ក្បួនកីឡាជិះសេះ និងការហ្វឹកហ្វឺនក្នុងឥស្លាម
ក្បួនកីឡាជិះសេះ និងការហ្វឹកហ្វឺនក្នុងឥស្លាម
"អត្ថបទច្បាប់ឥស្លាម (ហ្វិក) បុរាណពីប្រភព Turath/OpenITI ដែលមានអត្ថបទភាសាអារ៉ាប់ពេញលេញ និងការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ ចំនួន 167 ជំពូក។"
ជំពូក
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
ជំពូក៖ ការពន្យល់អំពីភាពប្រសើរនៃការបាញ់ធ្នូជាងការជិះសេះ ព្រមទាំងការរៀបរាប់ពីអត្ថប្រយោជន៍ ឥទ្ធិពល និងការបង្កការខូចខាតដល់សត្រូវ ក្រុមទីពីរមានមតិថា ការបាញ់ធ្នូគឺប្រសើរជាងការជិះសេះ ការរៀនបាញ់ធ្នូប្រសើរជាងការរៀនជិះសេះ ហើយការប្រណាំងដោយប្រើធ្នូក៏ប្រសើរជាងការប្រណាំងសេះដែរ។ ក្រុមនេះបានលើកយកហេតុផលជាច្រើនមកបញ្ជាក់៖ ១. អល់ឡោះ (ស៊ុបហានះហ៊ូ វ៉ាតាអាឡា) បានលើកឡើងពីការបាញ់ធ្នូមុនការជិះសេះនៅក្នុងគម្ពីរថា៖ «ចូរអ្នករាល់គ្នាត្រៀមលក្ខណៈប្រឆាំងនឹងពួកគេ (សត្រូវ) នូវអ្វីដែលអ្នកអាចធ្វើបាន ទាំងកម្លាំង និងសេះដែលចងទុក (សម្រាប់ត្រៀមធ្វើសឹក)» (ស៊ូរ៉ាត់ អាល់-អាន់ហ្វាល៖ ៦០)។ មានការបញ្ជាក់ពីព្យាការី (ស.ល.វ) ថា ទ្រង់បានបកស្រាយពាក្យថា «កម្លាំង» គឺសំដៅលើការបាញ់ធ្នូ។ ជនជាតិអារ៉ាប់តែងតែចាប់ផ្តើមពាក្យសម្តីរបស់ពួកគេដោយរឿងដែលសំខាន់បំផុត និងអាទិភាពបំផុត។ ស៊ីបាវ៉ៃហ៍ (Sibawayh) បាននិយាយថា៖ «ហាក់ដូចជាពួកគេលើកយកអ្វីដែលសំខាន់ជាងសម្រាប់ពួកគេមកនិយាយមុន ទោះបីជាវាទាំងពីរមានសារៈសំខាន់ដូចគ្នាក៏ដោយ»។ ២. អល់ឡោះបានហៅការបាញ់ធ្នូថាជា «កម្លាំង» ដោយមិនប្រើពាក្យផ្សេង ហើយហៅ «សេះដែលចងទុក» ដោយប្រើពាក្យដើមរបស់វាដោយមិនផ្លាស់ប្តូរ ដើម្បីជាការបង្ហាញពីអត្ថប្រយោជន៍ និងការបង្កការខូចខាតដល់សត្រូវដែលមានក្នុងការបាញ់ធ្នូ។ ៣. ព្យាការី (ស.ល.វ) បានប្រាប់ថា ការបាញ់ធ្នូគឺលោកស្រឡាញ់ជាងការជិះសេះ ដែលនេះបង្ហាញថាវាប្រសើរជាង។ នៅក្នុងស៊ូណាន់ន់របស់ អាប់ប៊ូ ដាវូដ, អាន់-ណាសាអ៊ី និងអាត់-ទិរមីហ្ស៊ី ពីហាស៊ីសរបស់ អ៊ូកបះ ប៊ីន អាមៀរ បានឱ្យដឹងថា រ៉សូល (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះនឹងបញ្ចូលមនុស្សបីនាក់ទៅក្នុងឋានសួគ៌ដោយសារព្រួញតែមួយ៖ អ្នកផលិតវាដោយស្មោះត្រង់ដើម្បីស្វែងរកផលបុណ្យ, អ្នកបាញ់វា, និងអ្នកជួយផ្គត់ផ្គង់វា។ ដូច្នេះ ចូរអ្នករាល់គ្នាបាញ់ធ្នូ និងជិះសេះចុះ ហើយការដែលអ្នកបាញ់ធ្នូ គឺខ្ញុំស្រឡាញ់ជាងការដែលអ្នកជិះសេះ»។ ៤. ការបាញ់ធ្នូគឺជាមរតកពី អ៊ីស្មាអែល (អា.ស) ដូចដែលមានក្នុងសៀវភៅ សាហ៊ីហ៍ ប៊ូខូរី ថាព្យាការី (ស.ល.វ) បានដើរកាត់ក្រុមមនុស្សមួយក្រុមដែលកំពុងប្រកួតបាញ់ធ្នូ ទើបលោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរអ្នករាល់គ្នាបាញ់ចុះ ឱកូនចៅរបស់អ៊ីស្មាអែលអើយ! ព្រោះថាឪពុករបស់ពួកអ្នក (អ៊ីស្មាអែល) គឺជាអ្នកបាញ់ធ្នូដ៏ពូកែ»។ ៥. ព្យាការី (ស.ល.វ) បានចូលរួមជាមួយក្រុមទាំងពីរក្នុងការប្រកួតបាញ់ធ្នូ ប៉ុន្តែមិនបានចូលរួមជាមួយក្រុមទាំងពីរក្នុងការប្រណាំងសេះឡើយ។ នេះបង្ហាញពីភាពប្រសើរនៃការបាញ់ធ្នូ ដែលលោកចង់ទទួលបានផលបុណ្យពីទាំងពីរក្រុមដោយមិនឱ្យខកខានឡើយ។ ៦. មានការព្រមានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរពីព្យាការី (ស.ល.វ) ចំពោះអ្នកដែលរៀនបាញ់ធ្នូហើយបំភ្លេចវាចោល ដែលមិនមានការព្រមានបែបនេះចំពោះការឈប់ជិះសេះឡើយ។ នៅក្នុង សាហ៊ីហ៍ មូស្លីម ពីហាស៊ីសរបស់ អ៊ូកបះ ប៊ីន អាមៀរ បានឱ្យដឹងថា រ៉សូល (ស.ល.វ) មានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលរៀនបាញ់ធ្នូហើយបោះបង់វាចោល នោះគេមិនមែនជាពួកយើងទេ (ឬគេបានប្រព្រឹត្តអំពើបាប)»។ ៧. ការបាញ់ព្រួញមួយដើមមានតម្លៃស្មើនឹងការលោះទាសករម្នាក់ ដូចដែលមានក្នុងស៊ូណាន់ន់របស់ អាប់ប៊ូ ដាវូដ, អាន់-ណាសាអ៊ី និងអាត់-ទិរមីហ្ស៊ី ពី អាំរូ ប៊ីន អាប់បាសះ ថា រ៉សូល (ស.ល.វ) មានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលបាញ់ព្រួញមួយដើមក្នុងផ្លូវរបស់អល់ឡោះ នោះវាស្មើនឹងការលោះទាសករម្នាក់»។ ៨. វាគឺជាកម្រិតមួយក្នុងចំណោមកម្រិតនៃឋានសួគ៌។ ដូចដែលបានរាយការណ៍ដោយ អត-តូបារ៉ូនី ថាព្យាការី (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃសឹកនៅ តូអ៊ីហ្វ (Ta'if) ថា៖ «ចូរប្រយុទ្ធចុះ! អ្នកណាដែលបាញ់ព្រួញទៅដល់សត្រូវ នោះគេនឹងទទួលបានកម្រិតមួយក្នុងឋានសួគ៌...»។ ៩. វាគឺជាពន្លឺនៅថ្ងៃបរលោក។ ដូចដែលបានរាយការណ៍ថា៖ «អ្នកណាដែលបាញ់ព្រួញមួយដើមក្នុងផ្លូវរបស់អល់ឡោះ មិនថាវាទៅដល់ឬមិនដល់សត្រូវទេ ព្រួញនោះនឹងក្លាយជាពន្លឺសម្រាប់គេនៅថ្ងៃបរលោក»។ ១០. ព្យាការី (ស.ល.វ) បានបួងសួងឱ្យអ្នកបាញ់ធ្នូ។ លោកបានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់ សាអ៊ូដ ប៊ីន អាប៊ី វ៉ាក់កូស ថា៖ «ឱអល់ឡោះអើយ! សូមឱ្យការបាញ់របស់គាត់ចំគោលដៅ ហើយសូមឱ្យការបួងសួងរបស់គាត់ត្រូវបានឆ្លើយតប»។ ១១. ព្យាការី (ស.