សហ៊ីហ៍ អាល់-ពូខារី
"ការប្រមូលផ្តុំហាឌីសដែលត្រឹមត្រូវបំផុតរបស់ព្យាការីមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) មានចំនួន 7,583 ហាឌីស។"
លោក ណាហ្វិក បានរៀបរាប់ថា៖ លោក អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ារ បានអានថា៖ «សំណងគឺការផ្តល់អាហារដល់អ្នកក្រជាច្រើននាក់» ហើយលោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខគម្ពីរនេះត្រូវបានលុបចោលហើយ»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
Narrated Nafi`:Ibn `Umar recited: "They had a choice, either fast or feed a poor for every day.." and added, "This Verse is abrogated
លោក សាឡាម៉ះ បានរៀបរាប់ថា៖ ពេលខគម្ពីរនេះត្រូវបានបញ្ចុះមកថា៖ «ហើយចំពោះអ្នកដែលពិបាកនឹងតម ត្រូវបង់សំណងជាការផ្តល់អាហារដល់អ្នកក្រម្នាក់» អ្នកណាចង់បោះបង់ការតម ហើយបង់សំណង ក៏អាចធ្វើបាន រហូតដល់ខគម្ពីរបន្ទាប់ពីនោះត្រូវបានបញ្ចុះមក ហើយលុបចោលខគម្ពីរនោះ។ លោក ប៊ូកៃរ បានស្លាប់មុនលោក យ៉ាហ្ស៊ីដ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
Narrated Salama:When the Divine Revelation: "For those who can fast, they had a choice to either fast, or feed a poor for every day," (2.184) was revealed, it was permissible for one to give a ransom and give up fasting, till the Verse succeeding it was revealed and abrogated it
លោក អាល់-បារ៉ក បានរៀបរាប់ថា៖ ពេលការតមអាហារក្នុងខែរ៉ាម៉ាដានត្រូវបានបញ្ចុះមក ពួកគេមិនចូលជិតស្ត្រីឡើយ អស់មួយខែរ៉ាម៉ាដាន។ ប៉ុន្តែមានបុរសខ្លះបានក្បត់ខ្លួនឯង។ ព្រះជាម្ចាស់ក៏បានបញ្ចុះថា៖ «ព្រះជាម្ចាស់ទ្រង់ជ្រាបថា អ្នករាល់គ្នាបានក្បត់ខ្លួនឯង ដូច្នេះ ទ្រង់បានទទួលការប្រែចិត្តរបស់អ្នករាល់គ្នា ហើយអត់ទោសឲ្យអ្នករាល់គ្នា»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
Narrated Al-Bara':When the order of compulsory fasting of Ramadan was revealed, the people did not have sexual relations with their wives for the whole month of Ramadan, but some men cheated themselves (by violating that restriction). So Allah revealed: "Allah is aware that you were deceiving yourselves but He accepted your repentance and forgave you
លោក អាឌី បានរៀបរាប់ថា៖ លោក អាឌី បានយកខ្សែស មួយ និងខ្សែខ្មៅមួយ ហើយពេលដល់ពាក់កណ្ដាលយប់ គាត់មើលវា តែមិនអាចញែកខ្សែទាំងពីរចេញពីគ្នាបានទេ។ លុះព្រឹកឡើង គាត់ទូលថា៖ «ឱអ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់ ខ្ញុំបានដាក់វាទុកនៅក្រោមខ្នើយរបស់ខ្ញុំ»។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «បើដូច្នោះ ខ្នើយរបស់អ្នកធំទូលាយណាស់ ប្រសិនបើខ្សែស និងខ្សែខ្មៅនៅក្រោមខ្នើយរបស់អ្នក»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
Narrated Ash-Shu`bi:`Adi took a white rope (or thread) and a black one, and when some part of the night had passed, he looked at them but he could not distinguish one from the other. The next morning he said, "O Allah's Apostle! I put (a white thread and a black thread) underneath my pillow." The Prophet (ﷺ) said, "Then your pillow is too wide if the white thread (of dawn) and the black thread (of the night) are underneath your pillow
លោក អាឌី អ៊ីប៊ីន ហាទីម បានរៀបរាប់ថា៖ ខ្ញុំបានទូលថា៖ «ឱអ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់ តើអ្វីជាខ្សែសដែលញែកចេញពីខ្សែខ្មៅ? តើវាជាខ្សែពីរមែនទេ?» លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកគ្មានប្រាជ្ញាទេ ប្រសិនបើអ្នកឃើញខ្សែទាំងពីរនោះមែន»។ បន្ទាប់មក លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ទេ វាគឺភាពងងឹតនៃពេលយប់ និងភាពស្រឡះនៃពេលថ្ងៃ»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
Narrated `Adi bin Hatim:I said, "O Allah's Messenger (ﷺ)! What is the meaning of the white thread distinct from the black thread? Are these two threads?" He said, "You are not intelligent if you watch the two threads." He then added, "No, it is the darkness of the night and the whiteness of the day
