អ៊ុមដាតុល អាហ៍កាម (សសរស្តម្ភនៃច្បាប់ឥស្លាម)

ជំពូកទី ៣៖ សម្លៀកបំពាក់ដែលអ្នកស្លៀកពាក់អៀហ៍រ៉មត្រូវពាក់និងត្រូវចៀសវាង ៤៣៦ (២១៨) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអាប់ឌុលឡោះពិញឧមើរ ﵄ ថាបុរសម្នាក់បានសួររ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ ថា៖ តើអ្នកស្លៀកពាក់អៀហ៍រ៉មអាចពាក់សម្លៀកបំពាក់បែបណាខ្លះ? រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «អ្នកស្លៀកពាក់អៀហ៍រ៉មមិនត្រូវពាក់អាវដៃវែង, មិនត្រូវពាក់កន្សែងរុំក្បាល, មិនត្រូវពាក់ខោវែង, មិនត្រូវពាក់អាវធំមានមួកគ្របក្បាល (ពើរនុស), និងមិនត្រូវពាក់ស្រោមជើងស្បែកឡើយលើកលែងតែអ្នកណាដែលរកស្បែកជើងផ្ទាត់មិនបាននោះចូរឱ្យគាត់ពាក់ស្រោមជើងស្បែកដោយកាត់វាឱ្យនៅក្រោមភ្នែកជើងហើយកុំពាក់សម្លៀកបំពាក់ណាដែលជ្រលក់ដោយផ្កាហ្សាអ៍ហ្វារ៉នឬទឹកអប់វ៉ារស៍ឡើយ»។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម) ៤៣៩ - ពីរាយការណ៍ដោយលោកយ៉ាអ៍ឡាពិញអ៊ុម៉ៃយ៉ះ ﵁ អំពីបុរសម្នាក់ដែលបានពាក់អាវធំប្រឡាក់ប្រេងក្រអូបមកជួបព្យាការី ﷺ ព្យាការី ﷺ បានបង្គាប់ឱ្យគាត់លាងសម្អាតប្រេងក្រអូបចេញបីដងនិងដោះអាវធំនោះចេញរួចធ្វើដូចអ្វីដែលត្រូវធ្វើក្នុងពិធីហាច។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម)

ជំពូកទី ៤៖ ការលាបប្រេងក្រអូបមុនពេលស្លៀកពាក់អៀហ៍រ៉ម ៤៤១ (២២១) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកស្រីអាអ៊ីស្យះ ﵂ នាងបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ខ្ញុំធ្លាប់លាបប្រេងក្រអូបជូនរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ សម្រាប់ពិធីអៀហ៍រ៉មរបស់ទ្រង់មុនពេលដែលទ្រង់ស្លៀកពាក់អៀហ៍រ៉មនិងលាបជូនទ្រង់ពេលរួចផុតបំរាមអៀហ៍រ៉ម (តាហាល់លុល) មុនពេលដែលទ្រង់ទៅដើរត្វាវ៉ាហ្វជុំវិញគេហដ្ឋានកាអ៍បះ។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម) ៤៤២ (២២២) - និងពីរាយការណ៍ដោយលោកស្រីអាអ៊ីស្យះ ﵂ នាងបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ហាក់បីដូចជាខ្ញុំនៅតែមើលឃើញពន្លឺភ្លឺផ្លេកនៃប្រេងក្រអូបកസ്തូរី (មីស្ក) នៅត្រង់ចន្លោះសក់ក្បាលរបស់រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ខណ៖ដែលទ្រង់កំពុងស្ថិតក្នុងសភាពអៀហ៍រ៉មនៅឡើយ»។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម)

ជំពូកទី ៥៖ ការបន្លឺពាក្យតាល់ព៊ីយ៉ះ (អាល់-តាល់ព៊ីយ៉ះ) ៤៤៤ (២២៤) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអាប់ឌុលឡោះពិញឧមើរ ﵄ ថាពាក្យតាល់ព៊ីយ៉ះរបស់រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ គឺ៖ «ឡាប់ព៉ៃកាអាល់ឡាហុម្ម៉ាឡាប់ព៉ៃក, ឡាប់ព៉ៃកាឡាស្យារីកាឡាកាឡាប់ព៉ៃក, អ៊ីនណាល់-ហាំដាវ៉ាន-នៀអ៍ម៉ាតាឡាកាវ៉ាល់-មុលក, ឡាស្យារីកាឡាក» (ទូលបង្គំសូមឆ្លើយតបទទួលនូវការត្រាស់បង្គាប់របស់ទ្រង់ឱអល់ឡោះ! ទូលបង្គំសូមឆ្លើយតបទទួល! ទូលបង្គំសូមឆ្លើយតបទទួលទ្រង់គ្មានដៃគូនោះឡើយទូលបង្គំសូមឆ្លើយតបទទួល! ពិតប្រាកដណាស់រាល់ការសរសើរតម្កើងរាល់ការប្រទានពរជ័យនិងអធិបតេយ្យភាពទាំងពួងគឺជារបស់ទ្រង់ទ្រង់គ្មានដៃគូនោះឡើយ)។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម)

