សេចក្តីសង្ខេបហ្វាតវ៉ាប្រទេសអេហ្ស៊ីប

ចំពោះហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ដែលថា៖ «អ្នកណាដែលបួសមួយថ្ងៃក្នុងផ្លូវរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ អល់ឡោះ ﷻ នឹងធ្វើឱ្យផ្ទៃមុខរបស់គេនៅឆ្ងាយពីនរកអស់រយ៖ពេលចម្ងាយ៧០ឆ្នាំ»៖ អ្នកប្រាជ្ញថាសំដៅលើការធ្វើដំណើរក្នុងកិច្ចការជីហាតហើយដំណើរហាជ្ជ (ការដើរយាងកាន់ម៉ាក្កះ)ក៏អាចរាប់បញ្ចូលក្នុងនេះដែរឬសំដៅលើការបួសដោយស្មោះត្រង់ចំពោះអល់ឡោះ ﷻ។ ហើយវាត្រូវបានបញ្ជាក់យ៉ាងត្រឹមត្រូវថាព្យាការី ﷺ ពេលធ្វើដំណើរតែងតែថែរក្សាសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ស៊ុណ្ណាពីររ៉កាត់់នៃហ្វាហ្សើរសឡាតវិតៀរនិងសឡាតយប់ដោយលោកមិនបានសឡាតស៊ុណ្ណារ៉ាទីពះប្រចាំថ្ងៃនោះឡើយ។ ផ្នែកស្តីពី៖ ការបូកបញ្ចូលសឡាតដោយគ្មានឧបសគ្គមិនត្រូវធ្វើឡើងជាដាច់ខាត។ ចំណែកការបូកបញ្ចូលដោយសារជំងឺគឺត្រូវបានអនុញ្ញាតតាមទស្សន៖របស់អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)អាហ៍ម៉ាត់អ៊ីម៉ាមម៉ាលីកនិងអ្នកប្រាជ្ញចាហ្វិអីមួយចំនួន។ មជ្ឈដ្ឋានរបស់អ៊ីម៉ាមអាហ៍ម៉ាត់មានវិសាលភាពទូលំទូលាយជាងគេដោយអនុញ្ញាតឱ្យបូកបញ្ចូលសឡាតដោយសារការងារមមាញឹកខ្លាំងឬធុរ៖ចាំបាច់ដែលអនុញ្ញាតឱ្យខកខានសឡាតថ្ងៃសុក្រឬសឡាតជាជួរក៏ដូចជាស្ត្រីដែលមានឈាមរោគ (អ៊ិស្ទីហាហ្កា)។ ស្ត្រីដែលដឹងថានាងមិនអាចចេញពីបន្ទប់ទឹកសាធារណ៖ទាន់ពេលអាសើរនាងត្រូវតែបូកសឡាតហ្សូហើរនិងអាសើរនៅផ្ទះមុនពេលចេញទៅដែលនេះប្រសើរជាងការសឡាតក្នុងបន្ទប់ទឹក។

[ជំពូកស្តីពី៖ ការផ្លាស់ប្តូរទស្សន៖តាមភស្តុតាង - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ២០៤]

[ផ្នែកស្តីពី៖ ការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ថ្ងៃសុក្រ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខបន្ទាប់]

មិនមែនជាកាតព្វកិច្ចត្រូវយកតម្រាប់តាមបុគ្គលណាម្នាក់ជាក់លាក់ក្រៅពីព្យាការី ﷺ ឡើយ។ ប៉ុន្តែអ្នកណាដែលកាន់ទស្សន៖ណាមួយដោយផ្អែកលើការស្រាវជ្រាវឬការធ្វើតាមការចាកចេញពីទស្សន៖នោះត្រូវតែមានមូលហេតុសាសនាត្រឹមត្រូវដែលបង្ហាញថាទស្សន៖របស់អ្នកដទៃរឹងមាំជាង។ ចំណែកការផ្លាស់ប្តូរពីទស្សន៖មួយទៅទស្សន៖មួយដោយគ្មានមូលហេតុសាសនាគ្រាន់តែដើម្បីបម្រើទំនោរចិត្តផ្ទាល់ខ្លួនគឺមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឡើយ។ ផ្នែកស្តីពី៖ ការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ថ្ងៃសុក្រ៖ អ្នកណាដែលចេតនាសឡាតនៅក្នុងតូបលក់ដូរផ្សារខណ៖ដែលអាចចូលទៅក្នុងវិហារធំបាននោះពួកគេគឺជាអ្នកខុសឆ្គងនិងប្រឆាំងនឹងស៊ុណ្ណា។ ហើយប្រសិនបើជួរសឡាតមិនជាប់គ្នាដោយមានផ្លូវសាធារណ៖ខណ្ឌកណ្តាលនោះមានការរាយការណ៍ពីរពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)អាហ៍ម៉ាត់លើភាពត្រឹមត្រូវនៃការសឡាតរបស់ពួកគេ។

