ការប្រមូលផ្តុំសំបុត្រ និងសារលិខិតឥស្លាម

ហើយដូចគ្នានេះដែរការស្រឡាញ់បណ្តាម៉ាឡាអ៊ីកាត់របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) បណ្តាព្យាការីនិងខ្ញុំបម្រើដ៏ល្អបរិសុទ្ធរបស់ទ្រង់ដូចដែលលោកអាប់ឌុលឡោះប៊ីនអ៊ូម៉ើរតែងតែទូអា (Du‘ā’) នៅឯទីតាំងឈរក្នុងពិធីបុណ្យហាជរបស់គាត់ថា៖ «ឱអល់ឡោះសូមទ្រង់មេត្តាធ្វើឱ្យខ្ញុំស្រឡាញ់ទ្រង់និងស្រឡាញ់ម៉ាឡាអ៊ីកាត់របស់ទ្រង់បណ្តាព្យាការីរបស់ទ្រង់និងខ្ញុំបម្រើដ៏ល្អបរិសុទ្ធរបស់ទ្រង់។ ឱអល់ឡោះសូមទ្រង់មេត្តាធ្វើឱ្យខ្ញុំជាទីស្រឡាញ់ចំពោះទ្រង់ចំពោះម៉ាឡាអ៊ីកាត់របស់ទ្រង់ចំពោះបណ្តាព្យាការីរបស់ទ្រង់និងចំពោះខ្ញុំបម្រើដ៏ល្អបរិសុទ្ធរបស់ទ្រង់»។ សេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះតម្រូវឱ្យស្រឡាញ់នូវអ្វីដែលទ្រង់ស្រឡាញ់នៃកាតព្វកិច្ចទាំងឡាយ៖ ផ្ទុយទៅវិញសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះគឺតម្រូវឱ្យស្រឡាញ់នូវអ្វីដែលទ្រង់ស្រឡាញ់នៃកាតព្វកិច្ចទាំងឡាយដូចដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ចូរពោលថា៖ ប្រសិនបើអ្នករាល់គ្នាពិតជាស្រឡាញ់អល់ឡោះចូរអ្នករាល់គ្នាដើរតាមខ្ញុំនោះអល់ឡោះនឹងស្រឡាញ់អ្នករាល់គ្នាហើយអភ័យទោសឱ្យអ្នករាល់គ្នានូវបាបកម្មទាំងឡាយ...﴾ [Āl ‘Imrān: 31]។ ពីព្រោះការដើរតាមរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់គឺជាកាតព្វកិច្ចដ៏ធំធេងបំផុតមួយដែលអល់ឡោះបានកំណត់លើខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់និងជាអ្វីដែលទ្រង់ស្រឡាញ់បំផុតហើយទ្រង់ ﷻ ស្អប់ខ្ពើមបំផុតចំពោះអ្នកណាដែលមិនដើរតាមរ៉សូលរបស់ទ្រង់។ ដូច្នេះអ្នកណាដែលស្មោះត្រង់ក្នុងការអះអាងសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះគេត្រូវតែដើរតាមរ៉សូលរបស់ទ្រង់ជាដាច់ខាតហើយអល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ត្រូវតែជាទីស្រឡាញ់បំផុតចំពោះគេជាងអ្វីៗទាំងអស់។ អំពើបាបកាត់បន្ថយសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះ៖ ហើយអំពើបាបទាំងឡាយគឺកាត់បន្ថយសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះទៅតាមកម្រិតនៃបាបនោះប៉ុន្តែវាមិនបានលុបបំបាត់សេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ទាំងស្រុងឡើយប្រសិនបើវាបានចាក់ឫសយ៉ាងរឹងមាំនៅក្នុងបេះដូងហើយបាបកម្មនោះមិនមែនកើតចេញពីពុតត្បុត (Nifāq) ទេនោះ។ ដូចដែលមាននៅក្នុងស្ហាហ៊ីះអាល់ពូខរីពីរឿងរ៉ាវរបស់លោកអ៊ូម៉ើរប៊ីនអាល់ខាត់ត្វបស្តីពីបុរសម្នាក់ឈ្មោះហ៊ីម៉ារដែលបានផឹកស្រាហើយព្យាការីបានអនុវត្តទណ្ឌកម្មលើគេ។ នៅពេលដែលទង្វើនោះកើតឡើងញឹកញាប់បុរសម្នាក់បានដាក់បណ្តាសាលើគេប៉ុន្តែព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «ចូរកុំដាក់បណ្តាសាលើគេឡើយពីព្រោះគេពិតជាស្រឡាញ់អល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់»។ នៅក្នុងនោះមានភស្តុតាងបញ្ជាក់ថាយើងត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យដាក់បណ្តាសាលើបុគ្គលជាក់លាក់ណាម្នាក់ឡើយបើទោះបីជាគេជាអ្នកប្រព្រឹត្តបាបក៏ដោយប្រសិនបើគេនៅតែស្រឡាញ់អល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់។ ដូច្នេះសេចក្តីស្រឡាញ់ជាកាតព្វកិច្ច (អាល់-Maḥabbah អាល់-Wājibah) តម្រូវឱ្យអនុវត្តកាតព្វកិច្ចទាំងឡាយហើយភាពពេញលេញនៃសេចក្តីស្រឡាញ់ស្ម័គ្រចិត្តតម្រូវឱ្យបំពេញកិច្ចការស្ម័គ្រចិត្តទាំងឡាយរីឯអំពើបាបគឺធ្វើឱ្យចុះខ្សោយនូវសេចក្តីស្រឡាញ់។ នេះហើយជាអត្ថន័យនៃកំណាព្យដែលអាល់ស្ហីព្លីបានលើកឡើងនៅពេលត្រូវបានគេសួរពីសេចក្តីស្រឡាញ់៖ «អ្នកមិនស្តាប់បង្គាប់ព្រះម្ចាស់ខណ៖ដែលអ្នកអះអាងថាស្រឡាញ់ទ្រង់... នេះជារឿងមិនសមហេតុផលនិងគួរឱ្យស្អប់ខ្ពើមបំផុត! ប្រសិនបើសេចក្តីស្រឡាញ់របស់អ្នកពិតប្រាកដអ្នកប្រាកដជាស្តាប់បង្គាប់ទ្រង់មិនខាន... ដ្បិតអ្នកស្រឡាញ់តែងតែស្តាប់បង្គាប់អ្នកដែលខ្លួនស្រឡាញ់»។ ហើយនេះគឺដូចគ្នានឹងបន្ទូលរបស់ទ្រង់ ﷺ ថា៖ «អ្នកផិតក្បត់មិនប្រព្រឹត្តការផិតក្បត់ក្នុងខណ៖ដែលគេប្រព្រឹត្តវាដោយគេជាអ្នកមានជំនឿពិតប្រាកដឡើយហើយចោរមិនលួចក្នុងខណ៖ដែលគេលួចដោយគេជាអ្នកមានជំនឿឡើយហើយអ្នកផឹកស្រាមិនផឹកស្រាក្នុងខណ៖ដែលគេផឹកវាដោយគេជាអ្នកមានជំនឿឡើយ»។ ហើយគោលបំណងនៅទីនេះគឺយើងត្រូវបែងចែកឱ្យច្បាស់រវាងការស្រឡាញ់ក្នុងអល់ឡោះនិងដើម្បីអល់ឡោះដែលជាផ្នែកមួយនៃសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះនិងរវាងការស្រឡាញ់ចំពោះអ្វីផ្សេងក្រៅពីអល់ឡោះដែលមានស្ហៀកក្នុងសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះដូចដែលអល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយក្នុងចំណោមមនុស្សលោកមានអ្នកដែលយកវត្ថុដទៃក្រៅពីអល់ឡោះធ្វើជាដៃគូស្មើនឹងទ្រង់ដោយពួកគេស្រឡាញ់វត្ថុទាំងនោះដូចជាសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះ...﴾ [អាល់-Baqarah: 165]។ ដ្បិតពួកទាំងនោះបានបង្កើតដៃគូជាមួយម្ចាស់របស់ពួកគេក្នុងសេចក្តីស្រឡាញ់រីឯអ្នកមានជំនឿបានធ្វើឱ្យសាសនារបស់ពួកគេស្មោះត្រង់បរិសុទ្ធចំពោះអល់ឡោះ។ ហើយដូចដែលនៅក្នុងហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ស្ហាហ៊ីះពីអាប់ឌុលឡោះប៊ីនម៉ាសអ៊ូដថាគាត់បានសួរព្យាការី ﷺ ថា៖ «ឱរ៉សូលរបស់អល់ឡោះតើបាបកម្មណាធំធេងបំផុត?»។ ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ «គឺការដែលអ្នកបង្កើតដៃគូស្មើនឹងអល់ឡោះខណ៖ដែលទ្រង់បានបង្កើតអ្នកមក»។ ខ្ញុំបានសួរថា៖ «បន្ទាប់មកអ្វីទៀត?»។ ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ «គឺការដែលអ្នកសម្លាប់កូនរបស់អ្នកដោយសារខ្លាចគេមករួមបរិភោគអាហារជាមួយអ្នក»។ ខ្ញុំបានសួរថា៖ «បន្ទាប់មកអ្វីទៀត?»។ ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ «គឺការដែលអ្នកប្រព្រឹត្តការផិតក្បត់ជាមួយភរិយារបស់អ្នកជិតខាងរបស់អ្នក»។ ហើយអល់ឡោះបានបញ្ចុះគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)មកបញ្ជាក់សច្ចភាពនៃរឿងនេះថា៖ ﴿ហើយបណ្តាអ្នកដែលមិនបួងសួងសុំព្រះណាមួយផ្សេងទៀតជាមួយអល់ឡោះហើយមិនសម្លាប់ជីវិតមនុស្សដែលអល់ឡោះបានហាមឃាត់លើកលែងតែដោយយុត្តិធម៌ហើយមិនប្រព្រឹត្តការផិតក្បត់...﴾ [អាល់-Furqān: 68]។ ដូច្នេះការបួងសួងសុំព្រះផ្សេងជាមួយអល់ឡោះគឺជាការយកដៃគូស្មើក្រៅពីអល់ឡោះដែលគេស្រឡាញ់ដូចជាស្រឡាញ់អល់ឡោះដ្បិតឫសគល់នៃការគោរពសក្ការ៖គឺសេចក្តីស្រឡាញ់។ ហើយវត្ថុជាទីស្រឡាញ់ដែលត្រូវបានលើកតម្កើងក្រៅពីអល់ឡោះត្រូវបានច្បាប់សាសនាហៅថាជាទម្រង់នៃការគោរពសក្ការ៖ (Ta‘abbud) ដូចជាបន្ទូលរបស់ទ្រង់នៅក្នុងហាឌីសស្ហាហ៊ីះថា៖ «វិនាសហើយខ្ញុំបម្រើនៃប្រាក់ឌីរហាំ! វិនាសហើយខ្ញុំបម្រើនៃប្រាក់ឌីណារ! វិនាសហើយខ្ញុំបម្រើនៃសម្លៀកបំពាក់កម្ញី! វិនាសហើយខ្ញុំបម្រើនៃសម្លៀកបំពាក់ប្រណីត! គេវិនាសនិងរលំដួលហើយហើយនៅពេលត្រូវបន្លាមិនអាចដកចេញបានឡើយប្រសិនបើគេត្រូវបានគេផ្តល់ឱ្យគេសប្បាយចិត្តប៉ុន្តែប្រសិនបើគេត្រូវបានគេរារាំងមិនផ្តល់ឱ្យគេខឹងសម្បារ»។ ដូច្នេះព្យាការី ﷺ បានហៅមនុស្សទាំងបួនប្រភេទនេះថាជាខ្ញុំបម្រើរបស់របស់ទាំងនោះដោយសារតែពួកគេយករបស់ទាំងនោះធ្វើជាសេចក្តីស្រឡាញ់និងជាគោលដៅកំពូលរបស់ពួកគេ។

