អ៊ុមមុល គូរ៉ា (ក្បួនតារាសាស្ត្រ និងប្រតិទិនឥស្លាម)
អ៊ុមមុល គូរ៉ា (ក្បួនតារាសាស្ត្រ និងប្រតិទិនឥស្លាម)
"អត្ថបទច្បាប់ឥស្លាម (ហ្វិក) បុរាណពីប្រភព Turath/OpenITI ដែលមានអត្ថបទភាសាអារ៉ាប់ពេញលេញ និងការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ ចំនួន 83 ជំពូក។"
សេចក្តីបញ្ចប់ ចំណុចទី ៤៦ គោលនយោបាយរបស់សមាគម៖ គឺការទាក់ទាញដួងចិត្តអ្នកដែលយើងចង់ទាក់ទាញ ដោយការធ្វើអំពើល្អជាការរាប់អាន។ ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ជួយសម្រាលទុក្ខមនុស្សនៅពេលពួកគេជួបគ្រោះថ្នាក់ និងស្វែងយល់ពីតម្រូវការ ឬគោលបំណងសំខាន់ៗរបស់ពួកគេ ដើម្បីជួយជ្រោមជ្រែងពួកគេឱ្យសម្រេចបាននូវគោលបំណងនោះ។ ចំណុចទី ៤៧ រូបភាពរបស់សមាគម៖ គឺភាពរាបសា និងភាពសុភាពរាបទាប។ សមាគមមិនតតាំង ឬប្រឈមមុខនឹងនរណាឡើយ ក្រៅពីការប្រើវិធីសាស្ត្រនៃការណែនាំ និងការដាស់តឿនដ៏ល្អ។ សមាគមត្រូវមានភាពទន់ភ្លន់ និងព្យាយាមអស់ពីសមត្ថភាពចំពោះអ្នកដែលប្រឆាំងនឹងគោលដៅរបស់ខ្លួន ហើយនឹងមិនងាកទៅរកការបង្ខិតបង្ខំឡើយ លើកលែងតែក្នុងករណីចាំបាច់បំផុត។ ចំណុចទី ៤៨ កម្លាំងរបស់សមាគម៖ គឺភាពស្មោះត្រង់ក្នុងចេតនា ហើយមូលដ្ឋានគ្រឹះរបស់វាគឺភាពខ្ជាប់ខ្ជួនក្នុងការអនុវត្ត។ មាគ៌ារបស់វាគឺការដោះស្រាយឧបសគ្គម្តងមួយៗ។ បន្ទាយការពាររបស់វាគឺសាសនាដ៏ត្រឹមត្រូវ (អ៊ីស្លាម) ហើយអាវុធរបស់វាគឺចំណេះដឹង និងការអប់រំ។ កងទ័ពរបស់វាគឺយុវជន និងអ្នកខ្សោយ។ មេដឹកនាំរបស់វាគឺអ្នកប្រាជ្ញ និងអ្នកដឹកនាំដែលមានគតិបណ្ឌិត។ ទង់ជ័យរបស់វាគឺគំរូដ៏ល្អ ហើយជ័យលាភីរបស់វាគឺការផ្តល់ជីវិតដល់អ្នកដែលគោរពឯកភាពអល់ឡោះ (តូហ៊ីត)។ គោលដៅរបស់វាគឺការបម្រើមនុស្សជាតិ និងអរិយធម៌។ ផ្លែផ្កាសម្រាប់សមាជិក និងអ្នកគាំទ្ររបស់វាគឺភាពរីករាយនៃបញ្ញា ការមានមោទនភាព និងការទទួលបានរង្វាន់ពីអល់ឡោះ។ (ចប់ច្បាប់)។ លោកប្រធានបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ឥឡូវនេះ យើងបានអានច្បាប់នេះចប់សព្វគ្រប់ជាលើកទីពីរហើយ ហើយក៏គ្មានបងប្អូនណាម្នាក់មានការកែតម្រូវអ្វីដែរ។ តើលោកអ្នកយល់ព្រមដែរឬទេ?» សមាជិកទាំងអស់បានឆ្លើយថា៖ «បាទ យើងយល់ព្រម»។ អ្នកប្រាជ្ញជនជាតិអេហ្ស៊ីបបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ក្នុងនាមជាតំណាងឱ្យអង្គសមាគម ខ្ញុំសូមថ្លែងអំណរគុណដល់លោកប្រធាន (ជនជាតិម៉ាកកា) ចំពោះភាពប៉ិនប្រសប់ក្នុងការដឹកនាំសមាគម។ ខ្ញុំក៏សូមកោតសរសើរដល់អ្នកត្រួតពិនិត្យជនជាតិទួរគី និងសហការីរបស់គាត់ ដែលជាអ្នកតាក់តែងច្បាប់នេះ ចំពោះគុណធម៌ និងការយល់ដឹងដ៏ជ្រាលជ្រៅរបស់ពួកគេ»។ «ខ្ញុំមើលឃើញនៅក្នុងច្បាប់នេះនូវកាំរស្មីនៃពន្លឺដែលចែងចាំងរវាងចំណុចនីមួយៗ។ ពន្លឺដែលបំភ្លឺលើបង្គោលភ្លើងសញ្ញា ហើយពន្លឺព្រះចន្ទរបស់វាគ្របដណ្តប់លើភាពងងឹត។ ពន្លឺដែលជាសញ្ញានៃការចាប់ផ្តើមថ្មី ជីវិតដ៏ប្រសើរ និងលទ្ធផលដ៏រីករាយ។ ពន្លឺដែលបំបែកភាពអសកម្ម និងដាស់ស្មារតីដែលងាប់ស្ដូកឱ្យរស់ឡើងវិញ ហើយរឿងនេះមិនមែនជារឿងលំបាកសម្រាប់អល់ឡោះឡើយ»។ អ្នកស្រាវជ្រាវជនជាតិម៉ាឌីណាបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ដោយសារខ្ញុំជាអ្នកជិតខាងរបស់ព្យាការី (ស.ល.វ) ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះកំពុងតែរីករាយនឹងអ្នកទាំងអស់គ្នា។ លោកកំពុងអង្វរករចំពោះម្ចាស់របស់លោក (អល់ឡោះ) ឱ្យជួយសម្រួលដល់គម្រោងការរបស់លោកអ្នកក្នុងការបម្រើសាសនា និងប្រជាជាតិរបស់លោក ដែលជាការបម្រើមួយដែលនឹងធ្វើឱ្យលោកអ្នកក្លាយជាអ្នកដែលដើរតាមគន្លងអ្នកចម្បាំង និងអ្នកស្មោះត្រង់ពីជំនាន់មុនៗ»។ លោកប្រធានបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ដោយសារបានសម្រេចថា ការបង្កើតសមាគមអចិន្ត្រៃយ៍នឹងចាប់ផ្តើមនៅទីក្រុង ប៉ូរសៃដ៍ (Port Said) ឬទីក្រុងគុយវ៉ែត ដោយមិនទាន់បើកចំហនៅឡើយ។ ខ្ញុំយល់ថា យើងគួរតែប្រគល់ភារកិច្ចនេះជូនដល់អ្នកប្រាជ្ញអេហ្ស៊ីប និងលោក សៃយីដ អាល់-ហ្វូរ៉ាទី។ បន្ទាប់ពីប្រាំមួយខែទៀត