[ជំពូកស្តីពី៖ អ្នកអាហ្សានស្រែកសឡាវ៉ាត់ពេលខាទីពឡើងមីនពារ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ២០៦]

ការដែលអ្នកអាហ្សានបន្លឺសំឡេងសូត្រសឡាវ៉ាត់ឬបួងសួងឮៗនៅពេលខាទីពឡើងលើមីនពារ (វេទិកាទេសនា) ឬការស្រែកបួងសួងជូនមេដឹកនាំគឺជាអំពើប៊ីឌអាហ៍ហើយអ្វីដែលរឹតតែធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះគឺការបន្លឺសំឡេងបែបនោះក្នុងអំឡុងពេលកំពុងថ្លែងឃុតពះដែលទាំងអស់នេះសុទ្ធតែជាអំពើប៊ីឌអាហ៍ដែលមិនដែលត្រូវបានអនុវត្តឬគួរសរសើរឡើយ។ ព្យាការី ﷺ បានបញ្ជាឱ្យប្រតិបត្តិស៊ុណ្ណាដ៏ថ្លៃថ្លាចំនួនប្រាំទាក់ទងនឹងជួរសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)៖ ការតម្រង់ជួរឱ្យស្មើត្រង់ (តាសវីយ៉ះ), ការឈរផ្អឹបស្មាផ្អឹបជើងឱ្យជិតស្និទ្ធ (រ៉ាស់), ការបំពេញជួរទីមួយឱ្យពេញទើបបន្តជួរបន្ទាប់ (សាត់ឌុលអ៊ូវ៉ាល់), ការដាក់អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ឱ្យនៅចំកណ្តាលជួរ, និងការរក្សាចន្លោះជួរឱ្យនៅកៀកជិតគ្នា (តាកូរ៉ុប)។

[ជំពូកស្តីពី៖ ការទាន់មួយរ៉កាត់់នៃសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ថ្ងៃសុក្រ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ២០៨]

អ្នកណាដែលទាន់មួយរ៉កាត់់នៃសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ថ្ងៃសុក្របន្ទាប់មកក្រោកឈរសឡាតសងរ៉កាត់់ទីពីរគេត្រូវសូត្រតិចៗក្នុងចិត្ត (សៀររ៉ន់) ពីព្រោះសឡាតថ្ងៃសុក្រគ្មាននរណាម្នាក់សឡាតម្នាក់ឯងឮៗឡើយ។ ហើយគ្មានសិទ្ធិឱ្យនរណាម្នាក់សង់បន្ទប់ឯកជន (ម៉ាក់ស៊ូរ៉ាត់) នៅក្នុងវិហារម៉ាស្ជិទសម្រាប់តែខ្លួនឯងហើយហាមឃាត់អ្នកដទៃមិនឱ្យចូលឡើយដែលនេះជាការមិនអនុញ្ញាតដោយគ្មានការខ្វែងគំនិតគ្នាឡើយ។ ស៊ុណ្ណាក្នុងវិហារគឺថាអ្នកណាដែលមកដល់កន្លែងទំនេរមុនគេដើម្បីកិច្ចការស្របច្បាប់គេមានសិទ្ធិលើកន្លែងនោះរហូតដល់គេចាកចេញប៉ុន្តែអ្នកសឡាតមានអាទិភាពឈរក្បែរសសរវិហារដើម្បីធ្វើជាស៊ូត្រោះ។ ការបោះតង់តូចបណ្តោះអាសន្នសម្រាប់អៀកតិកាហ្វឬការស្នាក់នៅបណ្តោះអាសន្នរបស់គណ៖ប្រតិភូគឺត្រូវបានអនុញ្ញាតប៉ុន្តែការយកវិហារធ្វើជាផ្ទះស្នាក់នៅឯកជនជាអចិន្ត្រៃយ៍គឺត្រូវបានហាមឃាត់។