កម្រិតទាំងឡាយនៃសេចក្តីស្នេហាស្រើបស្រាល (អ៊ីស្ហក់)។

កម្រិតទាំងឡាយនៃសេចក្តីស្នេហាស្រើបស្រាល (អ៊ីស្ហក់)៖ នៅពេលដែលមនុស្សម្នាក់លង់ស្រឡាញ់សត្វលោកមួយចំនួនដោយមិនមែនដើម្បីអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ដែលវត្តមានរបស់គេធ្វើឱ្យខ្លួនពេញចិត្តហើយអវត្តមានរបស់គេធ្វើឱ្យខ្លួនខឹងសម្បារនោះគេមានចំណែកនៃការគោរពសក្ការ៖ (Ta‘abbud) ទៅតាមកម្រិតនោះ។ ហេតុដូច្នេះហើយទើបគេបានបែងចែកអ៊ីស្ហក់ជាកម្រិតៗ ដូចជាអាឡាកក់ (អាល់-‘Alaqah - ការជាប់ចិត្ត) បន្ទាប់មកសាបាបាស់ (អាល់-Ṣabābah - ការលង់ចិត្ត) បន្ទាប់មកហ្គារ៉ាម (អាល់-Gharām - សេចក្តីស្នេហាដិតដាម) ហើយកម្រិតចុងក្រោយរបស់វាគឺតាតៃយូម (អាល់-Tatayyum - ការក្លាយជាខ្ញុំបម្រើ) ហើយពាក្យតៃមូឡោះមានន័យថាខ្ញុំបម្រើរបស់អល់ឡោះ។ ដូច្នេះអ្នកដែលលង់ស្នេហ៍លើរូបរាងកាយណាមួយគឺក្លាយជាខ្ញុំបម្រើរបស់អ្នកដែលខ្លួនស្រឡាញ់នោះ។ អល់ឡោះបានរំលឹកពីសេចក្តីស្នេហាស្រើបស្រាល (អ៊ីស្ហក់) ក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)កូអានអំពីពួកពហុទេវនិយម៖ ហើយអល់ឡោះ ﷻ គ្រាន់តែបានរំលឹកពីសេចក្តីស្នេហាស្រើបស្រាល (អ៊ីស្ហក់) នេះនៅក្នុងគម្ពីរកូអានអំពីពួកពហុទេវនិយមប៉ុណ្ណោះដ្បិតអាល់អាហ្ស៊ីហ្សភរិយារបស់គាត់និងប្រជាជនអេស៊ីបគឺជាពួកពហុទេវនិយមដូចដែលយូសុហ្វ ﵇ បានមានបន្ទូលទៅកាន់ពួកគេថា៖ ﴿ពិតប្រាកដណាស់ខ្ញុំបានបោះបង់ចោលសាសនារបស់ក្រុមមនុស្សដែលគ្មានជំនឿលើអល់ឡោះហើយពួកគេបដិសេធស្ថានបរលោក។ ហើយខ្ញុំបានដើរតាមសាសនារបស់បុព្វបុរសខ្ញុំគឺអ៊ីព្រហ៊ីមអ៊ីស្ហក់និងយ៉ាកូប។ យើងមិនសមនឹងបង្កើតដៃគូណាមួយជាមួយអល់ឡោះឡើយ។ នោះគឺជាការអនុគ្រោះរបស់អល់ឡោះមកលើយើងនិងមនុស្សលោកប៉ុន្តែមនុស្សភាគច្រើនមិនដឹងគុណឡើយ។ ឱមិត្តភក្តិទាំងពីរក្នុងពន្ធនាគារតើម្ចាស់ជាច្រើនដែលបែកខ្ញែកគ្នាប្រសើរជាងឬអល់ឡោះតែមួយគត់ដ៏មានអនុភាពមហិមាប្រសើរជាង? អ្វីៗដែលអ្នករាល់គ្នាគោរពសក្ការ៖ក្រៅពីទ្រង់គឺគ្រាន់តែជាឈ្មោះដែលអ្នករាល់គ្នានិងបុព្វបុរសរបស់អ្នកបានដាក់ឡើងដោយអល់ឡោះមិនបានបញ្ចុះភស្តុតាងណាមួយឡើយ។ ការវិនិច្ឆ័យគឺជារបស់អល់ឡោះតែមួយគត់ទ្រង់បានបញ្ជាថាកុំគោរពសក្ការ៖អ្វីក្រៅពីទ្រង់ឡើយនោះគឺជាសាសនាដ៏ត្រឹមត្រូវប៉ុន្តែមនុស្សភាគច្រើនមិនដឹងឡើយ﴾ [Yūsuf: 37-40]។ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយពិតប្រាកដណាស់យូសុហ្វបាននាំមកនូវភស្តុតាងច្បាស់លាស់ដល់អ្នករាល់គ្នាពីមុនមកប៉ុន្តែអ្នករាល់គ្នានៅតែស្ថិតក្នុងការសង្ស័យចំពោះអ្វីដែលគាត់បាននាំមករហូតទាល់តែនៅពេលគាត់ទទួលមរណភាពអ្នករាល់គ្នាបានពោលថាអល់ឡោះនឹងមិនបញ្ជូនរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)ណាម្នាក់បន្ទាប់ពីគាត់ទៀតឡើយ។ បែបនេះហើយដែលអល់ឡោះធ្វើឱ្យអ្នកដែលខ្ជះខ្ជាយនិងសង្ស័យវង្វេងផ្លូវ...﴾ [Ghāfir: 34-35]។ ហើយទ្រង់ ﷿ បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយស្ត្រីៗនៅក្នុងទីក្រុងបាននិយាយគ្នាថា៖ ភរិយារបស់អាល់អាហ្ស៊ីហ្សបានល្បួងយុវជនបម្រើរបស់នាងនាងពិតជាលង់ស្រឡាញ់គេខ្លាំងណាស់យើងពិតជាឃើញនាងស្ថិតក្នុងការវង្វេងយ៉ាងច្បាស់ក្រឡែត﴾ [Yūsuf: 30]។