លោក សះល៍ អ៊ីប៊ីន សាអាដ បានរៀបរាប់ថា៖ ខគម្ពីរនេះត្រូវបានបញ្ចុះមកថា៖ «ចូរបរិភោគ និងផឹក រហូតដល់ខ្សែសបានបង្ហាញច្បាស់ដាច់ពីខ្សែខ្មៅសម្រាប់អ្នករាល់គ្នា» ហើយពាក្យថា «ពីពេលព្រលឹម» មិនទាន់ត្រូវបានបញ្ចុះមកទេ។ មានបុរសខ្លះ ពេលចង់តម គេចងខ្សែសមួយ និងខ្សែខ្មៅមួយនៅជើងទាំងពីរ ហើយបន្តបរិភោគរហូតដល់គេមើលឃើញខ្សែទាំងពីរបានច្បាស់។ បន្ទាប់មក ព្រះជាម្ចាស់បានបញ្ចុះពាក្យថា «ពីពេលព្រលឹម» ពួកគេក៏ដឹងថា ពាក្យនោះមានន័យថា ពេលយប់ញែកពីពេលថ្ងៃ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
Narrated Sahl bin Sa`d The Verse "And eat and drink until the white thread appears to you distinct from the black thread." was revealed, but: '... of dawn' was not revealed (along with it). So some men, when intending to fast, used to tie their legs, one with white thread and the other with black thread and would keep on eating till they could distinguish one thread from the other. Then Allah revealed' ... of dawn,' whereupon they understood that meant the night and the day
លោក អាល់-បារ៉ក បានរៀបរាប់ថា៖ ក្នុងសម័យល្ងង់ខ្លៅ ពេលពួកគេចូលស្ថានភាពធម្មយាត្រា ពួកគេចូលផ្ទះពីខាងក្រោយ។ ព្រះជាម្ចាស់ក៏បានបញ្ចុះថា៖ «ភាពសុចរិតមិនមែនត្រង់ការចូលផ្ទះតាមខាងក្រោយនោះទេ ប៉ុន្តែភាពសុចរិតគឺជាអ្នកដែលកោតខ្លាចព្រះជាម្ចាស់។ ចូរចូលផ្ទះតាមទ្វាររបស់វាចុះ»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
Narrated Al-Bara:In the Pre-Islamic Period when the people assumed Ihram, they would enter their houses from the back. So Allah revealed:-- "And it is not righteousness that you enter houses from the back, but the righteous man is he who fears Allah, obeys His Orders and keeps away from what He has forbidden. So enter houses through their doors
លោក ណាហ្វិក បានរៀបរាប់ថា៖ ក្នុងសម័យចលាចលរបស់ អ៊ីប៊ីន អាហ្ស-ហ្ស៊ូបៃរ មានបុរសពីរនាក់បានមករកលោក អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ារ ហើយនិយាយថា៖ «ប្រជាជនកំពុងវិនាស ហើយលោកគឺ អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ារ ជាមិត្តភក្ដិរបស់ព្យាការី។ តើអ្វីរារាំងលោកមិនឲ្យចេញទៅ?» លោកឆ្លើយថា៖ «អ្វីដែលរារាំងខ្ញុំ គឺព្រះជាម្ចាស់បានហាមឃាត់ការបង្ហូរឈាមបងប្អូនរបស់ខ្ញុំ»។ ពួកគេនិយាយថា៖ «តើព្រះជាម្ចាស់មិនបានមានបន្ទូលថា «ចូរប្រយុទ្ធនឹងពួកគេ រហូតដល់លែងមានការបៀតបៀនសាសនា» ទេឬ?» លោកឆ្លើយថា៖ «យើងបានប្រយុទ្ធរហូតដល់លែងមានការបៀតបៀនសាសនា ហើយសាសនាជារបស់ព្រះជាម្ចាស់។ រីឯអ្នករាល់គ្នាវិញ ចង់ប្រយុទ្ធរហូតដល់មានការបៀតបៀនសាសនា ហើយសាសនាត្រឡប់ជារបស់អ្វីផ្សេងក្រៅពីព្រះជាម្ចាស់»។ លោក ណាហ្វិក បានរៀបរាប់ម្ដងទៀត តាមខ្សែអ្នករៀបរាប់មួយក្រុមផ្សេងថា៖ មានបុរសម្នាក់មករកលោក អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ារ ហើយនិយាយថា៖ «ឱ អាប៊ូ អាប់ឌុររ៉ោះម៉ាន តើអ្វីជំរុញឲ្យលោកធ្វើធម្មយាត្រាមួយឆ្នាំ ធ្វើធម្មយាត្រាតូចមួយឆ្នាំ ហើយបោះបង់ការតស៊ូក្នុងផ្លូវព្រះជាម្ចាស់ដ៏មហិមា និងឧត្តុង្គឧត្តម ទាំងដែលលោកដឹងថាព្រះជាម្ចាស់ទ្រង់ជំរុញចិត្តឲ្យធ្វើយ៉ាងណា?» លោកឆ្លើយថា៖ «ឱកូនរបស់បងប្អូនខ្ញុំ សាសនាអ៊ីស្លាមត្រូវបានកសាងលើប្រាំយ៉ាង គឺ ជំនឿលើព្រះជាម្ចាស់ និងអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ ការថ្វាយបង្គំព្រះប្រាំដង ការតមអាហារក្នុងខែរ៉ាម៉ាដាន ការបរិច្ចាគជាកាតព្វកិច្ច និងធម្មយាត្រាទៅកាន់ផ្ទះនោះ»។ បុរសនោះនិយាយថា៖ «ឱ អាប៊ូ អាប់ឌុររ៉ោះម៉ាន តើលោកមិនឮអ្វីដែលព្រះជាម្ចាស់បានមានបន្ទូលក្នុងគម្ពីររបស់ទ្រង់ទេឬ? «ប្រសិនបើក្រុមអ្នកមានជំនឿពីរក្រុមប្រយុទ្ធគ្នា ចូរផ្សះផ្សារវាងពួកគេទាំងពីរ» «រហូតដល់ត្រឡប់ទៅរកបញ្ជារបស់ព្រះជាម្ចាស់» «ចូរប្រយុទ្ធនឹងពួកគេ រហូតដល់លែងមានការបៀតបៀនសាសនា»»។ លោកឆ្លើយថា៖ «យើងបានធ្វើដូច្នោះក្នុងសម័យអ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់ ពេលសាសនាអ៊ីស្លាមមានអ្នកកាន់តិចតួច។ ពេលនោះ បុរសម្នាក់ត្រូវគេបៀតបៀនដោយសារសាសនារបស់ខ្លួន ឬគេសម្លាប់គាត់ ឬគេធ្វើទារុណកម្មគាត់ រហូតដល់សាសនាអ៊ីស្លាមមានអ្នកកាន់ច្រើនឡើង ហើយលែងមានការបៀតបៀន»។ បុរសនោះនិយាយថា៖ «ចុះលោកមានយោបល់ដូចម្ដេចអំពីលោក អាលី និងលោក អ៊ូស្មាន?» លោកឆ្លើយថា៖ «ចំពោះលោក អ៊ូស្មាន ហាក់ដូចជាព្រះជាម្ចាស់បានអត់ទោសឲ្យលោកហើយ ប៉ុន្តែអ្នករាល់គ្នាមិនចង់អត់ទោសឲ្យលោកទេ។ ចំពោះលោក អាលី លោកជាកូនពូកូនអាខាងឪពុករបស់អ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់ និងជាកូនប្រសាររបស់លោក»។ ហើយលោកបានចង្អុលដោយដៃរបស់លោកទាំងមានប្រសាសន៍ថា៖ «នោះជាផ្ទះរបស់លោក ដូចដែលអ្នករាល់គ្នាឃើញ»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