ល.វ) បានលះបង់ខ្លួនឯងដើម្បីអ្នកបាញ់ធ្នូ ដោយមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរអ្នកបាញ់ចុះ! សូមឱ្យឪពុកនិងម្តាយរបស់ខ្ញុំលះបង់ដើម្បីអ្នក»។ ១២. អ្នកដែលដើរទៅមកចន្លោះគោលដៅបាញ់ធ្នូ នឹងទទួលបានផលបុណ្យរាល់ជំហានដែលគេដើរ។ ១៣. ព្យាការី (ស.ល.វ) ដោយសារតែការយកចិត្តទុកដាក់លើការបាញ់ធ្នូ លោកតែងតែហុចព្រួញឱ្យអ្នកបាញ់ដោយផ្ទាល់ដៃ។ ១៤. ភាពប្រសើរនៃធ្នូគឺ ព្យាការី (ស.ល.វ) តែងតែផ្អែកលើវាពេលថ្លែងធម្មទេសនា ហើយមានប្រសាសន៍ថា៖ «គ្មានអាវុធណាមួយដែលនាំទៅរកភាពល្អប្រសើរជាងធ្នូឡើយ»។ ១៥. ធ្នូមានលក្ខណៈពិសេសមួយគឺ វាជួយកម្ចាត់ភាពក្រីក្រចេញពីម្ចាស់របស់វា។ ១៦. ដោយសារធ្នូ អល់ឡោះបានផ្តល់អំណាចដល់ក្រុមសហាបះ (មិត្តភក្តិព្យាការី) លើទឹកដីនានា និងផ្តល់ជ័យជម្នះលើសត្រូវរបស់ពួកគេ។ ១៧. ព្យាការី (ស.ល.វ) បានជំរុញឱ្យពួកគេលេងកម្សាន្តដោយប្រើព្រួញនៅពេលដែលទឹកដីនានាត្រូវបានដណ្តើមយកបាន។ ១៨. អត្ថប្រយោជន៍នៃការបាញ់ធ្នូ និងការបង្កការខូចខាតដល់សត្រូវគឺលើសពីអាវុធដទៃទៀត។ ព្រួញមួយដើមអាចធ្វើឱ្យកងទ័ពទាំងមូលបរាជ័យ។ អ្នកបាញ់ធ្នូតែម្នាក់អាចធ្វើឱ្យទ័ពសេះខ្លាចរអា។ នៅក្នុងសង្គ្រាម ព្រួញមួយដើមត្រូវបានគេចាត់ទុកស្មើនឹងបុរសម្នាក់។ ដូច្នេះ អ្នកបាញ់ធ្នូដែលមានព្រួញមួយរយដើម គឺស្មើនឹងកងទ័ពមួយរយនាក់។ សត្រូវខ្លាចព្រួញខ្លាំងជាងដាវ និងលំពែងទៅទៀត។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
أوجه تفضل الرمي بالنشاب على ركوب الخيل وذكر منفعته وتأثيره ونكايته في العدو
ភាពខុសគ្នានៃមតិជុំវិញការផ្តល់អាទិភាពរវាងការហ្វឹកហាត់បាញ់ធ្នូ និងការជិះសេះ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فضل النزاع بين تفضيل الرمي على ركوب الخيل والعكس
ជំពូក
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
ជំពូក៖ ការដោះស្រាយវិវាទរវាងការផ្តល់អាទិភាពលើការបាញ់ធ្នូ និងការជិះសេះ ការដោះស្រាយវិវាទរវាងក្រុមទាំងពីរនេះ គឺថាពួកគេម្នាក់ៗសុទ្ធតែត្រូវការគ្នាទៅវិញទៅមកដើម្បីឱ្យមានភាពពេញលេញ ដូច្នេះគោលបំណងរបស់ក្រុមមួយមិនអាចសម្រេចទៅបានឡើយ ប្រសិនបើគ្មានក្រុមមួយទៀត។ ការបាញ់ធ្នូមានប្រយោជន៍ខ្លាំងនៅពេលសត្រូវនៅឆ្ងាយ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលកងទ័ពទាំងពីរចូលប្រឡូកជិតគ្នា ការបាញ់ធ្នូនឹងលែងមានប្រសិទ្ធភាព ហើយពេលនោះតួនាទីនៃការជិះសេះនឹងចាប់ផ្តើមឡើង តាមរយៈការកាប់ចាក់ ការចាក់ដោយលំពែង ការវាយលុក និងការដកថយ។ ចំណែកឯនៅពេលដែលគូប្រជែងប្រឈមមុខគ្នានៅចម្ងាយឆ្ងាយ ការបាញ់ធ្នូគឺមានប្រយោជន៍ និងមានប្រសិទ្ធភាពជាង។ ដូច្នេះ ភាពពេញលេញនៃកិច្ចការសឹកមិនអាចសម្រេចបានឡើយ ប្រសិនបើខ្វះចំណុចណាមួយក្នុងចំណោមចំណុចទាំងពីរនេះ។ អ្វីដែលប្រសើរជាងរវាងចំណុចទាំងពីរនេះ គឺអាស្រ័យទៅលើអ្វីដែលធ្វើឱ្យសត្រូវរងការឈឺចាប់ខ្លាំងជាង និងអ្វីដែលមានប្រយោជន៍ជាងសម្រាប់កងទ័ព។ រឿងនេះមានការប្រែប្រួលទៅតាមស្ថានភាពនៃកងទ័ព និងកាលៈទេសៈជាក់ស្តែង។ អល់ឡោះគឺជាអ្នកដឹងច្បាស់បំផុត។ ជំពូក៖ ការបាញ់ធ្នូដោយព្រះហស្តដ៏ថ្លៃថ្លារបស់រ៉សូល ﷺ ចំពោះការបាញ់ធ្នូដោយព្រះហស្តដ៏ថ្លៃថ្លារបស់រ៉សូល ﷺ វិញ លោក អ៊ីបនូ អ៊ីស្ហាក បានកត់ត្រានៅក្នុងសៀវភៅ «អាល់-ម៉ាហ្កាហ្ស៊ី» (ប្រវត្តិសង្គ្រាម) ថា៖ បានរាយការណ៍មកខ្ញុំដោយ អះស៊ីម ប៊ីន អ៊ូម៉ារ ប៊ីន កាតាដាហ៍ ថា៖ «នៅថ្ងៃសមរភូមិអូហូដ រ៉សូល ﷺ បានបាញ់ធ្នូរបស់លោក រហូតដល់ក្បាលធ្នូ (ផ្នែកចុង) បានបាក់។ បន្ទាប់មក កាតាដាហ៍ ប៊ីន អាន់-នុអ៊ូម៉ាន បានយកធ្នូនោះទៅរក្សាទុក។ នៅថ្ងៃនោះដែរ ភ្នែករបស់ កាតាដាហ៍ ប៊ីន អាន់-នុអ៊ូម៉ាន បានរងរបួសរហូតដល់ធ្លាក់ចេញមកលើថ្ពាល់របស់គាត់។ បន្ទាប់មក អះស៊ីម ប៊ីន អ៊ូម៉ារ បានរាយការណ៍មកខ្ញុំថា រ៉សូល ﷺ បានដាក់ភ្នែកនោះត្រឡប់ទៅកន្លែងដើមវិញដោយព្រះហស្តរបស់លោក ហើយភ្នែកនោះក៏បានក្លាយជាភ្នែកដែលស្រស់ស្អាតជាងគេ និងមើលឃើញច្បាស់ជាងភ្នែកម្ខាងទៀតរបស់គាត់»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
رميه ﷺ بيده الكريمة
ជំពូក
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