រីឯយូសុហ្វ ﵇ វិញអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)បានរំលឹកថាទ្រង់បានការពារគាត់ដោយសារតែភាពស្មោះត្រង់បរិសុទ្ធ (Ikhlāṣ) របស់គាត់ក្នុងសាសនាចំពោះអល់ឡោះ។ អល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយនាងពិតជាមានបំណងលើគាត់ហើយគាត់ក៏នឹងមានបំណងលើនាងដែរប្រសិនបើគាត់មិនបានឃើញភស្តុតាងច្បាស់លាស់ពីម្ចាស់របស់គាត់។ យ៉ាងដូច្នោះហើយដើម្បីឱ្យយើងបង្វែរអំពើអាក្រក់និងអំពើអាសអាភាសចេញពីគាត់ដ្បិតគាត់គឺជាខ្ញុំបម្រើម្នាក់ក្នុងចំណោមខ្ញុំបម្រើដ៏ស្មោះត្រង់របស់យើង﴾ [Yūsuf: 24]។ ដូច្នេះទ្រង់បានប្រាប់ថាទ្រង់បានបង្វែរអំពើអាក្រក់និងអំពើអាសអាភាសចេញពីគាត់ហើយក្នុងចំណោមអំពើអាក្រក់គឺការលង់ស្រឡាញ់នាងនិងក្នុងចំណោមអំពើអាសអាភាសគឺការផិតក្បត់ (Zinā)។ ហើយការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវសេចក្តីស្នេហាស្រើបស្រាលនិងបុព្វហេតុរបស់វាដូចជាការសម្លឹងមើលនិងការប៉ះពាល់អាចជារឿងធ្ងន់ធ្ងរជាងការប្រព្រឹត្តការផិតក្បត់ម្តងទៅទៀត។ ប៉ុន្តែអ្នកដែលមានភាពស្មោះត្រង់គឺអល់ឡោះនឹងបង្វែរអំពើអាក្រក់និងអំពើអាសអាភាសចេញពីពួកគេហើយយូសុហ្វ ﵇ គឺជាអ្នកស្មោះត្រង់ដោយសារគាត់គោរពសក្ការ៖ចំពោះអល់ឡោះតែមួយគត់ដោយមិនបង្កើតដៃគូណាមួយឡើយនិងដោយសារគាត់បានផ្ញើការទុកចិត្ត (Tawakkul) លើអល់ឡោះនិងស្វែងរកជំនួយពីទ្រង់ដូចដែលគាត់បានពោលថា៖ ﴿...ហើយប្រសិនបើទ្រង់មិនបង្វែរឧបាយកលរបស់ពួកនាងចេញពីខ្ញុំទេខ្ញុំប្រាកដជាទោរទន់ទៅរកពួកនាងហើយខ្ញុំនឹងក្លាយជាអ្នកម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកល្ងង់ខ្លៅជាមិនខាន។ ដូច្នេះម្ចាស់របស់គាត់បានឆ្លើយតបការទូអា (បួងសួង) របស់គាត់ហើយបានបង្វែរឧបាយកលរបស់ពួកនាងចេញពីគាត់ដ្បិតទ្រង់គឺជាព្រះដ៏ឮដ៏ដឹងសព្វគ្រប់﴾ [Yūsuf: 33-34]។ ហើយនេះគឺជាការបញ្ជាក់សច្ចភាពនៃបន្ទូលរបស់ទ្រង់ ﷿ ថា៖ ﴿ដូច្នេះនៅពេលដែលអ្នកសូត្រគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)កូអានចូរអ្នកសូមការការពារពីអល់ឡោះពីស្ហៃតន (អារក្ស)ដែលត្រូវបានបណ្តេញចេញ។ ពិតប្រាកដណាស់វាមិនមានអំណាចលើបណ្តាអ្នកដែលមានជំនឿអ៊ីម៉ាននិងផ្ញើការទុកចិត្តលើម្ចាស់របស់ពួកគេឡើយ។ អំណាចរបស់វាគឺមានតែលើអ្នកដែលយកវាធ្វើជាមិត្តនិងអ្នកដែលបង្កើតដៃគូស្ហៀកជាមួយវាប៉ុណ្ណោះ﴾ [អាល់-Naḥl: 98-100]។ អ្នកដែលយកស្ហៃតនធ្វើជាមិត្តគឺជាអ្នកដែលស្រឡាញ់អ្វីដែលវាស្រឡាញ់៖ ដូច្នេះអល់ឡោះបានប្រាប់ថាអ្នកដែលផ្ញើការទុកចិត្តលើអល់ឡោះគឺស្ហៃតនគ្មានអំណាចលើពួកគេឡើយហើយអំណាចរបស់វាគឺមានតែលើអ្នកដែលយកវាធ្វើជាមិត្តប៉ុណ្ណោះ។ ហើយពាក្យអាល់មូតាវ៉ាលី (អាល់-Mutawallī) គឺមកពីវ៉ាឡាយ៉ះ (អាល់-Wilāyah) ដែលឫសគល់របស់វាគឺសេចក្តីស្រឡាញ់និងការយល់ស្របដូចដែលភាពជាសត្រូវមានឫសគល់ចេញពីការស្អប់ខ្ពើមនិងការប្រឆាំង។ ដូច្នេះអ្នកដែលយកវាធ្វើជាមិត្តគឺជាអ្នកដែលស្រឡាញ់អ្វីដែលស្ហៃតនស្រឡាញ់និងយល់ស្របតាមវាពួកគេគឺជាអ្នកបង្កើតដៃគូជាមួយវាដោយពួកគេបានស្តាប់បង្គាប់និងគោរពវាតាមរយ៖ការអនុវត្តតាមបទបញ្ជារបស់វាដូចដែលអល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖ ﴿តើខ្ញុំមិនបានសន្យាជាមួយអ្នករាល់គ្នាទេឬឱកូនចៅអ័ដាមថាកុំគោរពសក្ការ៖ស្ហៃតនដ្បិតវាគឺជាសត្រូវដ៏ច្បាស់ក្រឡែតរបស់អ្នករាល់គ្នា? ហើយចូរអ្នករាល់គ្នាគោរពសក្ការ៖ចំពោះខ្ញុំនេះហើយជាមាគ៌ាដ៏ត្រឹមត្រូវ﴾ [Yā-Sīn: 60-61]។ ហើយស្ហៃតនបានស្បថថា៖ ﴿...ស្បថនឹងអនុភាពមហិមារបស់ទ្រង់ខ្ញុំប្រាកដជានឹងនាំពួកគេទាំងអស់ឱ្យវង្វេងជាមិនខានលើកលែងតែខ្ញុំបម្រើដ៏ស្មោះត្រង់របស់ទ្រង់ក្នុងចំណោមពួកគេប៉ុណ្ណោះ﴾ [Ṣād: 82-83]។ ហើយអល់ឡោះបានប្រាប់ថាវាមិនមានអំណាចលើអ្នកទាំងនោះឡើយដោយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ពិតប្រាកដណាស់ខ្ញុំបម្រើរបស់ខ្ញុំអ្នកគ្មានអំណាចលើពួកគេឡើយលើកលែងតែអ្នកដែលដើរតាមអ្នកក្នុងចំណោមពួកវង្វេងប៉ុណ្ណោះ﴾ [អាល់-Ḥijr: 42]។

ហើយទ្រង់ ﷿ បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ប្រភពទឹកមួយដែលខ្ញុំបម្រើរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ផឹកពីវាដោយពួកគេបង្ហូរវាឱ្យហូរចេញមកយ៉ាងងាយស្រួល﴾ [អាល់-Insān: 6]។ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿មិត្តភក្តិទាំងឡាយនៅថ្ងៃនោះខ្លះជាសត្រូវនឹងខ្លះទៀតលើកលែងតែពួកកោតខ្លាចប៉ុណ្ណោះ។ ឱខ្ញុំបម្រើរបស់ខ្ញុំគ្មានការភ័យខ្លាចចំពោះអ្នករាល់គ្នានៅថ្ងៃនេះឡើយហើយអ្នករាល់គ្នាក៏មិនព្រួយបារម្ភដែរគឺជាបណ្តាអ្នកដែលមានជំនឿលើភស្តុតាងរបស់យើងហើយពួកគេជាមូស្លីមចុះញម﴾ [អាល់-Zukhruf: 67-69]។ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយនៅពេលដែលខ្ញុំបម្រើរបស់អល់ឡោះ (មូហាំម៉ាត់ (ﷺ)) បានក្រោកឈរឡើងបួងសួងសុំទ្រង់...﴾ [អាល់-Jinn: 19]។ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿មហាបរិសុទ្ធចំពោះព្រះដែលបាននាំខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់ធ្វើដំណើរនៅពេលយប់...﴾ [អាល់-Isrā’: 1]។ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយចូរអ្នករំលឹកដល់ខ្ញុំបម្រើរបស់យើងគឺអ៊ីព្រហ៊ីមអ៊ីស្ហក់និងយ៉ាកូបដែលជាម្ចាស់នៃកម្លាំងនិងការមើលឃើញច្បាស់﴾ [Ṣād: 45]។ ខ្ញុំបម្រើដ៏ស្មោះត្រង់របស់អល់ឡោះស្ហៃតន (អារក្ស)គ្មានអំណាចលើពួកគេឡើយ៖ ហើយនៅពេលដែលខ្ញុំបម្រើដ៏ស្មោះត្រង់របស់អល់ឡោះគឺស្ហៃតនគ្មានអំណាចលើពួកគេឡើយហើយអំណាចរបស់វាគឺមានតែលើអ្នកដែលយកវាធ្វើជាមិត្តនិងអ្នកដែលបង្កើតដៃគូស្ហៀកជាមួយវាប៉ុណ្ណោះខណ៖ដែលវាបានស្បថថានឹងនាំមនុស្សទាំងអស់ឱ្យវង្វេងលើកលែងតែខ្ញុំបម្រើដ៏ស្មោះត្រង់របស់អល់ឡោះនោះអល់ឡោះបានប្រាប់ថាអំណាចរបស់វាមិនមែននៅលើខ្ញុំបម្រើរបស់អល់ឡោះទេតែគឺនៅលើអ្នកដែលដើរតាមវាក្នុងចំណោមពួកវង្វេង។ ហើយអាល់ហ្គៃ (អាល់-Ghayy - ការវង្វេង) គឺជាការដើរតាមចំណង់តណ្ហានិងការស្រើបស្រាលហើយឫសគល់នៃរឿងនេះគឺការស្រឡាញ់អ្វីផ្សេងក្រៅពីអល់ឡោះដូចជាការស្រឡាញ់ដៃគូស្មើទាំងឡាយដែលនោះហើយជាស្ហៀក។ អល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖ ﴿អំណាចរបស់វាគឺមានតែលើអ្នកដែលយកវាធ្វើជាមិត្តនិងអ្នកដែលបង្កើតដៃគូស្ហៀកជាមួយវាប៉ុណ្ណោះ﴾ [អាល់-Naḥl: 100]។ ដូច្នេះទ្រង់បានបញ្ជាក់ច្បាស់ថាដរាបណាម្ចាស់នៃភាពស្មោះត្រង់ (Ikhlāṣ) នៅតែស្មោះត្រង់ពិតប្រាកដក្នុងភាពស្មោះត្រង់របស់ខ្លួនគេនឹងត្រូវបានការពារឱ្យរួចផុតពីការវង្វេងនេះនិងស្ហៀកនេះហើយការវង្វេងគឺជាអ្វីដែលធ្វើឱ្យភាពស្មោះត្រង់ចុះខ្សោយនិងធ្វើឱ្យចំណង់តណ្ហានៃស្ហៀកកើនឡើង។

