សហ៊ីហ៍ អាល់-ពូខារី

ជូប៊ែរ (ដែលកាលនោះស្ថិតក្នុងចំណោមឈ្លើយសឹកនៃសមរភូមិបាដរ៍) បានរៀបរាប់ថា៖ ខ្ញុំបានឮព្យាការីសូត្រ ជំពូក អាត់-ទួរ នៅក្នុងការថ្វាយបង្គំព្រះពេលម៉ាហ្គ្រិប។

សាឡាម៉ាស់ អ៊ីប៊ីន អាល់-អាកវ៉ា បានរៀបរាប់ថា៖ ចារបុរសគ្មានជំនឿម្នាក់បានមកជួបព្យាការីខណៈពេលដែលលោកកំពុងធ្វើដំណើរ។ ចារបុរសនោះបានអង្គុយជាមួយសហការីរបស់ព្យាការី ហើយបានចាប់ផ្តើមជជែកគ្នារួចក៏ចាកចេញទៅ។ ព្យាការីបានមានប្រសាសន៍ (ទៅកាន់សហការីរបស់លោក) ថា៖ «ចូរដេញតាម និងសម្លាប់គេចោលទៅ»។ ដូច្នេះ ខ្ញុំក៏បានសម្លាប់គេ។ បន្ទាប់មក ព្យាការីបានប្រគល់ទ្រព្យសម្បត្តិជាប់ខ្លួនរបស់ចារបុរសដែលត្រូវបានសម្លាប់នោះឱ្យមកខ្ញុំ (បន្ថែមលើចំណែកផលសង្គ្រាមរបស់ខ្ញុំ)។

អាមរ៍ អ៊ីប៊ីន ម៉ៃមូន បានរៀបរាប់ថា៖ អ៊ូម៉ើរ (បន្ទាប់ពីគាត់ត្រូវបានគេលួចចាក់) បានផ្តាំផ្ញើ (ដល់អ្នកដែលនឹងស្នងតំណែងបន្តពីគាត់) ថា៖ «ខ្ញុំសូមដាស់តឿនគាត់ (មេដឹកនាំថ្មី) ឱ្យយកចិត្តទុកដាក់ថែរក្សាអស់អ្នកដែលមិនមែនជាមូស្លីម ដែលស្ថិតនៅក្រោមការការពាររបស់ព្រះជាម្ចាស់និងអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ (ពួកហ្ស៊ីមមី) ដោយត្រូវគោរពតាមកិច្ចព្រមព្រៀងដែលបានព្រមព្រៀងជាមួយពួកគេ ត្រូវប្រយុទ្ធការពារពួកគេ (ដើម្បីសុវត្ថិភាពរបស់ពួកគេ) និងមិនត្រូវយកពន្ធលើសពីសមត្ថភាពរបស់ពួកគេឡើយ»។

សាអ៊ីដ អ៊ីប៊ីន ជូប៊ែរ បានរៀបរាប់ថា៖ អ៊ីប៊ីន អាប់បាស បានពោលថា៖ «ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍! តើមានរឿងធំអ្វីបានកើតឡើងនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍!»។ បន្ទាប់មក គាត់បានចាប់ផ្តើមយំរហូតដល់ទឹកភ្នែករបស់គាត់សើមគ្រួសនៅលើដី។ បន្ទាប់មក គាត់បានរៀបរាប់ថា៖ «នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ជំងឺរបស់អ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់បានរើឡើងធ្ងន់ធ្ងរ ហើយលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ “ចូរយកសម្ភារសម្រាប់សរសេរមកឱ្យខ្ញុំ ដើម្បីខ្ញុំអាចសរសេរអ្វីមួយឱ្យពួកអ្នក ដែលបន្ទាប់ពីនោះមក ពួកអ្នកនឹងមិនវង្វេងផ្លូវឡើយ”។ ប៉ុន្តែមនុស្សទាំងឡាយ (ដែលនៅទីនោះ) មានការខ្វែងគំនិតគ្នាអំពីរឿងនេះ ហើយមនុស្សមិនគួរមានការខ្វែងគំនិតគ្នានៅចំពោះមុខព្យាការីឡើយ។ ពួកគេបាននិយាយថា៖ “អ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់កំពុងមានជំងឺធ្ងន់ធ្ងរណាស់”។ ព្យាការីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ “ចូរទុកឱ្យខ្ញុំនៅម្នាក់ឯងចុះ ពីព្រោះស្ថានភាពដែលខ្ញុំកំពុងស្ថិតនៅពេលនេះ គឺប្រសើរជាងអ្វីដែលពួកអ្នកកំពុងទាមទារចំពោះខ្ញុំ”។ ព្យាការីនៅលើគ្រែនៃមរណភាពរបស់លោក បានដាក់បញ្ជាចំនួនបីគឺ៖ “ចូរបណ្តេញពួកអ្នកគោរពពហុព្រះចេញពីឧបទ្វីបអារ៉ាប់ ចូរផ្តល់កិត្តិយសនិងប្រគល់អំណោយដល់គណៈប្រតិភូបរទេសដូចដែលពួកអ្នកធ្លាប់ឃើញខ្ញុំប្រព្រឹត្តចំពោះពួកគេ”។ ហើយខ្ញុំបានភ្លេចបញ្ជាទីបី»។ (យ៉ាកូប អ៊ីប៊ីន មូហាំម៉ាត់ បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំបានសួរ អាល់-មូហ្គីរ៉ោះ អ៊ីប៊ីន អាប់ឌុរ-រ៉ោះម៉ាន អំពីឧបទ្វីបអារ៉ាប់ ហើយគាត់បានឆ្លើយថា “វារួមបញ្ចូលទាំងម៉ាក្កះ ម៉ាឌីណះ អាល់-យ៉ាម៉ាម៉ាស់ និងយេម៉ែន”»។ យ៉ាកូប បានបន្ថែមថា៖ «និងអាល់-អារជ ដែលជាការចាប់ផ្តើមនៃទីហាម៉ាស់»)។