Narrated Nafi`:During the affliction of Ibn Az-Zubair, two men came to Ibn `Umar and said, "The people are lost, and you are the son of `Umar, and the companion of the Prophet, so what forbids you from coming out?" He said, "What forbids me is that Allah has prohibited the shedding of my brother's blood." They both said, "Didn't Allah say, 'And fight them until there is no more affliction?" He said "We fought until there was no more affliction and the worship is for Allah (Alone while you want to fight until there is affliction and until the worship becomes for other than Allah." Narrated Nafi` (through another group of sub-narrators): A man came to Ibn `Umar and said, "O Abu `Abdur Rahman! What made you perform Hajj in one year and Umra in another year and leave the Jihad for Allah' Cause though you know how much Allah recommends it?" Ibn `Umar replied, "O son of my brother! Islam is founded on five principles, i.e. believe in Allah and His Apostle, the five compulsory prayers, the fasting of the month of Ramadan, the payment of Zakat, and the Hajj to the House (of Allah)." The man said, "O Abu `Abdur Rahman! Won't you listen to what Allah has mentioned in His Book: 'If two groups of believers fight each other, then make peace between them, but if one of them transgresses beyond bounds against the other, then you all fight against the one that transgresses. (49.9) and:--"And fight them till there is no more affliction (i.e. no more worshiping of others along with Allah)." Ibn `Umar said, "We did it, during the lifetime of Allah's Messenger (ﷺ) when Islam had only a few followers. A man would be put to trial because of his religion; he would either be killed or tortured. But when the Muslims increased, there was no more afflictions or oppressions." The man said, "What is your opinion about `Uthman and `Ali?" Ibn `Umar said, "As for `Uthman, it seems that Allah has forgiven him, but you people dislike that he should be forgiven. And as for `Ali, he is the cousin of Allah's Messenger (ﷺ) and his son-in-law." Then he pointed with his hand and said, "That is his house which you see
លោក ណាហ្វិក បានរៀបរាប់ថា៖ ក្នុងសម័យចលាចលរបស់ អ៊ីប៊ីន អាហ្ស-ហ្ស៊ូបៃរ មានបុរសពីរនាក់បានមករកលោក អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ារ ហើយនិយាយថា៖ «ប្រជាជនកំពុងវិនាស ហើយលោកគឺ អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ារ ជាមិត្តភក្ដិរបស់ព្យាការី។ តើអ្វីរារាំងលោកមិនឲ្យចេញទៅ?» លោកឆ្លើយថា៖ «អ្វីដែលរារាំងខ្ញុំ គឺព្រះជាម្ចាស់បានហាមឃាត់ការបង្ហូរឈាមបងប្អូនរបស់ខ្ញុំ»។ ពួកគេនិយាយថា៖ «តើព្រះជាម្ចាស់មិនបានមានបន្ទូលថា «ចូរប្រយុទ្ធនឹងពួកគេ រហូតដល់លែងមានការបៀតបៀនសាសនា» ទេឬ?» លោកឆ្លើយថា៖ «យើងបានប្រយុទ្ធរហូតដល់លែងមានការបៀតបៀនសាសនា ហើយសាសនាជារបស់ព្រះជាម្ចាស់។ រីឯអ្នករាល់គ្នាវិញ ចង់ប្រយុទ្ធរហូតដល់មានការបៀតបៀនសាសនា ហើយសាសនាត្រឡប់ជារបស់អ្វីផ្សេងក្រៅពីព្រះជាម្ចាស់»។ លោក ណាហ្វិក បានរៀបរាប់ម្ដងទៀត តាមខ្សែអ្នករៀបរាប់មួយក្រុមផ្សេងថា៖ មានបុរសម្នាក់មករកលោក អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ារ ហើយនិយាយថា៖ «ឱ អាប៊ូ អាប់ឌុររ៉ោះម៉ាន តើអ្វីជំរុញឲ្យលោកធ្វើធម្មយាត្រាមួយឆ្នាំ ធ្វើធម្មយាត្រាតូចមួយឆ្នាំ ហើយបោះបង់ការតស៊ូក្នុងផ្លូវព្រះជាម្ចាស់ដ៏មហិមា និងឧត្តុង្គឧត្តម ទាំងដែលលោកដឹងថាព្រះជាម្ចាស់ទ្រង់ជំរុញចិត្តឲ្យធ្វើយ៉ាងណា?» លោកឆ្លើយថា៖ «ឱកូនរបស់បងប្អូនខ្ញុំ សាសនាអ៊ីស្លាមត្រូវបានកសាងលើប្រាំយ៉ាង គឺ ជំនឿលើព្រះជាម្ចាស់ និងអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ ការថ្វាយបង្គំព្រះប្រាំដង ការតមអាហារក្នុងខែរ៉ាម៉ាដាន ការបរិច្ចាគជាកាតព្វកិច្ច និងធម្មយាត្រាទៅកាន់ផ្ទះនោះ»។ បុរសនោះនិយាយថា៖ «ឱ អាប៊ូ អាប់ឌុររ៉ោះម៉ាន តើលោកមិនឮអ្វីដែលព្រះជាម្ចាស់បានមានបន្ទូលក្នុងគម្ពីររបស់ទ្រង់ទេឬ? «ប្រសិនបើក្រុមអ្នកមានជំនឿពីរក្រុមប្រយុទ្ធគ្នា ចូរផ្សះផ្សារវាងពួកគេទាំងពីរ» «រហូតដល់ត្រឡប់ទៅរកបញ្ជារបស់ព្រះជាម្ចាស់» «ចូរប្រយុទ្ធនឹងពួកគេ រហូតដល់លែងមានការបៀតបៀនសាសនា»»។ លោកឆ្លើយថា៖ «យើងបានធ្វើដូច្នោះក្នុងសម័យអ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់ ពេលសាសនាអ៊ីស្លាមមានអ្នកកាន់តិចតួច។ ពេលនោះ បុរសម្នាក់ត្រូវគេបៀតបៀនដោយសារសាសនារបស់ខ្លួន ឬគេសម្លាប់គាត់ ឬគេធ្វើទារុណកម្មគាត់ រហូតដល់សាសនាអ៊ីស្លាមមានអ្នកកាន់ច្រើនឡើង ហើយលែងមានការបៀតបៀន»។ បុរសនោះនិយាយថា៖ «ចុះលោកមានយោបល់ដូចម្ដេចអំពីលោក អាលី និងលោក អ៊ូស្មាន?» លោកឆ្លើយថា៖ «ចំពោះលោក អ៊ូស្មាន ហាក់ដូចជាព្រះជាម្ចាស់បានអត់ទោសឲ្យលោកហើយ ប៉ុន្តែអ្នករាល់គ្នាមិនចង់អត់ទោសឲ្យលោកទេ។ ចំពោះលោក អាលី លោកជាកូនពូកូនអាខាងឪពុករបស់អ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់ និងជាកូនប្រសាររបស់លោក»។ ហើយលោកបានចង្អុលដោយដៃរបស់លោកទាំងមានប្រសាសន៍ថា៖ «នោះជាផ្ទះរបស់លោក ដូចដែលអ្នករាល់គ្នាឃើញ»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
Narrated Nafi`:During the affliction of Ibn Az-Zubair, two men came to Ibn `Umar and said, "The people are lost, and you are the son of `Umar, and the companion of the Prophet, so what forbids you from coming out?" He said, "What forbids me is that Allah has prohibited the shedding of my brother's blood." They both said, "Didn't Allah say, 'And fight them until there is no more affliction?" He said "We fought until there was no more affliction and the worship is for Allah (Alone while you want to fight until there is affliction and until the worship becomes for other than Allah." Narrated Nafi` (through another group of sub-narrators): A man came to Ibn `Umar and said, "O Abu `Abdur Rahman! What made you perform Hajj in one year and Umra in another year and leave the Jihad for Allah' Cause though you know how much Allah recommends it?" Ibn `Umar replied, "O son of my brother! Islam is founded on five principles, i.e. believe in Allah and His Apostle, the five compulsory prayers, the fasting of the month of Ramadan, the payment of Zakat, and the Hajj to the House (of Allah)." The man said, "O Abu `Abdur Rahman! Won't you listen to what Allah has mentioned in His Book: 'If two groups of believers fight each other, then make peace between them, but if one of them transgresses beyond bounds against the other, then you all fight against the one that transgresses. (49.9) and:--"And fight them till there is no more affliction (i.e. no more worshiping of others along with Allah)." Ibn `Umar said, "We did it, during the lifetime of Allah's Messenger (ﷺ) when Islam had only a few followers. A man would be put to trial because of his religion; he would either be killed or tortured. But when the Muslims increased, there was no more afflictions or oppressions." The man said, "What is your opinion about `Uthman and `Ali?" Ibn `Umar said, "As for `Uthman, it seems that Allah has forgiven him, but you people dislike that he should be forgiven. And as for `Ali, he is the cousin of Allah's Messenger (ﷺ) and his son-in-law." Then he pointed with his hand and said, "That is his house which you see
លោក ណាហ្វិក បានរៀបរាប់ថា៖ ក្នុងសម័យចលាចលរបស់ អ៊ីប៊ីន អាហ្ស-ហ្ស៊ូបៃរ មានបុរសពីរនាក់បានមករកលោក អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ារ ហើយនិយាយថា៖ «ប្រជាជនកំពុងវិនាស ហើយលោកគឺ អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ារ ជាមិត្តភក្ដិរបស់ព្យាការី។ តើអ្វីរារាំងលោកមិនឲ្យចេញទៅ?» លោកឆ្លើយថា៖ «អ្វីដែលរារាំងខ្ញុំ គឺព្រះជាម្ចាស់បានហាមឃាត់ការបង្ហូរឈាមបងប្អូនរបស់ខ្ញុំ»។ ពួកគេនិយាយថា៖ «តើព្រះជាម្ចាស់មិនបានមានបន្ទូលថា «ចូរប្រយុទ្ធនឹងពួកគេ រហូតដល់លែងមានការបៀតបៀនសាសនា» ទេឬ?» លោកឆ្លើយថា៖ «យើងបានប្រយុទ្ធរហូតដល់លែងមានការបៀតបៀនសាសនា ហើយសាសនាជារបស់ព្រះជាម្ចាស់។ រីឯអ្នករាល់គ្នាវិញ ចង់ប្រយុទ្ធរហូតដល់មានការបៀតបៀនសាសនា ហើយសាសនាត្រឡប់ជារបស់អ្វីផ្សេងក្រៅពីព្រះជាម្ចាស់»។ លោក ណាហ្វិក បានរៀបរាប់ម្ដងទៀត តាមខ្សែអ្នករៀបរាប់មួយក្រុមផ្សេងថា៖ មានបុរសម្នាក់មករកលោក អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ារ ហើយនិយាយថា៖ «ឱ អាប៊ូ អាប់ឌុររ៉ោះម៉ាន តើអ្វីជំរុញឲ្យលោកធ្វើធម្មយាត្រាមួយឆ្នាំ ធ្វើធម្មយាត្រាតូចមួយឆ្នាំ ហើយបោះបង់ការតស៊ូក្នុងផ្លូវព្រះជាម្ចាស់ដ៏មហិមា និងឧត្តុង្គឧត្តម ទាំងដែលលោកដឹងថាព្រះជាម្ចាស់ទ្រង់ជំរុញចិត្តឲ្យធ្វើយ៉ាងណា?» លោកឆ្លើយថា៖ «ឱកូនរបស់បងប្អូនខ្ញុំ សាសនាអ៊ីស្លាមត្រូវបានកសាងលើប្រាំយ៉ាង គឺ ជំនឿលើព្រះជាម្ចាស់ និងអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ ការថ្វាយបង្គំព្រះប្រាំដង ការតមអាហារក្នុងខែរ៉ាម៉ាដាន ការបរិច្ចាគជាកាតព្វកិច្ច និងធម្មយាត្រាទៅកាន់ផ្ទះនោះ»។ បុរសនោះនិយាយថា៖ «ឱ អាប៊ូ អាប់ឌុររ៉ោះម៉ាន តើលោកមិនឮអ្វីដែលព្រះជាម្ចាស់បានមានបន្ទូលក្នុងគម្ពីររបស់ទ្រង់ទេឬ? «ប្រសិនបើក្រុមអ្នកមានជំនឿពីរក្រុមប្រយុទ្ធគ្នា ចូរផ្សះផ្សារវាងពួកគេទាំងពីរ» «រហូតដល់ត្រឡប់ទៅរកបញ្ជារបស់ព្រះជាម្ចាស់» «ចូរប្រយុទ្ធនឹងពួកគេ រហូតដល់លែងមានការបៀតបៀនសាសនា»»។ លោកឆ្លើយថា៖ «យើងបានធ្វើដូច្នោះក្នុងសម័យអ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់ ពេលសាសនាអ៊ីស្លាមមានអ្នកកាន់តិចតួច។ ពេលនោះ បុរសម្នាក់ត្រូវគេបៀតបៀនដោយសារសាសនារបស់ខ្លួន ឬគេសម្លាប់គាត់ ឬគេធ្វើទារុណកម្មគាត់ រហូតដល់សាសនាអ៊ីស្លាមមានអ្នកកាន់ច្រើនឡើង ហើយលែងមានការបៀតបៀន»។ បុរសនោះនិយាយថា៖ «ចុះលោកមានយោបល់ដូចម្ដេចអំពីលោក អាលី និងលោក អ៊ូស្មាន?» លោកឆ្លើយថា៖ «ចំពោះលោក អ៊ូស្មាន ហាក់ដូចជាព្រះជាម្ចាស់បានអត់ទោសឲ្យលោកហើយ ប៉ុន្តែអ្នករាល់គ្នាមិនចង់អត់ទោសឲ្យលោកទេ។ ចំពោះលោក អាលី លោកជាកូនពូកូនអាខាងឪពុករបស់អ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់ និងជាកូនប្រសាររបស់លោក»។ ហើយលោកបានចង្អុលដោយដៃរបស់លោកទាំងមានប្រសាសន៍ថា៖ «នោះជាផ្ទះរបស់លោក ដូចដែលអ្នករាល់គ្នាឃើញ»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
Narrated Nafi`:During the affliction of Ibn Az-Zubair, two men came to Ibn `Umar and said, "The people are lost, and you are the son of `Umar, and the companion of the Prophet, so what forbids you from coming out?" He said, "What forbids me is that Allah has prohibited the shedding of my brother's blood." They both said, "Didn't Allah say, 'And fight them until there is no more affliction?" He said "We fought until there was no more affliction and the worship is for Allah (Alone while you want to fight until there is affliction and until the worship becomes for other than Allah." Narrated Nafi` (through another group of sub-narrators): A man came to Ibn `Umar and said, "O Abu `Abdur Rahman! What made you perform Hajj in one year and Umra in another year and leave the Jihad for Allah' Cause though you know how much Allah recommends it?" Ibn `Umar replied, "O son of my brother! Islam is founded on five principles, i.e. believe in Allah and His Apostle, the five compulsory prayers, the fasting of the month of Ramadan, the payment of Zakat, and the Hajj to the House (of Allah)." The man said, "O Abu `Abdur Rahman! Won't you listen to what Allah has mentioned in His Book: 'If two groups of believers fight each other, then make peace between them, but if one of them transgresses beyond bounds against the other, then you all fight against the one that transgresses. (49.9) and:--"And fight them till there is no more affliction (i.e. no more worshiping of others along with Allah)." Ibn `Umar said, "We did it, during the lifetime of Allah's Messenger (ﷺ) when Islam had only a few followers. A man would be put to trial because of his religion; he would either be killed or tortured. But when the Muslims increased, there was no more afflictions or oppressions." The man said, "What is your opinion about `Uthman and `Ali?" Ibn `Umar said, "As for `Uthman, it seems that Allah has forgiven him, but you people dislike that he should be forgiven. And as for `Ali, he is the cousin of Allah's Messenger (ﷺ) and his son-in-law." Then he pointed with his hand and said, "That is his house which you see