ជំពូកទី ៦៖ ការហាមឃាត់ការបរបាញ់សត្វនិងការរៀបនរកក្នុងពេលអៀហ៍រ៉ម ៤៤៩ - ពីរាយការណ៍ដោយលោកឧស្យម៉ានពិញអព្វាន ﵁ ថារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «អ្នកដែលកំពុងស្ថិតក្នុងសភាពអៀហ៍រ៉មគឺមិនត្រូវរៀបការខ្លួនឯង, មិនត្រូវចូលស្តីដណ្តឹង, និងមិនត្រូវធ្វើជាមេបាផ្សំផ្គុំការឱ្យអ្នកដទៃឡើយ»។ (រាយការណ៍ដោយមុស្លិម) ៤៥១ (២២៩) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកស្រីអាអ៊ីស្យះ ﵂ ថារ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «សត្វចង្រៃប្រាំប្រភេទដែលអនុញ្ញាតឱ្យសម្លាប់បានទោះបីជាស្ថិតនៅក្នុងដែនដីពិសិដ្ឋហារ៉មឬក្នុងពេលអៀហ៍រ៉មក៏ដោយគឺ៖ សត្វក្អែក, សត្វខ្លែង, សត្វខ្យាដំរី, សត្វកណ្តុរ, និងសត្វឆ្កែកាចសាហាវ»។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម)

ជំពូកទី ៧៖ ការចូលទីក្រុងម៉ាកកះនិងការដើរជុំវិញកាអ៍បះ (ត្វាវ៉ាហ្វ) ៤៥៤ (២៣២) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអាប់ឌុលឡោះពិញឧមើរ ﵄ ថាព្យាការី ﷺ នៅពេលដែលទ្រង់ចូលទីក្រុងម៉ាកកះទ្រង់បានចូលតាមច្រកខាងលើ (កាដា) និងចេញទៅវិញតាមច្រកខាងក្រោម (កូដា)។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម) ៤៥៥ (២៣៣) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអ៊ីព្នូឧមើរ ﵄ ថានៅពេលដែលរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ ដើរត្វាវ៉ាហ្វជុំវិញកាអ៍បះក្នុងពិធីហាចឬអ៊ុមរ៉ោះ (ការដើរយាងតូច) ទ្រង់តែងតែរត់មួយៗយឺតៗ (រ៉ាម៉ាល់) ចំនួនបីជុំដំបូងនិងដើរជាធម្មតាចំនួនបួនជុំចុងក្រោយបន្ទាប់មកទ្រង់បានថ្វាយបង្គំសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ពីររ៉កអាត់នៅក្រោយម៉ាកម៉ាអ៊ីពរ៉ាហ៊ីមរួចទើបចេញទៅដើររវាងភ្នំសហ្វានិងម៉ារវ៉ះ (សាអ៊ី)។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម) ៤៥៦ (២៣៤) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកឧមើរពិញអាល់-ខាត់ត្វប ﵁ ថាគាត់បានថើបដុំថ្មខ្មៅ (ហាហ្ចារ៉ាល់-អាស្វ៉ាដ) ហើយពោលថា៖ «ខ្ញុំដឹងច្បាស់ថាអ្នកគ្រាន់តែជាដុំថ្មមួយដុំដែលមិនផ្តល់ផលប្រយោជន៍និងមិនផ្តល់គ្រោះថ្នាក់អ្វីឡើយប្រសិនបើខ្ញុំមិនបានឃើញរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ថើបអ្នកទេនោះខ្ញុំប្រាកដជាមិនថើបអ្នកឡើយ!»។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម)

ជំពូកទី ៨៖ ការដើររវាងភ្នំសហ្វានិងភ្នំម៉ារវ៉ះ (អាល់-សាអ៊ី) ៤៦១ (២៣៩) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកហ្ចាបៀរពិញអាប់ឌុលឡោះ ﵄ ក្នុងហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ដ៏វែងស្តីពីរបៀបហាចរបស់ព្យាការី ﷺ ថា៖ នៅពេលដែលព្យាការី ﷺ បានដើរចេញទៅកាន់ភ្នំសហ្វាទ្រង់បានសូត្រព្រះបន្ទូលគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គម្ពីរគួរអានថា៖ ﴿إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ﴾ (ពិតប្រាកដណាស់ភ្នំសហ្វានិងភ្នំម៉ារវ៉ះគឺជាសញ្ញាសម្គាល់នៃសាសនារបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)) រួចទ្រង់មានបន្ទូលថា៖ «ខ្ញុំចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងអ្វីដែលអល់ឡោះបានចាប់ផ្តើមមុនគេ (គឺភ្នំសហ្វា)» រួចទ្រង់បានឡើងទៅលើភ្នំសហ្វាបែរមុខទៅរកកាអ៍បះបន្លឺតាក់ពៀរសរសើរតម្កើងអល់ឡោះនិងបួងសួងសុំឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ) បន្ទាប់មកទ្រង់បានដើរចុះសំដៅទៅភ្នំម៉ារវ៉ះហើយរត់មួយៗនៅចន្លោះសញ្ញាសម្គាល់ពណ៌បៃតងទាំងពីររហូតដល់គ្រប់ប្រាំពីរសង្វាក់។ (រាយការណ៍ដោយមុស្លិម)