អ្នកលង់ស្នេហ៍ស្រើបស្រាលធ្លាក់ក្រោមឥទ្ធិពលស្ហៃតន (អារក្ស) និងការបង្កើតដៃគូជាមួយវា៖ សេចក្តីស្នេហាស្រើបស្រាល (អាល់-‘Ishq) ដែលស្ហៃតនចូលចិត្តគឺធ្វើឱ្យពួកគេមានចំណែកនៃការយកស្ហៃតនធ្វើជាមិត្តនិងការបង្កើតដៃគូជាមួយវាទៅតាមកម្រិតនៃសេចក្តីស្នេហានោះដោយសារតែពួកគេខកខានក្នុងការធ្វើឱ្យសេចក្តីស្រឡាញ់ស្មោះត្រង់ចំពោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)តែមួយគត់និងដោយសារតែការបង្កើតដៃគូរវាងទ្រង់និងអ្នកដទៃក្នុងសេចក្តីស្រឡាញ់រហូតដល់ពួកគេមានចំណែកនៃការយកដៃគូស្មើក្រៅពីអល់ឡោះនិងរហូតដល់ពួកគេក្លាយជាខ្ញុំបម្រើរបស់អ្នកដែលខ្លួនស្រឡាញ់នោះដោយពួកគេរលាយខ្លួនក្នុងរូបនោះហើយប្រកាសយ៉ាងចំហថា៖ យើងជាខ្ញុំបម្រើរបស់គេ! ដូច្នេះនៅក្នុងសេចក្តីស្រឡាញ់និងចំណង់តណ្ហានេះនាំឱ្យមានការប្រព្រឹត្តនូវអ្វីដែលអល់ឡោះស្អប់ខ្ពើមនិងអ្វីដែលទ្រង់បានហាមឃាត់នូវអំពើអាសអាភាសទាំងឡាយទាំងកំបាំងនិងចំហបាបកម្មការបំពានដោយអយុត្តិធម៌ការបង្កើតដៃគូជាមួយអល់ឡោះនូវអ្វីដែលទ្រង់មិនបានបញ្ចុះភស្តុតាងនិងការនិយាយប្រឌិតចំពោះអល់ឡោះនូវអ្វីដែលពួកគេមិនដឹង។ នៅក្នុងនោះមានទាំងស្ហៀកធំនិងស្ហៀកតូចការសម្លាប់ជីវិតដោយអយុត្តិធម៌ការផិតក្បត់ការភូតកុហកនិងការស៊ីទ្រព្យសម្បត្តិដោយមិនត្រឹមត្រូវ។ ហើយនៅក្នុងដានដកស្រង់មានចែងថា៖ «គ្មានព្រះណាមួយដែលត្រូវបានគេគោរពសក្ការ៖នៅក្រោមមេឃដែលធំធេង (ក្នុងបាបកម្ម) ចំពោះអល់ឡោះជាងចំណង់តណ្ហាដែលត្រូវបានគេដើរតាមនោះឡើយ»។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿តើអ្នកបានឃើញអ្នកដែលបានយកចំណង់តណ្ហារបស់ខ្លួនធ្វើជាព្រះរបស់ខ្លួនហើយឬនៅ? តើអ្នកអាចធ្វើជាអ្នកការពារលើគេបានដែរឬទេ? ឬមួយអ្នកគិតស្មានថាមនុស្សភាគច្រើនក្នុងចំណោមពួកគេស្តាប់ឮឬយល់ដឹងនោះ? ពួកគេមិនខុសពីសត្វពាហន៖ឡើយផ្ទុយទៅវិញពួកគេរឹតតែវង្វេងផ្លូវឆ្ងាយជាងសត្វទៅទៀត﴾ [អាល់-Furqān: 43-44]។ ហេតុដូច្នេះហើយគ្មាននរណាម្នាក់ត្រូវរងការសាកល្បងដោយអ៊ីស្ហក់នេះឡើយលើកលែងតែអ្នកដែលមានស្ហៀកនៅក្នុងសាសនានិងមានភាពទន់ខ្សោយនៃភាពស្មោះត្រង់ចំពោះអល់ឡោះ។ ដ្បិតគ្មានវត្ថុជាទីស្រឡាញ់ណាមួយអាចស្រូបយកសេចក្តីស្រឡាញ់ទាំងអស់នៃបេះដូងបានឡើយលើកលែងតែសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះឬសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះមនុស្សដូចគ្នា។ សេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះគឺជាអ្វីដែលមនុស្សលោកត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីវានិងជាសុភមង្គលពិតរបស់ពួកគេ។ រីឯមនុស្សដូចគ្នាមិនថាប្រុសឬស្រីដោយសារតែភាពស្រដៀងគ្នានិងសមស្របធ្វើឱ្យសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះគេស្រូបយកបេះដូងរហូតដល់បាត់បង់បញ្ញាបាត់បង់ស្មារតីនិងកាត់ផ្តាច់ឆន្ទ៖ពីអ្វីៗទាំងអស់ក្រៅពីអ្នកជាទីស្រឡាញ់នោះរហូតឈានដល់ជំងឺនៃការស្លាប់។ រឿងនេះកើតឡើងដោយសារតែភាពទន់ខ្សោយនៃសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះនៅក្នុងបេះដូង។ ហើយប្រសិនបើព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «អ្នកផឹកស្រាគឺប្រៀបដូចជាអ្នកគោរពបូជារូបបដិមា» ហើយលោកអាលី ﵁ បានដើរកាត់មនុស្សមួយក្រុមដែលកំពុងលេងអុកហើយគាត់បានពោលថា៖ «តើរូបចម្លាក់ទាំងនេះជាអ្វីដែលអ្នករាល់គ្នាកំពុងអង្គុយជុំវិញវា?» ដ្បិតអល់ឡោះបានប្រមូលផ្តុំរវាងស្រាល្បែងស៊ីសងរូបបដិមាសក្ការ៖ និងព្រួញផ្សងសំណាងក្នុងបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖ ﴿ឱបណ្តាអ្នកមានជំនឿពិតប្រាកដណាស់ស្រាល្បែងស៊ីសងផ្ទាំងថ្មសក្ការ៖ និងព្រួញផ្សងសំណាងគឺជាភាពសៅហ្មងចេញពីទង្វើរបស់ស្ហៃតនដូច្នេះចូរអ្នករាល់គ្នាជៀសវាងពីវា...﴾ [អាល់-Mā’idah: 90]។ ទោះបីជាការស្រវឹងស្រាកើតមានត្រឹមមួយថ្ងៃឬកន្លះថ្ងៃក៏ដោយប៉ុន្តែការស្រវឹងនៃតណ្ហានិងសេចក្តីស្នេហាខូចខាតនៃអ៊ីស្ហក់គឺមានកម្លាំងខ្លាំងក្លានិងនៅជាប់រហូត! ដូចដែលអល់ឡោះបានមានបន្ទូលពីប្រជាជាតិរបស់លូតថា៖ ﴿ស្បថនឹងអាយុជីវិតរបស់អ្នកពិតប្រាកដណាស់ពួកគេស្ថិតនៅក្នុងការស្រវឹងវង្វេងរបស់ពួកគេយ៉ាងងងឹតងងល់﴾ [អាល់-Ḥijr: 72]។ ចុះទម្រាំតែវាឈានហួសពីកម្រិតស្រវឹងទៅដល់កម្រិតឆ្កួតវង្វេងស្មារតីនោះ?

ហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ឱកូនចៅអ័ដាមកុំឱ្យស្ហៃតន (អារក្ស)ល្បួងអ្នករាល់គ្នាដូចដែលវាបានបណ្តេញឪពុកម្តាយរបស់អ្នករាល់គ្នាចេញពីឋានសួគ៌ដោយដោះសម្លៀកបំពាក់របស់ពួកគាត់ទាំងពីរដើម្បីបង្ហាញកេរ្តិ៍ខ្មាសរបស់ពួកគាត់។ ពិតប្រាកដណាស់វានិងបក្ខពួករបស់វាមើលឃើញអ្នករាល់គ្នាពីកន្លែងដែលអ្នករាល់គ្នាមើលមិនឃើញពួកគេឡើយ។ ពិតប្រាកដណាស់យើងបានចាត់តាំងពួកស្ហៃតនឱ្យធ្វើជាមិត្តនៃបណ្តាអ្នកដែលគ្មានជំនឿ។ ហើយនៅពេលដែលពួកគេប្រព្រឹត្តអំពើអាសអាភាសពួកគេបាននិយាយថា៖ យើងបានឃើញបុព្វបុរសរបស់យើងធ្វើបែបនេះហើយអល់ឡោះបានបញ្ជាយើងឱ្យធ្វើវា។ ចូរពោលថា៖ ពិតប្រាកដណាស់អល់ឡោះមិនដែលបញ្ជាឱ្យប្រព្រឹត្តអំពើអាសអាភាសឡើយតើអ្នករាល់គ្នានិយាយប្រឌិតចំពោះអល់ឡោះនូវអ្វីដែលអ្នករាល់គ្នាមិនដឹងឬ? ចូរពោលថា៖ ម្ចាស់របស់ខ្ញុំបានបញ្ជាឱ្យមានយុត្តិធម៌...﴾ [អាល់-A‘rāf: 27-29]។ ការពណ៌នានេះត្រូវបានពន្យល់យ៉ាងក្បោះក្បាយចំពោះមនុស្សជាច្រើនដែលសន្មតខ្លួនឯងថាជាអ្នកកាន់សាសនាក្នុងចំណោមពួកស៊ូហ្វីអ្នកបួសមេដឹកនាំទាហានពួកកាឡាមពួកទស្សនវិទូនិងមហាជនទូទៅដែលបានចាត់ទុកអំពើអាសអាភាសដែលអល់ឡោះនិងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់បានហាមឃាត់ថាជាការអនុញ្ញាត (Ḥalāl) ហើយឫសគល់របស់វាគឺអ៊ីស្ហក់ដែលអល់ឡោះស្អប់ខ្ពើម។ ហើយមនុស្សជាច្រើនក្នុងចំណោមពួកគេបានចាត់ទុកទង្វើនោះជាសាសនានិងយល់ឃើញថាវាជាការចូលទៅកៀកអល់ឡោះដោយអះអាងថារូបរាងកាយដ៏ស្រស់ស្អាតគឺជាកន្លែងនៃការបង្ហាញរូបរាងរបស់ព្រះហើយអ្នកខ្លះថែមទាំងជឿលើការជ្រួតជ្រាប (Ḥulūl) និងការរួបរួម (Ittiḥād) របស់ព្រះនៅក្នុងរូបរាងកាយទាំងនោះទៅទៀត! នៅពេលដែលពួកគេប្រព្រឹត្តអំពើអាសអាភាសពួកគេបាននិយាយថា៖ ﴿យើងបានឃើញបុព្វបុរសរបស់យើងធ្វើបែបនេះហើយអល់ឡោះបានបញ្ជាយើងឱ្យធ្វើវា﴾។ ហើយមនុស្សទាំងអស់នេះមានចំណែកនៃស្ហៀកទៅតាមកម្រិតនោះ។ ហេតុដូច្នេះហើយទើបការលង់នឹងរូបរាងកាយនិងការស្រឡាញ់ដោយអ៊ីស្ហក់តែងតែកើតមានចំពោះអ្នកដែលមានស្ហៀកដូចជាពួកគ្រិស្តសាសនិកពួកបព្វជិតនិងអ្នកដែលយកតម្រាប់តាមពួកគេដូចជាពួកទស្សនវិទូនិងពួកស៊ូហ្វីមួយចំនួនដែលលង់នឹងយុវវ័យ។ អ្នកនឹងឃើញថាពួកគេតែងតែជួបជុំគ្នាស្តាប់តន្ត្រីនិងកំណាព្យស្នេហាដែលដាស់តឿនសេចក្តីស្រឡាញ់ចម្រុះដែលប្រមូលផ្តុំរវាងអ្នកស្រឡាញ់ព្រះដ៏មហាសប្បុរសអ្នកស្រឡាញ់រូបបដិមាអ្នកស្រឡាញ់ឈើឆ្កាងអ្នកស្រឡាញ់យុវជននិងអ្នកស្រឡាញ់ស្ត្រី! ហើយការស្តាប់បែបនេះគឺជាការស្តាប់របស់ពួកពហុទេវនិយមដូចដែលអល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយការថ្វាយបង្គំរបស់ពួកគេនៅក្បែរផ្ទះកាអ៍បះគឺគ្មានអ្វីក្រៅពីការហួចនិងការទះដៃឡើយ﴾ [អាល់-Anfāl: 35]។ ហើយមូលហេតុគឺដោយសារតែអល់ឡោះបានបង្កើតខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់មកដើម្បីគោរពសក្ការ៖ទ្រង់ដែលប្រមូលផ្តុំនូវសេចក្តីស្រឡាញ់និងការលើកតម្កើងទ្រង់ប៉ុន្តែនៅពេលដែលបេះដូងខ្វះខាតនូវភាពផ្អែមល្ហែមនៃជំនឿអ៊ីម៉ាននិងតាវហ៊ីដ (ការគោរពព្រះមួយអង្គ) គេត្រូវការយកចំណង់តណ្ហាមកជំនួសវិញដោយយកតណ្ហារបស់ខ្លួនធ្វើជាព្រះនិងយកស្ហៃតនធ្វើជាមិត្ត។ នេះហើយជាការផ្លាស់ប្តូរសាសនានិងការកែប្រែនិស្ស័យធម្មជាតិ (Fiṭrah) ដែលអល់ឡោះបានបង្កើតមនុស្សលោកមកលើវាដូចដែលទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿...និស្ស័យពីកំណើតរបស់អល់ឡោះដែលទ្រង់បានបង្កើតមនុស្សលោកមកលើវាគ្មានការផ្លាស់ប្តូរឡើយចំពោះការបង្កើតរបស់អល់ឡោះនោះហើយជាសាសនាដ៏ត្រឹមត្រូវ...﴾ [អាល់-Rūm: 30]។ ហើយព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «កូនក្មេងគ្រប់រូបកើតមកលើនិស្ស័យពីកំណើត (Fiṭrah) បន្ទាប់មកឪពុកម្តាយរបស់គេបានបង្វែរគេឱ្យទៅជាយូដាទៅជាគ្រិស្តឬទៅជាម៉ាជូស៊ី (Zoroastrian)...»។