[ជំពូកស្តីពី៖ សឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ថ្ងៃសុក្រពីរក្នុងទីក្រុងតែមួយ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ២១០]

វិហារម៉ាស្ជិទត្រូវតែថែរក្សាការពារឱ្យរួចផុតពីអ្វីៗដែលរំខានដល់អ្នកសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) ដូចជាក្មេងៗស្រែកឡូឡាខ្លាំងៗ និងការធ្វើឱ្យប្រឡាក់កម្រាលវិហារជាពិសេសក្នុងពេលសឡាតដែលនេះជាអំពើអាក្រក់ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ។ ការកក់កន្លែងអចិន្ត្រៃយ៍ក្នុងវិហារដូចសត្វអូដ្ឋកក់កន្លែងដេកគឺជាការហាមឃាត់។ ការរៀបចំសឡាតថ្ងៃសុក្រពីរដាច់ដោយឡែកពីគ្នាក្នុងទីក្រុងតែមួយត្រូវបានអនុញ្ញាតក្នុងគ្រាអាសន្នដោយសារការមានជម្លោះគុំកួនគ្នាដែលប្រសិនបើជួបជុំគ្នានឹងបង្កហិង្សារហូតទាល់តែជម្លោះនោះរលត់ទៅវិញ។ ការដើរសុំទានគឺជាការហាមឃាត់ទាំងក្នុងនិងក្រៅវិហារលើកលែងតែមានភាពចាំបាច់ខ្វះខាតខ្លាំង។ ប្រសិនបើគេមានភាពចាំបាច់ហើយមិនដើររំលងកមនុស្សមិនភូតកុហកនិងមិនស្រែករំខានពេលខាទីពកំពុងថ្លែងឃុតពះនោះត្រូវបានអនុញ្ញាតតាមទស្សន៖ច្បាស់លាស់របស់អ្នកប្រាជ្ញ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការផ្ញើសាឡាមទៅលើអ្នកកំពុងសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) និងការសុំទាននៅក្នុងវិហារ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ២១២]

...ឬខណ៖ពេលដែលមនុស្សម្នាកំពុងស្តាប់ចំណេះដឹងដែលផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់ពួកគេនិងករណីស្រដៀងគ្នានេះគឺត្រូវបានអនុញ្ញាតតាមទស្សន៖ច្បាស់លាស់បំផុតក្នុងចំណោមទស្សន៖ទាំងពីររបស់អ្នកប្រាជ្ញដូចដែលមានចែងថាមានអ្នកសុំទានម្នាក់បានមកសុំជំនួយពេលនោះព្យាការី ﷺ បានបញ្ជាឱ្យគេផ្តល់ទានដល់គាត់ហើយហេតុការណ៍នោះបានកើតឡើងនៅក្នុងវិហារម៉ាស្ជិទ។ ផ្នែក៖ បុគ្គលណាដែលបានផ្ញើសាឡាមទៅលើអ្នកកំពុងសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)៖ ប្រសិនបើនៅក្នុងចំណោមពួកគេមានអ្នកដែលចេះឆ្លើយតបសាឡាមដោយការធ្វើសញ្ញា (ដូចជាការលើកដៃធ្វើសញ្ញា) នោះគឺគ្មានបញ្ហាអ្វីឡើយដូចដែលបណ្តាសហាវ៉ាត់ធ្លាប់បានផ្ញើសាឡាមហើយព្យាការី ﷺ បានឆ្លើយតបទៅកាន់ពួកគេវិញដោយការធ្វើសញ្ញា។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើពួកគេមិនចេះឆ្លើយតបដោយសញ្ញាទេហើយអាចនឹងមាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេបន្លឺសំឡេងនិយាយតបនោះគេមិនគួរបង្កហេតុនាំឱ្យពួកគេធ្លាក់ចូលទៅក្នុងអ្វីដែលអាចធ្វើឱ្យខូចសឡាតរបស់ពួកគេឬធ្វើឱ្យពួកគេបោះបង់ការឆ្លើយតបដែលជាកាតព្វកិច្ចនោះឡើយ។

[ចំណងជើងជំពូក៖ ភាពស្មោះត្រង់នៃទានសប្បុរសធម៌ដើម្បីតែអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មួយគត់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ២១៥]