ជំពូក៖ ការចាក់របស់រ៉សូល ﷺ ដោយប្រើលំពែងខ្លី ចំពោះការចាក់របស់រ៉សូល ﷺ ដោយប្រើលំពែងខ្លី (ហ៊ីរប៉ះ) គឺមានកត់ត្រានៅក្នុងសៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រសង្គ្រាម (ម៉ាហ្កាហ្ស៊ី) របស់ មូសា ប៊ីន អ៊ូកបះ, អ៊ីបនូ អ៊ីស្ហាក, អាល់អ៊ូម៉ាវី និងអ្នកដទៃទៀតថា៖ នៅថ្ងៃដែលកើតមានសង្គ្រាមអ៊ូហូដ ខណៈដែលរ៉សូល ﷺ កំពុងស្ថិតនៅជិតភ្នំ អ៊ូបៃ ប៊ីន ខូឡូហ្វ បានដេញតាមទាន់ ហើយស្រែកថា៖ «តើមូហាំម៉ាត់ (ﷺ)នៅឯណា? បើគេរួចខ្លួន ខ្ញុំនឹងមិនរួចខ្លួនឡើយ»។ អ៊ីបនូ អ៊ីស្ហាក បាននិយាយថា៖ ដូចដែល សាលីហ៍ ប៊ីន អ៊ីប្រាហ៊ីម ប៊ីន អាប់ឌុលរ៉ះម៉ាន ប៊ីន អូហ្វ បានរៀបរាប់ប្រាប់ខ្ញុំថា អ៊ូបៃ ប៊ីន ខូឡូហ្វ តែងតែជួបរ៉សូល ﷺ នៅឯទីក្រុងម៉ាកកាស់ ហើយនិយាយថា៖ «ឱមូហាំម៉ាត់ (ﷺ)អើយ! ខ្ញុំមានសេះមួយក្បាលដែលខ្ញុំចិញ្ចឹមវាដោយគ្រាប់ធញ្ញជាតិរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីឱ្យខ្ញុំសម្លាប់អ្នកនៅលើខ្នងសេះនេះ»។ រ៉សូល ﷺ ក៏តបទៅវិញថា៖ «ផ្ទុយទៅវិញ ខ្ញុំទេដែលនឹងសម្លាប់អ្នក ប្រសិនបើអល់ឡោះមានបំណង»។ មូសា ប៊ីន អ៊ូកបះ បាននិយាយថា៖ សាអ៊ីដ ប៊ីន អាល់មូសៃយីប បាននិយាយថា នៅពេលដែល អ៊ូបៃ ដេញតាមរ៉សូល ﷺ ទាន់ មានក្រុមអ្នកជំនឿមួយចំនួនបានព្យាយាមរារាំងវា ប៉ុន្តែរ៉សូល ﷺ បានបញ្ជាឱ្យពួកគេបើកផ្លូវឱ្យវា។ ម៉ូសអាប់ ប៊ីន អ៊ូម៉ៃរ៍ ដែលជាបងប្អូននៃត្រកូល អាប់ឌុលដារ បានចេញមកការពាររ៉សូល ﷺ ដោយយកខ្លួនបាំង រហូតដល់ ម៉ូសអាប់ ប៊ីន អ៊ូម៉ៃរ៍ ត្រូវបានគេសម្លាប់។ រ៉សូល ﷺ បានឃើញចន្លោះនៅត្រង់ឆ្អឹងដងកាំបិតរបស់ អ៊ូបៃ ប៊ីន ខូឡូហ្វ ដែលចន្លោះចេញពីអាវក្រោះ និងមួកដែករបស់វា ទើបព្រះអង្គចាក់វាដោយលំពែងខ្លីរបស់ព្រះអង្គ។ អ៊ូបៃ បានធ្លាក់ពីលើខ្នងសេះរបស់វា ដោយគ្មានឈាមហូរចេញពីមុខរបួសនោះទេ ប៉ុន្តែវាបានបាក់ឆ្អឹងជំនីរមួយ។ នៅពេលដែលវាត្រឡប់ទៅរកពួកគួរ៉ៃស៍វិញ ដោយមានស្នាមរបួសតិចតួចនៅត្រង់ករបស់វា ដែលឈាមបានកកនៅខាងក្នុង វាបាននិយាយថា៖ «សូមស្បថនឹងអល់ឡោះ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ)បានសម្លាប់ខ្ញុំហើយ!»។ ពួកគេបាននិយាយទៅកាន់វាថា៖ «សូមស្បថនឹងអល់ឡោះ ចិត្តរបស់អ្នកពិតជាភ័យខ្លាចខ្លាំងពេកហើយ វាមិនមានអ្វីធ្ងន់ធ្ងរនោះទេ»។ វាបានឆ្លើយតបថា៖ «វាធ្លាប់បាននិយាយប្រាប់ខ្ញុំនៅឯម៉ាកកាស់ថា ខ្ញុំនឹងសម្លាប់អ្នក។ សូមស្បថនឹងអល់ឡោះ បើទោះបីជាវាគ្រាន់តែស្តោះទឹកមាត់ដាក់ខ្ញុំ ក៏វាអាចសម្លាប់ខ្ញុំបានដែរ»។ បន្ទាប់មក សត្រូវរបស់អល់ឡោះម្នាក់នេះ ក៏បានស្លាប់នៅឯតំបន់ សារ៉ហ្វ ក្នុងពេលដែលពួកគេកំពុងធ្វើដំណើរត្រឡប់ទៅកាន់ទីក្រុងម៉ាកកាស់វិញ។ អ៊ីបនូ អ៊ូកបះ បាននិយាយនៅក្នុងហាឌីសនេះថា៖ វាបាននិយាយថា «សូមស្បថនឹងអល់ឡោះ ដែលព្រលឹងរបស់ខ្ញុំស្ថិតនៅក្នុងកណ្តាប់ដៃរបស់ទ្រង់ បើអ្វីដែលខ្ញុំកំពុងជួបប្រទះនេះ ធ្លាក់ទៅលើប្រជាជននៅតំបន់ ហ្ស៊ីលម៉ាចាហ្ស៍ នោះពួកគេប្រាកដជាស្លាប់អស់មិនខាន»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
طعنه ﷺ بالحربة
ជំពូក
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
ជំពូក៖ គុណធម៌នៃលំពែង អល់ឡោះ ដ៏មហាឧត្តម បានរំឭកអំពីលំពែងនៅក្នុងគម្ពីររបស់ទ្រង់ ដោយមានបន្ទូលថា៖ ﴿ឱបណ្ដាអ្នកដែលមានជំនឿទាំងឡាយ! អល់ឡោះនឹងសាកល្បងពួកអ្នកដោយសត្វព្រៃខ្លះ ដែលដៃរបស់ពួកអ្នក និងលំពែងរបស់ពួកអ្នកអាចចាប់បាន ដើម្បីឱ្យអល់ឡោះដឹងថា តើអ្នកណាកោតខ្លាចទ្រង់ដោយសម្ងាត់។﴾ [អាល់ម៉ាអ៊ីដះ៖ ៩៤] នៅក្នុងសៀវភៅ «មូសណាត» របស់អ៊ីម៉ាម អាហ្មាត់ តាមរយៈហាឌីសរបស់ អាប់ឌុលឡោះ ប៊ីន អ៊ូម្មារ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះអ្នកទាំងពីរ) បានឱ្យដឹងថា រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំត្រូវបានចាត់ឱ្យមកជាមួយនឹងដាវ នៅមុនពេលថ្ងៃបរលោកមកដល់ ដើម្បីឱ្យគេគោរពសក្ការៈចំពោះអល់ឡោះតែមួយគត់ ដោយគ្មានដៃគូសម្រាប់ទ្រង់ឡើយ។ ជីវភាពរបស់ខ្ញុំត្រូវបានកំណត់ឱ្យស្ថិតនៅក្រោមម្លប់នៃលំពែងរបស់ខ្ញុំ។ ភាពអាម៉ាស់ និងភាពទាបថោក ត្រូវបានកំណត់ទៅលើអ្នកណាដែលប្រឆាំងនឹងបញ្ជារបស់ខ្ញុំ។ ហើយអ្នកណាដែលធ្វើខ្លួនឱ្យដូចក្រុមណាមួយ នោះគេគឺជាផ្នែកមួយនៃក្រុមនោះ។» នៅក្នុងសៀវភៅ «ស៊ូណាន់ន់» របស់អ៊ីប៊ុន ម៉ាជះ តាមរយៈអាលី ប៊ីន អាប៊ី តាលីប បានឱ្យដឹងថា៖ មានពេលមួយ រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) កាន់ធ្នូអារ៉ាប់មួយនៅក្នុងដៃ ហើយលោកបានឃើញបុរសម្នាក់កាន់ធ្នូពែរ្ស៍ លោកក៏បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «តើនេះជាអ្វី? ចូរចោលវាទៅ ហើយចូរប្រើធ្នូនេះ និងធ្នូដែលស្រដៀងនឹងវាវិញ រួមទាំងលំពែងវែងៗផងដែរ ព្រោះថាអល់ឡោះនឹងបន្ថែមភាពរុងរឿងក្នុងសាសនាដល់ពួកអ្នកតាមរយៈឧបករណ៍ទាំងពីរនេះ ហើយទ្រង់នឹងផ្តល់អំណាចដល់ពួកអ្នកនៅលើផែនដី។» លំពែងសម្រាប់អ្នកចម្បាំង គឺប្រៀបដូចជាស្នែងសម្រាប់សត្វព្រៃ ដែលវាប្រើសម្រាប់ការពារខ្លួនពីអ្នកដែលចង់បៀតបៀនវា និងប្រើសម្រាប់ប្រយុទ្ធ។ អ៊ីម៉ាម អាហ្មាត់ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ការហ្វឹកហាត់ប្រើលំពែង គឺប្រសើរជាងការធ្វើសឡាតណាហ្វិល (ការថ្វាយបង្គំស្ម័គ្រចិត្ត) នៅក្នុងតំបន់ដែលត្រូវការការធ្វើជីហាដ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فضل الرماح
ចំណុចដែលបង្ហាញពីភាពក្លាហាន និងជំនាញជិះសេះ (ក្បួនយុទ្ធសាស្ត្រ)៖
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
الأشياء التي تظهر فيها الفروسية