សេចក្តីស្រឡាញ់ជាឫសគល់នៃការគោរពសក្ការ៖ ហើយស្ហៀកក្នុងសេចក្តីស្រឡាញ់ជាឫសគល់នៃស្ហៀកទាំងអស់៖ ហើយក្នុងចំណោមអ្វីដែលបញ្ជាក់ពីរឿងនេះគឺថាឫសគល់នៃការគោរពសក្ការ៖ (អាល់-‘Ibādah) គឺសេចក្តីស្រឡាញ់ហើយថាស្ហៀកក្នុងសេចក្តីស្រឡាញ់គឺជាឫសគល់នៃស្ហៀកទាំងអស់ដូចដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)បានរំលឹកនៅក្នុងដំណើររឿងរបស់អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)នៃពួកហ៊ូណាហ៊្វា (Hunafā’ - ពួកឯកទេវនិយមបរិសុទ្ធ) គឺអ៊ីព្រហ៊ីមជាមិត្តសម្លាញ់ស្និទ្ធស្នាលនៅពេលដែលទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ដូច្នេះនៅពេលដែលពេលយប់បានគ្របដណ្តប់លើគាត់គាត់បានឃើញផ្កាយមួយគាត់បាននិយាយថា៖ នេះជាម្ចាស់របស់ខ្ញុំ។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលវាលិចបាត់ទៅគាត់បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំមិនស្រឡាញ់របស់ណាដែលលិចបាត់នោះឡើយ។ ហើយនៅពេលដែលគាត់បានឃើញព្រះចន្ទរះឡើងគាត់បាននិយាយថា៖ នេះជាម្ចាស់របស់ខ្ញុំ។ ប៉ុន្តែនៅពេលវាលិចបាត់ទៅគាត់បាននិយាយថា៖ ប្រសិនបើម្ចាស់របស់ខ្ញុំមិនណែនាំបង្ហាញផ្លូវដល់ខ្ញុំទេខ្ញុំប្រាកដជាស្ថិតក្នុងចំណោមក្រុមមនុស្សដែលវង្វេងជាមិនខាន។ ហើយនៅពេលដែលគាត់បានឃើញព្រះអាទិត្យរះឡើងគាត់បាននិយាយថា៖ នេះជាម្ចាស់របស់ខ្ញុំនេះធំជាងគេ។ ប៉ុន្តែនៅពេលវាលិចបាត់ទៅគាត់បាននិយាយថា៖ ឱប្រជាជាតិរបស់ខ្ញុំពិតប្រាកដណាស់ខ្ញុំរួចផុតពីអ្វីដែលអ្នករាល់គ្នាបានបង្កើតដៃគូស្ហៀក។ ពិតប្រាកដណាស់ខ្ញុំបានបែរមុខរបស់ខ្ញុំឆ្ពោះទៅកាន់ព្រះដែលបានបង្កើតផ្ទៃមេឃទាំងឡាយនិងផែនដីដោយភាពស្មោះត្រង់បរិសុទ្ធហើយខ្ញុំមិនមែនស្ថិតក្នុងចំណោមពួកពហុទេវនិយមឡើយ﴾ [អាល់-An‘ām: 76-79]។ ហេតុដូច្នេះហើយអ៊ីព្រហ៊ីមបានផ្តាច់ខ្លួនចេញពីពួកពហុទេវនិយមនិងពីអ្វីដែលពួកគេបានបង្កើតដៃគូជាមួយអល់ឡោះដោយគាត់បានពោលថា៖ ﴿តើអ្នករាល់គ្នាបានឃើញអ្វីដែលអ្នករាល់គ្នានិងបុព្វបុរសពីមុនរបស់អ្នកធ្លាប់គោរពសក្ការ៖ដែរឬទេ? ពិតប្រាកដណាស់របស់ទាំងនោះគឺជាសត្រូវរបស់ខ្ញុំលើកលែងតែម្ចាស់នៃពិភពលោកទាំងមូលប៉ុណ្ណោះ﴾ [អាល់-Shu‘arā’: 75-77]។ ហើយអល់ឡោះ ﷻ បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ពិតប្រាកដណាស់មានគំរូដ៏ល្អប្រពៃសម្រាប់អ្នករាល់គ្នាក្នុងអ៊ីព្រហ៊ីមនិងបណ្តាអ្នកដែលនៅជាមួយគាត់នៅពេលដែលពួកគេបាននិយាយទៅកាន់ប្រជាជាតិរបស់ពួកគេថា៖ ពិតប្រាកដណាស់យើងខ្ញុំរួចផុតពីអ្នករាល់គ្នានិងពីអ្វីដែលអ្នករាល់គ្នាគោរពសក្ការ៖ក្រៅពីអល់ឡោះយើងខ្ញុំបានបដិសេធអ្នករាល់គ្នាហើយភាពជាសត្រូវនិងការស្អប់ខ្ពើមបានលេចឡើងរវាងយើងខ្ញុំនិងអ្នករាល់គ្នាជាអមត៖ រហូតទាល់តែអ្នករាល់គ្នាមានជំនឿលើអល់ឡោះតែមួយគត់﴾ [អាល់-Mumtaḥanah: 4]។ ហើយក្នុងចំណោមអ្វីដែលបញ្ជាក់ច្បាស់ពីរឿងនេះគឺបន្ទូលរបស់ទ្រង់ ﷿ ថា៖ ﴿ហើយចូរអ្នករាល់គ្នាប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងពួកគេរហូតទាល់តែគ្មានហ្វីតណាស់ (ការល្បួងស្ហៀក) ហើយសាសនាទាំងអស់ជារបស់អល់ឡោះ...﴾ [អាល់-Baqarah: 193]។ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយចូរអ្នករាល់គ្នាប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងពួកគេរហូតទាល់តែគ្មានហ្វីតណាស់ហើយសាសនាទាំងអស់ទាំងស្រុងជារបស់អល់ឡោះ...﴾ [អាល់-Anfāl: 39]។ ដូច្នេះទ្រង់បានបញ្ជាឱ្យធ្វើជីហាត (Jihād) រហូតទាល់តែគ្មានហ្វីតណាស់និងរហូតទាល់តែសាសនាទាំងអស់ទាំងស្រុងជារបស់អល់ឡោះតែមួយគត់។ ដូច្នេះទ្រង់បានកំណត់គោលបំណងគឺការគ្មានហ្វីតណាស់និងអត្ថិភាពនៃសាសនាទាំងអស់សម្រាប់អល់ឡោះហើយរឿងទាំងពីរនេះគឺផ្ទុយស្រឡះពីគ្នាដ្បិតវត្តមាននៃហ្វីតណាស់គឺផ្ទុយពីការដែលសាសនាជារបស់អល់ឡោះហើយការដែលសាសនាជារបស់អល់ឡោះគឺផ្ទុយពីវត្តមាននៃ...

