពេលផុតកំណត់បួនខែប្រសិនបើស្វាមីមិនព្រមវិលមករួមរស់វិញ។ ហើយការរួមរស់ជាមួយគ្នាដោយការបែងចែកវេននិងការរួមដំណេកគឺជាកាតព្វកិច្ចលើស្វាមី។ ប្រសិនបើបុរសម្នាក់មានភរិយាច្រើនជាងមួយគាត់ត្រូវតែបែងចែកវេនរវាងពួកគេដោយយុត្តិធម៌ដាច់ខាត។ ហើយប្រសិនបើមានការមិនចុះសម្រុងគ្នារវាងប្តីប្រពន្ធត្រូវតែតែងតាំងអ្នកសម្រុះសម្រួលពីរនាក់ម្នាក់មកពីក្រុមគ្រួសារខាងប្តីនិងម្នាក់ទៀតមកពីក្រុមគ្រួសារខាងប្រពន្ធដើម្បីស្វែងរកការផ្សះផ្សារវាងពួកគេដូចដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានមានបន្ទូលនៅក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គម្ពីរគួរអាន។