[ចំណងជើងជំពូក៖ ការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ថ្ងៃសុក្រនៅក្នុងបន្ទាយការពារ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ២១៥]

ទានសប្បុរសធម៌មិនត្រឹមត្រូវឡើយលើកលែងតែធ្វើឡើងដើម្បីអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ តែមួយគត់។ ដូច្នេះបុគ្គលណាដែលសុំទានដោយលើកឈ្មោះអ្នកដទៃក្រៅពីអល់ឡោះមិនថាជាសហាវ៉ាត់លោកសេក្ខឬនរណាក៏ដោយគឺត្រូវបានហាមឃាត់យ៉ាងដាច់អហង្ការ។ ការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ថ្ងៃសុក្រ (ជូមូអាហ៍) គឺត្រូវបានអនុញ្ញាតនៅក្នុងបន្ទាយការពារពីព្រោះវាត្រូវបានចាត់ទុកដូចជាទីក្រុងឬភូមិមួយដាច់ដោយឡែកឬប្រៀបដូចជាការបង្កើតសឡាតថ្ងៃសុក្រពីរក្នុងតំបន់តែមួយដោយសារសេចក្តីត្រូវការចាំបាច់។ ហើយមិនមានស៊ុនណះរ៉កទីពះមុនសឡាតថ្ងៃសុក្រឡើយ។ អ្នកប្រាជ្ញខ្លះបានលើកឡើងថាសឡាតថ្ងៃសុក្រគឺជាសឡាតហ្សុហុរដែលត្រូវបានកាត់បន្ថយដូច្នេះស៊ុនណះមុនហ្សុហុរត្រូវយកមកអនុវត្តមុនថ្ងៃសុក្រដែរប៉ុន្តែការពន្យល់នេះមិនត្រឹមត្រូវទេពីព្រោះសឡាតហ្សុហុរដែលកាត់បន្ថយ (ពេលធ្វើដំណើរ) គឺគ្មានស៊ុនណះមុនវាឡើយ។ ទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវបំផុតនោះគឺ៖ នៅពេលដែលលោកអ៊ូសម៉ាន ﵁ បានបង្កើតការអាហ្សានលើកទីមួយឡើងហើយបណ្តាមូស្លីមទាំងអស់បានឯកភាពគ្នាលើរឿងនោះវាក៏បានក្លាយជាការអាហ្សានស្របច្បាប់សាសនា។ អាស្រ័យហេតុនេះការសឡាតនៅចន្លោះការអាហ្សានទីមួយនិងការអាហ្សានទីពីរគឺជាការអនុញ្ញាតដ៏ល្អប្រសើរប៉ុន្តែវាមិនមែនជាស៊ុនណះរ៉កទីពះជាប់លាប់ឡើយដូចជាការសឡាតមុនម៉ាហ្ហ្រិបដែរ៖ អ្នកណាធ្វើក៏មិនត្រូវបន្ទោសហើយអ្នកណាបោះបង់ក៏មិនត្រូវស្តីបន្ទោសដែរ។ នេះគឺជាទស្សន៖ប្រកបដោយយុត្តិធម៌បំផុត។ ទោះបីជារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ ﷺ មិនធ្លាប់សឡាតអ្វីមុនថ្ងៃសុក្របន្ទាប់ពីអាហ្សានក៏ដោយក៏លោកធ្លាប់មានប្រសាសន៍ជាទូទៅថា៖ «នៅចន្លោះការអាហ្សានទាំងពីរ (អាហ្សាននិងអ៊ីកម៉ះ) គឺមានការសឡាតមួយ»។ ហើយការបោះបង់វាម្តងម្កាលអាចនឹងប្រសើរជាងប្រសិនបើមនុស្សល្ងង់ខ្លៅយល់ច្រឡំថាវាជាស៊ុនណះរ៉កទីពះឬជាកាតព្វកិច្ច (វ៉ាជីប)។ ដូច្នេះគេគប្បីបោះបង់វាម្តងម្កាលដើម្បីឱ្យមនុស្សទូទៅដឹងថាវាមិនមែនជារ៉កទីពះឡើយជាពិសេសប្រសិនបើមនុស្សម្នាប្រកាន់ខ្ជាប់វាជាប់រហូតដូចដែលអ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើនបានចាត់ទុកថាជាការគួរឱ្យបោះបង់ការប្រកាន់ខ្ជាប់ជាប្រចាំលើទង្វើស៊ុនណះមួយចំនួន។