...ហ្វីតណាស់ (Fitnah)។ ហើយហ្វីតណាស់ត្រូវបានបកស្រាយថាជាស្ហៀក (Shirk) ដូច្នេះរាល់អ្វីដែលធ្វើឱ្យបេះដូងធ្លាក់ចូលទៅក្នុងហ្វីតណាស់គឺមានស្ហៀកនៅក្នុងនោះហើយវាផ្ទុយពីការដែលសាសនាទាំងអស់ទាំងស្រុងជារបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)។ ហ្វីតណាស់គឺជាប្រភេទដែលរួមបញ្ចូលប្រភេទរងជាច្រើននៃការសង្ស័យនិងចំណង់តណ្ហា៖ ហើយហ្វីតណាស់គឺជាប្រភេទដែលរួមបញ្ចូលការសង្ស័យ (Shubuhāt) និងចំណង់តណ្ហា (Shahawāt) ជាច្រើនហើយហ្វីតណាស់នៃអ្នកដែលយកដៃគូស្មើក្រៅពីអល់ឡោះមកស្រឡាញ់ដូចជាស្រឡាញ់អល់ឡោះគឺជាហ្វីតណាស់ដ៏ធំធេងបំផុតមួយដែលក្នុងនោះរួមមានហ្វីតណាស់នៃពួកដែលគោរពកូនគោដូចដែលអល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ពិតប្រាកដណាស់យើងបានសាកល្បងល្បួង (fatannā) ប្រជាជាតិរបស់អ្នកបន្ទាប់ពីអ្នកចាកចេញទៅហើយសាមីរីបាននាំពួកគេឱ្យវង្វេង...﴾ [Ṭā-Hā: 85]។ មូសាបានពោលថា៖ ﴿...វាគ្មានអ្វីក្រៅពីការសាកល្បង (fitnatuka) របស់ទ្រង់ឡើយដែលទ្រង់ធ្វើឱ្យអ្នកណាដែលទ្រង់ចង់ឱ្យវង្វេងនិងណែនាំបង្ហាញផ្លូវដល់អ្នកណាដែលទ្រង់ចង់...﴾ [Ṭā-Hā: 90]។ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿...ហើយពួកគេត្រូវបានជ្រួតជ្រាបដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះកូនគោនៅក្នុងបេះដូងរបស់ពួកគេដោយសារតែការប្រឆាំងជំនឿរបស់ពួកគេ﴾ [អាល់-Baqarah: 93]។ គេបានសួរស៊ុបយ៉ានប៊ីនអ៊ុយៃណាស់ថា៖ ពួកដើរតាមចំណង់តណ្ហា (Ahl អាល់-Ahwā’) ស្រឡាញ់ប៊ីឌអាហ៍ (Bid‘ah) ដែលពួកគេបានបង្កើតឡើងខ្លាំងណាស់? គាត់បានឆ្លើយថា៖ តើអ្នកភ្លេចបន្ទូលរបស់ទ្រង់ ﷿ ថា៖ ﴿ហើយក្នុងចំណោមមនុស្សលោកមានអ្នកដែលយកវត្ថុដទៃក្រៅពីអល់ឡោះធ្វើជាដៃគូស្មើនឹងទ្រង់ដោយពួកគេស្រឡាញ់វត្ថុទាំងនោះដូចជាសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះ﴾ [អាល់-Baqarah: 165] និងបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖ ﴿...ហើយពួកគេត្រូវបានជ្រួតជ្រាបដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះកូនគោនៅក្នុងបេះដូងរបស់ពួកគេដោយសារតែការប្រឆាំងជំនឿរបស់ពួកគេ﴾ [អាល់-Baqarah: 93] ហើយឬនៅ? ដូច្នេះរាល់អ្វីដែលត្រូវបានគេស្រឡាញ់មិនមែនដើម្បីអល់ឡោះគឺអាចបង្កជាហ្វីតណាស់ដែលរារាំងមិនឱ្យសាសនាជារបស់អល់ឡោះឡើយ។ ហើយការលង់ស្នេហ៍លើរូបរាងកាយ (អាល់-‘Ishq) គឺជាហ្វីតណាស់ដ៏ធំធេងបំផុតមួយហើយអល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ពិតប្រាកដណាស់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នករាល់គ្នានិងកូនៗរបស់អ្នករាល់គ្នាគឺជាហ្វីតណាស់ (ការសាកល្បង)﴾ [អាល់-Taghābun: 15]។ ហេតុដូច្នេះហើយទើបទ្រង់ ﷿ បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ចូរពោលថា៖ ប្រសិនបើឪពុកៗរបស់អ្នករាល់គ្នាកូនៗរបស់អ្នករាល់គ្នាបងប្អូនរបស់អ្នករាល់គ្នាភរិយាៗរបស់អ្នករាល់គ្នាញាតិសន្តានរបស់អ្នករាល់គ្នាទ្រព្យសម្បត្តិដែលអ្នករាល់គ្នាបានរកបានការជួញដូរដែលអ្នករាល់គ្នាភ័យខ្លាចការក្ស័យធននិងលំនៅឋានដែលអ្នករាល់គ្នាពេញចិត្តគឺស្រឡាញ់ជាទីពេញចិត្តចំពោះអ្នករាល់គ្នាជាងអល់ឡោះនិងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់ព្រមទាំងការតស៊ូក្នុងមាគ៌ារបស់ទ្រង់នោះចូរអ្នករាល់គ្នារង់ចាំទៅ...﴾ [អាល់-Tawbah: 24]។ ហើយទ្រង់ ﷻ បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿អាលីហ្វឡាមមីម។ តើមនុស្សលោកគិតស្មានថាពួកគេនឹងត្រូវបានទុកចោលដោយគ្រាន់តែពួកគេនិយាយថាយើងមានជំនឿហើយហើយពួកគេនឹងមិនត្រូវបានសាកល្បងល្បួង (yuftanūn) នោះឬ? ហើយពិតប្រាកដណាស់យើងបានសាកល្បងបណ្តាអ្នកដែលនៅមុនពួកគេដូច្នេះអល់ឡោះពិតជានឹងដឹងនូវអ្នកដែលស្មោះត្រង់ពិតប្រាកដនិងដឹងនូវអ្នកដែលភូតកុហក﴾ [អាល់-‘Ankabūt: 1-3]។

ផ្នែក

ការស្រឡាញ់រាប់អានសត្រូវរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) គឺផ្ទុយពីសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះទ្រង់។

ហើយក្នុងចំណោមអ្វីដែលបញ្ជាក់ពីរឿងនេះគឺថាបុរសម្នាក់បានពោលទៅកាន់ព្យាការី ﷺ ថា៖ «អាស្រ័យលើអ្វីដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ចង់បាននិងលោកចង់បាន»។ ព្យាការី ﷺ បានបន្ទោសគេថា៖ «តើអ្នកយកខ្ញុំធ្វើជាដៃគូស្មើនឹងអល់ឡោះឬ? ផ្ទុយទៅវិញចូរពោលថា៖ អាស្រ័យលើអ្វីដែលអល់ឡោះតែមួយគត់ចង់បាន»។ ដូច្នេះទ្រង់បានបដិសេធចំពោះការដែលបុរសនោះយកទ្រង់ធ្វើជាដៃគូស្មើនឹងអល់ឡោះក្នុងពាក្យពេចន៍នេះដែលគេបានប្រមូលផ្តុំរវាងទ្រង់និងអល់ឡោះក្នុងឆន្ទ៖ ដ្បិតឆន្ទ៖របស់ខ្ញុំបម្រើគឺដើរតាមឆន្ទ៖របស់អល់ឡោះដូច្នេះគ្មាននរណាជាដៃគូរបស់ទ្រង់ឡើយ។ ហើយរឿងនេះបញ្ជាក់ថាការយកអ្វីមួយធ្វើជាដៃគូស្មើនឹងអល់ឡោះអាចកើតឡើងក្នុងពាក្យសម្តីដោយមិនចាំបាច់មានការគោរពសក្ការ៖ពេញលេញនោះឡើយដ្បិតបុរសនោះមិនបានគោរពសក្ការ៖រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះបែបនោះទេ។ ផ្នែក៖ សេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះតម្រូវឱ្យមានការតស៊ូក្នុងមាគ៌ារបស់ទ្រង់៖ ហើយតាមរយ៖រឿងនេះបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថាសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះគឺតម្រូវឱ្យមានការតស៊ូ (Jihād) ក្នុងមាគ៌ារបស់ទ្រង់ជាដាច់ខាតដ្បិតអ្នកណាដែលស្រឡាញ់អល់ឡោះហើយអល់ឡោះស្រឡាញ់គេគេនឹងស្រឡាញ់នូវអ្វីដែលអល់ឡោះស្រឡាញ់ស្អប់នូវអ្វីដែលអល់ឡោះស្អប់យកអ្នកណាដែលអល់ឡោះស្រឡាញ់ធ្វើជាមិត្ត (Walā’) និងយកអ្នកណាដែលអល់ឡោះស្អប់ធ្វើជាសត្រូវ (Barā’)។ គ្មានសេចក្តីស្រឡាញ់ពិតប្រាកដណាមួយឡើយលើកលែងតែមានលក្ខណ៖ទាំងនេះទៅតាមកម្រិតនៃភាពខ្លាំងនិងភាពខ្សោយរបស់វាដ្បិតសេចក្តីស្រឡាញ់តម្រូវឱ្យចូលទៅកៀកអ្នកជាទីស្រឡាញ់និងនៅឆ្ងាយពីអ្វីដែលគេស្អប់ខ្ពើម។ ការស្រឡាញ់រាប់អានសត្រូវរបស់អល់ឡោះគឺផ្ទុយពីសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះទ្រង់៖ រីឯការស្រឡាញ់រាប់អានសត្រូវរបស់ទ្រង់គឺផ្ទុយស្រឡះពីសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះទ្រង់។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿អ្នកនឹងមិនឃើញក្រុមមនុស្សណាដែលមានជំនឿលើអល់ឡោះនិងថ្ងៃបរលោកទៅស្រឡាញ់រាប់អានអ្នកដែលប្រឆាំងនឹងអល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ឡើយបើទោះបីជាពួកគេជាឪពុករបស់ពួកគេជាកូនរបស់ពួកគេជាបងប្អូនរបស់ពួកគេឬជាញាតិសន្តានរបស់ពួកគេក៏ដោយ។ ពួកគេទាំងនោះហើយដែលអល់ឡោះបានចារឹកជំនឿអ៊ីម៉ាននៅក្នុងបេះដូងរបស់ពួកគេនិងបានពង្រឹងពួកគេដោយវិញ្ញាណ (ជំនួយគាំទ្រ) ពីទ្រង់...﴾ [អាល់-Mujādilah: 22]។ ដូច្នេះទ្រង់បានប្រាប់ថាអ្នកមានជំនឿដែលអល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ត្រូវតែជាទីស្រឡាញ់បំផុតចំពោះគេជាងអ្វីៗទាំងអស់ដូចដែលមាននៅក្នុងហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ឯកភាពគ្នាថា៖ «ស្បថនឹងព្រះដែលជីវិតរបស់ខ្ញុំស្ថិតក្នុងព្រះហស្តរបស់ទ្រង់គ្មាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នាមានជំនឿពេញលេញឡើយរហូតទាល់តែខ្ញុំជាទីស្រឡាញ់បំផុតចំពោះគេជាងកូនរបស់គេឪពុករបស់គេនិងមនុស្សលោកទាំងអស់» គឺគេមិនត្រូវស្រឡាញ់រាប់អានអ្នកដែលប្រឆាំងនឹងអល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ឡើយដ្បិតរឿងនេះគឺជាការប្រមូលផ្តុំរវាងរឿងផ្ទុយគ្នាពីរដែលមិនអាចនៅជាមួយគ្នាបានឡើយ។ រីឯបណ្តាអ្នកមានជំនឿដែលប្រយុទ្ធគ្នាវិញពួកគេមិនមែនជាសត្រូវប្រឆាំងគ្នាក្នុងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយទាំងអស់នោះឡើយពីព្រោះម្នាក់ៗនៅតែមានជំនឿអ៊ីម៉ានដែលអ្នកម្ខាងទៀតត្រូវស្រឡាញ់ទោះបីជាមានការស្អប់ខ្ពើមលើទង្វើខ្លះក៏ដោយដូច្នេះក្នុងចិត្តរបស់ពួកគេមានទាំងសេចក្តីស្រឡាញ់និងសេចក្តីស្អប់បញ្ចូលគ្នាទៅតាមកម្រិតនៃជំនឿនិងអំពើរបស់ពួកគេ។