ជំពូកទី ៩៖ ការកាត់សក់ឬកោរសក់ក្បាល (អាល់-ហាល់ក្វវ៉ាត-តាក់ស្វៀរ) ៤៦៦ (២៤១) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអាប់ឌុលឡោះពិញឧមើរ ﵄ ថារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានបួងសួងថា៖ «ឱអល់ឡោះ! សូមទ្រង់មេត្តាអភ័យទោសដល់អ្នកដែលកោរសក់ក្បាលរបស់ពួកគេផង!» បណ្តាសហ្វាពហ៍បានជម្រាបសួរថា៖ ចុះអ្នកដែលកាត់បន្ថយសក់ (តាក់ស្វៀរ) វិញឱរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ? ទ្រង់បានមានបន្ទូលឡើងវិញថា៖ «ឱអល់ឡោះ! សូមទ្រង់មេត្តាអភ័យទោសដល់អ្នកដែលកោរសក់ក្បាល!» ពួកគេបានជម្រាបសួរជាថ្មីទ្រង់ក៏បានបួងសួងសុំឱ្យអ្នកកោរសក់ចំនួនបីដងលុះដល់លើកទីបួនទ្រង់ទើបមានបន្ទូលថា៖ «និងចំពោះអ្នកដែលកាត់បន្ថយសក់ផងដែរ»។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម)

ជំពូកទី ១០៖ ថ្ងៃទីប្រាំបីនៃខែហ្ស៊ុលហ៊ីជ្ជះ (យោមុត-តាវ៉ារ៉ូយ៉ះ) និងការស្នាក់នៅមីណា ៤៧០-៤៧៣ - ពីរាយការណ៍ដោយលោកហ្ចាបៀរនិងលោកអ៊ីព្នូអាព្ពាស ﵄ ថា៖ នៅថ្ងៃទីប្រាំបីនៃខែហ្ស៊ុលហ៊ីជ្ជះ (យោមុត-តាវ៉ារ៉ូយ៉ះ) បណ្តាអ្នកធ្វើធម្មយាត្រាហាចបានស្លៀកពាក់អៀហ៍រ៉មសម្រាប់ពិធីហាចហើយបានចេញដំណើរទៅកាន់តំបន់មីណារួចបានថ្វាយបង្គំសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ឡុហើរ, អាសើរ, ម៉ាហ្ហ្រិប, អ៊ីស្យានិងសឡាតស៊ុពហ៍នៅទីនោះដោយកាត់បន្ថយសឡាតបួនរ៉កអាត់មកត្រឹមពីររ៉កអាត់ (ក្វាស្វើរ) ដោយមិនបូកបញ្ចូលគ្នាឡើយ។ (រាយការណ៍ដោយមុស្លិម)

ជំពូកទី ១១៖ ថ្ងៃទីប្រាំបួននៃខែហ្ស៊ុលហ៊ីជ្ជះ (ការឈរនៅវាលអារ៉ាហ្វះ - វូគូហ្វ) ៤៧៤ (២៤៥) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកហ្ចាបៀរពិញអាប់ឌុលឡោះ ﵄ ថាព្យាការី ﷺ បានធ្វើដំណើរទៅកាន់វាលអារ៉ាហ្វះនៅព្រឹកថ្ងៃទីប្រាំបួនលុះដល់ពេលថ្ងៃត្រង់ទ្រង់បានថ្លែងទេសនកថាដ៏ល្បីល្បាញ (ឃុតព៉ះវ៉ាដា) នៅជ្រលងភ្នំណាមីរ៉ោះរួចបានបូកបញ្ចូលគ្នារវាងសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ឡុហើរនិងអាសើរក្នុងម៉ោងឡុហើរ (ហ្ចាំអ៊ុតាកឌីម) ដោយបន្លឺអាហ្សានមួយនិងអ៊ីកម៉ាស់ពីរបន្ទាប់មកទ្រង់បានជិះសត្វជំនិះទៅឈរនៅជើងភ្នំរ៉ោះម៉ះ (វាលអារ៉ាហ្វះ) បែរមុខទៅរកទិសគីបឡះនិងបួងសួងសុំឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)លើកដៃទាំងពីររហូតទាល់តែព្រះអាទិត្យលិចបាត់ទាំងស្រុង។ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ «ធម្មយាត្រាហាចគឺការឈរនៅវាលអារ៉ាហ្វះ (អាល់-ហាចជុអាវ៉ាហ្វះ)»។ (រាយការណ៍ដោយមុស្លិម)