...ចំពោះការអានស៊ូរ៉ាត់អាសសាចាដាស់នៅថ្ងៃសុក្រ៖ ប្រសិនបើអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)លះបង់ការអានវាម្តងម្កាលដើម្បីរួបរួមចិត្តរបស់ម៉ាអ៍មូមនិងបញ្ចៀសការទាស់ទែងគ្នានោះគឺជាទង្វើដ៏ប្រពៃ។ ពីព្រោះទង្វើស៊ុនណះតែមួយពេលខ្លះត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យអនុវត្តហើយពេលខ្លះទៀតត្រូវបោះបង់អាស្រ័យលើផលប្រយោជន៍សាសនា (ម៉ាស្វឡាហះ)។ ដូចគ្នានេះដែរប្រសិនបើអ្នកដែលយល់ឃើញថាត្រូវអាណាប៊ីស្មីលឡាហ៍ដោយសំឡេងខ្សឹបបែរជាអានឮខ្លាំងដើម្បីរួបរួមចិត្តម៉ាអ៍មូមនៅខាងក្រោយឬអ្នកដែលយល់ថាត្រូវអានឮបែរជាអានខ្សឹបនោះគឺជាទង្វើដ៏ល្អប្រសើរ។ ដូចដែលលោកអ៊ូម៉ើរ ﵁ ធ្លាប់បានអានឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)បើកឆាកសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) (អ៊ីស្ទិតះ) ឮៗ ដើម្បីបង្រៀនមនុស្សម្នាអំពីស៊ុនណះហើយសហាវ៉ាត់ជាច្រើនរូបធ្លាប់បានអានអ៊ីស្ទិអាហ្សះនិងប៊ីស្មីលឡាហ៍ឮៗ ដើម្បីឱ្យគេដឹងថាការអានវាក្នុងសឡាតគឺជាស៊ុនណះដូចដែលលោកអ៊ីព្នូអាប់បាស ﵄ បានអានស៊ូរ៉ាត់អាល់-ហ្វាទីហះឮៗក្នុងសឡាតសពដើម្បីបង្រៀនមនុស្សដូច្នោះដែរ។ ហើយមនុស្សម្នាបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើការអានគួរអានក្នុងសឡាតសព (ជ៉ាណាហ្សះ)៖ អ្នកខ្លះថាគ្មានការអានគួរអានឡើយអ្នកខ្លះថាមានអ្នកខ្លះថាជាកាតព្វកិច្ច (វ៉ាជីប) និងអ្នកខ្លះថាជាស៊ុនណះដែលនេះជាទស្សន៖ប្រកបដោយយុត្តិធម៌បំផុតក្នុងចំណោមទស្សន៖ទាំងបី។ បណ្តាអ្នកជំនាន់មុនដ៏ល្អប្រពៃ (សាលាហ្វ) ធ្លាប់បានអនុវត្តទាំងពីររបៀប៖ ពួកគេធ្លាប់សឡាតសពដោយមានការអានគួរអានផងនិងគ្មានការអានគួរអានផងដូចដែលពួកគេធ្លាប់សឡាតដោយអាណាប៊ីស្មីលឡាហ៍ឮខ្លាំងផងនិងខ្សឹបផងពេលខ្លះមានឌុអាបើកឆាកនិងពេលខ្លះគ្មានពេលខ្លះលើកដៃទាំងបីទីតាំងនិងពេលខ្លះមិនលើកពេលខ្លះសាឡាមពីរដងនិងពេលខ្លះសាឡាមតែម្តងពេលខ្លះអានតាមក្រោយអ៊ីម៉ាមក្នុងសឡាតខ្សឹបនិងពេលខ្លះមិនអានពេលខ្លះតាក់បៀរលើសព ៤ ដងពេលខ្លះ ៥ ដងនិងពេលខ្លះ ៧ ដងដែលការអនុវត្តទាំងអស់នេះសុទ្ធតែមានភស្តុតាងច្បាស់លាស់ពីពួកគេហើយពេលខ្លះមានការបញ្ជាក់ពាក្យអាហ្សានឡើងវិញ (តារ់ជី) និងពេលខ្លះគ្មានហើយពាក្យអ៊ីកម៉ះមានទាំងបែបគូនិងបែបសេស។ រឿងរ៉ាវទាំងអស់នេះទោះបីជាការអនុវត្តមួយមានទម្ងន់ខ្លាំងជាង (អាហ្ចះ) ការអនុវត្តមួយទៀតក៏ដោយក៏អ្នកដែលធ្វើតាមទស្សន៖ស្រាលជាង (ម៉ារ់ជូហ៍) គឺបានធ្វើនូវទង្វើដែលអនុញ្ញាតស្របច្បាប់។ លើសពីនេះទៅទៀតទស្សន៖ស្រាលជាងអាចនឹងក្លាយជាទស្សន៖ប្រសើរបំផុតដោយសារផលប្រយោជន៍សាសនាដ៏ធំធេងដូចដែលការបោះបង់ទស្សន៖ធ្ងន់ជាងអាចនឹងប្រសើរជាងក្នុងកាល៖ទេស៖ខ្លះ។ គោលការណ៍នេះកើតមានឡើងនៅក្នុងរាល់ការងារសាសនាទាំងអស់សូម្បីតែចំពោះបុគ្គលម្នាក់ៗ៖ ទង្វើដែលទាបជាងអាចនឹងប្រសើរបំផុតសម្រាប់គេអាស្រ័យលើស្ថានភាពផ្ទាល់ខ្លួនដោយសារគេមិនអាចធ្វើទង្វើខ្ពស់បានឬដោយសារសេចក្តីស្រឡាញ់ចំណង់ការយកចិត្តទុកដាក់និងផលប្រយោជន៍ខាងផ្លូវចិត្តដែលគេទទួលបានពីទង្វើនោះមានច្រើនជាងដូច្នេះវាក៏ក្លាយជាទង្វើល្អបំផុតសម្រាប់រូបគេព្រោះវាផ្សារភ្ជាប់នឹងចំណេះដឹងសេចក្តីស្រឡាញ់និងការទទួលបានផលប្រយោជន៍—ដូចជាអ្នកជំងឺដែលទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីថ្នាំដែលខ្លួនចូលចិត្តច្រើនជាងថ្នាំដែលខ្លួនមិនចូលចិត្តទោះបីជាប្រភេទថ្នាំនោះមានប្រសិទ្ធភាពខ្លាំងជាងក៏ដោយ។ ដោយសារគោលការណ៍នេះហើយទើបការរំលឹកហ្ស៊ីគៀរសម្រាប់មនុស្សមួយចំនួននៅពេលវេលាខ្លះគឺប្រសើរជាងការអានគួរអានហើយការអានគួរអានសម្រាប់អ្នកខ្លះនៅពេលខ្លះគឺប្រសើរជាងការសឡាតស្ម័គ្រចិត្តដោយសារភាពពេញលេញនៃផលប្រយោជន៍ខាងផ្លូវចិត្តមិនមែនមកពីប្រភេទការងារនោះប្រសើរដាច់ខាតឡើយ។ ប្រសិនបើបុគ្គលណាមិនយល់អំពីភាពសម្បូរបែបនៃទង្វើល្អៗដែលផ្លាស់ប្តូរទៅតាមកាល៖ទេស៖ទេនោះភាពច្របូកច្របល់ជាច្រើននឹងកើតឡើង។ ពីព្រោះមានមនុស្សមួយចំនួននៅពេលជឿជាក់លើភាពល្អនៃទង្វើស៊ុនណះណាមួយគេតែងតែប្រកាន់ខ្ជាប់វាលើសកាតព្វកិច្ចកាតព្វកិច្ចសំខាន់ៗទៅទៀតរហូតធ្វើឱ្យរឿងរ៉ាវនោះក្លាយទៅជាការដើរតាមចំណង់តណ្ហាគំនិតចង្អៀតចង្អល់និងការនិយមបក្ខពួកសម័យយុគងងឹត (ចាហ៊ីលីយ៉ះ) ដូចដែលគេឃើញលើបុគ្គលមួយចំនួនដែលជ្រើសរើសយកការអនុវត្តណាមួយហើយចាត់ទុកវាជាស្លាកសញ្ញាតំណាងឱ្យគណ៖ (ម៉ាឌហាប់) របស់ខ្លួន។ កាតព្វកិច្ចចម្បងនោះគឺ៖ ត្រូវផ្តល់សិទ្ធិដល់ម្ចាស់សិទ្ធិគ្រប់ៗរូបត្រូវពង្រីកអ្វីដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ និងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់បានពង្រីកត្រូវរួបរួមអ្វីដែលអល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់បានបង្គាប់ឱ្យរួបរួមត្រូវគោរពនូវអ្វីដែលអល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ស្រឡាញ់ហើយត្រូវដឹងថាពាក្យពេចន៍ដ៏ល្អបំផុតគឺបន្ទូលរបស់អល់ឡោះហើយមាគ៌ាដឹកនាំដ៏ល្អបំផុតគឺមាគ៌ារបស់មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ﷺ ហើយទ្រង់បានបញ្ជូនលោកមកជាសេចក្តីមេត្តាករុណាដល់ពិភពលោកទាំងមូលដើម្បីសេចក្តីសុខក្សេមក្សាន្តទាំងក្នុងលោកិយនិងបរលោក។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ស៊ុនណះបន្ទាប់ពីសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ថ្ងៃសុក្រនិងស៊ុនណះប្រចាំថ្ងៃ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ២១៨]