...ឬកំហុសឆ្គងដែលត្រូវបានលើកលែងទោសបើទោះបីជាគេមិនស្អប់ខ្ពើមលើរឿងនោះក៏ដោយដូច្នេះគេមិនត្រូវស្រឡាញ់ឡើយលើកលែងតែអ្វីដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)និងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់ស្រឡាញ់គឺស្រឡាញ់នូវរាល់ការខិតខំប្រឹងប្រែង (Ijtihād) នៃអំពើល្អបរិសុទ្ធ។ ហើយរឿងនេះគឺជាអ្វីដែលមនុស្សលោកអាចដឹងច្បាស់ពីខ្លួនឯងគឺនៅពេលដែលគេស្រឡាញ់អ្វីមួយគេមិនអាចស្រឡាញ់របស់ដែលផ្ទុយពីវានោះឡើយផ្ទុយទៅវិញគេតែងតែស្អប់ខ្ពើមវា។ ដូច្នេះវាមិនអាចកើតឡើងបានឡើយនូវការប្រមូលផ្តុំឆន្ទ៖ដ៏ពេញលេញពីរសម្រាប់របស់ដែលផ្ទុយគ្នាទាំងស្រុងនោះ។ ប៉ុន្តែជួនកាលនៅក្នុងបេះដូងអាចមានចំណែកនៃសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះរឿងមួយនិងចំណែកនៃសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះរឿងផ្ទុយពីវាដែលរឿងនេះកើតឡើងជាញឹកញាប់ក្នុងចំណោមកូនចៅអ័ដាមប៉ុន្តែគ្មានមួយណាពេញលេញនោះឡើយ។ ដ្បិតសេចក្តីស្រឡាញ់និងឆន្ទ៖ដ៏ពេញលេញគឺតម្រូវឱ្យមានវត្តមាននៃអ្វីដែលគេស្រឡាញ់នៅពេលមានលទ្ធភាពហើយប្រសិនបើមានលទ្ធភាពតែគ្មានវត្តមាននៃអ្វីដែលគេស្រឡាញ់ទេនោះបញ្ជាក់ថាសេចក្តីស្រឡាញ់និងឆន្ទ៖នោះមិនទាន់ពេញលេញឡើយ។ ហើយដូចគ្នានេះដែរសេចក្តីស្អប់ខ្ពើមដ៏ពេញលេញគឺរារាំងមិនឱ្យប្រព្រឹត្តនូវអ្វីដែលគួរឱ្យស្អប់ខ្ពើមនោះឡើយ។ ហើយតាមរយ៖រឿងនេះយើងអាចយល់បាននូវអត្ថន័យនៃបន្ទូលរបស់ព្យាការី ﷺ ថា៖ «អ្នកផិតក្បត់មិនប្រព្រឹត្តការផិតក្បត់ក្នុងខណ៖ដែលគេប្រព្រឹត្តវាដោយគេជាអ្នកមានជំនឿពិតប្រាកដឡើយហើយចោរមិនលួចក្នុងខណ៖ដែលគេលួចដោយគេជាអ្នកមានជំនឿឡើយហើយអ្នកផឹកស្រាមិនផឹកស្រាក្នុងខណ៖ដែលគេផឹកវាដោយគេជាអ្នកមានជំនឿឡើយ»។ ប្រសិនបើសេចក្តីស្អប់ខ្ពើមរបស់គេចំពោះអ្វីដែលអល់ឡោះស្អប់មានភាពពេញលេញគេប្រាកដជាមិនប្រព្រឹត្តអំពើទាំងនោះឡើយ។ សេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់មានពីរកម្រិត៖ កាតព្វកិច្ចនិងការស្ម័គ្រចិត្ត៖ ហើយសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់គឺស្ថិតនៅលើពីរកម្រិត៖ កម្រិតកាតព្វកិច្ច (Wājibah) គឺជាកម្រិតនៃពួកមូកតាស្ហ៊ីឌីន (អាល់-Muqtaṣidīn - អ្នកដើរផ្លូវកណ្តាលប្រុងប្រយ័ត្ន) និងកម្រិតស្ម័គ្រចិត្ត (Mustaḥabbah) គឺជាកម្រិតនៃពួកសាប៊ីគីន (អាល់-Sābiqīn - អ្នកឈានមុខគេ)។

សេចក្តីស្រឡាញ់កាតព្វកិច្ច៖ សេចក្តីស្រឡាញ់នៃពួកមូកតាស្ហ៊ីឌីន (អ្នកដើរផ្លូវកណ្តាល)។

សេចក្តីស្រឡាញ់កាតព្វកិច្ចគឺជាសេចក្តីស្រឡាញ់នៃពួកមូកតាស្ហ៊ីឌីន៖ កម្រិតទីមួយនេះតម្រូវឱ្យអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)និងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់ជាទីស្រឡាញ់បំផុតចំពោះគេជាងអ្វីៗទាំងអស់ដោយគេមិនត្រូវស្រឡាញ់អ្វីដែលអល់ឡោះស្អប់ខ្ពើមឡើយដូចដែលអល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖ ﴿អ្នកនឹងមិនឃើញក្រុមមនុស្សណាដែលមានជំនឿលើអល់ឡោះនិងថ្ងៃបរលោកទៅស្រឡាញ់រាប់អានអ្នកដែលប្រឆាំងនឹងអល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ឡើយ...﴾ [អាល់-Mujādilah: 22]។ ហើយរឿងនេះតម្រូវឱ្យស្រឡាញ់នូវរាល់អ្វីដែលអល់ឡោះបានកំណត់ជាកាតព្វកិច្ចនិងស្អប់ខ្ពើមនូវរាល់អ្វីដែលអល់ឡោះបានហាមឃាត់ដែលនោះគឺជាកាតព្វកិច្ចដ្បិតឆន្ទ៖ដ៏ពេញលេញចំពោះកាតព្វកិច្ចតម្រូវឱ្យអនុវត្តនូវអ្វីដែលទ្រង់បានបញ្ជានិងតម្រូវឱ្យបោះបង់ចោលនូវអ្វីដែលទ្រង់បានហាមឃាត់។ ដូច្នេះចាំបាច់លើអ្នកមានជំនឿគ្រប់រូបត្រូវស្រឡាញ់អ្វីដែលអល់ឡោះស្រឡាញ់និងស្អប់អ្វីដែលអល់ឡោះស្អប់។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿នោះគឺដោយសារតែពួកគេបានដើរតាមអ្វីដែលធ្វើឱ្យអល់ឡោះខឹងសម្បារនិងបានស្អប់ខ្ពើមនូវការពេញចិត្តរបស់ទ្រង់ដូច្នេះទ្រង់បានធ្វើឱ្យអំពើល្អទាំងឡាយរបស់ពួកគេត្រូវរលាយសាបសូន្យ﴾ [Muḥammad: 28]។ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយនៅពេលដែលមានស៊ូរ៉ាត់ណាមួយត្រូវបានបញ្ចុះមកនោះក្នុងចំណោមពួកគេមានអ្នកនិយាយថា៖ តើអ្នកណាខ្លះក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នាដែលស៊ូរ៉ាត់នេះបានបន្ថែមជំនឿអ៊ីម៉ានដល់គេ? ចំពោះបណ្តាអ្នកមានជំនឿវិញគឺវាបានបន្ថែមជំនឿអ៊ីម៉ានដល់ពួកគេហើយពួកគេមានសេចក្តីរីករាយយ៉ាងខ្លាំង។ រីឯបណ្តាអ្នកដែលមានជំងឺក្នុងបេះដូងវិញគឺវាបានបន្ថែមភាពសៅហ្មងលើភាពសៅហ្មងរបស់ពួកគេ...﴾ [អាល់-Tawbah: 124-125]។ សេចក្តីស្រឡាញ់ស្ម័គ្រចិត្តគឺជាសេចក្តីស្រឡាញ់នៃពួកសាប៊ីគីន៖ រីឯសេចក្តីស្រឡាញ់នៃពួកសាប៊ីគីនគឺការស្រឡាញ់នូវរាល់អ្វីដែលអល់ឡោះស្រឡាញ់នៃកិច្ចការស្ម័គ្រចិត្ត (Nawāfil) និងគុណធម៌ដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏ពេញលេញឥតខ្ចោះ។ នេះគឺជាស្ថានភាពនៃពួកមូក័ររ៉ប៊ីន (អាល់-Muqarrabīn - អ្នកដែលត្រូវបានអល់ឡោះទាញចូលកៀកទ្រង់)។ នៅពេលដែលសេចក្តីស្រឡាញ់កាតព្វកិច្ចចំពោះអល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់តម្រូវឱ្យស្អប់នូវអ្វីដែលអល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ស្អប់នោះគេនឹងដឹងច្បាស់ថាការតស៊ូ (ជីហាត) គឺជាលទ្ធផលដែលមិនអាចខ្វះបាននៃសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ដ្បិតគោលបំណងនៃជីហាតគឺការសម្រេចបាននូវអ្វីដែលអល់ឡោះស្រឡាញ់និងការរារាំងនូវអ្វីដែលអល់ឡោះស្អប់ខ្ពើម។