អ៊ីប៊ន អ៊ូម៉ើរ បានរៀបរាប់ថា៖ អ៊ូម៉ើរ បានឃើញអាវធំធ្វើពីសូត្រមួយត្រូវបានគេដាក់លក់នៅលើទីផ្សារ ដូច្នេះគាត់ក៏បានយកវាមកជូនអ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់ ហើយជម្រាបថា៖ «ឱអ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់! សូមលោកទិញអាវធំនេះ ហើយគ្រងវានៅថ្ងៃបុណ្យ និងនៅពេលជួបគណៈប្រតិភូនានា»។ អ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់បានឆ្លើយតបថា៖ «នេះគឺជាសម្លៀកបំពាក់សម្រាប់បុគ្គលដែលគ្មានចំណែកអ្វីឡើយនៅថ្ងៃបរលោក (ឬនេះត្រូវបានពាក់ដោយអ្នកដែលគ្មានចំណែកនៅថ្ងៃបរលោក)»។ បន្ទាប់ពីពេលវេលាមួយបានកន្លងផុតទៅ អ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់បានផ្ញើអាវធំធ្វើពីសូត្រមួយទៅឱ្យ អ៊ូម៉ើរ។ អ៊ូម៉ើរ បានយកអាវនោះមករកអ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់វិញ ហើយជម្រាបថា៖ «ឱអ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់! លោកធ្លាប់មានប្រសាសន៍ថា នេះជាសម្លៀកបំពាក់របស់បុគ្គលដែលគ្មានចំណែកនៅថ្ងៃបរលោក ប៉ុន្តែលោកបែរជាផ្ញើអាវនេះមកឱ្យខ្ញុំទៅវិញ!»។ ព្យាការីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «(ខ្ញុំផ្ញើវាទៅ) ដើម្បីឱ្យលោកអាចយកវាទៅលក់ ឬយកទៅបំពេញតម្រូវការចាំបាច់មួយចំនួនរបស់លោកប៉ុណ្ណោះ»។