ពួកគេនឹងជួបគ្នានៅប្រទេសអេហ្ស៊ីប ហើយបន្ទាប់ពីបានរៀបចំអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងរួចរាល់ ពួកគេនឹងចាប់ផ្តើមបោះពុម្ពកំណត់ហេតុនេះរួមជាមួយច្បាប់សមាគម។ បន្ទាប់មក ពួកគេនឹងយកចិត្តទុកដាក់បកប្រែវាទៅជាភាសាឥស្លាមសំខាន់ៗផ្សេងទៀត ដូចជាភាសាទួរគី ភាសាពែរ្ស និងភាសាអ៊ូឌូ ដើម្បីបោះពុម្ព និងផ្សព្វផ្សាយជាការរំលឹក និងជាដំណឹងល្អដល់អ្នកជំនឿ»។ «បន្ទាប់ពីពួកគេបានស្វែងយល់ពីមតិយោបល់របស់អ្នកដែលមានឆន្ទៈខ្ពស់ ពួកគេនឹងចាប់ផ្តើមដំណើរការបង្កើតសមាគមដោយមានការពិចារណា និងភាពអត់ធ្មត់តាមបែបគតិបណ្ឌិត។ ប្រហែលជាពេលវេលាមិនអំណោយផល ដូច្នេះពួកគេប្រហែលជាត្រូវរង់ចាំឱកាស ទោះបីជាត្រូវពន្យារពេលរហូតដល់ការជួបជុំលើកទីពីររបស់យើងក៏ដោយ។ បងប្អូនរបស់យើង លោក សៃយីដ អាល់-ហ្វូរ៉ាទី សន្យាថានឹងមិនដាច់ការទាក់ទងតាមរយៈសំបុត្រ និងផ្តល់ដំណឹងដល់យើងអំពីដំណើរការនេះឡើយ។ យើងសង្ឃឹមថា ដោយសារការជួយជ្រោមជ្រែងពីអល់ឡោះ នៅក្នុងការជួបជុំលើកទីពីររបស់យើងក្នុងរយៈពេលបីឆ្នាំទៀត យើងនឹងឃើញសមាគមអចិន្ត្រៃយ៍ត្រូវបានបង្កើតឡើងយ៉ាងល្អប្រសើរ»។ លោកប្រធានបានបន្តទៀតថា៖ «ខ្ញុំសង្ឃឹមថា សមាគមអចិន្ត្រៃយ៍នឹងទទួលពួកយើងជាសមាជិកកិត្តិយស ដើម្បីឱ្យយើងអាចបម្រើគោលដៅដ៏ថ្លៃថ្លារបស់ខ្លួនដែលទាក់ទងនឹងការលើកកម្ពស់សាសនា បងប្អូន និងខ្លួនយើង។ តាមរយៈនេះ យើងនឹងទទួលបានរង្វាន់របស់អ្នកធ្វើអំពើល្អ និងកិត្តិយសដ៏ធំធេងដែលយើង និងកូនចៅជំនាន់ក្រោយរបស់យើងនឹងមានមោទនភាពរហូតដល់ថ្ងៃជំនុំជម្រះ»។ លោកបានមានប្រសាសន៍បន្ថែមថា៖ «ប្រសិនបើសមាគមរបស់យើងជ្រើសរើសយកប្រទេសអេហ្ស៊ីប ដែលជាផ្ទះនៃចំណេះដឹង និងសេរីភាព ជាទីស្នាក់ការបណ្តោះអាសន្ន នោះយើងមានក្តីសង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំថា ឯកឧត្តម (អាប់បាស ទី២) នឹងក្លាយជាអ្នកគាំទ្រដល់អ្នកដែលលើកកម្ពស់សាសនា និងជាអ្នកការពារកិត្តិយសរបស់សមាគម។ នេះមិនមែនជារឿងចម្លែកទេ ព្រោះលោកគឺជាអ្នកដឹកនាំវ័យក្មេងដ៏ល្អម្នាក់ ដែលធំធាត់ឡើងដោយមានភាពស្មោះត្រង់ចំពោះសាសនា និងមោទនភាពបែបអារ៉ាប់...»។ លោក សៃយីដ អាល់-ហ្វូរ៉ាទី បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់អង្គសមាគមថា៖ «ឱលោកអ្នកទាំងឡាយ! មិនមែនជារឿងចម្លែកទេដែលខ្ញុំជាអ្នកដែលរីករាយជាងគេចំពោះលទ្ធផលនៃការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ខ្ញុំ។ នេះគឺជាជំហានដ៏ធំមួយក្នុងមាគ៌ានេះ។ ខ្ញុំមានសុទិដ្ឋិនិយមថា អល់ឡោះនឹងជួយសម្រួលដល់ការចាប់ផ្តើមនេះ ឱ្យទៅដល់ទីបញ្ចប់ដោយជោគជ័យ។ គ្មានអ្វីដែលលំបាកសម្រាប់អល់ឡោះឡើយ ហើយការតាំងចិត្តដ៏មុតមាំពិតជាអាចដោះស្រាយរាល់បញ្ហាធំៗបាន»។ «ឱលោកអ្នកទាំងឡាយ! ខ្ញុំនឹងផ្ញើសារជូនលោកអ្នកអំពីអ្វីៗដែលបានសម្រេច។ ខ្ញុំនៅតែត្រូវការមតិយោបល់ពីលោកអ្នក ទោះបីជាស្ថិតនៅឆ្ងាយពីគ្នាក៏ដោយ ហើយសូមលោកអ្នកជួយបួងសួងឱ្យខ្ញុំទទួលបានជោគជ័យ។ ថ្ងៃនេះមិនមែនជាថ្ងៃបញ្ចប់នៃសមាគមរបស់យើងទេ ប៉ុន្តែយើងត្រូវជួបជុំគ្នាម្តងទៀតនៅថ្ងៃទីបួននៃថ្ងៃតាសរីក (Tashreeq) ដែលនឹងក្លាយជាការជួបជុំលាគ្នា។ នៅថ្ងៃនោះ លោកប្រធាននឹងបង្ហាញជូនលោកអ្នកនូវវិធានការ និងដំណឹងល្អមួយចំនួនដែលត្រូវរក្សាទុកជាការសម្ងាត់...»។ លោក សៃយីដ អាល់-ហ្វូរ៉ាទី បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំសូមជម្រាបជូនលោកអ្នកថា កាលពីម្សិលមិញខ្ញុំបានទទួលសំបុត្រពីបងប្អូនរបស់យើង អ្នកប្រាជ្ញជនជាតិបេរូត (Beirut) ដែលមិនអាចមកចូលរួមជាមួយសមាគមបានដូចដែលបានជម្រាបជូនពីមុន។ លោកសូមផ្ញើការសួរសុខទុក្ខដល់លោកអ្នកទាំងអស់គ្នា និងបួងសួងឱ្យសមាគមទទួលបានជោគជ័យ ហើយលោកបានស្នើឱ្យខ្ញុំអានកំណាព្យមួយដែលលោកបានសរសេរទៅកាន់ប្រជាជនមូស្លីម»។ លោកប្រធានបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «សូមឱ្យសេចក្តីសុខមានដល់លោក» ហើយបានបញ្ជាឱ្យអានកំណាព្យនោះ។ ខ្លឹមសារខ្លះនៃកំណាព្យនោះមានដូចជា៖ «ឱអ្នកដែលវង្វេងផ្លូវអើយ! ចូរផ្លាស់ប្តូរអ្វីដែលនៅក្នុងខ្លួនអ្នកចុះ ទើបអល់ឡោះផ្លាស់ប្តូរនូវពរជ័យដ៏បរិបូរណ៍មកឱ្យអ្នកវិញ»។ «អល់ឡោះមិនបំផ្លាញភូមិស្រុកណាដែលប្រព្រឹត្តខុសឆ្គងឡើយ ប្រសិនបើប្រជាជនក្នុងភូមិនោះជាអ្នកកែតម្រូវកិច្ចការរបស់ពួកគេ»។ «ការបោះបង់ចោលការដាស់តឿនឱ្យធ្វើអំពើល្អ បានធ្វើឱ្យអ្នកជួបប្រទះនឹងគ្រោះថ្នាក់...»