ជំពូកទី ១២៖ ការចេញពីអារ៉ាហ្វះទៅកាន់មុសដាលីហ្វះ (អាល់-មូហ្សដាលីហ្វះ) ៤៧៨ - ពីរាយការណ៍ដោយលោកឧរវ៉ះពិញមុឌ័ររ៉ីស ﵁ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ខ្ញុំបានមកជួបរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ នៅមុសដាលីហ្វះរួចបានជម្រាបថា៖ ខ្ញុំបានធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ភ្នំទាំងពីរនៃកុលសម្ព័ន្ធត្វយអ៊ីហើយសត្វជំនិះរបស់ខ្ញុំអស់កម្លាំងខ្លាំងតើខ្ញុំទទួលបានហាចដែរឬទេ? ព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «អ្នកណាដែលបានថ្វាយបង្គំសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ស៊ុពហ៍នេះជាមួយពួកយើងនៅមុសដាលីហ្វះហើយមុននោះគេបានឈរនៅវាលអារ៉ាហ្វះមិនថានៅពេលយប់ឬពេលថ្ងៃឡើយនោះគេពិតជាបានបំពេញហាចរបស់គេចប់សព្វគ្រប់ហើយ»។ (រាយការណ៍ដោយអាប៊ូដាវូត, ទីរមីហ្ស៊ីនិងអាន់ណាស្យាអ៊ី) ៤៧៩ (២៤៧) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកឧសាម៉ះពិញហ្សែដ ﵄ ថាព្យាការី ﷺ ពេលធ្វើដំណើរពីអារ៉ាហ្វះទៅមុសដាលីហ្វះទ្រង់បានធ្វើដំណើរមួយៗស្មើជើង (អាណាក់) ហើយនៅពេលណាឃើញផ្លូវទូលាយទ្រង់បានពន្លឿនល្បឿនបន្តិច (ណាស់)។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម) ៤៨៣ - ពីរាយការណ៍ដោយលោកស្រីអាអ៊ីស្យះ ﵂ ថាលោកស្រីឌុព៉ាអាះប៊ីនត៍អាល់-ហ្ស៊ូប៉ៃរមានជំងឺព្យាការី ﷺ ក៏បានណែនាំនាងឱ្យតាំងលក្ខខណ្ឌពេលអៀហ៍រ៉មថា៖ «ឱអល់ឡោះ! ទីកន្លែងរួចផុតអៀហ៍រ៉មរបស់ខ្ញុំគឺត្រង់កន្លែងណាដែលទ្រង់រារាំងទូលបង្គំ (ដោយជំងឺឬឧបសគ្គ)»។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម)

ជំពូកទី ១៣៖ ថ្ងៃទីដប់នៃខែហ្ស៊ុលហ៊ីជ្ជះ (យោមុន-ណាហ៍រ - ថ្ងៃបុណ្យអារសត្វនិងការគប់កូនថ្មជ៉ាមរ៉ះ) ៤៨៦ (២៤៩) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអាប់ឌុលឡោះពិញអាមរ៉ូ ﵄ ថានៅថ្ងៃទីដប់នៃខែហ្ស៊ុលហ៊ីជ្ជះ (យោមុន-ណាហ៍រ) នៅមីណាព្យាការី ﷺ បានឈរឆ្លើយសំណួររបស់មនុស្សម្នាមានបុរសម្នាក់បានមកជម្រាបថា៖ ខ្ញុំមិនដឹងខ្ញុំបានកោរសក់មុនពេលអារសត្វ? ទ្រង់មានបន្ទូលថា៖ «ចូរអារសត្វទៅគ្មានទោសកំហុសអ្វីឡើយ» ម្នាក់ទៀតបានមកជម្រាបថា៖ ខ្ញុំបានអារសត្វមុនពេលគប់កូនថ្ម? ទ្រង់មានបន្ទូលថា៖ «ចូរគប់កូនថ្មទៅគ្មានទោសកំហុសអ្វីឡើយ» គ្មានកិច្ចការណាមួយនៃថ្ងៃនោះដែលគេបានធ្វើមុនឬក្រោយត្រូវបានសួរទៅកាន់ទ្រង់ឡើយលើកលែងតែទ្រង់បានមានបន្ទូលឆ្លើយតបថា៖ «ចូរធ្វើទៅគ្មានទោសកំហុសអ្វីឡើយ (អ៊ីហ្វអាល់វ៉ាឡាហារ៉ាច)»។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម) ៤៨៧ (២៥០) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអ៊ីព្នូអាព្ពាស ﵄ ថាព្យាការី ﷺ បានគប់កូនថ្មនៅជ៉ាមរ៉ាតុល-អាគ្វាប៉ះនៅព្រឹកថ្ងៃបុណ្យដោយគ្រាប់គ្រួសតូចៗចំនួនប្រាំពីរគ្រាប់ដោយបន្លឺតាក់ពៀរ (អល់ឡាហុអាកពរ) រាល់ពេលគប់គ្រាប់គ្រួសនីមួយៗ រួចហើយទ្រង់បានបញ្ឈប់ការបន្លឺតាល់ព៊ីយ៉ះ។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម)