អ៊ីប៊ន អ៊ូម៉ើរ បានរៀបរាប់ថា៖ អ៊ូម៉ើរ និងសហការីមួយក្រុមរបស់ព្យាការីបានចេញដំណើរជាមួយព្យាការីឆ្ពោះទៅជួប អ៊ីប៊ីន សាយយ៉ាដ។ លោកបានប្រទះឃើញគេកំពុងលេងជាមួយក្មេងៗមួយចំនួននៅក្បែរទួលដីនៃពួក បានី ម៉ាហ្គាឡាស់។ នៅពេលនោះ អ៊ីប៊ីន សាយយ៉ាដ ជិតពេញវ័យហើយ។ គេមិនបានកត់សម្គាល់ឃើញ (វត្តមានរបស់ព្យាការី) ឡើយ រហូតទាល់តែព្យាការីបានយកព្រះហស្តរបស់លោកមកទះលើខ្នងរបស់គេ ហើយសួរថា៖ «តើអ្នកធ្វើជាសាក្សីថា ខ្ញុំជាអ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់ដែរឬទេ?»។ អ៊ីប៊ីន សាយយ៉ាដ បានសម្លឹងមើលលោក ហើយឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំសូមធ្វើជាសាក្សីថា អ្នកជាអ្នកនាំសារនៃមនុស្សមិនចេះអក្សរ»។ បន្ទាប់មក អ៊ីប៊ីន សាយយ៉ាដ បានសួរព្យាការីវិញថា៖ «តើអ្នកធ្វើជាសាក្សីថា ខ្ញុំជាអ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់ដែរឬទេ?»។ ព្យាការីបានច្រានចោលការអះអាងនោះ ហើយមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំមានជំនឿលើព្រះជាម្ចាស់ និងលើបណ្តាអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់»។ បន្ទាប់មក ព្យាការីបានសួរគេថា៖ «តើអ្នកមើលឃើញអ្វីខ្លះ?»។ អ៊ីប៊ីន សាយយ៉ាដ បានឆ្លើយថា៖ «មនុស្សពិតនិងមនុស្សកុហកតែងតែមករកខ្ញុំ»។ ព្យាការីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «បញ្ហារបស់អ្នកត្រូវបានច្របូកច្របល់ហើយ»។ បន្ទាប់មក ព្យាការីបានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់គេថា៖ «ខ្ញុំបានលាក់រឿងមួយក្នុងចិត្តសម្រាប់អ្នក (ដើម្បីទាយ)»។ អ៊ីប៊ីន សាយយ៉ាដ បានឆ្លើយថា៖ «គឺផ្សែង (អាល់-ឌុខ)»។ ព្យាការីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរនៅឱ្យស្ងៀម! អ្នកនឹងមិនអាចឆ្លងផុតកម្រិតព្រំដែនរបស់អ្នកបានឡើយ!»។ ពេលនោះ អ៊ូម៉ើរ បានជម្រាបថា៖ «ឱអ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់! សូមអនុញ្ញាតឱ្យខ្ញុំកាត់ក្បាលរបស់គេចោលទៅ!»។ ព្យាការីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើគេជាបុគ្គលនោះ (ដាចចាល) នោះលោកនឹងមិនអាចយកឈ្នះលើគេបានឡើយ ហើយប្រសិនបើគេមិនមែនជាបុគ្គលនោះទេ នោះគ្មានសេចក្តីល្អអ្វីនៅក្នុងការសម្លាប់គេនោះឡើយ»។

អ៊ីប៊ន អ៊ូម៉ើរ បានរៀបរាប់ថា៖ (ក្រោយមក) អ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់ (ម្តងទៀត) បានរួមដំណើរជាមួយ អ៊ូបៃ អ៊ីប៊ីន កាអ៍ប ឆ្ពោះទៅកាន់ចម្ការដើមល្មើជាកន្លែងដែល អ៊ីប៊ីន សាយយ៉ាដ កំពុងស្នាក់នៅ។ នៅពេលដែលព្យាការីបានចូលទៅក្នុងចម្ការនោះ លោកបានចាប់ផ្តើមលាក់ខ្លួននៅពីក្រោយគល់ដើមល្មើ ពីព្រោះលោកចង់ឮអ្វីមួយពី អ៊ីប៊ីន សាយយ៉ាដ មុនពេលដែលគេអាចមើលឃើញលោក។ អ៊ីប៊ីន សាយយ៉ាដ កំពុងដេកនៅលើគ្រែរបស់គេដោយគ្របដណ្តប់ដោយក្រណាត់កម្ញី ដែលមានសំឡេងរអ៊ូរទាំបន្លឺចេញពីក្រោមនោះ។ ម្តាយរបស់ អ៊ីប៊ីន សាយយ៉ាដ បានឃើញព្យាការីខណៈពេលដែលលោកកំពុងលាក់ខ្លួននៅពីក្រោយគល់ដើមល្មើ។ នាងបានស្រែកប្រាប់ អ៊ីប៊ីន សាយយ៉ាដ ថា៖ «ឱ សាហ្វ! (នេះជាឈ្មោះរបស់គេ)»។ អ៊ីប៊ីន សាយយ៉ាដ ក៏បានក្រោកឡើងភ្លាម។ ព្យាការីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើស្ត្រីម្នាក់នេះទុកគេឱ្យនៅស្ងៀមតែម្នាក់ឯង នោះគេប្រាកដជាបានលាតត្រដាងការពិតនៃករណីរបស់គេមិនខាន»។ បន្ទាប់មក ព្យាការីបានក្រោកឈរឡើងក្នុងចំណោមមនុស្សទាំងឡាយ ដោយបានសរសើរតម្កើងព្រះជាម្ចាស់តាមអ្វីដែលទ្រង់សមនឹងទទួលបាន ហើយលោកបានរៀបរាប់អំពី ដាចចាល ដោយមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំសូមដាស់តឿនពួកអ្នកអំពីគេ ហើយគ្មានព្យាការីណាម្នាក់ដែលមិនបានដាស់តឿនប្រជាជាតិរបស់ខ្លួនអំពីគេនោះឡើយ ហើយព្យាការីនូហ៍ក៏ធ្លាប់បានដាស់តឿនប្រជាជាតិរបស់គាត់អំពីគេដែរ ប៉ុន្តែខ្ញុំសូមប្រាប់ពួកអ្នកនូវសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយដែលគ្មានព្យាការីណាម្នាក់ធ្លាប់ប្រាប់ប្រជាជាតិរបស់ខ្លួនពីមុនមកឡើយ៖ ពួកអ្នកគប្បីយល់ដឹងចុះថា គេជាមនុស្សខ្វាក់ភ្នែកម្ខាង រីឯព្រះជាម្ចាស់មិនមែនខ្វាក់ភ្នែកម្ខាងឡើយ»។