។ «ឱប្រជាជាតិរបស់យើងអើយ! ចូរធ្វើឱ្យការគោរពឯកភាពអល់ឡោះ (តូហ៊ីត) របស់អ្នកឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ដោយមិនមានការដាក់ភាគី (ស៊ិរិក) ដល់អល់ឡោះឡើយ»។ «ចូរជម្រះច្បាប់សាសនាចេញពីអ្វីដែលមិនមែនជាសាសនា ហើយត្រឡប់ទៅរកសាសនារបស់បុព្វបុរសដ៏ស្មោះត្រង់របស់យើងវិញ»។ «ចូរប្រកាន់ខ្ជាប់នូវខគម្ពីរដ៏ច្បាស់លាស់ និងស៊ូណាន់ន់របស់ព្យាការីដែលបាននាំមកនូវពាក្យពេចន៍ដ៏ល្អបំផុត»។ «ចូរទុកចោលនូវការច្នៃប្រឌិតថ្មីៗក្នុងសាសនា ទោះបីវាហាក់ដូចជាល្អក៏ដោយ ហើយកុំឱ្យការបកស្រាយខុសឆ្គងមកបោកបញ្ឆោតអ្នកឡើយ»។ «សេចក្តីសប្បុរសនៃសាសនា គឺស្ថិតនៅក្នុងគំនិត និងការអនុវត្ត ដែលប្រសើរជាងការបង្ខិតបង្ខំ និងភាពលំបាកវេទនា»។ «សេចក្តីសប្បុរសនៃសាសនា គឺមកពីអល់ឡោះជាម្ចាស់របស់អ្នក...»។ «ចូររក្សាសាសនាដ៏ភ្លឺស្វាង និងសប្បុរសដែលបាននាំមកនូវផលប្រយោជន៍គ្រប់យ៉ាងដល់អ្នក»។ «គុណធម៌របស់វាមានភាពស្រស់ស្អាតលើសពីទស្សនវិជ្ជាណាមួយ ដែលមូលដ្ឋានរបស់វាគឺគតិបណ្ឌិតដែលនាំទៅរកភាពថ្លៃថ្នូរ»។ «នេះគឺជាមធ្យោបាយរបស់អ្នក គ្មានអ្វីក្រៅពីនេះឡើយ។ ដូច្នេះ ចូរខិតខំដើម្បីការងើបឡើងវិញរបស់អ្នក ឱប្រជាជាតិដ៏ប្រសើរអើយ!»។ «ក្រៅពីសហគមន៍នៃតូហ៊ីត (ការគោរពឯកភាពអល់ឡោះ) អ្នកនឹងមិនរកឃើញអ្នកណាដែលប្រមូលផ្តុំអ្នកបានឡើយ...»។ «នយោបាយសាសនា គឺជាអ្វីដែលល្អបំផុតសម្រាប់ដឹកនាំមនុស្សគ្រប់ជាតិសាសន៍ ទាំងអារ៉ាប់ និងមិនមែនអារ៉ាប់»។ «នៅក្នុងនោះមានជីវិត និងការរក្សាទង់ជ័យរបស់អ្នក...»។ ឧបសម្ព័ន្ធ សមាគមបានសម្រេចនៅក្នុងការជួបជុំលាគ្នាដែលធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទីបួននៃថ្ងៃបុណ្យ (Eid) នូវចំណុចមួយចំនួន...
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
قضية
មានកិច្ចការមួយចំនួនដែលគួរតែរក្សាទុកជាសម្ងាត់ និងមិនគួរផ្សព្វផ្សាយ។ ប៉ុន្តែសមាគមយល់ឃើញថា មានតែចំណុចខាងក្រោមនេះប៉ុណ្ណោះដែលគួរតែត្រូវបានកត់ត្រាទុកក្នុងកំណត់ហេតុនេះ៖ សេចក្តីសម្រេចលេខ (៦) សមាគម បន្ទាប់ពីបានធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវយ៉ាងល្អិតល្អន់ និងពិចារណាឱ្យបានស៊ីជម្រៅអំពីស្ថានភាព និងលក្ខណៈសម្បត្តិរបស់ប្រជាជាតិមូស្លីមទាំងអស់ដែលមានស្រាប់ ក៏ដូចជាលក្ខណៈពិសេសនៃទីតាំងភូមិសាស្ត្ររបស់ពួកគេ កាលៈទេសៈដែលជុំវិញខ្លួនពួកគេ និងការត្រៀមលក្ខណៈរបស់ពួកគេ បានរកឃើញថា៖ ឧបទ្វីបអារ៉ាប់ និងប្រជាជននៅទីនោះ បើពិនិត្យតាមទស្សនៈនយោបាយសាសនា គឺមានលក្ខណៈពិសេស និងគុណសម្បត្តិជាច្រើនដែលមិនមាននៅក្នុងប្រជាជាតិដទៃ។ ផ្អែកលើមូលដ្ឋាននេះ សមាគមយល់ឃើញថា ការថែរក្សាជីវិតសាសនា គឺជាកាតព្វកិច្ចចាំបាច់សម្រាប់ពួកគេ ដែលគ្មានអ្នកណាម្នាក់អាចមកជំនួសតួនាទីរបស់ពួកគេបានឡើយ ហើយការរំពឹងទុកឱ្យអ្នកដទៃមកធ្វើជំនួសនោះ គឺជាការឥតប្រយោជន៍ទាំងស្រុង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រជាជាតិដទៃទៀតក៏មានលក្ខណៈពិសេស និងគុណសម្បត្តិដែលធ្វើឱ្យពួកគេម្នាក់ៗមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងមុខងារមួយចំនួននៃសហគមន៍ឥស្លាម ( الجامعة الإسلامية) ផងដែរ។ ឧទាហរណ៍៖ ការទទួលខុសត្រូវក្នុងការថែរក្សាជីវិតនយោបាយ ជាពិសេសផ្នែកកិច្ចការបរទេស គឺជាកាតព្វកិច្ចរបស់ជនជាតិទួរគីអូតូម៉ង់។ ការត្រួតពិនិត្យថែរក្សាជីវិតសង្គមស៊ីវិល និងការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធ គឺស័ក្តិសមនឹងប្រគល់ជូនជនជាតិអេហ្ស៊ីប។ ការបំពេញភារកិច្ចផ្នែកយោធា គឺស័ក្តិសមសម្រាប់ជនជាតិអាហ្វហ្គានីស្ថាន តួកគីស្ថាន ខាហ្សារ (Khazar) កូកាស (Caucasus) យ៉ាម៉ាន (Yemen) ម៉ារ៉ុក