ជំពូកទី ១៤៖ ថ្ងៃតាសស្រ៊ីកនិងការហូបសាច់សត្វដែលបរបាញ់ដោយអ្នកមិនបានអៀហ៍រ៉ម ៤៩៧ - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអាមរ៉ូពិញម៉ៃមូនថាគាត់បានឃើញលោកឧមើរពិញអាល់-ខាត់ត្វប ﵁ បានសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ស៊ុពហ៍នៅមុសដាលីហ្វះរួចបានឈរមានប្រសាសន៍ថា៖ ពួកពហុទេវនិយមសម័យអវិជ្ជាមិនដែលចាកចេញពីមុសដាលីហ្វះឡើយរហូតទាល់តែព្រះអាទិត្យរះឡើងហើយពួកគេស្រែកថា៖ «ចូររះឡើងឱភ្នំសាពៀរ!» ប៉ុន្តែព្យាការី ﷺ បានធ្វើផ្ទុយពីពួកគេដោយទ្រង់បានចាកចេញមុនពេលព្រះអាទិត្យរះឡើង។ (រាយការណ៍ដោយពូខរី) ៤៩៩ (២៥៥) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអាប៊ូក្វាតាដះ ﵁ ថាគាត់មិនបានស្លៀកពាក់អៀហ៍រ៉មជាមួយសហ្វាពហ៍ដទៃទៀតឡើយគាត់ក៏បានបរបាញ់បានសត្វលាព្រៃមួយក្បាលហើយបានយកសាច់របស់វាមកជូនបណ្តាសហ្វាពហ៍ដែលកំពុងអៀហ៍រ៉មពួកគេក៏មានការសង្ស័យពេលទៅជួបរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ ទ្រង់បានសួរថា៖ «តើមានអ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកអ្នកបានបញ្ជាឱ្យគាត់បរបាញ់ឬបានចង្អុលបង្ហាញសត្វនោះដល់គាត់ដែរឬទេ?» ពួកគេឆ្លើយថា៖ ទេ! ទ្រង់មានបន្ទូលថា៖ «បើដូច្នោះចូរពួកអ្នកបរិភោគសាច់ដែលនៅសល់នោះចុះ»។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម) ៥០០ (២៥៦) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអាល់-ស្វាអ៍ពពិញហ្ចាស្យាម៉ះ ﵁ ថាគាត់បានជូនសត្វលាព្រៃជាកាដូដល់រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ខណ៖ដែលទ្រង់កំពុងអៀហ៍រ៉មនៅអាល់-អាព្វាទ្រង់ក៏បានបដិសេធមិនទទួលយកលុះទ្រង់ទតឃើញទឹកមុខស្រពោនរបស់គាត់ទ្រង់បានមានបន្ទូលពន្យល់ដោយក្តីមេត្តាថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ពួកយើងមិនមានបំណងបដិសេធកាដូរបស់អ្នកឡើយលើកលែងតែដោយសារតែពួកយើងកំពុងស្ថិតក្នុងសភាពអៀហ៍រ៉មប៉ុណ្ណោះ (ដ្បិតសត្វនោះត្រូវបានបរបាញ់ឡើងជាពិសេសសម្រាប់ទ្រង់)»។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម)

៧ - គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ស្ដីពីការលក់ដូរនិងប្រតិបត្តិការអាជីវកម្ម (កិតាបុល-ពុយូអ៊) ជំពូកទី ១៖ សិទ្ធិជ្រើសរើសក្នុងការលក់ដូរ (ខިޔ៉ារុល-ម៉ាចលីស) ៥០១ (២៥៧) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអាប់ឌុលឡោះពិញឧមើរ ﵄ ថារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «នៅពេលដែលបុរសពីរនាក់ធ្វើការជួញដូរលក់ដូរជាមួយគ្នានោះអ្នកទាំងពីរមានសិទ្ធិសម្រេចចិត្តជ្រើសរើស (ថាតើទិញឬមិនទិញ) ដរាបណាអ្នកទាំងពីរមិនទាន់បានបែកផ្លូវគ្នាពីកន្លែងចរចាហើយប្រសិនបើអ្នកទាំងពីរបានព្រមព្រៀងគ្នាបញ្ចប់ការជួញដូរនោះការលក់ដូរបានក្លាយជាកាតព្វកិច្ចដាច់ខាតហើយប្រសិនបើអ្នកទាំងពីរបានបែកផ្លូវគ្នាដោយគ្មានអ្នកណាម្នាក់លុបចោលការលក់ដូរទេនោះការលក់ដូរក៏បានក្លាយជាកាតព្វកិច្ចដាច់ខាតដែរ»។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម) ៥០២ (២៥៨) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកហាកីមពិញហ៊ីហ្សាម ﵁ ថារ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «អ្នកទិញនិងអ្នកលក់មានសិទ្ធិសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសដរាបណាអ្នកទាំងពីរមិនទាន់បែកផ្លូវគ្នាប្រសិនបើអ្នកទាំងពីរមានភាពស្មោះត្រង់និងបញ្ជាក់ការពិតច្បាស់លាស់ (អំពីគុណភាពនិងគុណវិបត្តិនៃទំនិញ) នោះពរជ័យ (ពារ៉ូកាត់) នឹងកើតមាននៅក្នុងការលក់ដូររបស់អ្នកទាំងពីរប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នកទាំងពីរបិទបាំងការពិតនិងកុហកភូតភរនោះពរជ័យនៃការលក់ដូររបស់អ្នកទាំងពីរនឹងត្រូវរលាយសាបសូន្យ»។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម) ៥០៣ - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអាមរ៉ូពិញស្យុអៃពពីឪពុកពីជីតារបស់លោកថាព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «មិនអនុញ្ញាតឱ្យគាត់ប្រញាប់ចាកចេញពីដៃគូរបស់គាត់ដោយសារតែការភ័យខ្លាចក្រែងលោដៃគូនោះសុំលុបចោលការលក់ដូរនោះឡើយ»។ (រាយការណ៍ដោយអាប៊ូដាវូតនិងទីរមីហ្ស៊ី)