អ៊ីប៊ន អ៊ូម៉ើរ បានរៀបរាប់ថា៖ (ក្រោយមក) អ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់ (ម្តងទៀត) បានរួមដំណើរជាមួយ អ៊ូបៃ អ៊ីប៊ីន កាអ៍ប ឆ្ពោះទៅកាន់ចម្ការដើមល្មើជាកន្លែងដែល អ៊ីប៊ីន សាយយ៉ាដ កំពុងស្នាក់នៅ។ នៅពេលដែលព្យាការីបានចូលទៅក្នុងចម្ការនោះ លោកបានចាប់ផ្តើមលាក់ខ្លួននៅពីក្រោយគល់ដើមល្មើ ពីព្រោះលោកចង់ឮអ្វីមួយពី អ៊ីប៊ីន សាយយ៉ាដ មុនពេលដែលគេអាចមើលឃើញលោក។ អ៊ីប៊ីន សាយយ៉ាដ កំពុងដេកនៅលើគ្រែរបស់គេដោយគ្របដណ្តប់ដោយក្រណាត់កម្ញី ដែលមានសំឡេងរអ៊ូរទាំបន្លឺចេញពីក្រោមនោះ។ ម្តាយរបស់ អ៊ីប៊ីន សាយយ៉ាដ បានឃើញព្យាការីខណៈពេលដែលលោកកំពុងលាក់ខ្លួននៅពីក្រោយគល់ដើមល្មើ។ នាងបានស្រែកប្រាប់ អ៊ីប៊ីន សាយយ៉ាដ ថា៖ «ឱ សាហ្វ! (នេះជាឈ្មោះរបស់គេ)»។ អ៊ីប៊ីន សាយយ៉ាដ ក៏បានក្រោកឡើងភ្លាម។ ព្យាការីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើស្ត្រីម្នាក់នេះទុកគេឱ្យនៅស្ងៀមតែម្នាក់ឯង នោះគេប្រាកដជាបានលាតត្រដាងការពិតនៃករណីរបស់គេមិនខាន»។ បន្ទាប់មក ព្យាការីបានក្រោកឈរឡើងក្នុងចំណោមមនុស្សទាំងឡាយ ដោយបានសរសើរតម្កើងព្រះជាម្ចាស់តាមអ្វីដែលទ្រង់សមនឹងទទួលបាន ហើយលោកបានរៀបរាប់អំពី ដាចចាល ដោយមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំសូមដាស់តឿនពួកអ្នកអំពីគេ ហើយគ្មានព្យាការីណាម្នាក់ដែលមិនបានដាស់តឿនប្រជាជាតិរបស់ខ្លួនអំពីគេនោះឡើយ ហើយព្យាការីនូហ៍ក៏ធ្លាប់បានដាស់តឿនប្រជាជាតិរបស់គាត់អំពីគេដែរ ប៉ុន្តែខ្ញុំសូមប្រាប់ពួកអ្នកនូវសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយដែលគ្មានព្យាការីណាម្នាក់ធ្លាប់ប្រាប់ប្រជាជាតិរបស់ខ្លួនពីមុនមកឡើយ៖ ពួកអ្នកគប្បីយល់ដឹងចុះថា គេជាមនុស្សខ្វាក់ភ្នែកម្ខាង រីឯព្រះជាម្ចាស់មិនមែនខ្វាក់ភ្នែកម្ខាងឡើយ»។