និងបណ្តាប្រទេសនៅអាហ្វ្រិកខាងជើង។ ចំណែកឯការគ្រប់គ្រងថែរក្សាជីវិតផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ និងសេដ្ឋកិច្ច គឺអ្នកដែលស័ក្តិសមបំផុតក្នុងការទទួលខុសត្រូវគឺ ប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់ អាស៊ីកណ្តាល ឥណ្ឌា និងតំបន់ជុំវិញនោះ។ ដោយសារសមាគមមិនបានយកចិត្តទុកដាក់លើអ្វីក្រៅពីកិច្ចការនៃការងើបឡើងវិញនៃសាសនា (នហ៍ដោះ) នោះ សមាគមយល់ឃើញថា វាជាការចាំបាច់ក្នុងការភ្ជាប់ក្តីសង្ឃឹមរបស់ខ្លួនទៅនឹងឧបទ្វីបអារ៉ាប់ តំបន់ជុំវិញ ប្រជាជននៅទីនោះ និងអ្នកដែលដើរតាមគន្លងរបស់ពួកគេ។ ហើយសមាគមចង់បង្ហាញឱ្យប្រជាជាតិទាំងមូលបានឃើញថា តើអ្វីខ្លះជាលក្ខណៈពិសេសរបស់ឧបទ្វីបអារ៉ាប់ ប្រជាជននៅទីនោះ និងជនជាតិអារ៉ាប់ជាទូទៅ។ នេះគឺដើម្បីលុបបំបាត់ការរើសអើងផ្នែកនយោបាយ ឬជាតិសាសន៍ និងដើម្បីបញ្ជាក់ពីមូលហេតុដែលសមាគមមានទំនោរទៅរកជនជាតិអារ៉ាប់ ដោយយើងសូមបញ្ជាក់ដូចតទៅ៖ ១. ឧបទ្វីបអារ៉ាប់ គឺជាប្រភពនៃពន្លឺឥស្លាម។ ២. ឧបទ្វីបអារ៉ាប់ មានកាអ់បះ (Kaaba) ដ៏មហិមា។ ៣. ឧបទ្វីបអារ៉ាប់ មានវិហាររបស់ព្យាការី (Masjid Nabawi) និងមានរ៉ោដោះ (Rawdah) ដ៏បរិសុទ្ធ។ ៤. ឧបទ្វីបអារ៉ាប់ គឺជាទីតាំងដែលស័ក្តិសមបំផុតក្នុងការក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃនយោបាយសាសនា ដោយសារវាស្ថិតនៅចំកណ្តាលរវាងអាស៊ីខាងកើតឆ្ងាយ និងអាហ្វ្រិកខាងលិចឆ្ងាយ។ ៥. ឧបទ្វីបអារ៉ាប់ គឺជាតំបន់ដែលមានសុវត្ថិភាពបំផុតពីការលាយឡំនៃជាតិសាសន៍ សាសនា និងមហ្សហ៍ប (និកាយ) ផ្សេងៗ។ ៦. ឧបទ្វីបអារ៉ាប់ គឺជាតំបន់ដែលនៅឆ្ងាយបំផុតពីការរស់នៅជិតស្និទ្ធជាមួយជនបរទេស។ ៧. ឧបទ្វីបអារ៉ាប់ គឺជាទឹកដីដ៏ល្អបំផុតក្នុងការក្លាយជាទីលំនៅរបស់សេរីជន ដោយសារវាស្ថិតនៅឆ្ងាយពីអ្នកដែលមានចិត្តលោភលន់ និងអ្នកប្រជែងដណ្តើម ដោយសារតែភាពក្រីក្រតាមធម្មជាតិនៃដីនេះ។ ៨. ជនជាតិអារ៉ាប់នៅឧបទ្វីប គឺជាអ្នកបង្កើតសហគមន៍ឥស្លាម ព្រោះសាសនាបានលេចត្រដែតឡើងក្នុងចំណោមពួកគេ។ ៩. ជនជាតិអារ៉ាប់នៅឧបទ្វីប មានការប្រតិបត្តិសាសនាយ៉ាងរឹងមាំ ព្រោះវាសមស្របនឹងធម្មជាតិដើមរបស់ពួកគេជាងអ្នកដទៃ។ ១០. ជនជាតិអារ៉ាប់នៅឧបទ្វីប គឺជាអ្នកដែលយល់ដឹងច្បាស់បំផុតអំពីច្បាប់សាសនា ព្រោះពួកគេជាអ្នកដែលស្ថិតនៅក្នុងសាសនានេះយូរជាងគេ ហើយមានហាឌីសជាច្រើនបានបញ្ជាក់ពីភាពរឹងមាំនៃជំនឿរបស់ពួកគេ។ ១១. ជនជាតិអារ៉ាប់នៅឧបទ្វីប គឺជាអ្នកដែលខ្នះខ្នែងបំផុតក្នុងការថែរក្សាសាសនា ការពារ និងមានមោទនភាពចំពោះវា ជាពិសេសនៅពេលដែលមរតកនៃព្យាការីនៅតែបន្តមានវត្តមានក្នុងចំណោមពួកគេនៅតំបន់ហ៊ីចាហ្ស៍ យេមែន អូម៉ង់ ហាត់រ៉ាម៉ូត អ៊ីរ៉ាក់ និងអាហ្វ្រិក។ ១២. ជនជាតិអារ៉ាប់នៅឧបទ្វីប សាសនានៅតែមានភាពបរិសុទ្ធ (ហានីហ្វ) និងតាមបែបសាលហ្វ (បុព្វបុរស) ដោយជៀសឆ្ងាយពីភាពតឹងរ៉ឹងហួសហេតុ និងភាពច្របូកច្របល់។ ១៣. ជនជាតិអារ៉ាប់នៅឧបទ្វីប គឺជាអ្នកដែលមានស្មារតីសាមគ្គីភាព (អះស្ប៊ីយ៉ះ) រឹងមាំបំផុត និងមានភាពថ្លៃថ្នូរខ្ពស់បំផុត ដោយសារតែពួកគេមានលក្ខណៈនៃជនជាតិពនេចរ (បេដូវី)។ ១៤. មេដឹកនាំរបស់ជនជាតិអារ៉ាប់នៅឧបទ្វីប គឺជាអ្នកដែលប្រមូលផ្តុំដោយកិត្តិយសទាំងពីខាងឪពុក ម្តាយ និងភរិយា ដូច្នេះហើយទើបភាពថ្លៃថ្នូររបស់ពួកគេមិនត្រូវបានបាត់បង់។ ១៥. ជនជាតិអារ៉ាប់នៅឧបទ្វីប គឺជាប្រជាជាតិដែលមានអារ្យធម៌ចំណាស់ និងមានវប្បធម៌ខ្ពង់ខ្ពស់ ដោយមានភស្តុតាងបញ្ជាក់គឺ៖ ភាពសម្បូរបែបនៃភាសារបស់ពួកគេ និងភាពខ្ពង់ខ្ពស់នៃប្រាជ្ញា និងអក្សរសាស្ត្ររបស់ពួកគេ។ ១៦. ជនជាតិអារ៉ាប់នៅឧបទ្វីប គឺជាអ្នកដែលអត់ធ្មត់បំផុតចំពោះភាពលំបាកនៃការរស់នៅដើម្បីសម្រេចគោលដៅរបស់ពួកគេ និងជាអ្នកដែលសកម្មបំផុតក្នុងការធ្វើដំណើរ និងស្វែងយល់ពិភពលោក ដោយសារពួកគេនៅឆ្ងាយពីភាពហ៊ឺហាដែលធ្វើឱ្យមនុស្សធ្លាក់ខ្លួន។ ១៧. ជនជាតិអារ៉ាប់នៅឧបទ្វីប គឺជាអ្នកដែលរក្សាអត្តសញ្ញាណ និងទំនៀមទម្លាប់របស់ខ្លួនបានល្អបំផុត ពួកគេអាចរស់នៅលាយឡំជាមួយអ្នកដទៃ ប៉ុន្តែមិនបាត់បង់អត្តសញ្ញាណខ្លួនឯងឡើយ។ ១៨. ជនជាតិអារ៉ាប់នៅឧបទ្វីប គឺជាប្រជាជាតិដែលស្រេកឃ្លានសេរីភាព និងឯករាជ្យភាពបំផុត ហើយមិនព្រមឱនក្បាលចំពោះភាពអយុត្តិធម៌ឡើយ។ ១៩. ជនជាតិអារ៉ាប់ជាទូទៅ៖ ភាសារបស់ពួកគេគឺជាភាសាដែលសម្បូរបែបបំផុតក្នុងចំណោមភាសាមូស្លីមទាំងអស់ ហើយត្រូវបានការពារដោយគម្ពីរគួរអានដ៏ថ្លៃថ្លា មិនឱ្យសាបសូន្យឡើយ។ ២០. ភាសាអារ៉ាប់ គឺជាភាសាសកលសម្រាប់មូស្លីមទាំងអស់ដែលមានចំនួន ៣០០ លាននាក់។ ២១. ភាសាអារ៉ាប់ គឺជាភាសាពិសេសសម្រាប់មនុស្ស ១០០ លាននាក់ទាំងមូស្លីម និងមិនមែនមូស្លីម។ ២២. ជនជាតិអារ៉ាប់ គឺជាប្រជាជាតិដែលអនុវត្តគោលការណ៍សមភាពសិទ្ធិ និងការជិតស្និទ្ធនៃឋានៈក្នុងសង្គមបានយូរជាងគេ។ ២៣. ជនជាតិអារ៉ាប់ គឺជាប្រជាជាតិដែលមានឫសគល់ជ្រៅជ្រះបំផុតក្នុងគោលការណ៍ពិគ្រោះយោបល់ (ស៊ូរ៉ាត់) ក្នុងកិច្ចការទូទៅ។ ២៤. ជនជាតិអារ៉ាប់ គឺជាប្រជាជាតិដែលយល់ដឹងច្បាស់បំផុតអំពីគោលការណ៍នៃការរស់នៅបែបសហគមន៍។ ២៥. ជនជាតិអារ៉ាប់ គឺជាប្រជាជាតិដែលគោរពពាក្យសន្យាដោយភាពថ្លៃថ្នូរ គោរពសិទ្ធិមនុស្សដោយក្តីមេត្តា គោរពអ្នកជិតខាងដោយភាពក្លាហាន និងផ្តល់សេចក្តីល្អដោយភាពថ្លៃថ្នូរ។ ២៦. ជនជាតិអារ៉ាប់ គឺជាប្រជាជាតិដែលស័ក្តិសមបំផុតក្នុងការក្លាយជាយោងផ្នែកសាសនា និងជាគំរូសម្រាប់មូស្លីមដទៃទៀត ដោយសារប្រជាជាតិដទៃបានដើរតាមការណែនាំរបស់ពួកគេតាំងពីដើមមក ដូច្នេះពួកគេនឹងមិនប្រកែកក្នុងការបន្តដើរតាមពួកគេរហូតដល់ទីបញ្ចប់ឡើយ។ ទាំងនេះគឺជាមូលហេតុដែលធ្វើឱ្យសមាគម "អ៊ុំមុលគួរ៉ា" (Umm អាល់-Qura) ចាត់ទុកជនជាតិអារ៉ាប់ថាជាមធ្យោបាយតែមួយគត់ក្នុងការបង្រួបបង្រួមពាក្យសម្តីផ្នែកសាសនា និងសូម្បីតែពាក្យសម្តីរបស់បូព៌ាប្រទេស។ សមាគមសូមអង្វរករចំពោះអល់ឡោះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ សូមឱ្យទ្រង់ប្រទានពរជ័យដល់ស្តេច និងមេដឹកនាំមូស្លីមទាំងឡាយ ឱ្យមានភាពរឹងមាំក្នុងសាសនា មានការសម្រេចចិត្តដាច់ខាត និងមានឆន្ទៈមុតមាំ ដើម្បីឱ្យពួកគេអាចរក្សាកិត្តិយស និងអំណាចរបស់ពួកគេរហូតដល់ថ្ងៃដែលអល់ឡោះនឹងបន្តមរតកផែនដី និងអ្វីៗទាំងអស់ដែលនៅលើវា។ សូមឱ្យទ្រង់ការពារពួកគេពីការរើសអើងដ៏អាក្រក់ផ្នែកនយោបាយ និងជាតិសាសន៍ ពីភាពក្រអឺតក្រទម និងការអួតអាង ពីភាពកំសាក និងការបែកបាក់ និងពីការដើរតាមការញុះញង់របស់ជនបរទេសដែលជាសត្រូវ។ បើមិនដូច្នោះទេ គ្រោះថ្នាក់ដែលនៅជិតបង្កើយនឹងមកដល់ពួកគេ ហើយពួកគេនឹងត្រូវចាប់យកដោយសត្វត្មាតដែលកំពុងហោះហើរលើមេឃរបស់ពួកគេ។ អល់ឡោះគឺជាអ្នកផ្តល់ជោគជ័យ ហើយរាល់កិច្ចការទាំងអស់នឹងវិលត្រឡប់ទៅរកទ្រង់វិញ។ ដូច្នេះ កិច្ចប្រជុំត្រូវបានបញ្ចប់ ការពិភាក្សាត្រូវបានបិទបញ្ចប់ ហើយសមាជិកបានបែកគ្នាដោយមានការសន្យាថានឹងជួបគ្នាជាថ្មី។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
قرار عدد
ឧបសម្ព័ន្ធ លោក សៃយីដ អាល់ហ្វូរ៉ាទី បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ប្រហែលពីរខែបន្ទាប់ពីការបែកខ្ញែកគ្នានៃសមាគម ខ្ញុំបានទទួលសំបុត្រមួយច្បាប់ពីមិត្តសម្លាញ់ជនជាតិឥណ្ឌា ដែលក្នុងនោះគាត់បានរៀបរាប់ថា បន្ទាប់ពីគាត់បានចាកចេញពីទីក្រុងម៉ាកកាស់ដ៏ឧត្តុង្គឧត្តម គាត់បានជួបជាមួយអាមៀរ (មេដឹកនាំ) ដ៏ថ្លៃថ្នូ និងមានចំណេះដឹងខ្ពង់ខ្ពស់ម្នាក់ ដែលជាឥស្សរជនដ៏សំខាន់មួយរូបក្នុងចំណោមអភិជន និងអ្នកនយោបាយនៃប្រជាជាតិឥស្លាម។ គាត់បានសាកសួរពីទស្សនៈរបស់អាមៀររូបនោះ អំពីការងើបឡើងវិញនៃឥស្លាម បន្ទាប់ពីការសន្ទនាដ៏វែងអន្លាយរវាងពួកគេ ដែលតាមរយៈនោះគាត់បានដឹងពីភាពខ្ពង់ខ្ពស់នៃគំនិត និងភាពក្លៀវក្លានៃចិត្តរបស់អាមៀរ។ គាត់បានជម្រាបជូនអាមៀរអំពីកំណត់ត្រានៃសមាគម «អ៊ុំមុលគួរ៉ា» (Umm អាល់-Qura) និងខ្លឹមសារមួយចំនួននៃកិច្ចពិភាក្សា និងសេចក្តីសម្រេចរបស់សមាគមនោះ។ អាមៀរបានបង្ហាញពីសេចក្តីរីករាយចំពោះដំណឹងនេះ និងមានបំណងប្រាថ្នាយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការអានកំណត់ត្រាដែលបានរៀបរាប់នោះ។ ពេលនោះ គាត់ក៏បានសន្យាថានឹងឱ្យអាមៀរខ្ចីច្បាប់ចម្លងនៃកំណត់ត្រានោះ ហើយក៏បានផ្ញើទៅឱ្យគាត់។ ប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយមក ពួកគេក៏បានជួបគ្នា ហើយការសន្ទនាខាងក្រោមនេះក៏បានកើតឡើង៖ អាមៀរបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំសូមអរគុណលោកមិត្តសម្លាញ់ ចំពោះកាដូដ៏មានតម្លៃនេះ។ ពិតជាមានសេចក្តីសុខណាស់ក្នុងរាត្រីដែលខ្ញុំបានចំណាយពេលអានកំណត់ត្រាដ៏មានតម្លៃទាំងនោះ ដែលខ្ញុំមិនអាចដាក់ចុះបានរហូតដល់អានចប់។ បន្ទាប់មក នៅថ្ងៃបន្តបន្ទាប់ ខ្ញុំបានពិនិត្យមើលវាដោយយកចិត្តទុកដាក់ម្តងទៀត។» មិត្តសម្លាញ់បានឆ្លើយថា៖ «តាមរយៈសម្តីរបស់លោកអាមៀរ ហាក់ដូចជាលោកពេញចិត្តនឹងរបៀបនៃការបង្កើតសមាគម និងកិច្ចពិភាក្សារបស់សមាគមនេះ។» អាមៀរបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «តើឱ្យខ្ញុំមិនកោតសរសើរយ៉ាងដូចម្តេចបាន? ខ្ញុំតែងតែប្រាថ្នាចង់ឱ្យមានសមាគមមួយដែលសមាជិករបស់ខ្លួនរួមដៃគ្នាដើម្បីគោលដៅបែបនេះ ហើយមានលក្ខណៈពិសេសដូចដែលបានបង្ហាញលើបុគ្គលនៃសមាគមនេះ ដែលពួកគេបានដោះស្រាយបញ្ហាទាំងផ្នែកនយោបាយ និងសាសនាព្រមៗគ្នា។ ខ្ញុំធ្លាប់គិតថា មិនមានអ្នកដែលមានសមត្ថភាពបែបនេះទេ! អ្វីដែលធ្វើឱ្យខ្ញុំកោតសរសើរខ្លាំងបំផុតនោះគឺ បុរសម្នាក់ដែលគេហៅថា សៃយីដ អាល់ហ្វូរ៉ាទី នេះ តើគាត់អាចរកវិធីក្នុងការជ្រើសរើសសមាជិកដ៏ថ្លៃថ្នូទាំងនេះបានយ៉ាងដូចម្តេច ក្នុងអំឡុងពេលធ្វើដំណើរដ៏ខ្លី និងការស្នាក់នៅទីក្រុងម៉ាកកាស់ត្រឹមតែប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ?» មិត្តសម្លាញ់បានឆ្លើយថា៖ «បុរសនេះប្រាកដជាមានភាពស្មោះត្រង់ក្នុងគោលបំណងរបស់គាត់ ទើបអល់ឡោះបានជួយសម្រួលដល់គាត់ ដូចដែលមានចែងក្នុងហាឌីសថា៖ នៅពេលដែលអល់ឡោះចង់ឱ្យកិច្ចការណាមួយសម្រេច ព្រះអង្គនឹងរៀបចំហេតុផលសម្រាប់កិច្ចការនោះ។ ប្រហែលជាវាជាកំណត់របស់វាសនាដែលដល់ពេលត្រូវកើតឡើងហើយ។» អាមៀរបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិតមែនហើយ វាសនាតែងតែមានសញ្ញា ហើយវាជាដំណឹងដ៏ល្អបំផុត។» មិត្តសម្លាញ់បានឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំចង់រៀនសូត្រពីលោកអាមៀរ អំពីចំណុចដែលលោកកោតសរសើរចំពោះសមាគមនេះ និងកិច្ចពិភាក្សារបស់ពួកគេ ដើម្បីឱ្យខ្ញុំអាចកែតម្រូវគំនិតរបស់ខ្ញុំលើការរិះគន់មួយចំនួនដែលកំពុងកើតមានក្នុងគំនិតដ៏តូចតាចរបស់ខ្ញុំ។ ប្រសិនបើលោកអនុញ្ញាត ខ្ញុំនឹងលើកឡើងម្តងមួយចំណុច។» អាមៀរបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរនិយាយមកចុះ ប្រហែលជាខ្ញុំអាចយល់ឃើញនូវអ្វីដែលខ្ញុំមិនបានចាប់អារម្មណ៍។» មិត្តសម្លាញ់បានឆ្លើយថា៖ «ហាក់ដូចជាសមាជិកសមាគមមិនមានអ្នកនយោបាយដែលមានបទពិសោធន៍ខ្លាំងខ្លះចូលរួម។ ប្រសិនបើមាន ពួកគេប្រហែលជាអាចធ្វើឱ្យសេចក្តីសម្រេចកាន់តែមានភាពរឹងមាំជាងនេះ។» អាមៀរបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំមិនគិតថា ក្នុងចំណោមមេដឹកនាំ និងរដ្ឋមន្ត្រីមូស្លីមសម័យបច្ចុប្បន្ន មានអ្នកណាដែលមានសមត្ថភាពនយោបាយខ្ពស់ជាងសមាជិកមួយចំនួននៃសមាគមនេះឡើយ ដែលទស្សនៈរបស់ពួកគេបង្ហាញពីចំណេះដឹងទូលំទូលាយ គំនិតខ្ពង់ខ្ពស់ និងការមើលឃើញវែងឆ្ងាយ ព្រមទាំងការយកចិត្តទុកដាក់លើនយោបាយសាសនា ស្ថានភាពវិទ្យាសាស្ត្រ និងការពិនិត្យលើសីលធម៌។» មិត្តសម្លាញ់បានឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំយល់ថា សមាគមបានផ្តល់អាទិភាពទីមួយដល់ការពិភាក្សាផ្នែកនយោបាយសាសនា ហើយពួកគេបានធ្វើត្រឹមត្រូវហើយ ប៉ុន្តែគោលនយោបាយរដ្ឋបាលក៏គួរតែទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ដែរ ដែលវាត្រូវបានទុកចោលដោយគ្មានការរៀបចំគ្រប់គ្រាន់។» អាមៀរបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «គ្មានការសង្ស័យទេថា គោលនយោបាយរដ្ឋបាលក៏សំខាន់ដែរ ហើយសមាគមក៏បានចាប់ផ្តើមជាមួយវាដែរ ប៉ុន្តែពួកគេយល់ថាវិធីសាស្ត្រដ៏ល្អបំផុតដើម្បីសម្រេចគោលដៅ គឺការកម្ចាត់មូលហេតុនៃភាពទន់ខ្សោយ។ ការពិភាក្សារបស់ពួកគេបានរកឃើញថា