ជំពូកទី ២៖ ការហាមឃាត់ការលក់ដូរដែលមានភាពមិនច្បាស់លាស់និងការកេងប្រវ័ញ្ច ៥០៧ (២៦២) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអ៊ីព្នូឧមើរ ﵄ ថារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានហាមឃាត់ការលក់ផ្លែឈើលើដើមរហូតទាល់តែឃើញភាពទុំល្អរបស់វាច្បាស់លាស់សិនទ្រង់បានហាមឃាត់ទាំងអ្នកលក់និងអ្នកទិញ។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម) ៥០៨ (២៦៣) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអាណាស់ពិញម៉ាលិក ﵁ ថារ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានហាមឃាត់ការលក់ផ្លែឈើលើដើមរហូតទាល់តែវាប្រែជាពណ៌ក្រហម (ទុំល្អ) ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ «តើពួកអ្នកយល់ឃើញយ៉ាងណាប្រសិនបើអល់ឡោះរារាំងផលផ្លែឈើនោះ (ដោយគ្រោះធម្មជាតិ) តើដោយសារអ្វីដែលអ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកអ្នកហ៊ានយកទ្រព្យសម្បត្តិបងប្អូនរបស់ខ្លួនដោយខុសច្បាប់នោះ?!»។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម) ៥០៩ (២៦៤) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអ៊ីព្នូអាព្ពាស ﵄ ថាព្យាការី ﷺ បានហាមឃាត់ការចេញទៅស្ទាក់ផ្លូវទិញទំនិញពីក្បួនឈ្មោលមុនពេលពួកគេមកដល់ផ្សារនិងហាមឃាត់អ្នកក្រុងកុំឱ្យធ្វើជាឈ្មួញកណ្តាលកេងចំណេញលើអ្នកស្រុកជនបទដែលមិនទាន់ដឹងតម្លៃទីផ្សារ។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម) ៥១០-៥១១ - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអ៊ីព្នូឧមើរនិងលោកហ្ចាបៀរ ﵄ អំពីការហាមឃាត់ការលក់ដូររបៀបមូហ្សាព៉ាណះ (ការយកផ្លែល្មើស្រស់លើដើមទៅដូរយកផ្លែល្មើស្ងួតតាមទម្ងន់), អាល់-មូខាព៉ារ៉ោះនិងអាល់-មូហាក្វាឡះ (ការយកស្រូវសាលីក្នុងកួរទៅដូរយកស្រូវសាលីស្អាត) ដោយសារតែភាពមិនច្បាស់លាស់។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម) ៥១២ (២៦៧) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអាប៊ូម៉ាស់អ៊ូដអាល់-អាន់ស្វារី ﵁ ថារ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានហាមឃាត់តម្លៃនៃការលក់សត្វឆ្កែ, ប្រាក់កម្រៃរបស់ស្ត្រីពេស្យា (ការជួញដូរផ្លូវភេទ), និងប្រាក់រង្វាន់របស់គ្រូទាយទស្សន៍ទាយ។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម)

ជំពូកទី ៣៖ ការអនុគ្រោះចំពោះផ្លែឈើលើដើមបន្តិចបន្តួច (អាល់-អារ៉ាយ៉ា) និងលក្ខខណ្ឌនៃការគ្រប់គ្រងទំនិញ ៥១៧ (២៧០) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអាប៊ូហ៊ូរ៉យរ៉ោះ ﵁ ថាព្យាការី ﷺ បានអនុគ្រោះចំពោះការលក់ដូរផ្លែឈើលើដើម (អាល់-អារ៉ាយ៉ា) ក្នុងទំហំតិចជាងប្រាំអូស៊ុក (សម្រាប់ជនក្រីក្រដែលត្រូវការផ្លែឈើស្រស់ហូប)។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម) ៥១៨ (២៧១) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអាប់ឌុលឡោះពិញឧមើរ ﵄ ថារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «អ្នកណាដែលបានលក់ដើមល្មើដែលបានផ្សំលម្អងផ្កាហើយនោះផលផ្លែរបស់វាគឺជារបស់អ្នកលក់លើកលែងតែអ្នកទិញបានដាក់លក្ខខណ្ឌ (ថាយកទាំងផ្លែ)»។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម) ៥១៩ (២៧២) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអ៊ីព្នូឧមើរ ﵄ ថារ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «អ្នកណាដែលបានទិញស្បៀងអាហារចូរគាត់កុំទាន់លក់វាបន្តឱ្យសោះរហូតទាល់តែគាត់បានថ្លឹងវាល់និងទទួលយកទំនិញនោះមកក្នុងដៃរបស់គាត់សិន»។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម) ៥២១ - ពីរាយការណ៍ដោយលោកឧស្យម៉ានពិញអព្វាន ﵁ ថាព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «នៅពេលដែលអ្នកលក់ចូរអ្នកវាល់ឱ្យគេហើយនៅពេលដែលអ្នកទិញចូរឱ្យគេវាល់ឱ្យអ្នក»។ (រាយការណ៍ដោយពូខរី) ៥២២ (២៧៣) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកហ្ចាបៀរពិញអាប់ឌុលឡោះ ﵄ ថាគាត់បានឮរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ មានបន្ទូលនៅឆ្នាំរំដោះទីក្រុងម៉ាកកះថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់អល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់បានហាមឃាត់ការលក់ស្រាគ្រឿងស្រវឹង, សត្វងាប់ដោយមិនបានអារ (សាកសពសត្វ), សត្វជ្រូក, និងរូបសំណាកបដិមា!»។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម)