ចំណុចដែលបង្ហាញពីភាពជាអ្នកជិះសេះដ៏ជំនាញ (ហ្វូរូស៊ីយ៉ះ) ភាពជាអ្នកជិះសេះដ៏ជំនាញ (ហ្វូរូស៊ីយ៉ះ) បង្ហាញចេញតាមរយៈរឿងបីយ៉ាង៖ - ការជិះសេះ និងការប្រណាំងសេះ។ - ការបាញ់ធ្នូ។ - ការលេងលំពែង ដែលមានក្បួនខ្នាតជាច្រើន។ មូលដ្ឋានគ្រឹះរបស់វាគឺ៖ ការការពារ (តាប់ទីល), ការផ្លាស់ប្តូរទីតាំង (ណាក់ល), ការបន្ធូរដៃ (តាសរីហ៍), ការបោះលំពែង (ណាសល់), ការចាក់ (តូអាន់), ការចូល និងការចេញ។ ចំណុចស្នូលរបស់វាស្ថិតនៅលើគោលការណ៍ពីរគឺ៖ ការចាក់ និងការការពារ។ អ្នកក្លាហានដែលមានបទពិសោធន៍ គឺអ្នកដែលមិនចាក់ក្នុងពេលដែលត្រូវការពារ ហើយមិនការពារក្នុងពេលដែលត្រូវចាក់ ប៉ុន្តែគេផ្តល់ឱ្យគ្រប់កាលៈទេសៈនូវអ្វីដែលសមស្របនឹងវា។ គេចេះដឹងពីរបៀបនៃការប្រឈមមុខជាមួយគូប្រកួត ការរក្សាគម្លាត ការដកថយ ការដាក់សម្ពាធ ការលេងសើច និងភាពម៉ឺងម៉ាត់ ការទទួល និងការតបត ការឡើង និងការចុះ ការវាយលុក និងការដកថយ។ គេផ្តល់ឱ្យគ្រប់ស្ថានភាពទាំងអស់នូវអ្វីដែលសមនឹងវា។ គេត្រូវតែជាអ្នកជំនាញក្នុងការចូល និងចេញ ទីតាំងនៃការចាក់ និងការវាយ ការសម្រេចចិត្តក្នុងការបន្តទៅមុខ ឬថយក្រោយ ការប្រើប្រាស់ការចាក់បោកបញ្ឆោតនៅពេលដែលសមស្រប និងការចាក់ពិតប្រាកដនៅពេលដែលសមស្រប ការបង្វិលខ្លួននៅពេលប្រយុទ្ធទាំងខាងស្តាំ និងខាងឆ្វេង ហើយប្រើប្រាស់ការគិតនៅពេលចូលទៅជិតគូប្រកួត ដើម្បីត្រៀមខ្លួនក្នុងការចេញ និងចូលដោយមិនឱ្យរឿងមួយរំខានដល់រឿងមួយទៀតឡើយ។ ចំណុចស្រដៀងគ្នារវាងការប្រយុទ្ធដោយដាវ និងការតស៊ូមតិដោយហេតុផល ដោយសារតែការប្រយុទ្ធដោយដាវ និងលំពែង ព្រមទាំងការតស៊ូមតិដោយហេតុផល និងភស្តុតាង ប្រៀបដូចជាបងប្អូនបង្កើត និងជាដៃគូដែលមិនអាចខ្វះគ្នាបាន ដូច្នេះហើយច្បាប់នៃរឿងទាំងពីរនេះមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នា និងអាចរៀនសូត្រពីគ្នាទៅវិញទៅមកបាន។ ដូចគ្នានេះដែរ ការវាយឱ្យចំគោលដៅក្នុងការបាញ់ធ្នូ និងការប្រយុទ្ធ ក៏ប្រៀបដូចជាការលើកឡើងឱ្យចំចំណុចក្នុងការប្រើហេតុផល និងការនិយាយស្តីដែរ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
أوجه الشبه بين الجلاد بالسيف والجدال بالحجة
ភាពក្លាហាននៃចំណេះដឹង និងការថ្លែងសុន្ទរកថា ព្រមទាំងភាពក្លាហាននៃការបាញ់ធ្នូ និងការប្រើលំពែង។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فروسية العلم والبيان وفروسية الرمي والطعان
ការវាយប្រហារ និងការធ្វើឱ្យមោឃៈ គឺប្រៀបដូចជាការបង្កើតភស្តុតាង និងការធ្វើឱ្យភស្តុតាងរបស់គូប្រជែងក្លាយជាមោឃៈ។ ការចូល និងការចេញ គឺប្រៀបដូចជាការលើកឡើងនូវចំណុចតបត ការការពារខ្លួនពីចំណុចនោះ និងការឆ្លើយតបទៅនឹងគូប្រជែង។ ការប្រឈមមុខនៅពេលដែលគូប្រជែងចូលមកជួបអ្នក គឺប្រៀបដូចជាការឆ្លើយតបទៅនឹងអ្វីដែលគូប្រជែងបានលើកឡើងមកលើអ្នក។ វាមានភាពក្លាហានផ្នែកចំណេះដឹង និងការបកស្រាយ ហើយមានភាពក្លាហានផ្នែកការបាញ់ធ្នូ និងការចាក់ដោយលំពែង។ ភាពក្លាហានមានពីរប្រភេទ៖ ភាពក្លាហានផ្នែកចំណេះដឹង និងការបកស្រាយ និងភាពក្លាហានផ្នែកការបាញ់ធ្នូ និងការចាក់ដោយលំពែង។ ដោយសារតែសហការីរបស់ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) គឺជាមនុស្សដែលល្អឥតខ្ចោះបំផុតក្នុងភាពក្លាហានទាំងពីរប្រភេទនេះ ទើបពួកគេអាចដណ្តើមយកបេះដូងមនុស្សដោយប្រើភស្តុតាង និងហេតុផល ហើយដណ្តើមយកទឹកដីដោយប្រើដាវ និងលំពែង។ មនុស្សលោកមានតែពីរក្រុមនេះប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកអ្នកដែលក្រៅពីក្រុមទាំងពីរនេះ ប្រសិនបើមិនមែនជាអ្នកជួយជ្រោមជ្រែង និងជាជំនួយដល់ពួកគេទេ នោះគេគឺជាបន្ទុកសម្រាប់មនុស្សជាតិ។ អល់ឡោះ (សូមឱ្យព្រះអង្គបានទទួលការលើកតម្កើង) បានបង្គាប់ឱ្យរ៉សូលរបស់ព្រះអង្គធ្វើការតស៊ូមតិជាមួយពួកកាហ្វេរ និងពួកមូណាហ្វិកហ៍ ហើយធ្វើការប្រយុទ្ធជាមួយសត្រូវដែលរឹងរូស និងពួកអ្នកច្បាំង។ ដូច្នេះ ការរៀនអំពីការតស៊ូមតិ និងការប្រយុទ្ធ គឺជាចំណេះដឹងដ៏សំខាន់បំផុត និងមានប្រយោជន៍បំផុតសម្រាប់បាវបម្រើរបស់អល់ឡោះ ទាំងក្នុងជីវិតរស់នៅ និងថ្ងៃបរលោក។ គ្មានអ្វីអាចស្មើនឹងទឹកខ្មៅរបស់ពួកអ្នកប្រាជ្ញបានឡើយ ក្រៅពីឈាមរបស់ពួកអ្នកស្លាប់ក្នុងផ្លូវអល់ឡោះ (ស៊ូហាដា)។ ការលើកតម្កើង និងឋានៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នៅក្នុងលោកទាំងពីរ គឺសម្រាប់តែក្រុមទាំងពីរនេះប៉ុណ្ណោះ ចំណែកមនុស្សដទៃទៀតសុទ្ធតែជាអ្នកក្រោមបង្គាប់ និងជាអ្នកដើរតាមមេដឹកនាំនៃក្រុមទាំងពីរនេះ។ ជំពូក៖ ការភ្នាល់លើជ័យជម្នះដោយប្រើលំពែង ប្រសិនបើមានគេសួរថា៖ ប្រសិនបើលំពែងមានសារៈសំខាន់ដូចដែលអ្នកបានរៀបរាប់មកនេះ តើហេតុអ្វីបានជាអ្នកមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានការភ្នាល់លើជ័យជម្នះដោយប្រើលំពែង ដូចដែលអ្នកបានអនុញ្ញាតឱ្យមានក្នុងការប្រកួតបាញ់ធ្នូ និងការប្រណាំងសេះ?