មូលហេតុនៃភាពទន់ខ្សោយគឺការខ្វះចន្លោះផ្នែកសាសនា។ ដូច្នេះហើយ ទើបពួកគេបង្វែរការយកចិត្តទុកដាក់ទៅលើមូលហេតុនោះ ដើម្បីឱ្យនៅពេលដែលមូលហេតុត្រូវបានដោះស្រាយ ផលវិបាកក៏នឹងរលាយបាត់ទៅ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សៃយីដ អាល់ហ្វូរ៉ាទី មិនបានទុកចោលនូវគោលការណ៍សំខាន់ៗនៃរដ្ឋបាលណាមួយឡើយ ដោយគាត់បានចង្អុលបង្ហាញវាគ្រប់គ្រាន់ដោយមិនចាំបាច់រៀបរាប់លម្អិតពេកនោះទេ។» មិត្តសម្លាញ់បានឆ្លើយថា៖ «តើមិនមែនទេឬដែលសមាជិកមួយចំនួនដូចជា អ្នកប្រាជ្ញណាចឌី និងអ្នកប្រាជ្ញតាបរីហ្ស៊ី បានរៀបរាប់វែងឆ្ងាយពេក ដែលខ្លះគ្រាន់តែនិយាយបន្តិចក៏គ្រប់គ្រាន់ហើយ? អាមៀរបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «បញ្ហា «តូហ៊ីត» (ឯកភាពអល់ឡោះ) និងការស្វែងរកការណែនាំ គឺជាសសរស្តម្ភដ៏សំខាន់ពីរនៅក្នុងសាសនា ហើយវាបានជួបប្រទះនឹងការខ្វះចន្លោះអស់រយៈពេលជាច្រើនសតវត្សរ៍មកហើយ។ ដូច្នេះ ការកែតម្រូវ និងការនាំវាត្រឡប់ទៅរកប្រភពដើមវិញ គឺជាកិច្ចការដ៏លំបាកបំផុត។ ក្នុងករណីបែបនេះ ចាំបាច់ត្រូវតែមានការពិភាក្សាឱ្យបានស៊ីជម្រៅ និងលម្អិត។ តើលោកមិនឃើញទេឬ? (អល់ឡោះមានឧទាហរណ៍ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត) របៀបដែលគម្ពីរគួរអានបានប្រើវិធីសាស្ត្ររាប់ពាន់ដើម្បីគាំទ្រដល់ការគោរពអល់ឡោះតែមួយ និងការជំរុញឱ្យដើរតាមគម្ពីរ និងព្យាការី ដោយមិនធ្វើតាមការត្រាប់តាមដោយងងឹតងងុល?» មិត្តសម្លាញ់បានឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំក៏ឃើញមានការនិយាយដដែលៗមួយចំនួននៅក្នុងកិច្ចពិភាក្សា ដែលផ្ទុយពីអ្វីដែល សៃយីដ អាល់ហ្វូរ៉ាទី បាននិយាយ។ ដូច្នេះ ខ្ញុំយល់ថាប្រសិនបើអ្នកណាម្នាក់ចាប់អារម្មណ៍ក្នុងការសង្ខេបវា វានឹងជារឿងល្អ។» អាមៀរបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំមិនយល់ស្របនឹងលោកក្នុងចំណុចនេះទេ ព្រោះប្រសិនបើលោកពិនិត្យមើលឱ្យច្បាស់ លោកនឹងមិនឃើញការនិយាយដដែលៗនោះទេ។ វាគ្រាន់តែជាទស្សនៈផ្សេងៗគ្នា ដែលចាំបាច់ត្រូវតែលើកឡើងនូវអ្វីដែលបាននិយាយពីមុនមកខ្លះ។ ម្យ៉ាងទៀត នេះគឺជាកំណត់ត្រាដែលបានកត់ត្រាទុកនូវអ្វីដែលបានកើតឡើង ដូច្នេះមិនអាចកាត់បន្ថយ ឬកែសម្រួលវាបានទេ។ ខ្ញុំយល់ថាចំណុចល្អបំផុតមួយនៃកិច្ចពិភាក្សានេះ គឺវាមានលំដាប់លំដោយ និងការវិវត្តទៅមុខ។ រាល់ប្រធានបទទាំងអស់ត្រូវបានបន្តដោយប្រធានបទដែលសំខាន់ជាងនេះ ដូច្នេះអ្នកស្តាប់ ឬអ្នកអាននឹងមិនមានអារម្មណ៍ធុញទ្រាន់ឡើយ។» មិត្តសម្លាញ់បានឆ្លើយថា៖ «តើលោកអាមៀរមានទស្សនៈយ៉ាងណាចំពោះច្បាប់ដែលបានដាក់ចេញសម្រាប់ការបង្កើតសមាគមអប់រំអ្នកជឿលើឯកភាពអល់ឡោះ? តើវាជាច្បាប់ដែលមានការរៀបចំរឹងមាំដែរឬទេ? ហើយតើវាអាចអនុវត្តបានក្នុងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន និងអនាគតដែរឬទេ?» អាមៀរបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ច្បាប់នេះគឺជាសមិទ្ធផលដ៏សំខាន់បំផុតរបស់សមាគម ហើយវាអាចអនុវត្តបាន ទោះបីជាមានការលំបាកខ្លះក៏ដោយ។» មិត្តសម្លាញ់បានឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំមិនដឹងថា តើសមាគមបានធ្វើត្រឹមត្រូវ ឬខុសក្នុងការផ្ញើក្តីសង្ឃឹមដ៏ធំបំផុតរបស់ខ្លួនក្នុងការលើកកម្ពស់សាសនាទៅលើជនជាតិអារ៉ាប់ ដោយមិនពឹងផ្អែកលើរដ្ឋអូតូម៉ង់ និងស្តេចដ៏អស្ចារ្យរបស់ពួកគេ។» អាមៀរបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «កុំភ្លេចថា គោលដៅរបស់សមាគមគឺផ្តោតតែលើការងើបឡើងវិញនៃសាសនាប៉ុណ្ណោះ។ ពួកគេសង្ឃឹមថាការរៀបចំផ្នែកនយោបាយនឹងកើតឡើងតាមក្រោយសាសនា។ ហើយគ្មានការសង្ស័យទេថា គ្មានប្រជាជាតិណាមួយដែលនឹងក្រោកឈរឡើងដើម្បីការណែនាំនៃសាសនា និងមានចិត្តស្រឡាញ់សាសនាដូចជាជនជាតិអារ៉ាប់នោះទេ។» មិត្តសម្លាញ់បានឆ្លើយថា៖ «តើមិនមែនទេឬដែលរដ្ឋដែលមានអំណាចរឹងមាំទាំងផ្នែករដ្ឋបាល យោធា និងនយោបាយ ដែលមានធនធានសម្បូរបែបទាំងថវិកា អាវុធ និងកម្លាំងមនុស្ស នឹងមានសមត្ថភាពជាងក្នុងការការពារ និងលើកកម្ពស់សាសនា