លោក ហ៊ូហ្សៃហ្វះ បានរៀបរាប់អំពីខគម្ពីរថា៖ «ចូរចំណាយទ្រព្យក្នុងផ្លូវព្រះជាម្ចាស់ ហើយកុំបោះខ្លួនអ្នករាល់គ្នាដោយដៃខ្លួនឯងទៅរកសេចក្ដីវិនាស» លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខគម្ពីរនេះបានចុះមកអំពីការចំណាយទ្រព្យ»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
Narrated Abu Wail:Hudhaifa said, "The Verse:-- "And spend (of your wealth) in the Cause of Allah and do not throw yourselves in destruction," (2.195) was revealed concerning spending in Allah's Cause (i.e. Jihad)
លោក អាប់ឌុលឡោះ អ៊ីប៊ីន ម៉ាក់ក៏ល បានរៀបរាប់ថា៖ ខ្ញុំបានអង្គុយក្បែរលោក កាអ៍ប អ៊ីប៊ីន អ៊ុជរ៉ះ នៅក្នុងវិហារនេះ គឺវិហារគូហ្វះ ហើយខ្ញុំបានសួរលោកអំពីសំណងដោយការតមអាហារ។ លោកឆ្លើយថា៖ «គេបានសែងខ្ញុំទៅរកព្យាការី ទាំងដែលចៃកំពុងជ្រុះពីមុខរបស់ខ្ញុំ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំមិនគិតថា ទុក្ខលំបាករបស់អ្នកដល់ថ្នាក់នេះទេ។ តើអ្នកមានចៀមមួយក្បាលឬទេ?» ខ្ញុំទូលថា៖ «គ្មានទេ»។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរតមបីថ្ងៃ ឬចូរផ្តល់អាហារដល់អ្នកក្រប្រាំមួយនាក់ ដោយអ្នកក្រម្នាក់ៗទទួលបានអាហារកន្លះសាអ៍ ហើយចូរកោរសក់ក្បាលរបស់អ្នក»។ ខគម្ពីរនោះបានចុះមកសម្រាប់ខ្ញុំជាពិសេស ហើយវាសម្រាប់អ្នករាល់គ្នាជាទូទៅ»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
Narrated `Abdullah bin Ma`qil:I sat with Ka`b bin Ujra in this mosque, i.e. Kufa Mosque, and asked him about the meaning of: "Pay a ransom (i.e. Fidya) of either fasting or . . . . (2.196)" He said, "I was taken to the Prophet (ﷺ) while lice were falling on my face. The Prophet (ﷺ) said, 'I did not think that your trouble reached to such an extent. Can you afford to slaughter a sheep (as a ransom for shaving your head)?' I said, 'No.' He said, 'Then fast for three days, or feed six poor persons by giving half a Sa of food for each and shave your head.' So the above Verse was revealed especially for me and generally for all of you
លោក អ៊ីមរ៉ន អ៊ីប៊ីន ហ៊ូសៃន បានរៀបរាប់ថា៖ ខគម្ពីរអំពីការរួមបញ្ចូលធម្មយាត្រាតូចជាមួយធម្មយាត្រា ត្រូវបានបញ្ចុះមកក្នុងគម្ពីររបស់ព្រះជាម្ចាស់ ហើយយើងបានធ្វើតាមនោះជាមួយអ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់។ គ្មានគម្ពីរគួរអានណាត្រូវបានបញ្ចុះមកដើម្បីហាមឃាត់វាទេ ហើយលោកក៏មិនបានហាមវារហូតដល់លោកទទួលមរណភាព។ ប៉ុន្តែបុរសម្នាក់បាននិយាយតាមយោបល់ខ្លួនឯង តាមតែគាត់ចង់។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
Narrated `Imran bin Husain:The Verse of Hajj-at-Tamattu was revealed in Allah's Book, so we performed it with Allah's Messenger (ﷺ), and nothing was revealed in Qur'an to make it illegal, nor did the Prophet (ﷺ) prohibit it till he died. But the man (who regarded it illegal) just expressed what his own mind suggested
លោក អ៊ីប៊ីន អាប់បាស បានរៀបរាប់ថា៖ អ៊ូកាហ្ស ម៉ាជាន់ណះ និងហ្ស៊ូល-ម៉ាជាស ជាផ្សារក្នុងសម័យល្ងង់ខ្លៅ។ ពួកគេគិតថាជាបាប ក្នុងការធ្វើជំនួញក្នុងរដូវធម្មយាត្រា។ ដូច្នេះ ខគម្ពីរនេះក៏បានចុះមកថា៖ «គ្មានបាបអ្វីចំពោះអ្នករាល់គ្នាទេ ក្នុងការស្វែងរកព្រះគុណពីព្រះអម្ចាស់របស់អ្នករាល់គ្នា» គឺក្នុងរដូវធម្មយាត្រា។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
Narrated Ibn `Abbas:`Ukaz, Mijanna and Dhul-Majaz were markets during the Pre-islamic Period. They (i.e. Muslims) considered it a sin to trade there during the Hajj time (i.e. season), so this Verse was revealed:-- "There is no harm for you if you seek of the Bounty of your Lord during the Hajj season
លោកស្រី អាយស្ហះ បានរៀបរាប់ថា៖ ពួកកុរ៉ៃស្ហ និងអ្នកដែលកាន់សាសនាដូចពួកគេ ធ្លាប់ឈរនៅមូហ្ស្ដាលីហ្វះ ហើយពួកគេត្រូវបានគេហៅថា អាល់-ហ៊ូមស៍។ រីឯជនជាតិអារ៉ាប់ដទៃទៀតទាំងអស់ ធ្លាប់ឈរនៅអារ៉ាហ្វាត។ លុះពេលសាសនាអ៊ីស្លាមមកដល់ ព្រះជាម្ចាស់បានបញ្ជាព្យាការីរបស់ទ្រង់ឲ្យទៅដល់អារ៉ាហ្វាត រួចឈរនៅទីនោះ បន្ទាប់មកចេញដំណើរពីទីនោះ។ នោះគឺជាបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ថា៖ «បន្ទាប់មក ចូរចេញដំណើរពីកន្លែងដែលមនុស្សទាំងអស់ចេញដំណើរ»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
Narrated `Aisha:The Quraish people and those who embraced their religion, used to stay at Muzdalifa and used to call themselves Al-Hums, while the rest of the Arabs used to stay at `Arafat. When Islam came, Allah ordered His Prophet to go to `Arafat and stay at it, and then pass on from there, and that is what is meant by the Statement of Allah:--"Then depart from the place whence all the people depart
លោក អ៊ីប៊ីន អាប់បាស មានប្រសាសន៍ថា៖ បុរសម្នាក់អាចដើរវង់ជុំវិញផ្ទះកាអ៍បះ ដរាបណាគាត់មិនទាន់ចូលស្ថានភាពធម្មយាត្រា រហូតដល់គាត់ប្រកាសចូលធ្វើធម្មយាត្រា។ ពេលគាត់ជិះទៅកាន់អារ៉ាហ្វាត អ្នកណាដែលងាយស្រួលរកសត្វពលី ជាសត្វអូដ្ឋ ឬគោ ឬចៀម តាមអ្វីដែលងាយស្រួលសម្រាប់គាត់ គាត់អាចជ្រើសយកមួយណាក៏បានតាមចិត្ត។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់រកមិនបាន គាត់ត្រូវតមបីថ្ងៃក្នុងអំឡុងធម្មយាត្រា ហើយត្រូវតមមុនថ្ងៃអារ៉ាហ្វាត។ ប្រសិនបើថ្ងៃចុងក្រោយនៃបីថ្ងៃនោះជាថ្ងៃអារ៉ាហ្វាត គ្មានបាបអ្វីចំពោះគាត់ទេ។ បន្ទាប់មក ឲ្យគាត់ធ្វើដំណើរទៅឈរនៅអារ៉ាហ្វាត ចាប់ពីការថ្វាយបង្គំព្រះពេលរសៀល រហូតដល់ងងឹត។ បន្ទាប់មក ឲ្យពួកគេចាកចេញពីអារ៉ាហ្វាត ពេលពួកគេចេញដំណើរពីទីនោះ រហូតដល់ពួកគេទៅដល់ជាមអ៍ ជាកន្លែងដែលគេខិតខំធ្វើអំពើល្អ។ បន្ទាប់មក ឲ្យពួកគេរំលឹកដល់ព្រះជាម្ចាស់ឲ្យបានច្រើន ឬពោលឲ្យបានច្រើនថា «ព្រះជាម្ចាស់ មហាធំបំផុត» និង «គ្មានព្រះណាដែលត្រូវគោរពថ្វាយបង្គំដោយត្រឹមត្រូវ ក្រៅពីព្រះជាម្ចាស់ឡើយ» មុនពេលអ្នករាល់គ្នាចូលដល់ពេលព្រឹក។ បន្ទាប់មក ចូរចេញដំណើរចុះ ព្រោះមនុស្សធ្លាប់ចេញដំណើរបែបនេះ ហើយព្រះជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់មានបន្ទូលថា៖ «បន្ទាប់មក ចូរចេញដំណើរពីកន្លែងដែលមនុស្សទាំងអស់ចេញដំណើរ ហើយសុំការអត់ទោសពីព្រះជាម្ចាស់។ ពិតណាស់ ព្រះជាម្ចាស់ទ្រង់អត់ទោស និងមេត្តាករុណា» ។ ចូរធ្វើដូច្នេះរហូតដល់អ្នករាល់គ្នាគប់គ្រួសលើកន្លែងគប់គ្រួស។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
Narrated Ibn `Abbas:A man who wants to perform the Hajj (from Mecca) can perform the Tawaf around the Ka`ba as long as he is not in the state of Ihram till he assumes the Ihram for Hajj. Then, if he rides and proceeds to `Arafat, he should take a Hadi (i.e. animal for sacrifice), either a camel or a cow or a sheep, whatever he can afford; but if he cannot afford it, he should fast for three days during the Hajj before the day of `Arafat, but if the third day of his fasting happens to be the day of `Arafat (i.e. 9th of Dhul-Hijja) then it is no sin for him (to fast on it). Then he should proceed to `Arafat and stay there from the time of the `Asr prayer till darkness falls. Then the pilgrims should proceed from `Arafat, and when they have departed from it, they reach Jam' (i.e. Al-Muzdalifa) where they ask Allah to help them to be righteous and dutiful to Him, and there they remember Allah greatly or say Takbir (i.e. Allah is Greater) and Tahlil (i.e. None has the right to be worshipped but Allah) repeatedly before dawn breaks. Then, after offering the morning (Fajr) prayer you should pass on (to Mina) for the people used to do so and Allah said:-- "Then depart from the place whence all the people depart. And ask for Allah's Forgiveness. Truly! Allah is Oft-Forgiving, Most Merciful." (2.199) Then you should go on doing so till you throw pebbles over the Jamra
លោក អាណាស បានរៀបរាប់ថា៖ ព្យាការីធ្លាប់មានប្រសាសន៍ថា៖ «ឱព្រះជាម្ចាស់ ព្រះអម្ចាស់របស់យើង! សូមប្រទានភាពល្អដល់យើងក្នុងលោកិយ និងភាពល្អក្នុងលោកខាងមុខ ហើយសូមការពារយើងពីទារុណកម្មនៃឋាននរក»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
Narrated Anas:The Prophet (ﷺ) used to say, "O Allah! Our Lord! Give us in this world that, which is good and in the Hereafter that, which is good and save us from the torment of the Fire
លោកស្រី អាយស្ហះ បានរៀបរាប់ពីព្យាការីថា លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «បុរសដែលព្រះជាម្ចាស់ស្អប់បំផុត គឺអ្នកដែលចូលចិត្តឈ្លោះប្រកែកខ្លាំងបំផុត»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
Narrated `Aisha:The Prophet (ﷺ) said, "The most hated man in the Sight of Allah is the one who is the most quarrelsome