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل الرهان على الغلبة بالرمح
ជំពូក
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
មានការខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញហ្វិកហ៍ហ៍ (អ្នកច្បាប់ឥស្លាម) ក្នុងរឿងនេះ។ ក្រុមអ្នកប្រាជ្ញនៃមហ្សហាបអះម៉ាត់ និងម៉ាលិក បានហាមឃាត់វា ចំណែកឯមហ្សហាបស្ហាហ្វីអីវិញ មានទស្សនៈពីរផ្សេងគ្នាជុំវិញការភ្នាល់លើការប្រណាំងសេះ។ អ្នកដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការភ្នាល់លើការប្រណាំងសេះ បានលើកឡើងថា វាត្រូវបានរាប់បញ្ចូលក្នុងអត្ថន័យនៃពាក្យថា «ន័ស្ហល» (ការប្រកួតប្រជែងដោយប្រើអាវុធ ឬជំនាញ)។ ចំណែកអ្នកដែលហាមឃាត់វិញ បានលើកឡើងថា អត្ថន័យនៃពាក្យ «ន័ស្ហល» គឺសំដៅទៅលើអ្វីដែលមនុស្សទូទៅយល់ស្របគ្នា និងអ្វីដែលជាទម្លាប់នៃការភ្នាល់តាំងពីសម័យសហាបះ (សមមិត្តរបស់ព្យាការី) រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ដែលសំដៅទៅលើការបាញ់ព្រួញតែប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែគ្មានការសង្ស័យឡើយថា អ្នកណាដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការភ្នាល់លើការប្រណាំងដោយជើង ឬការប្រកួតកម្លាំង (កីឡាប្រដាល់ ឬចំបាប់) នោះ ការអនុញ្ញាតឱ្យមានការប្រកួតដោយប្រើលំពែងគឺរឹតតែសមហេតុផល និងមានអាទិភាពជាងទៅទៀត។ ជំពូក៖ ការជិះសេះដោយគ្មានកែបរបស់ព្យាការី ﷺ និងការបំពាក់ដាវរបស់លោក ព្រមទាំងការលើកឡើងពីលក្ខណៈនេះនៅក្នុងគម្ពីរជំនាន់មុនៗ ចំពោះការជិះសេះដោយគ្មានកែប និងការបំពាក់ដាវរបស់ព្យាការី ﷺ គឺមានកត់ត្រានៅក្នុងសៀវភៅហាស៊ីហ៍ទាំងពីរ (ប៊ូខូរី និងមូស្លីម) តាមរយៈហាឌីសរបស់ថាលីត ដែលរាយការណ៍ពីអានាស បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ គឺជាមនុស្សដែលមានរូបរាងល្អបំផុត មានចិត្តទូលាយបំផុត និងក្លាហានបំផុត។ មានយប់មួយ ប្រជាជននៅក្រុងម៉ាឌីណាហ៍មានការភ្ញាក់ផ្អើល (ដោយសារឮសំឡេងរំខាន) ពេលនោះលោកបានជិះសេះរបស់អាប៊ូ តាល់ហ៍ហ៍ ដោយគ្មានកែប ហើយបានចេញទៅក្រៅ។ ប្រជាជនក៏បានចេញទៅតាមក្រោយ រួចពួកគេក៏បានជួបនឹងរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ដែលលោកបានទៅដល់ប្រភពនៃសំឡេងនោះមុនគេរួចទៅហើយ ដើម្បីស៊ើបអង្កេត។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "កុំភ័យខ្លាចអី"។ ហើយព្យាការី ﷺ ក៏បានមានប្រសាសន៍ថា៖ "យើងបានរកឃើញវា (សេះនោះ) ដូចជាសមុទ្រ (មានកម្លាំងខ្លាំង)"»។ ថាលីត បាននិយាយថា៖ «ចាប់តាំងពីពេលនោះមក សេះនោះមិនដែលចាញ់ការប្រណាំងទៀតឡើយ»។ លោកបានបន្ថែមថា៖ «ពីមុនវាជាសេះដែលរត់យឺត»។ នៅក្នុងការរាយការណ៍មួយទៀតបានបញ្ជាក់ថា៖ «លោកបានជួបប្រជាជននៅលើខ្នងសេះដែលគ្មានកែបរបស់អាប៊ូ តាល់ហ៍ហ៍ ដោយមានដាវពាក់នៅនឹងក»។ នៅក្នុងការពិពណ៌នាអំពីលក្ខណៈរបស់លោក ﷺ នៅក្នុងគម្ពីរជំនាន់មុនៗ បានលើកឡើងថា៖ «ដាវរបស់លោកស្ថិតនៅលើស្មារបស់លោក» ដែលជាសញ្ញានៃការបំពាក់ដាវ។ នៅក្នុងគម្ពីរទាំងនោះ ក៏មានការពិពណ៌នាអំពីលោក និងប្រជាជាតិរបស់លោកថា ពួកគេនឹងបំពាក់ដាវ ដូចដែលមានចែងនៅក្នុងគម្ពីរហ្សាប៊ូរ (ទំនុកតម្កើង) ក្នុងជំពូកខ្លះថា៖ «ដោយសារហេតុនេះ សូមអល់ឡោះប្រទានពរដល់អ្នកជារៀងរហូត។ ឱអ្នកដែលប្រសើរអើយ! ចូរអ្នកបំពាក់ដាវចុះ ព្រោះវាជាភាពអស្ចារ្យសម្រាប់មុខមាត់របស់អ្នក និងជាការសរសើរដែលគ្របដណ្តប់លើអ្នក ដើម្បីឱ្យអ្នកអាចលើកតម្កើងពាក្យសច្ចធម៌ និងសញ្ញានៃភាពជាអ្នកគោរពប្រតិបត្តិ។ ព្រោះថាច្បាប់ និងបទបញ្ញត្តិរបស់អ្នក គឺភ្ជាប់មកជាមួយនូវភាពអង់អាចនៃដៃស្តាំរបស់អ្នក និងព្រួញរបស់អ្នក»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ركوب النبي ﷺ الفرس عريانا وتقلده بالسيف وورود ذلك في صفته في الكتب الأولى
ជំពូក
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
ប្រជាជាតិទាំងឡាយស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ទ្រង់។ គ្មានព្យាការីណាម្នាក់ដែលបានកាន់ដាវបន្ទាប់ពីព្យាការីដាវូដ (អាល័យហ៊ីសស្ឡាម) ហើយប្រជាជាតិទាំងឡាយបានចុះចាញ់នៅក្រោមអំណាចរបស់លោកឡើយ។ គ្មាននរណាម្នាក់ដែលច្បាប់របស់លោកត្រូវបានអមដោយភាពកោតខ្លាចក្រែងក្រែង ក្រៅពីព្យាការីរបស់យើង (សឡាល់ឡូហុ អាល័យហ៊ី វ៉ាសាល់ឡាម) ដូចដែលលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំត្រូវបានគេជួយឱ្យមានជ័យជម្នះដោយសារភាពភ័យខ្លាច (ដែលអល់ឡោះបានដាក់ក្នុងចិត្តសត្រូវ) ដែលមានចម្ងាយស្មើនឹងការធ្វើដំណើរមួយខែ»។ នៅក្នុងលក្ខណៈនៃប្រជាជាតិរបស់លោកដែលបានចែងក្នុងគម្ពីរហ្សាប៊ូរ (Zabur)៖ «សូមឱ្យអ្នកដែលអល់ឡោះបានជ្រើសរើសប្រជាជាតិរបស់លោក ហើយបានប្រទានជ័យជម្នះដល់លោក មានសេចក្តីត្រេកអរ។ ទ្រង់បានពង្រឹងអ្នកដែលសុចរិតក្នុងចំណោមពួកគេដោយកិត្តិយស ពួកគេបានលើកតម្កើងសិរីរុងរឿងរបស់អល់ឡោះនៅលើកន្លែងសម្រាករបស់ពួកគេ ហើយពួកគេបានលើកតម្កើងអល់ឡោះដោយសំឡេងដ៏ខ្លាំងក្លា នៅក្នុងដៃរបស់ពួកគេមានដាវដែលមានមុខពីរ ដើម្បីឱ្យអល់ឡោះប្រើពួកគេក្នុងការសងសឹកទៅលើប្រជាជាតិទាំងឡាយដែលមិនគោរពសក្ការៈចំពោះទ្រង់»។ លក្ខណៈទាំងនេះគឺស្របគ្នាទៅនឹងព្យាការីមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) (សឡាល់ឡូហុ អាល័យហ៊ី វ៉ាសាល់ឡាម) និងប្រជាជាតិរបស់លោក។ ជំពូក៖ បញ្ញត្តិស្តីពីការភ្នាល់ក្នុងការប្រណាំង