ជាងជនជាតិអារ៉ាប់ដែលទន់ខ្សោយគ្រប់ផ្នែក? ហើយដោយសារប្រជាជាតិធ្លាប់បានឮងារជា «អ្នកបម្រើមហាវិហារទាំងពីរ» (ហារ៉ាម៉ៃន) និងងារជា «ខាលីហ្វា» សម្រាប់ស្តេចអូតូម៉ង់ តើពួកគេនឹងមិនងាយស្រួលក្នុងការចុះចូលតាមសាសនាចំពោះស្តេចនោះទេឬ?» អាមៀរបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ស្តេចអូតូម៉ង់ដ៏អស្ចារ្យអាចជាកម្លាំងដ៏ធំមួយក្នុងកិច្ចការនេះ ប៉ុន្តែប្រសិនបើទ្រង់ចង់ក្លាយជាអ្នកដឹកនាំតែម្នាក់ឯង វានឹងមិនអាចសម្រេចបានឡើយ ព្រោះសាសនាគឺជាផ្នែកមួយ ហើយរាជ្យគឺជារឿងមួយផ្សេងទៀត ហើយស្តេចមិនមែនជារដ្ឋនោះទេ។» មិត្តសម្លាញ់បានឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំមិនយល់ពីអត្ថន័យដែលថា សាសនាខុសពីរាជ្យ និងស្តេចមិនមែនជារដ្ឋនោះទេ។ តើលោកអាមៀរអាចជួយពន្យល់បន្ថែមបានទេ?» អាមៀរបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំចង់មានន័យថា ការគោរពចំពោះពិធីសាសនាក្នុងចំណោមស្តេចអូតូម៉ង់ភាគច្រើន គឺគ្រាន់តែជារូបភាពខាងក្រៅប៉ុណ្ណោះ។ វាមិនមែនជាគោលបំណងរបស់ពួកគេឡើយ ហើយក៏មិនមែនជាកិច្ចការរបស់ពួកគេដែរក្នុងការផ្តល់អាទិភាពដល់សាសនាលើផលប្រយោជន៍នៃរាជ្យ។ នេះហើយជាអ្វីដែលខ្ញុំចង់និយាយថា សាសនាខុសពីរាជ្យ។ ហើយសូម្បីតែក្នុងករណីដែលពួកគេចង់ផ្តល់អាទិភាពដល់សាសនាលើរាជ្យ ក៏ពួកគេមិនអាចធ្វើបានដែរ ដោយសារកាលៈទេសៈជុំវិញខ្លួនពួកគេ។ រដ្ឋរបស់ពួកគេត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយក្រុមមនុស្សដែលមានសាសនា និងនិកាយផ្សេងៗគ្នា។ ដូចគ្នានេះដែរ រចនាសម្ព័ន្ធដែលបង្កើតជារដ្ឋ ពោលគឺរដ្ឋមន្ត្រី ក៏ជាក្រុមមនុស្សដែលមានសាសនា និងជាតិសាសន៍ផ្សេងៗគ្នាដែរ។ នេះហើយជាអ្វីដែលខ្ញុំចង់និយាយថា ស្តេចមិនមែនជារដ្ឋ។ ដូច្នេះ ងារជាអ្នកបម្រើមហាវិហារទាំងពីរ ងារជាខាលីហ្វា ភាពរឹងមាំនៃរាជ្យ និងកម្លាំងដ៏ច្រើន ទាំងអស់នេះមិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ក្លាយជាទីពឹងនៃសាសនាឡើយ។ មែនហើយ ប្រសិនបើស្តេចអូតូម៉ង់ដ៏អស្ចារ្យប្រើប្រាស់កម្លាំងរបស់ពួកគេដើម្បីគាំទ្រដល់អ្នកដែលធ្វើកិច្ចការនេះ នោះពួកគេនឹងទទួលបានកុសលដ៏ធំធេង។» មិត្តសម្លាញ់បានឆ្លើយថា៖ «នៅក្នុងរាជវង្សដ៏ថ្លៃថ្នូនេះ ក៏មានស្តេចដ៏អស្ចារ្យមួយចំនួនដែលបានបម្រើដល់ការលើកកម្ពស់សាសនាយ៉ាងធំធេង ដូចជា ស្តេចមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អាល់ហ្វាតេហ៍, ស្តេចយ៉ាវូហ្ស សាលីម, ស្តេចស៊ូឡៃម៉ាន់, ស្តេចម៉ាមូដ និងស្តេចបច្ចុប្បន្ន។ ដូច្នេះ ពួកគេសមនឹងទទួលបានតំណែងខាលីហ្វាជាងអ្នកដទៃ។» អាមៀរបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំសូមឱ្យលោកកុំមើលបញ្ហានេះដោយភ្នែករបស់មនុស្សទូទៅ ប៉ុន្តែសូមមើលដោយភ្នែករបស់អ្នកប្រាជ្ញនយោបាយ។ សូមមើលទៅអតីតកាល និងអនាគតកាល ហើយបើកទំព័រប្រវត្តិសាស្ត្រដោយយកចិត្តទុកដាក់ លោកនឹងឃើញថាការគ្រប់គ្រងសាសនា និងការគ្រប់គ្រងរាជ្យមិនដែលបានរួបរួមគ្នាយ៉ាងពេញលេញក្នុងឥស្លាមឡើយ លើកលែងតែក្នុងសម័យកាលរបស់ខាលីហ្វាដ៏ត្រឹមត្រូវទាំងបួន និងសម័យ អ៊ូម៉ារ ប៊ីន អាប់ឌុលអាហ្ស៊ីហ្ស ប៉ុណ្ណោះ។ បន្ទាប់មក វាក៏បានបែកបាក់គ្នានៅសម័យ អ៊ូម៉ាយ៉ាដ និងអាបាស៊ីដ រហូតដល់តំណែងខាលីហ្វាបានបែកចេញពីរាជ្យ។ ចំណែកឯស្តេចអូតូម៉ង់ដ៏អស្ចារ្យវិញ ខ្ញុំសូមលើកឧទាហរណ៍មួយចំនួននៃសកម្មភាពរបស់ពួកគេដែលពួកគេបានធ្វើដើម្បីថែរក្សារាជ្យ ទោះបីជាវាផ្ទុយនឹងសាសនាក៏ដោយ៖ ស្តេចមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អាល់ហ្វាតេហ៍ ដែលជាស្តេចដ៏ល្អបំផុតរបស់អូតូម៉ង់ បានផ្តល់អាទិភាពដល់រាជ្យលើសាសនា។ ទ្រង់បានព្រមព្រៀងជាសម្ងាត់ជាមួយស្តេចហ្វឺឌីណាន់នៃប្រទេសអេស្ប៉ាញ និងភរិយារបស់គាត់ឈ្មោះ អ៊ីហ្សាប៊ែលឡា ដើម្បីជួយពួកគេក្នុងការដណ្តើមអំណាច និងកម្ចាត់រាជវង្ស បានី អាល់អាហ្មារ ដែលជារដ្ឋអារ៉ាប់ចុងក្រោយនៅអាន់ដាលូស។ ទ្រង់បានយល់ព្រមឱ្យមានការសម្លាប់រង្គាល និងការ
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
لاحقة