ផ្នែក៖ ចំណែកស៊ុនណះបន្ទាប់ពីសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ថ្ងៃសុក្រ៖ ពិតជាមានភស្តុតាងបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ថាព្យាការី ﷺ ធ្លាប់សឡាតពី៉កអាត់បន្ទាប់ពីវា (នៅក្នុងផ្ទះរបស់លោក)។ ហើយក៏មានភស្តុតាងបញ្ជាក់ផងដែរថាលោកសឡាតពី៉កអាត់ក្រោយហ្សុហុរនិង ៤ រ៉កអាត់មុនវាពី៉កអាត់ក្រោយម៉ាហ្ហ្រិបពី៉កអាត់ក្រោយអ៊ីស៊ានិងពី៉កអាត់មុនហ្វាហ្សើរ។ ទាំងនេះគឺជាស៊ុនណះរ៉កទីពះប្រចាំថ្ងៃដែលត្រូវបានបញ្ជាក់យ៉ាងត្រឹមត្រូវ។ ហើយលោកតែងតែក្រោកឈរសឡាតពេលយប់ (កើយ៉ាមុលឡែល) ចំនួន ១១ ឬ ១៣ រ៉កអាត់ដូច្នេះចំនួនសរុបនៃការសឡាតរបស់លោកទាំងយប់ទាំងថ្ងៃគឺប្រមាណជិត ៤០ រ៉កអាត់រួមទាំងកាតព្វកិច្ច (ហ្វើរឌូ) និងស្ម័គ្រចិត្ត (ណាផល)។ ហើយក្នុងចំណោមមនុស្សម្នា៖ មានអ្នកដែលមិនកំណត់ចំនួនស៊ុនណះរ៉កទីពះឡើយដូចជាលោកអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ម៉ាលិកដែលលោកមិនទទួលស្គាល់ស៊ុនណះរ៉កទីពះណាក្រៅពីសឡាតវីតិរនិងពី៉កអាត់នៃហ្វាហ្សើរនោះទេ។ ហើយអ្នកខ្លះទៀតបានកំណត់ចំនួនដោយផ្អែកលើហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ខ្សោយឬហាឌីសប្រឌិតក្លែងក្លាយដូចជាអ្នកដែលរៀបរាប់អំពីការសឡាត ៤ រ៉កអាត់មុនអាសើរឬ ៦ រ៉កអាត់មុនហ្សុហុរឬ ៤ រ៉កអាត់ក្រោយវាឬអះអាងថាលោកតែងតែប្រកាន់ខ្ជាប់សឡាតឌូហាជាប្រចាំមិនដែលខាននិងហាឌីសប្រឌិតកុហកស្រដៀងគ្នានេះ។ ហើយអ្វីដែលធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះទៅទៀតគឺការសឡាតប្រចាំសប្តាហ៍និងប្រចាំឆ្នាំដែលត្រូវបានលើកឡើងដោយអ្នកនិពន្ធសៀវភៅដាស់តឿនចិត្ត—ដូចជាមានចែងក្នុងសៀវភៅរបស់អាប៊ូត្វាលីបអាល់ម៉ាក់គី (កូតល់គូលូប), អាប៊ូហាមីដអាល់ហ្គាហ្សាឡី (អៀសយ៉ាអ៊ូលូមុឌឌីន), អាប់ឌុលកាឌៀរអាល់ជីឡានីនិងអ្នកដទៃទៀត—ដូចជាសឡាតអាល់ហ្វីយ៉ះនៅដើមខែរ៉ច៉ាប់និងពាក់កណ្តាលខែសះបាន, សឡាត ១២ រ៉កអាត់នៅថ្ងៃសុក្រដំបូងនៃខែរ៉ច៉ាប់ (សឡាតល់រ៉ាហ្គាអ៊ីប), សឡាតនៅយប់ទី ២៧ នៃខែរ៉ច៉ាប់, និងការសឡាតដទៃទៀតដែលគេរៀបរាប់ក្នុងខែទាំងបី, សឡាតនៅយប់បុណ្យអេដទាំងពីរនិងថ្ងៃអាស៊ូរ៉ាត់។ ការសឡាតទាំងអស់នេះសុទ្ធតែជាការប្រឌិតភូតកុហកដោយការឯកភាពគ្នារបស់អ្នកប្រាជ្ញហាឌីស។ ប៉ុន្តែវាបានជ្រួតជ្រាបទៅដល់អ្នកកាន់សាសនាមួយចំនួនដោយពួកគេស្មានថាជាហាឌីសត្រឹមត្រូវទើបពួកគេយកទៅប្រតិបត្តិហើយពួកគេទទួលបានផលបុណ្យលើចេតនាល្អរបស់ពួកគេ។ ប៉ុន្តែបុគ្គលណាដែលបានដឹងច្បាស់អំពីស៊ុនណះពិតប្រាកដហើយបែរជាគិតថាទង្វើប្រឌិតដទៃទៀតប្រសើរជាងស៊ុនណះនោះគេគឺជាអ្នកវង្វេងនិងមានកំហុសឆ្គងខាងជំនឿយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ហើយវាត្រូវបានបញ្ជាក់យ៉ាងត្រឹមត្រូវថាព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលចង់សឡាតបន្ទាប់ពីសឡាតថ្ងៃសុក្រត្រូវឱ្យគេសឡាត ៤ រ៉កអាត់»។ ហើយការសឡាត ៦ រ៉កអាត់ត្រូវបានរាយការណ៍ពីសហាវ៉ាត់មួយក្រុម (ដូចជាអ៊ីព្នូអ៊ូម៉ើរនិងអ៊ីព្នូម៉ាសអ៊ូដ)។ ហើយស៊ុនណះគឺត្រូវបំបែករវាងសឡាតកាតព្វកិច្ចនិងសឡាតស្ម័គ្រចិត្តនៅថ្ងៃសុក្រនិងថ្ងៃដទៃទៀតដោយការក្រោកដើរឬការនិយាយស្តី។ ហើយព្យាការី ﷺ មិនដែលសឡាតអ្វីទាំងអស់បន្ទាប់ពីការអាហ្សានមុនសឡាតថ្ងៃសុក្រឡើយហើយគ្មាននរណាម្នាក់រាយការណ៍រឿងនេះពីលោកទេហើយក៏គ្មានការរាយការណ៍ថាលោកបានសឡាតនៅក្នុងផ្ទះរបស់លោកមុននឹងចេញមកសឡាតថ្ងៃសុក្រដែរហើយលោកក៏មិនដែលបានកំណត់ការសឡាតជាក់លាក់ណាមួយមុនថ្ងៃសុក្រដោយពាក្យសម្តីរបស់លោកដែរផ្ទុយទៅវិញលោកបានលើកទឹកចិត្តឱ្យសឡាតស្ម័គ្រចិត្តទូទៅនៅពេលដែលបុគ្គលម្នាក់បានមកដល់វិហារនៅថ្ងៃសុក្រ។ ក្នុងចំណោមសហាវ៉ាត់របស់លោកមានអ្នកសឡាត ១០ រ៉កអាត់, ១២ រ៉កអាត់, ៨ រ៉កអាត់ឬតិចជាងនិងច្រើនជាងនេះទៅតាមលទ្ធភាពជាក់ស្តែង។

[ចំណងជើងជំពូក៖ គោលការណ៍សឡាតបុណ្យអេដ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ២២២]

[ចំណងជើងជំពូក៖ ការតាក់បៀរនៅថ្ងៃអេដីលហ្វីតធៀបនឹងអេដីលអាដហា - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ២២២]