និងទម្រង់ដែលឯកភាពគ្នា និងខ្វែងគំនិតគ្នា អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាលើការអនុញ្ញាតឱ្យមានការភ្នាល់ក្នុងការប្រណាំងសេះ (ឬអូដ្ឋ) និងការបាញ់ព្រួញជាទូទៅ ប៉ុន្តែពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងពីរចំណុច៖ ទីមួយ៖ តើនរណាជាអ្នកចេញប្រាក់ភ្នាល់? ទីពីរ៖ តើប្រាក់ភ្នាល់នោះនឹងត្រឡប់ទៅរកអ្នកណា? ក្រុមអ្នកប្រាជ្ញដូចជា អ៊ីម៉ាម ស៊ីហ្វៃ (Shafi'i), អ៊ីម៉ាម អាហ៍ម៉ាត់ (Ahmad) និង អ៊ីម៉ាម អាប៊ូហានីហ្វាហ៍ (Abu Hanifah) មានទស្សនៈថា អ្នកចេញប្រាក់ភ្នាល់អាចជាភាគីណាមួយក្នុងចំណោមអ្នកប្រកួតប្រជែងទាំងពីរ ឬអាចជាទាំងពីរនាក់ ឬអាចជាជនទីបីដែលមិនពាក់ព័ន្ធ មិនថាជាមេដឹកនាំ (អ៊ីម៉ាម) ឬអ្នកដទៃ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើប្រាក់ភ្នាល់ចេញពីភាគីទាំងពីរ វាមិនហាឡាល់ (អនុញ្ញាត) ទេ លុះត្រាតែមាន «មូហាល់លីល» (Muhallil)។ មូហាល់លីល គឺជាជនទីបីដែលពួកគេបញ្ចូលក្នុងចំណោមពួកគេ ដោយមិនចាំបាច់ចេញប្រាក់ភ្នាល់អ្វីឡើយ។ ប្រសិនបើគាត់ឈ្នះអ្នកទាំងពីរ គាត់នឹងយកប្រាក់ភ្នាល់នោះ។ ប្រសិនបើអ្នកទាំងពីរឈ្នះគាត់ ពួកគេនឹងទទួលបានប្រាក់ភ្នាល់របស់ពួកគេវិញ ហើយមូហាល់លីលមិនខាតបង់អ្វីឡើយ។ ហើយប្រសិនបើមូហាល់លីលឈ្នះស្មើនឹងម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេ គាត់នឹងទទួលបានចំណែកនៃប្រាក់ភ្នាល់នោះ។ បន្ទាប់មក ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើបញ្ហាមួយទៀតទាក់ទងនឹងមូហាល់លីល គឺតើអាចឱ្យមានមូហាល់លីលលើសពីម្នាក់បានដែរឬទេ? ខ្លឹមសារនៃប្រសាសន៍របស់ពួកគេបង្ហាញថា មូហាល់លីលអាចមានលក្ខណៈដូចជាក្រុមមួយ មិនថាម្នាក់ ឬច្រើននាក់។ ចំណែក អ៊ីម៉ាម អាប៊ុលហាសាន់ អាល់អាមីឌី (Abu អាល់-Hasan អាល់-Amidi) ដែលជាអ្នកប្រាជ្ញក្នុងក្រុមរបស់ អ៊ីម៉ាម អាហ៍ម៉ាត់ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មិនអនុញ្ញាតឱ្យមានលើសពីម្នាក់ឡើយ ទោះបីជាមានមួយរយនាក់ក៏ដោយ ព្រោះតម្រូវការត្រូវបានបំពេញដោយម្នាក់នោះ»។ ពួកគេបានលើកឡើងថា កិច្ចសន្យាដោយគ្មានមូហាល់លីល ប្រសិនបើភាគីទាំងពីរចេញប្រាក់ភ្នាល់ទាំងពីរនាក់ នោះគឺជាការលេងល្បែងស៊ីសង (កូម៉ារ)។ ចំណែកមហ្សហាបរបស់ អ៊ីម៉ាម ម៉ាលីក (ម៉ាលីក) គឺអនុញ្ញាតឱ្យមានតែជនទីបីដែលមិនមែនជាអ្នកប្រកួតប្រជែងប៉ុណ្ណោះដែលចេញប្រាក់ភ្នាល់ មិនថាជាមេដឹកនាំ ឬអ្នកដទៃ ហើយគាត់មិនត្រូវចូលរួមប្រកួតជាមួយពួកគេឡើយ។ ដូច្នេះ អ្នកណាដែលឈ្នះក្នុងចំណោមពួកគេ នឹងទទួលបានប្រាក់ភ្នាល់នោះ។ ប្រសិនបើអ្នកដែលចេញប្រាក់ភ្នាល់ចូលរួមប្រកួតជាមួយពួកគេ នោះមានករណីពីរ៖ ប្រសិនបើការប្រកួតមានសេះពីរ ឬច្រើនជាងនេះ ហើយអ្នកចេញប្រាក់ភ្នាល់ឈ្នះ នោះប្រាក់ភ្នាល់នឹងក្លាយជាចំណីសម្រាប់អ្នកដែលនៅទីនោះ ហើយអ្នកឈ្នះមិនអាចយកវាបានទេ។ ប្រសិនបើមានសេះច្រើន ហើយអ្នកចេញប្រាក់ភ្នាល់ឈ្នះ គាត់នឹងប្រគល់ប្រាក់ភ្នាល់នោះទៅឱ្យអ្នកដែលនៅបន្ទាប់ពីគាត់ (អ្នកដែលឈ្នះលេខពីរ) ហើយគាត់មិនអាចយកវាបានទេ។ មូលហេតុនៃរឿងនេះគឺថា ប្រាក់ភ្នាល់របស់គាត់មិនអាចត្រឡប់ទៅរកគាត់វិញបានឡើយ មិនថាគាត់ឈ្នះ ឬចាញ់។ សម្រាប់គាត់ មិនអនុញ្ញាតឱ្យភាគីទាំងពីរចេញប្រាក់ភ្នាល់ទាំងពីរនាក់ឡើយ ទោះបីមានមូហាល់លីល ឬគ្មានក៏ដោយ ហើយក៏មិនអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រកួតម្នាក់ចេញប្រាក់ភ្នាល់តែម្នាក់ឯងដែរ។ មានការរាយការណ៍មួយទៀតពី អ៊ីម៉ាម ម៉ាលីក អំពីការអនុញ្ញាតឱ្យភាគីទាំងពីរចេញប្រាក់ភ្នាល់ដោយមានមូហាល់លីល ដូចទៅនឹងទស្សនៈរបស់ក្រុមអ្នកប្រាជ្ញទាំងបីខាងលើ។ អ៊ីម៉ាម អ៊ីបនូ អាប់ឌុលបារ (Ibn Abd អាល់-Barr) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នេះគឺជាទស្សនៈដ៏ល្អបំផុតក្នុងចំណោមទស្សនៈទាំងពីររបស់គាត់ ហើយវាជាជម្រើសរបស់ អ៊ីបនូ អាល់ម៉ាវ៉ាហ្ស (Ibn អាល់-Mawwaz)»។ ខ្ញុំ (អ្នកនិពន្ធ) សូមបញ្ជាក់ថា៖ ប៉ុន្តែក្រុមអ្នកប្រាជ្ញក្នុងមហ្សហាបរបស់គាត់មានទស្សនៈផ្ទុយពីនេះ ហើយអ្វីដែលល្បីល្បាញក្នុងចំណោមពួកគេ គឺអ្វីដែលយើងបានរៀបរាប់ពីគាត់នៅពេលដំបូង។ ចំណែកទស្សនៈដែលប្រើមូហាល់លីល គឺជាមហ្សហាបដែលមនុស្សម្នាបានទទួលពី សាអ៊ីដ ប៊ីន អាល់មូសាយយីប (Sa'id ibn អាល់-Musayyib)។ ចំណែកឯក្រុមសហាប៉ាស់ (Sahabah) វិញ មិនមានការកត់ត្រាណាមួយដែលបញ្ជាក់ថា មាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេដាក់លក្ខខណ្ឌត្រូវមានមូហាល់លីល ឬភ្នាល់ដោយប្រើមូហាល់លីលនោះទេ ទោះបីជាពួកគេមានការប្រកួតប្រជែង និងការភ្នាល់គ្នាច្រើនក៏ដោយ។ ផ្ទុយទៅវិញ អ្វីដែលត្រូវបានកត់ត្រាពីពួកគេគឺផ្ទុយពីនេះ ដូចដែលបានលើកឡើងពី អ៊ីម៉ាម អាប៊ូ (Abu)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
أحكام الرهان في المسابقة وصوره المتفق عليها والمختلف فيها