ជំពូកទី ៤៖ ការហាមឃាត់ការប្រាក់ស៊ីការ (អាល់-រីព៉ា) ក្នុងប្រតិបត្តិការហិរញ្ញវត្ថុ ៥២៣-៥៣៥ - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអាប៊ូសreader អាល់-ឃុឌរីនិងលោកឧព៉ាដះពិញអាល់-ស្វាមិត ﵄ ថារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «មាសដូរនឹងមាស, ប្រាក់ដូរនឹងប្រាក់, ស្រូវសាលីដូរនឹងស្រូវសាលី, ស្រូវបាលីដូរនឹងស្រូវបាលី, ផ្លែល្មើដូរនឹងផ្លែល្មើ, និងអំបិលដូរនឹងអំបិលគឺត្រូវតែស្មើគ្នាបេះបិទនិងប្រគល់ដៃទល់ដៃផ្ទាល់ភ្លាមៗ អ្នកណាដែលបន្ថែមលើសឬទាមទារបន្ថែមនោះគេពិតជាបានប្រព្រឹត្តការប្រាក់ស៊ីការ (រីព៉ា) ហើយអ្នកទទួលនិងអ្នកឱ្យគឺមានបាបស្មើគ្នា»។ ហើយនៅពេលដែលគេយកផ្លែល្មើគុណភាពអន់ពីរតៅទៅដូរយកផ្លែល្មើគុណភាពល្អមួយតៅព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលហាមឃាត់ភ្លាមៗថា៖ «អូយ! នេះជាការប្រាក់ស៊ីការសុទ្ធសាធ! កុំធ្វើបែបនេះឱ្យសោះប្រសិនបើអ្នកចង់បានចូរអ្នកយកផ្លែល្មើអន់នោះទៅលក់យកប្រាក់ឌៀរហាំសិនរួចទើបយកប្រាក់នោះមកទិញផ្លែល្មើល្អវិញ»។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម)

ជំពូកទី ៥៖ ការទិញលក់ដោយបង់ប្រាក់មុននិងប្រគល់ទំនិញតាមកាលកំណត់ (អាល់-សាឡាម) ៥៣៦ (២៧៧) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអ៊ីព្នូអាព្ពាស ﵄ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ព្យាការី ﷺ បានមកដល់ទីក្រុងម៉ាឌីណះខណ៖ដែលប្រជាជននៅទីនោះកំពុងជួញដូរផ្លែល្មើដោយបង់ប្រាក់មុនសម្រាប់រយ៖ពេលមួយឆ្នាំឬពីរឆ្នាំទៅមុខពេលនោះទ្រង់បានមានបន្ទូលណែនាំថា៖ «អ្នកណាដែលទិញលក់ទំនិញដោយបង់ប្រាក់មុន (សាឡាម) ចូរឱ្យគាត់ធ្វើឡើងក្នុងទំហំរង្វាស់រង្វាល់ដែលគេស្គាល់ច្បាស់, ទម្ងន់ដែលគេស្គាល់ច្បាស់, និងកាលបរិច្ឆេទកំណត់ប្រគល់ទំនិញដែលគេស្គាល់ច្បាស់លាស់»។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម)

ជំពូកទី ៦៖ ការខ្ចីបុលនិងការសងបំណុលដោយសីលធម៌ថ្លៃថ្នូរ (ហ៊ុសនុល-ក្វាឌ្វា) ៥៤២ (២៨១) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអាប៊ូហ៊ូរ៉យរ៉ោះ ﵁ ថាបុរសម្នាក់បានមកទារបំណុលសត្វអូដ្ឋពីព្យាការី ﷺ ដោយសម្តីគំរោះគំរើយធ្វើឱ្យបណ្តាសហ្វាពហ៍ខឹងសម្បារចង់វាយគាត់ប៉ុន្តែព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលឃាត់ថា៖ «ទុកឱ្យគាត់ចុះព្រោះពិតប្រាកដណាស់ម្ចាស់បំណុលមានសិទ្ធិក្នុងការនិយាយ» រួចទ្រង់បានបញ្ជាឱ្យគេទិញសត្វអូដ្ឋមួយក្បាលមកសងគាត់បណ្តាសហ្វាពហ៍បានជម្រាបថា៖ ពួកយើងរកមិនបានអូដ្ឋអាយុដូចអូដ្ឋរបស់គាត់ទេឃើញតែអូដ្ឋដែលធំនិងល្អជាងអូដ្ឋរបស់គាត់ព្យាការី ﷺ ក៏បានមានបន្ទូលថា៖ «ចូរទិញអូដ្ឋនោះយកមកប្រគល់ឱ្យគាត់ចុះព្រោះពិតប្រាកដណាស់អ្នកដែលល្អប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមពួកអ្នកគឺអ្នកណាដែលសងបំណុលបានល្អប្រសើរបំផុត»។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម)