អ៊ូសាម៉ាស់ អ៊ីប៊ីន ហ្សៃដ បានរៀបរាប់ថា៖ ខ្ញុំបានទូលសួរព្យាការីក្នុងអំឡុងបុណ្យធម្មយាត្រាហាជ្ជរបស់លោកថា៖ «ឱអ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់! តើលោកនឹងស្នាក់នៅឯណាថ្ងៃស្អែក?»។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «តើ អាក៊ីល បានបន្សល់ទុកផ្ទះសម្បែងណាមួយសម្រាប់ពួកយើងដែរឬទេ?»។ បន្ទាប់មក លោកបានមានប្រសាសន៍បន្ថែមថា៖ «ថ្ងៃស្អែក ពួកយើងនឹងស្នាក់នៅឯ ខៃហ្វ បានី គីណាន៉ាស់ ពោលគឺនៅ អាល់-មូហាសសាប់ ជាទីកន្លែងដែល (ពួកអ្នកគោរពពហុព្រះនៃ) ពួកកួរ៉ៃស្ហបានធ្វើសច្ចាប្រណិធាននៃការគ្មានជំនឿ ដោយកាលនោះ បានី គីណាន៉ាស់ បានចងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយពួកកួរ៉ៃស្ហប្រឆាំងនឹង បានី ហាស្ហ៊ីម ក្រោមលក្ខខណ្ឌថា ពួកគេនឹងមិនធ្វើជំនួញជាមួយសមាជិកនៃត្រកូលនេះ និងមិនផ្តល់ទីជម្រកដល់ពួកគេឡើយ»។ (អាល់-ហ្ស៊ុហរី បានបញ្ជាក់ថា៖ «ខៃហ្វ មានន័យថាជ្រលងភ្នំ»)។

អាស្លាម បានរៀបរាប់ថា៖ អ៊ូម៉ើរ អ៊ីប៊ីន អាល់-ខាតតាប់ បានតែងតាំងទាសកររំដោះម្នាក់របស់គាត់ឈ្មោះ ហ៊ូណៃ ឱ្យធ្វើជាអ្នកគ្រប់គ្រងតំបន់វាលស្មៅហាមឃាត់ (ហ៊ីម៉ា សម្រាប់ចិញ្ចឹមសត្វពាហនៈនៃទានកាតព្វកិច្ច ឬសត្វដែលបានកំណត់)។ គាត់បានផ្តាំផ្ញើទៅកាន់គេថា៖ «ឱ ហ៊ូណៃ! ចូរកុំជិះជាន់សង្កត់សង្កិនលើប្រជាមូស្លីមឡើយ ហើយចូរការពារខ្លួនពីការបួងសួងដាក់បណ្តាសារបស់ពួកគេ ពីព្រោះការបួងសួងរបស់អ្នកដែលរងការជិះជាន់ គឺត្រូវបានឆ្លើយតប (ដោយព្រះជាម្ចាស់)។ ហើយចូរអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកគង្វាលដែលមានសត្វអូដ្ឋពីរបីក្បាល និងអ្នកដែលមានចៀមពីរបីក្បាល (អាចលែងសត្វឱ្យស៊ីស្មៅបាន) ប៉ុន្តែចូរប្រយ័ត្នកុំអនុញ្ញាតឱ្យហ្វូងសត្វពាហនៈរបស់ អាប់ឌុរ-រ៉ោះម៉ាន អ៊ីប៊ីន អោវហ្វ និងហ្វូងសត្វពាហនៈរបស់ (អ៊ូសម៉ាន) អ៊ីប៊ីន អាហ្វហ្វាន ចូលឡើយ ពីព្រោះប្រសិនបើសត្វពាហនៈរបស់ពួកគេវិនាស ពួកគេនៅមានកសិដ្ឋាននិងចម្ការដទៃទៀត ប៉ុន្តែចំពោះអស់អ្នកដែលមានអូដ្ឋពីរបីក្បាល ឬចៀមពីរបីក្បាល ប្រសិនបើសត្វពាហនៈរបស់ពួកគេវិនាស ពួកគេប្រាកដជានឹងនាំក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេមករកខ្ញុំ ហើយស្រែកសុំជំនួយថា “ឱមេដឹកនាំនៃអ្នកមានជំនឿអើយ! ឱមេដឹកនាំនៃអ្នកមានជំនឿអើយ!”។ តើខ្ញុំអាចព្រងើយកន្តើយចំពោះពួកគេបានយ៉ាងដូចម្តេចកើត? (ពិតណាស់ មិនអាចឡើយ)។ ដូច្នេះ ខ្ញុំយល់ថា ការទុកឱ្យពួកគេទទួលបានទឹកនិងស្មៅ គឺងាយស្រួលជាងការដែលខ្ញុំត្រូវផ្តល់មាសនិងប្រាក់ឱ្យពួកគេ (ពីឃ្លាំងទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ)។ សូមស្បថនឹងព្រះជាម្ចាស់! មនុស្សទាំងនេះគិតថាខ្ញុំបានអយុត្តិធម៌ចំពោះពួកគេ។ នេះជាដីធ្លីរបស់ពួកគេ ហើយនៅក្នុងសម័យកាលមុនអ៊ីស្លាម ពួកគេបានប្រយុទ្ធដើម្បីដីនេះ ហើយពួកគេបានចូលកាន់សាសនាអ៊ីស្លាម (ដោយស្ម័គ្រចិត្ត) ខណៈពេលដែលដីនោះស្ថិតនៅក្នុងកម្មសិទ្ធិរបស់ពួកគេ។ សូមស្បថនឹងព្រះអង្គដែលជីវិតរបស់ខ្ញុំស្ថិតនៅក្នុងព្រះហស្តរបស់ទ្រង់! ប្រសិនបើមិនដោយសារតែសត្វពាហនៈ (ដែលស្ថិតក្រោមការមើលថែរបស់ខ្ញុំ) ដែលខ្ញុំត្រូវផ្តល់សម្រាប់ជិះដើម្បីតស៊ូក្នុងបុព្វហេតុរបស់ព្រះជាម្ចាស់ទេនោះ ខ្ញុំនឹងមិនកាត់ដីរបស់ពួកគេសូម្បីតែមួយចំអាមធ្វើជាតំបន់ហាមឃាត់ឡើយ»។