ការបោះបង់ចោលការតស៊ូ (ជីហាត) ដោយសារកង្វះសេចក្តីស្រឡាញ់ពេញលេញនិងជាសញ្ញានៃពុតត្បុត៖ ដូច្នេះអ្នកណាដែលគ្មានការជំរុញចិត្តក្នុងការតស៊ូ (ជីហាត) នោះគេច្បាស់ជាមិនបានបំពេញនូវសេចក្តីស្រឡាញ់ជាកាតព្វកិច្ចឡើយហើយនៅក្នុងខ្លួនគេមានចំណែកនៃពុតត្បុត (Nifāq) ដូចដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ពិតប្រាកដណាស់បណ្តាអ្នកមានជំនឿដ៏ពិតប្រាកដគឺបណ្តាអ្នកដែលមានជំនឿលើអល់ឡោះនិងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់បន្ទាប់មកពួកគេមិនមានការសង្ស័យឡើយហើយពួកគេបានតស៊ូដោយទ្រព្យសម្បត្តិនិងជីវិតរបស់ពួកគេក្នុងមាគ៌ារបស់អល់ឡោះពួកគេទាំងនោះហើយគឺជាអ្នកដែលស្មោះត្រង់ពិតប្រាកដ﴾ [អាល់-Ḥujurāt: 15]។ ហើយនៅក្នុងស្ហាហ៊ីះមូស្លីមពីអាប៊ូហ៊ុរ៉ៃរ៉ោះពីព្យាការី ﷺ ថាទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ «អ្នកណាដែលបានទទួលមរណភាពដោយមិនធ្លាប់បានចូលរួមប្រយុទ្ធហើយមិនធ្លាប់មានបំណងក្នុងចិត្តក្នុងការចូលរួមប្រយុទ្ធគេបានទទួលមរណភាពលើសាខាមួយនៃពុតត្បុត»។ ហើយទ្រង់បានភ្ជាប់ការតស៊ូទៅនឹងសេចក្តីស្រឡាញ់ក្នុងបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖ ﴿ចូរពោលថា៖ ប្រសិនបើឪពុកៗរបស់អ្នករាល់គ្នាកូនៗរបស់អ្នករាល់គ្នា... គឺស្រឡាញ់ជាទីពេញចិត្តចំពោះអ្នករាល់គ្នាជាងអល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ព្រមទាំងការតស៊ូក្នុងមាគ៌ារបស់ទ្រង់នោះចូរអ្នករាល់គ្នារង់ចាំទៅរហូតទាល់តែអល់ឡោះនាំមកនូវបទបញ្ជារបស់ទ្រង់...﴾ [អាល់-Tawbah: 24]។ ហើយក្នុងបន្ទូលរបស់ទ្រង់ ﷿ ថា៖ ﴿...អល់ឡោះនឹងនាំមកនូវក្រុមមនុស្សមួយក្រុមដែលទ្រង់ស្រឡាញ់ពួកគេហើយពួកគេស្រឡាញ់ទ្រង់ជាអ្នកបន្ទាបខ្លួនចំពោះបណ្តាអ្នកមានជំនឿជាអ្នករឹងមាំចំពោះពួកកាហ្វៀរពួកគេតស៊ូក្នុងមាគ៌ារបស់អល់ឡោះហើយមិនភ័យខ្លាចការស្តីបន្ទោសរបស់អ្នកស្តីបន្ទោសឡើយ﴾ [អាល់-Mā’idah: 54]។ ហើយពាក្យជីហាត (អាល់-Jihād) គឺមកពីពាក្យជូហដ (អាល់-Juhd) ដែលមានន័យថាសមត្ថភាពនិងកម្លាំងហើយវាធំធេងជាងពាក្យជះហដ (អាល់-Jahd) ដែលមានន័យថាការលំបាកលំបិន។ ដ្បិតជូហដគឺជាកម្រិតកំពូលនៃសមត្ថភាពនិងថាមពលដូចដែលអល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖ ﴿...និងបណ្តាអ្នកដែលរកមិនបានអ្វីក្រៅពីកម្លាំងសមត្ថភាពរបស់ពួកគេ (juhdahum)...﴾ [អាល់-Tawbah: 79]។

ហើយនៅក្នុងហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)មានចែងថា៖ «ទានដ៏ប្រសើរបំផុតគឺកម្លាំងសមត្ថភាព (Juhd) របស់អ្នកមានទ្រព្យតិចតួចដែលគេបានប្រគល់ដោយស្ងាត់ៗទៅកាន់ជនក្រីក្រ»។ ហេតុដូច្នេះហើយទើបព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «ការតស៊ូ (ជីហាត) គឺជាកំភួនខ្នង (កម្រិតកំពូល) នៃរាល់កិច្ចការ» ពីព្រោះវាជាឆន្ទ៖ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតនៅត្រង់កម្រិតកំពូលនៃសមត្ថភាពហើយនេះគឺជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតនៃជំនឿអ៊ីម៉ានដូចជាកំភួនខ្នងដែលជាផ្នែកខ្ពស់បំផុតនៃសត្វអូដ្ឋ។ ដូច្នេះការតស៊ូក្នុងមាគ៌ារបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់គឺកើតចេញពីជូហដគឺការយកឈ្នះក្នុងមាគ៌ារបស់អល់ឡោះដោយភាពពេញលេញនៃសមត្ថភាពនិងថាមពលដែលរួមបញ្ចូលនូវកត្តាពីរយ៉ាង៖ ទីមួយគឺការបញ្ចេញនូវរាល់កម្លាំងថាមពលនិងទីពីរគឺការយកថាមពលនោះទៅសម្រេចនូវអ្វីដែលអល់ឡោះស្រឡាញ់និងរារាំងនូវអ្វីដែលអល់ឡោះស្អប់ខ្ពើម។ ហើយតាមរយ៖សមត្ថភាពនិងឆន្ទ៖នេះហើយដែលកិច្ចការទាំងអស់ត្រូវបានសម្រេចពេញលេញ។ ការបែងចែកមនុស្សលោកជាបួនជំពូក៖ ហើយនៅទីនេះមនុស្សលោកត្រូវបានបែងចែកជាបួនជំពូក៖ ក្រុមមួយមានសមត្ថភាពមានឆន្ទ៖ និងសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអ្វីដែលមិនត្រូវបានបញ្ជា...

១- ក្រុមមនុស្សដែលមានសមត្ថភាពនិងឆន្ទ៖ស្រឡាញ់អ្វីដែលមិនត្រូវបានបញ្ជា។

២- ក្រុមមនុស្សដែលមានឆន្ទ៖ល្អសេចក្តីស្រឡាញ់ពេញលេញចំពោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) និងសមត្ថភាពពេញលេញ។

១- ក្រុមមនុស្សដែលមានសមត្ថភាពឆន្ទ៖ និងសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអ្វីដែលមិនត្រូវបានបញ្ជា៖ ពួកគេតស៊ូនិងប្រើប្រាស់កម្លាំងថាមពលរបស់ពួកគេប៉ុន្តែមិនមែនក្នុងមាគ៌ារបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ឡើយតែគឺនៅក្នុងផ្លូវផ្សេងទៀត៖ អាចជាផ្លូវហាមឃាត់ដូចជាអំពើអាសអាភាសទាំងកំបាំងនិងចំហបាបកម្មការបំពានដោយអយុត្តិធម៌ការបង្កើតដៃគូស្ហៀកជាមួយអល់ឡោះនូវអ្វីដែលទ្រង់មិនបានបញ្ចុះភស្តុតាងនិងការនិយាយប្រឌិតចំពោះអល់ឡោះដោយគ្មានចំណេះដឹងពិតឬអាចនៅក្នុងផ្លូវដែលមិនផ្តល់ផលប្រយោជន៍ចំពោះអល់ឡោះដូចជាកិច្ចការអនុញ្ញាត (Mubāḥ) ទូទៅដែលគ្មានផលបុណ្យ។ ២- ក្រុមមនុស្សដែលមានឆន្ទ៖ល្អសេចក្តីស្រឡាញ់ពេញលេញចំពោះអល់ឡោះនិងសមត្ថភាពពេញលេញ៖ ពួកគេគឺជាមេដឹកនាំនៃអ្នកស្រឡាញ់និងជាទីស្រឡាញ់ជាអ្នកតស៊ូក្នុងមាគ៌ារបស់អល់ឡោះដោយមិនភ័យខ្លាចការស្តីបន្ទោសរបស់អ្នកស្តីបន្ទោសឡើយដូចជាពួកជំនាន់មុនៗដំបូងបង្អស់នៃពួកមូហាជីរីន (Muhājirīn) និងពួកអាន់សរ (Anṣār) ព្រមទាំងបណ្តាអ្នកដែលដើរតាមពួកគេដោយសេចក្តីល្អបរិសុទ្ធរហូតដល់ថ្ងៃកិយាម៉ះ។ ៣- ក្រុមមនុស្សដែលមានឆន្ទ៖ល្អនិងសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះយ៉ាងរឹងមាំពេញលេញប៉ុន្តែសមត្ថភាពរបស់ពួកគេខ្វះខាត៖ ពួកគេបំពេញនូវអ្វីដែលអល់ឡោះស្រឡាញ់ទៅតាមកម្រិតនៃសមត្ថភាពរបស់ពួកគេដោយមិនបោះបង់ចោលនូវអ្វីដែលពួកគេមានកម្លាំងធ្វើនោះឡើយប៉ុន្តែសមត្ថភាពរបស់ពួកគេមានកម្រិតខណ៖ដែលសេចក្តីស្រឡាញ់របស់ពួកគេពេញលេញ។ ដូច្នេះពួកគេទទួលបានផលបុណ្យរួមជាមួយក្រុមទីពីរខាងលើ។ ហើយនៅក្នុងចំណោមអ្នកមានជំនឿក្នុងសម័យកាលរបស់ព្យាការី ﷺ និងក្រោយមកទៀតគឺមានមនុស្សប្រភេទនេះយ៉ាងច្រើនកុះករ។ ហើយចំពោះមនុស្សប្រភេទនេះហើយដែលព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់នៅឯទីក្រុងម៉ាឌីណាស់មានបុរសមួយចំនួនដែលអ្នករាល់គ្នាមិនបានធ្វើដំណើរលើផ្លូវណាមួយឬចុះទៅក្នុងជ្រលងភ្នំណាមួយឡើយលើកលែងតែពួកគេបានរួមចំណែកជាមួយអ្នករាល់គ្នាជានិច្ច»។ គេបានសួរថា៖ «ចុះពួកគេនៅឯម៉ាឌីណាស់?»។ ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ «ទោះបីជាពួកគេនៅឯម៉ាឌីណាស់ក៏ដោយដ្បិតឧបសគ្គរារាំងបានឃាត់ពួកគេ»។ ហើយលោកសាអូដប៊ីនអាប៊ីវ៉ាក់ក្វសបានសួរព្យាការី ﷺ ថា៖ «ឱរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះបុរសម្នាក់ជាអ្នកការពារប្រជាជនតើគេទទួលបានចំណែកស្មើនឹងអ្នកទន់ខ្សោយបំផុតក្នុងចំណោមពួកគេដែរឬទេ?»។ ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ «ឱសាអូដតើអ្នករាល់គ្នាទទួលបានជ័យជម្នះនិងទទួលបានភោគផលក្រៅពីដោយសារតែអ្នកទន់ខ្សោយរបស់អ្នករាល់គ្នាតាមរយ៖ការទូអា (បួងសួង) របស់ពួកគេការថ្វាយបង្គំរបស់ពួកគេនិងការសូមការអភ័យទោស (Istighfār) របស់ពួកគេនោះឬ?»។ ហើយមានសេចក្តីរាយការណ៍ថាព្យាការី ﷺ តែងតែស្វែងរកជ័យជម្នះតាមរយ៖ជនក្រីក្រទន់ខ្សោយនៃពួកមូហាជីរីនហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ «ប្រហែលជាមានមនុស្សសក់កន្ត្រើងប្រឡាក់ធូលីស្លៀកពាក់កម្សត់ចាស់រហែកដែលត្រូវបានគេរុញច្រានចេញពីទ្វារប៉ុន្តែប្រសិនបើគេស្បថចំពោះអល់ឡោះអល់ឡោះពិតជាធ្វើឱ្យសម្បថរបស់គេក្លាយជាការពិតជាមិនខាន»។