ជំពូកទី ៧៖ ការបញ្ចាំទ្រព្យ (អាល់-រ៉ាហ៍ន) និងការផ្ទេរបំណុល (អាល់-ហាវ៉ាឡះ) ៥៥០ (២៨៣) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកស្រីអាអ៊ីស្យះ ﵂ ថារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានទទួលមរណភាពខណ៖ដែលអាវក្រោះដែកការពារខ្លួនរបស់ទ្រង់ត្រូវបានបញ្ចាំទុកនៅឯឈ្មួញជ្វីហ្វម្នាក់ដើម្បីដោះដូរយកស្រូវបាលីចំនួនសាមសិបស្វាអ៍សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់អាហារដល់ក្រុមគ្រួសាររបស់ទ្រង់។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម) ៥៥១ - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអាប៊ូហ៊ូរ៉យរ៉ោះ ﵁ ថារ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «សត្វជំនិះដែលគេយកមកបញ្ចាំគឺអាចជិះបានដោយការចំណាយលើការចិញ្ចឹមវាហើយសត្វដែលផ្តល់ទឹកដោះដែលគេយកមកបញ្ចាំគឺអាចច្របាច់យកទឹកដោះហូបបានដោយការចំណាយលើការផ្តល់ចំណីដល់វាហើយអ្នកណាដែលជិះនិងហូបទឹកដោះគឺជាអ្នកទទួលបន្ទុកចំណាយលើអាហាររបស់វា»។ (រាយការណ៍ដោយពូខរី) ៥៥២ (២៨៤) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអាប៊ូហ៊ូរ៉យរ៉ោះ ﵁ ថារ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «ការពន្យារពេលមិនព្រមសងបំណុលរបស់អ្នកមានលទ្ធភាពគឺជាអំពើអយុត្តិធម៌ (ហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)) ហើយនៅពេលដែលអ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកអ្នកត្រូវបានគេផ្ទេរបំណុលទៅឱ្យអ្នកមានលទ្ធភាពសងចូរឱ្យគាត់យល់ព្រមទទួលយកការផ្ទេរនោះចុះ»។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម)

ជំពូកទី ៨៖ អ្នកក្ស័យធន (អាល់-តាហ្វ្លីស) និងសិទ្ធិទិញមុនរបស់សហកម្មសិទ្ធិករ (អាល់-ស្យុហ្វអាត់) ៥៥៣ (២៨៥) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអាប៊ូហ៊ូរ៉យរ៉ោះ ﵁ ថារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «អ្នកណាដែលបានរកឃើញទ្រព្យសម្បត្តិជាក់ស្តែងរបស់ខ្លួននៅដដែលជាមួយបុរសម្នាក់ដែលបានក្ស័យធននោះគាត់មានសិទ្ធិទទួលបានទ្រព្យនោះមកវិញជាងម្ចាស់បំណុលដទៃទៀតទាំងអស់»។ (ឯកភាពដោយពូខរីនិងមុស្លិម) ៥៥៤ (២៨៦) - ពីរាយការណ៍ដោយលោកហ្ចាបៀរ ﵁ ថាព្យាការី ﷺ បានវិនិច្ឆ័យសិទ្ធិទិញមុន (អាល់-ស្យុហ្វអាត់) ក្នុងរាល់ទ្រព្យសម្បត្តិរួមដែលមិនទាន់បានបែងចែកព្រំប្រទល់ (ដូចជាដីធ្លីឬចម្ការ) ដូច្នេះសហកម្មសិទ្ធិករម្នាក់មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យលក់ចំណែករបស់ខ្លួនទៅឱ្យអ្នកក្រៅឡើយរហូតទាល់តែបានផ្តល់ដំណឹងនិងសិទ្ធិឱ្យដៃគូរបស់ខ្លួនទិញមុនសិនប៉ុន្តែប្រសិនបើព្រំប្រទល់ត្រូវបានបោះបង្គោលកំណត់និងផ្លូវថ្នល់ត្រូវបានបែងចែកដាច់ស្រឡះហើយនោះគ្មានសិទ្ធិស្យុហ្វអាត់ទៀតឡើយ។ (រាយការណ៍ដោយពូខរី) ៥៥៥ - ពីរាយការណ៍ដោយលោកអាប៊ូរ៉ាហ្វៀ ﵁ ថាព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «អ្នកជិតខាងជាប់របងគឺមានសិទ្ធិជាងគេលើដីធ្លីជាប់គ្នានោះ»។ (រាយការណ៍ដោយពូខរី)