ហ៊ូហ្សៃហ្វះ បានរៀបរាប់ថា៖ ព្យាការីបានមានប្រសាសន៍ (ទៅកាន់ពួកយើង) ថា៖ «ចូរកត់ត្រាឈ្មោះមនុស្សទាំងឡាយណាដែលបានប្រកាសថាខ្លួនជាមូស្លីមមក»។ ដូច្នេះ ពួកយើងក៏បានកត់ត្រាឈ្មោះមនុស្សបានចំនួនមួយពាន់ប្រាំរយនាក់។ បន្ទាប់មក ពួកយើងមានការងឿងឆ្ងល់ថា៖ «តើពួកយើងគួរតែភ័យខ្លាច (ពួកគ្មានជំនឿ) ដែរឬទេ ខណៈពេលដែលពួកយើងមានចំនួនរហូតដល់ទៅមួយពាន់ប្រាំរយនាក់នោះ?»។ ពិតប្រាកដណាស់ ពួកយើងបានឃើញខ្លួនឯងត្រូវបានញាំញីដោយការសាកល្បងដ៏អាក្រក់ រហូតដល់បុគ្គលម្នាក់ត្រូវបង្ខំចិត្តបំពេញការថ្វាយបង្គំព្រះតែម្នាក់ឯងដោយការភ័យខ្លាច។ អាល់-អាអ៍ម៉ាស បានរៀបរាប់ថា៖ «ពួកយើង (បានកត់ត្រាបញ្ជីឈ្មោះប្រជាមូស្លីម) ឃើញមានចំនួនប្រាំរយនាក់»។ រីឯ អាប៊ូ មូអាវីយ៉ាស់ បាននិយាយថា៖ «ចន្លោះពីប្រាំមួយរយ ទៅប្រាំពីររយនាក់»។

អ៊ីប៊ន អាប់បាស បានរៀបរាប់ថា៖ បុរសម្នាក់បានមករកព្យាការី ហើយជម្រាបថា៖ «ឱអ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់! ខ្ញុំបានចុះឈ្មោះក្នុងកងទ័ពសម្រាប់យុទ្ធនាការនេះនិងនោះ ខណៈដែលភរិយារបស់ខ្ញុំកំពុងចេញដំណើរទៅបំពេញបុណ្យធម្មយាត្រាហាជ្ជ»។ អ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរត្រឡប់ទៅវិញ ហើយបំពេញបុណ្យធម្មយាត្រាហាជ្ជជាមួយភរិយារបស់អ្នកចុះ»។

អាប៊ូ ហ៊ូរ៉ៃរ៉ះ បានរៀបរាប់ថា៖ ពួកយើងបានស្ថិតនៅជាមួយអ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់នៅក្នុងការធ្វើចម្បាំងមួយ ហើយលោកបានមានប្រសាសន៍អំពីបុរសម្នាក់ដែលអះអាងថាខ្លួនជាមូស្លីមថា៖ «បុរសម្នាក់នេះគឺស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកនរក»។ នៅពេលដែលសមរភូមិបានចាប់ផ្តើម បុរសនោះបានប្រយុទ្ធយ៉ាងស្វិតស្វាញរហូតដល់រងរបួស។ មានគេបានជម្រាបថា៖ «ឱអ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់! បុរសដែលលោកបានមានប្រសាសន៍ថាជាអ្នកនរកនោះ បានប្រយុទ្ធយ៉ាងស្វិតស្វាញនៅថ្ងៃនេះ ហើយបានស្លាប់បាត់បង់ជីវិតទៅហើយ»។ ព្យាការីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «គេនឹងទៅកាន់ភ្លើងនរក»។ មនុស្សមួយចំនួនស្ទើរតែកើតការសង្ស័យ (ចំពោះប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)។ ខណៈពេលដែលពួកគេកំពុងស្ថិតក្នុងសភាពបែបនេះ ស្រាប់តែមានគេប្រាប់ថារូបគេនៅមានជីវិតនៅឡើយទេ ប៉ុន្តែរងរបួសយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ លុះដល់ពេលយប់ធ្លាក់ចុះ គេទ្រាំនឹងការឈឺចាប់លែងបាន ហើយបានធ្វើអត្តឃាតសម្លាប់ខ្លួនឯង។ ព្យាការីត្រូវបានគេរាយការណ៍ប្រាប់អំពីរឿងនោះ ហើយលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ព្រះជាម្ចាស់ទ្រង់មហាអស្ចារ្យបំផុត! ខ្ញុំសូមធ្វើជាសាក្សីថា ខ្ញុំជាអ្នកបម្រើរបស់ព្រះជាម្ចាស់ និងជាអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់!»។ បន្ទាប់មក លោកបានបង្គាប់ឱ្យ ប៊ីឡាល់ ប្រកាសក្នុងចំណោមមនុស្សទាំងឡាយថា៖ «គ្មាននរណាម្នាក់នឹងបានចូលទៅក្នុងស្ថានសួគ៌ឡើយលើកលែងតែមូស្លីម ហើយព្រះជាម្ចាស់អាចនឹងជួយទ្រទ្រង់សាសនានេះ (សាសនាអ៊ីស្លាម) សូម្បីតែតាមរយៈបុរសដែលប្រព្រឹត្តអំពើបាបក៏ដោយ»។