លោក អ៊ីប៊ីន អាប៊ី មូឡៃកះ បានរៀបរាប់ថា៖ លោក អ៊ីប៊ីន អាប់បាស បានអានថា៖ «រហូតដល់ពេលដែលបណ្ដាអ្នកនាំសារអស់សង្ឃឹម ហើយគិតថាខ្លួនត្រូវគេកុហក» ដោយអានស្រាល ហើយលោកយល់ដូច្នោះ។ លោកក៏អានបន្តថា៖ «រហូតដល់អ្នកនាំសារ និងអ្នកដែលមានជំនឿជាមួយគាត់ពោលថា «តើពេលណាទើបជំនួយរបស់ព្រះជាម្ចាស់មកដល់?» ចូរដឹងចុះ ជំនួយរបស់ព្រះជាម្ចាស់នៅជិតហើយ»។ បន្ទាប់មក ខ្ញុំបានជួបលោក អ៊ូរវ៉ះ អ៊ីប៊ីន អាហ្ស-ហ្ស៊ូបៃរ ហើយខ្ញុំបានប្រាប់លោកអំពីរឿងនោះ។ លោកនិយាយថា៖ លោកស្រី អាយស្ហះ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «សូមព្រះជាម្ចាស់ការពារ! ខ្ញុំស្បថនឹងព្រះជាម្ចាស់ ព្រះជាម្ចាស់មិនដែលសន្យាអ្វីមួយដល់អ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ឡើយ លើកលែងតែលោកដឹងថាវានឹងកើតឡើង មុនពេលលោកទទួលមរណភាព។ ប៉ុន្តែការល្បងលបានកើតមានដល់បណ្ដាអ្នកនាំសារជាប់ជាប្រចាំ រហូតដល់ពួកគេខ្លាចថា អ្នកដែលនៅជាមួយពួកគេនឹងចោទពួកគេថាកុហក»។ លោកស្រីបានអានថា៖ «ហើយគិតថាខ្លួនត្រូវគេចោទថាកុហក» ដោយអានធ្ងន់។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
Narrated Ibn Abu Mulaika:Ibn `Abbas recited: "(Respite will be granted) until when the Apostles gave up hope (of their people) and thought that they were denied (by their people). There came to them Our Help ...." (12.110) reading Kudhibu without doubling the sound 'dh', and that was what he understood of the Verse. Then he went on reciting: "..even the Apostle and those who believed along with him said: When (will come) Allah's Help? Yes, verily, Allah's Help is near." (2.214) Then I met `Urwa bin Az-Zubair and I mentioned that to him. He said, "Aisha said, 'Allah forbid! By Allah, Allah never promised His Apostle anything but he knew that it would certainly happen before he died. But trials were continuously presented before the Apostles till they were afraid that their followers would accuse them of telling lies. So I used to recite:-- "Till they (come to) think that they were treated as liars." reading 'Kudh-dhibu with double 'dh
លោក អ៊ីប៊ីន អាប៊ី មូឡៃកះ បានរៀបរាប់ថា៖ លោក អ៊ីប៊ីន អាប់បាស បានអានថា៖ «រហូតដល់ពេលដែលបណ្ដាអ្នកនាំសារអស់សង្ឃឹម ហើយគិតថាខ្លួនត្រូវគេកុហក» ដោយអានស្រាល ហើយលោកយល់ដូច្នោះ។ លោកក៏អានបន្តថា៖ «រហូតដល់អ្នកនាំសារ និងអ្នកដែលមានជំនឿជាមួយគាត់ពោលថា «តើពេលណាទើបជំនួយរបស់ព្រះជាម្ចាស់មកដល់?» ចូរដឹងចុះ ជំនួយរបស់ព្រះជាម្ចាស់នៅជិតហើយ»។ បន្ទាប់មក ខ្ញុំបានជួបលោក អ៊ូរវ៉ះ អ៊ីប៊ីន អាហ្ស-ហ្ស៊ូបៃរ ហើយខ្ញុំបានប្រាប់លោកអំពីរឿងនោះ។ លោកនិយាយថា៖ លោកស្រី អាយស្ហះ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «សូមព្រះជាម្ចាស់ការពារ! ខ្ញុំស្បថនឹងព្រះជាម្ចាស់ ព្រះជាម្ចាស់មិនដែលសន្យាអ្វីមួយដល់អ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ឡើយ លើកលែងតែលោកដឹងថាវានឹងកើតឡើង មុនពេលលោកទទួលមរណភាព។ ប៉ុន្តែការល្បងលបានកើតមានដល់បណ្ដាអ្នកនាំសារជាប់ជាប្រចាំ រហូតដល់ពួកគេខ្លាចថា អ្នកដែលនៅជាមួយពួកគេនឹងចោទពួកគេថាកុហក»។ លោកស្រីបានអានថា៖ «ហើយគិតថាខ្លួនត្រូវគេចោទថាកុហក» ដោយអានធ្ងន់។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
Narrated Ibn Abu Mulaika:Ibn `Abbas recited: "(Respite will be granted) until when the Apostles gave up hope (of their people) and thought that they were denied (by their people). There came to them Our Help ...." (12.110) reading Kudhibu without doubling the sound 'dh', and that was what he understood of the Verse. Then he went on reciting: "..even the Apostle and those who believed along with him said: When (will come) Allah's Help? Yes, verily, Allah's Help is near." (2.214) Then I met `Urwa bin Az-Zubair and I mentioned that to him. He said, "Aisha said, 'Allah forbid! By Allah, Allah never promised His Apostle anything but he knew that it would certainly happen before he died. But trials were continuously presented before the Apostles till they were afraid that their followers would accuse them of telling lies. So I used to recite:-- "Till they (come to) think that they were treated as liars." reading 'Kudh-dhibu with double 'dh