អាណាស អ៊ីប៊ីន ម៉ាលិក បានរៀបរាប់ថា៖ អ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់បានថ្លែងសុន្ទរកថាទេសនា ហើយមានប្រសាសន៍ថា៖ «ហ្សៃដ បានទទួលទង់ជ័យ ហើយបានពលីជីវិត បន្ទាប់មក ជាតិហ្វារ បានទទួលទង់ជ័យ ហើយបានពលីជីវិត បន្ទាប់មក អាប់ឌុលឡោះ អ៊ីប៊ីន រ៉ាវ៉ាហ៉ះ បានទទួលទង់ជ័យ ហើយបានពលីជីវិត បន្ទាប់មក ខាលិដ អ៊ីប៊ីន អាល់-វ៉ាលីដ បានទទួលទង់ជ័យដោយមិនត្រូវបានតែងតាំងឡើយ ហើយព្រះជាម្ចាស់បានប្រទានជ័យជម្នះដល់គេ»។ ព្យាការីបានមានប្រសាសន៍បន្ថែមទៀតថា៖ «ខ្ញុំមិនសប្បាយចិត្តឡើយ (ឬពួកគេនឹងមិនសប្បាយចិត្តឡើយ) ដែលពួកគេត្រូវនៅបន្ត (មានជីវិត) ជាមួយពួកយើង» ខណៈពេលដែលព្រះនេត្រទាំងពីររបស់លោកកំពុងស្រក់ទឹកភ្នែក។

អាណាស បានរៀបរាប់ថា៖ ប្រជាជននៃកុលសម្ព័ន្ធ រីអ៊ិល, ហ្សាខវ៉ាន, អ៊ូសៃយ៉ាស់ និង បានី លិហ៍យ៉ាន បានមកជួបព្យាការី ហើយបានអះអាងថាពួកគេបានចូលកាន់សាសនាអ៊ីស្លាម ព្រមទាំងបានស្នើសុំឱ្យលោកជួយគាំទ្រពួកគេនូវបុរសមួយចំនួនដើម្បីទៅប្រយុទ្ធនឹងមនុស្សក្នុងកុលសម្ព័ន្ធរបស់ពួកគេ។ ព្យាការីបានជួយឧបត្ថម្ភពួកគេនូវបុរសចំនួនចិតសិបនាក់មកពីពួកអាន់សារ ដែលពួកយើងធ្លាប់ហៅពួកគេថា អាល់-គួរ៉ា (បណ្តាអ្នកចេះដឹងគម្ពីរ) ដែល (ដោយសារតែការគោរពប្រតិបត្តិ) ពួកគេតែងតែកាប់អុសនៅពេលថ្ងៃ និងបំពេញការថ្វាយបង្គំព្រះពេញមួយយប់។ ដូច្នេះ មនុស្សទាំងនោះក៏បាននាំយកបុរស (ចិតសិបនាក់) នោះទៅ រហូតដល់ពួកគេបានទៅដល់ទីកន្លែងមួយឈ្មោះថា ប៊ីរ-ម៉ាអ៊ូណាស់ ជាកន្លែងដែលពួកគេបានក្បត់ពាក្យសន្យា និងបានសម្លាប់ពួកគេទាំងអស់។ ដូច្នេះ ព្យាការីបានបួងសួងដាក់បណ្តាសាលើកុលសម្ព័ន្ធ រីអ៊ិល, ហ្សាខវ៉ាន និង បានី លិហ៍យ៉ាន អស់រយៈពេលមួយខែនៅក្នុងការថ្វាយបង្គំព្រះ។ កាតាដះ បានរៀបរាប់ថា៖ អាណាស បានប្រាប់ពួកយើងថា ពួកគេ (ប្រជាមូស្លីម) ធ្លាប់បានសូត្រខគម្ពីរគួរអានមួយទាក់ទងនឹងបណ្តាអ្នកពលីជីវិតទាំងនោះ ដែលមានខ្លឹមសារថា៖ «ឱព្រះជាម្ចាស់! សូមជួយប្រាប់ប្រជាជនរបស់ពួកយើងតំណាងឱ្យពួកយើងផងថា ពួកយើងបានជួបនឹងព្រះអម្ចាស់របស់ពួកយើងហើយ ហើយទ្រង់ពេញចិត្តនឹងពួកយើង ហើយទ្រង់បានធ្វើឱ្យពួកយើងមានសេចក្តីរីករាយពេញចិត្ត»។ ក្រោយមក ខគម្ពីរនេះត្រូវបានលុបចោល។

អាប៊ូ តាល់ហះ បានរៀបរាប់ថា៖ កាលណាព្យាការីបានយកឈ្នះលើក្រុមមនុស្សណាមួយ លោកតែងតែស្នាក់នៅក្នុងទីក្រុងរបស់ពួកគេអស់រយៈពេលបីថ្ងៃ។

អាណាស បានរៀបរាប់ថា៖ ព្យាការីបានបំពេញបុណ្យអ៊ុមរ៉ោះ ដោយចេញដំណើរពីតំបន់អាល់-ជីអ៊ិរ៉ាណាស់ ជាកន្លែងដែលលោកបានបែងចែកផលសង្គ្រាមនៃសមរភូមិហ៊ូណែន។

ណាហ៊្វី បានរៀបរាប់ថា៖ សេះមួយក្បាលរបស់ អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ើរ បានរត់គេចខ្លួន ហើយសត្រូវក៏បានចាប់យកវាទៅ។ បន្ទាប់មក ប្រជាមូស្លីមបានវាយយកឈ្នះលើសត្រូវ ហើយសេះនោះត្រូវបានប្រគល់ត្រឡប់មកឱ្យគាត់វិញ នៅក្នុងសម័យកាលរបស់អ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់។ ម្យ៉ាងវិញទៀត មានពេលមួយ ទាសករម្នាក់របស់ អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ើរ បានរត់គេចខ្លួនទៅចូលរួមជាមួយពួកប៊ីហ្សង់ទីន ហើយនៅពេលដែលប្រជាមូស្លីមបានវាយយកឈ្នះលើពួកគេ ខាលិដ អ៊ីប៊ីន អាល់-វ៉ាលីដ បានប្រគល់ទាសករនោះត្រឡប់មកឱ្យគាត់វិញ បន្ទាប់ពីមរណភាពរបស់ព្យាការី។

ណាហ៊្វី បានរៀបរាប់ថា៖ មានពេលមួយ ទាសករម្នាក់របស់ អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ើរ បានរត់គេចខ្លួនទៅចូលរួមជាមួយពួកប៊ីហ្សង់ទីន។ ខាលិដ អ៊ីប៊ីន អាល់-វ៉ាលីដ បានចាប់គេយកមកវិញ ហើយប្រគល់ត្រឡប់ទៅឱ្យ អាប់ឌុលឡោះ (អ៊ីប៊ន អ៊ូម៉ើរ)។ មានពេលមួយទៀត សេះមួយក្បាលរបស់ អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ើរ ក៏បានរត់គេចខ្លួនទៅតាមពួកប៊ីហ្សង់ទីនដែរ ហើយគាត់ (ខាលិដ) បានចាប់វាបានមកវិញ ហើយប្រគល់ត្រឡប់ទៅឱ្យ អាប់ឌុលឡោះ។

អ៊ីប៊ន អ៊ូម៉ើរ បានរៀបរាប់ថា៖ លោកកំពុងជិះសេះមួយក្បាលនៅថ្ងៃដែលប្រជាមូស្លីមបានប្រយុទ្ធ (ប្រឆាំងនឹងពួកប៊ីហ្សង់ទីន) ហើយមេបញ្ជាការនៃកងទ័ពមូស្លីមគឺ ខាលិដ អ៊ីប៊ីន អាល់-វ៉ាលីដ ដែលត្រូវបានតែងតាំងដោយ អាប៊ូ បាក្រ។ សត្រូវបានដណ្តើមយកសេះនោះទៅបាត់ ហើយនៅពេលដែលសត្រូវត្រូវបានបរាជ័យ ខាលិដ ក៏បានប្រគល់សេះនោះត្រឡប់មកឱ្យគាត់វិញ។