អ៊ូបៃដះ បិន អាល់ចារ៉ាហ៍ អាល់ចៅហ្សាចានី ដែលជាអ៊ីម៉ាមក្នុងសៀវភៅរបស់អ្នកបកប្រែបានមានប្រសាសន៍ថា៖ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងនូវ អាប់ប៊ូ សាលីហ៍ គឺ ម៉ះហប៊ូប បិន មូសា អាល់ហ្វារ៉ា បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងនូវ អាប់ប៊ូ អ៊ីស្ហាក គឺ អាល់ហ្វាហ្សារី ពី អ៊ីបនូ អ៊ូយ៉ៃណះ ពី អាំរូ បិន ឌីណារ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ មានបុរសម្នាក់បាននិយាយនៅចំពោះមុខ ចាប៊ីរ បិន ហ្សៃដ៍ ថា៖ «ពិតជាក្រុមសហាបះរបស់មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) មិនយល់ឃើញថាមានបញ្ហាអ្វីឡើយចំពោះការប្រើប្រាស់អ្នកកណ្តាល (អាល់ដាក់ខីល)»។ ពេលនោះ ចាប៊ីរ បិន ហ្សៃដ៍ បានឆ្លើយតបថា៖ «ពួកគេមានភាពថ្លៃថ្នូរ និងបរិសុទ្ធជាងការធ្វើបែបនោះទៅទៀត»។ ពាក្យថា «អាល់ដាក់ខីល» ចំពោះពួកគេ គឺសំដៅទៅលើ «អាល់មូហាលីល» (អ្នកកណ្តាលដែលចូលមកដើម្បីធ្វើឱ្យការភ្នាល់ក្លាយជាហាឡាល)។ ដូច្នេះ អ្វីដែលត្រូវបានរាយការណ៍ពីពួកគេថា ពួកគេមិនយល់ឃើញថាមានបញ្ហាអ្វីនោះ គឺផ្ទុយនឹងការពិត។ មានភាពខុសគ្នារវាងការមិនយល់ឃើញថាមានបញ្ហាអ្វី (ក្នុងន័យទូទៅ) ជាមួយនឹងការកំណត់ថាវាជាលក្ខខណ្ឌចាំបាច់សម្រាប់ភាពត្រឹមត្រូវនៃកិច្ចសន្យា និងភាពហាឡាលរបស់វា។ រឿងនេះមិនត្រូវបានគេដឹងថាមាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេយល់ស្របឡើយ។ ចំណែកពាក្យរបស់គាត់ដែលថា «ពួកគេមានភាពថ្លៃថ្នូរ និងបរិសុទ្ធជាងការធ្វើបែបនោះ» មានន័យថា ពួកគេមានភាពថ្លៃថ្នូរពេកក្នុងការនាំយកអ្នកកណ្តាលចូលមកក្នុងចំណោមពួកគេសម្រាប់ការភ្នាល់ ដូចជាការខ្ចីខ្ចរអ្នកណាម្នាក់មកធ្វើជាអ្នកកណ្តាល។ ហេតុដូច្នេះហើយបានជា ចាប៊ីរ បិន ហ្សៃដ៍ ដែលជាអ្នករាយការណ៍រឿងនេះ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកភ្នាល់ទាំងពីរមិនចាំបាច់ត្រូវការអ្នកកណ្តាល (អាល់មូហាលីល) នោះឡើយ»។ អាល់ចៅហ្សាចានី និងអ្នកដទៃទៀតបានរៀបរាប់រឿងនេះពីគាត់។ ជំពូក នៅពេលដែលអ្នកបានដឹងពីមហ្សហាប (ទស្សនៈ) របស់មនុស្សទូទៅក្នុងបញ្ហានេះហើយ យើងនឹងលើកយកមកបង្ហាញនូវភស្តុតាងរបស់ភាគីទាំងពីរ និងប្រភពនៃបញ្ហានេះពីភាគីទាំងសងខាង។ ការវិនិច្ឆ័យគឺទុកជូនអ្នកដែលមានចិត្តយុត្តិធម៌ ចំណែកអ្នកដែលមិនយុត្តិធម៌វិញ អល់ឡោះ រ៉សូលរបស់ទ្រង់ និងអ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយ មិនបានយកចិត្តទុកដាក់អ្វីឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
ភស្តុតាងរបស់អ្នកដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការភ្នាល់ (ការប្រកួតប្រជែង) ដោយមិនចាំបាច់មានអ្នកកណ្តាល (មូហាល់លីល) អ្នកដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការភ្នាល់ដោយមិនចាំបាច់មានអ្នកកណ្តាល (មូហាល់លីល) បានលើកឡើងនូវភស្តុតាងដូចខាងក្រោម៖ អល់ឡោះ តាអាឡា បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ឱបណ្តាអ្នកដែលមានជំនឿទាំងឡាយ! ចូរអ្នករាល់គ្នាបំពេញតាមកិច្ចសន្យាទាំងឡាយចុះ﴾ [អាល់ម៉ាអ៊ីដាហ៍៖ ១]។ ខគម្ពីរនេះតម្រូវឱ្យមានការបំពេញតាមរាល់កិច្ចសន្យាទាំងអស់ លើកលែងតែកិច្ចសន្យាណាដែលអល់ឡោះ និងរ៉សូលរបស់ទ្រង់បានហាមឃាត់ ឬដែលប្រជាជាតិឥស្លាមមានការឯកភាពគ្នា (អ៊ីជ់ម៉ា) ថាវាជាការហាមឃាត់។ ចំណែកកិច្ចសន្យាភ្នាល់រវាងភាគីទាំងពីរមិនមានអ្វីដែលស្ថិតក្នុងចំណោមការហាមឃាត់ទាំងនោះឡើយ ដូច្នេះអ្នកធ្វើកិច្ចសន្យាទាំងពីរត្រូវតែបំពេញតាមកិច្ចសន្យានោះ។ អល់ឡោះ តាអាឡា បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយចូរអ្នករាល់គ្នាបំពេញតាមកិច្ចសន្យា ព្រោះកិច្ចសន្យានឹងត្រូវសួរនាំ﴾ [អាល់អ៊ីស្រា៖ ៣៤]។ និងមានបន្ទូលថា៖ ﴿និងអ្នកដែលបំពេញតាមកិច្ចសន្យារបស់ពួកគេនៅពេលដែលពួកគេបានសន្យា﴾ [អាល់បាកូរ៉ោះហ៍៖ ១៧៧]។ ព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «មូស្លីមទាំងឡាយត្រូវគោរពតាមលក្ខខណ្ឌរបស់ពួកគេ លើកលែងតែលក្ខខណ្ឌដែលធ្វើឱ្យអ្វីដែលហាមឃាត់ក្លាយជាហាឡាល់ (អនុញ្ញាត) ឬធ្វើឱ្យអ្វីដែលហាឡាល់ក្លាយជាហារ៉ាម (ហាមឃាត់)» [ហាឌីស សហ៊ីហ៍]។ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ ក្នុងចំណោមមូស្លីមដែលប្រព្រឹត្តអំពើបាបធ្ងន់ធ្ងរបំផុត គឺអ្នកដែលសួរអំពីអ្វីមួយដែលមិនទាន់ត្រូវបានហាមឃាត់ បន្ទាប់មកវាត្រូវបានហាមឃាត់សម្រាប់មនុស្សលោកដោយសារតែសំណួររបស់គាត់»។ នេះបង្ហាញថា កិច្ចសន្យា និងការប្រតិបត្តិផ្សេងៗគឺស្ថិតនៅលើគោលការណ៍អនុញ្ញាត (ហាឡាល់) រហូតទាល់តែមានភស្តុតាងពីគម្ពីរអល់ឡោះ និងស៊ូណាន់ន់របស់រ៉សូល ﷺ មកបញ្ជាក់ពីការហាមឃាត់វា។ ដូចដែលគ្មានអ្វីជាកាតព្វកិច្ច (វ៉ាហ្ស៊ីប) ក្រៅពីអ្វីដែលអល់ឡោះ និងរ៉សូលរបស់ទ្រង់បានកំណត់នោះ ក៏គ្មានអ្វីជាហារ៉ាមដែរ ក្រៅពីអ្វីដែលអល់ឡោះ និងរ៉សូលរបស់ទ្រង់បានហាមឃាត់។ ពួកគេបាននិយាយថា៖ ព្យាការី ﷺ បានអនុញ្ញាតឱ្យមានការទទួលរង្វាន់ (សាបាក់) ក្នុងការប្រណាំងសេះ ការប្រណាំងអូដ្ឋ និងការបាញ់ព្រួញ ដោយការអនុញ្ញាតជាទូទៅ ហើយទ្រង់មិនបានកំណត់លក្ខខណ្ឌថាត្រូវមានអ្នកកណ្តាល (មូហាល់លីល) នោះទេ។ ទ្រង់មានបន្ទូលថា៖ «មិនមានការទទួលរង្វាន់ (សាបាក់) ក្រៅពីការប្រណាំងសេះ ការប្រណាំងអូដ្ឋ ឬការបាញ់ព្រួញឡើយ»។ ប្រសិនបើអ្នកកណ្តាល (មូហាល់លីល) ជាលក្ខខណ្ឌចាំបាច់ នោះការលើកឡើងពីវាគឺសំខាន់ជាងការលើកឡើងពីប្រភេទនៃការប្រណាំងទៅទៀត ប្រសិនបើការប្រណាំងដោយគ្មានវាជាការហាមឃាត់ (ជាល្បែងស៊ីសង) តាមទស្សនៈរបស់អ្នកដែលកំណត់លក្ខខណ្ឌនេះ។ តើហេតុអ្វីបានជារ៉សូល ﷺ អនុញ្ញាតឱ្យមានការទទួលរង្វាន់ក្នុងរឿងទាំងនេះ ខណៈដែលភាគច្រើននៃទម្រង់របស់វាត្រូវមានលក្ខខណ្ឌអ្នកកណ្តាល ហើយការស៊ីទ្រព្យសម្បត្តិដោយគ្មានវាជាការហាមឃាត់ ប៉ុន្តែទ្រង់មិនបានពន្យល់វាដោយអត្ថបទ (នះ) ឬដោយការបង្ហាញ ឬការដាស់តឿន ហើយក៏មិនមានការរាយការណ៍ពីទ្រង់ ឬពីសហាបះរបស់ទ្រង់ក្នុងរយៈពេលដែលពួកគេភ្នាល់គ្នាថាមានករណីអ្នកកណ្តាលនោះឡើយ។ ពួកគេបាននិយាយថា៖ នៅក្នុងមូសណាតរបស់អ៊ីម៉ាម អាហ្មាត់ ពីអាប៊ូ លាប៊ីដ លាម៉ាហ្សះ ប៊ីន ហ្សូបារ បាននិយាយថា៖ យើងបានសួរអានាសថា តើអ្នករាល់គ្នាធ្លាប់ភ្នាល់គ្នាក្នុងសម័យរ៉សូល ﷺ ដែរឬទេ? លោកឆ្លើយថា៖ «បាទ ពិតប្រាកដណាស់ រ៉សូល ﷺ បានភ្នាល់លើសេះមួយក្បាលដែលគេហៅថា (ស៊ុបហះ) ហើយវាបានឈ្នះមនុស្សទាំងឡាយ នោះទ្រង់មានសេចក្តីរីករាយនឹងរឿងនេះ ហើយទ្រង់ពេញចិត្តនឹងវា»។ វាជាហាឌីសដែលមានខ្សែសង្វាក់រាយការណ៍ល្អ (ជ័យយីដ)។ ពួកគេបាននិយាយថា៖ ការភ្នាល់ (មូហារ៉ូណោះហ៍) គឺជាទម្រង់នៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងភាគីទាំងពីរ ហើយនេះគឺជាដើមកំណើត និងជាទូទៅរបស់វា។ ពួកគេបាននិយាយថា៖ លោកអាហ្មាត់ ក៏បានរាយការណ៍ផងដែរថា៖ ហ្គន់ដារ បានរាយការណ៍ពី ស៊ូអបះ ពី ស៊ីម៉ាក បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានឮ អាយ៉ាត អាល់អាសអារី និយាយថា៖ អាប៊ូ អ៊ូហបៃដាហ៍ បាននិយាយថា៖ តើអ្នកណានឹងភ្នាល់ជាមួយខ្ញុំ? យុវជនម្នាក់បានឆ្លើយថា៖ ខ្ញុំ (ភ្នាល់ជាមួយអ្នក) ប្រសិនបើអ្នកមិនខឹង។ លោកបាននិយាយថា៖ គាត់បានឈ្នះគាត់។ គាត់បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានឃើញសក់របស់ អាប៊ូ អ៊ូហបៃដាហ៍ ញ័រៗ ខណៈដែលគាត់នៅលើសេះដែលគ្មានកែប។ ហើយមិនមានការលើកឡើងពីអ្នកកណ្តាល (មូហាល់លីល) នៅក្នុងរឿងនេះ ឬរឿងផ្សេងទៀតឡើយ។ ពួកគេបាននិយាយថា៖ រឿងបែបនេះត្រូវតែល្បីល្បាញ ហើយមិនមានការរាយការណ៍ពីសហាបះណាម្នាក់ដែលជំទាស់នឹងរឿងនេះឡើយ។ ស៊ៃឃុល អ៊ីស្លាម បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំមិនដឹងថាមានការខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងចំណោមសហាបះ អំពីការមិនកំណត់លក្ខខណ្ឌអ្នកកណ្តាល (មូហាល់លីល) នោះទេ»។ ពួកគេបាននិយាយថា៖ ព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «មិនមានការចល័ត (ជ៉ាល៉ាប) និងការនៅក្បែរ (ជ៉ាន៉ាប) ក្នុងការភ្នាល់ឡើយ»។ ពាក្យថា រីហាន (ការភ្នាល់) គឺជាទម្រង់ដែលតម្រូវឱ្យមានពីភាគីទាំងពីរ។ ដូច្នេះព្យាការី ﷺ បានលុបចោលនូវការចល័ត និងការនៅក្បែរក្នុងកិច្ចសន្យាភ្នាល់ ប៉ុន្តែទ្រង់មិនបានលុបចោលលក្ខខណ្ឌទាំងពីរនេះក្នុងការផ្តល់រង្វាន់ (សាបាក់) នោះទេ ទោះបីជាការបញ្ជាក់ពីច្បាប់របស់វាសំខាន់ជាងការបញ្ជាក់ពីការចល័ត និងការនៅក្បែរទៅទៀត។ ពួកគេបាននិយាយថា៖ ប្រសិនបើការចំណាយទ្រព្យសម្បត្តិពីអ្នកភ្នាល់ទាំងពីរជាការហាមឃាត់ (ជាល្បែងស៊ីសង) នោះវាក៏មិនអាចហាឡាល់ដោយសារអ្នកកណ្តាល (មូហាល់លីល) បានដែរ ព្រោះអ្នកកណ្តាលនេះមិនអាចធ្វើឱ្យរង្វាន់ដែលអល់ឡោះ និងរ៉សូលរបស់ទ្រង់បានហាមឃាត់ក្លាយជាហាឡាល់បានឡើយ ហើយក៏មិនអាចលុបបំបាត់ភាពអសីលធម៌ដែលមានក្នុងការចំណាយនោះដោយការចូលរួមរបស់គាត់បានដែរ។ ប្រសិនបើកិច្ចសន្យានោះជាល្បែងស៊ីសងដោយគ្មានគាត់ វាក៏ជាល្បែងស៊ីសងដោយមានគាត់ដែរ ព្រោះអត្ថន័យដែលអ្នកបានចាត់ទុកថាជាល្បែងស៊ីសងនៅពេលពួកគេទាំងពីរចំណាយ គឺនៅតែមានដដែលទោះបីមានអ្នកកណ្តាលចូលរួម។ ដូច្នេះ តើកិច្ចសន្យាអាចជាល្បែងស៊ីសងក្នុងករណីមួយ ហើយជាហាឡាល់ក្នុងករណីមួយទៀតដោយរបៀបណា ខណៈដែលអត្ថន័យនៅតែដដែល? ពួកគេបាននិយាយថា៖ ការចូលរួមរបស់អ្នកកណ្តាលក្នុងកិច្ចសន្យានេះ គឺដូចជាការចូលរួមរបស់អ្នកកណ្តាលក្នុងអាពាហ៍ពិពាហ៍ (មូហាល់លីល) សម្រាប់អ្នកដែលលែងលះបីដង និងដូចជាការចូលរួមរបស់អ្នកកណ្តាលក្នុងកិច្ចសន្យា (អាអ៊ីនណោះហ៍) និងកិច្ចសន្យាផ្សេងទៀតដែលពាក់ព័ន្ធនឹងល្បិចកលការប្រាក់ (រីបា)។ ប្រសិនបើម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេជាអ្នកដែលគេជួលមកមិនមែនជាគោលដៅនៃកិច្ចសន្យាទេ គឺគ្រាន់តែជាល្បិចដើម្បីធ្វើឱ្យអ្វីដែលអល់ឡោះហាមឃាត់ក្លាយជាហាឡាល់ នោះវាគឺជាការហាមឃាត់។ ពួកគេបាននិយាយថា៖ ប្រសិនបើការចំណាយរង្វាន់ពីអ្នកភ្នាល់ទាំងពីរជាការហាមឃាត់ នោះការចូលរួមរបស់អ្នកកណ្តាលដើម្បីធ្វើឱ្យវាហាឡាល់ គឺដូចគ្នានឹងអ្នកកណ្តាលក្នុងអាពាហ៍ពិពាហ៍ដែរ។ ហើយប្រសិនបើការផ្តល់រង្វាន់ពីពួកគេទាំងពីរជាការអនុញ្ញាត (ហាឡាល់) នោះការធ្វើដោយគ្មានអ្នកកណ្តាលគឺកាន់តែមានសិទ្ធិទទួលបានការអនុញ្ញាត។ ពួកគេបាននិយាយថា៖ ម្យ៉ាងទៀត អ្នកកណ្តាល (មូហាល់លីល) គឺចូលមកដើម្បីធ្វើឱ្យសកម្មភាពហាឡាល់ ឬធ្វើឱ្យការចំណាយហាឡាល់ ឬធ្វើឱ្យការស៊ីរង្វាន់ហាឡាល់? ទាំងបីចំណុចនេះសុទ្ធតែមិនត្រឹមត្រូវ។ ការអះអាងថាគាត់ធ្វើឱ្យសកម្មភាពហាឡាល់ គឺមិនត្រឹមត្រូវ ព្រោះសកម្មភាពនេះហាឡាល់ដោយការឯកភាពគ្នា។ ការអះអាងថាគាត់ធ្វើឱ្យការចំណាយហាឡាល់ ក៏មិនត្រឹមត្រូវដែរ ព្រោះការចំណាយនេះគឺជាការផ្តល់រង្វាន់ (ជូអាឡោះហ៍) តាមទស្សនៈរបស់អ្នកដែលកំណត់លក្ខខណ្ឌអ្នកកណ្តាល ហើយការផ្តល់រង្វាន់មិនចាំបាច់មានអ្នកកណ្តាលឡើយ។ ពួកគេបាននិយាយថា៖ អល់ឡោះបានហាមឃាត់ល្បែងស៊ីសង (ម៉ៃស៊ីរ) ក្នុងគម្ពីររបស់ទ្រង់ ដូចដែលទ្រង់បានហាមឃាត់ស្រា។ ល្បែងស៊ីសងគឺជាការលេងល្បែង ហើយការហាមឃាត់វាគឺដោយសារតែសកម្មភាពខ្លួនឯង ឬដោយសារតែការស៊ីទ្រព្យសម្បត្តិដោយមិនត្រឹមត្រូវ។ នៅក្នុងកិច្ចសន្យាដែលកំពុងជជែកគ្នានេះ មិនមានចំណុចទាំងបីនេះទេ គឺវាគ្មានរឿងទាំងនោះឡើយ។ ការប្រកួតប្រជែងក្នុងសាសនាត្រូវបានបែងចែកជាបីប្រភេទ៖ ប្រភេទទីមួយ៖ អ្វីដែលមានផលអាក្រក់លើសពីផលល្អ ដូចជាការលេងគ្រាប់ឡុកឡាក់ និងអុក។ នេះត្រូវបានហាមឃាត់ដោយអ្នកកំណត់ច្បាប់ (អល់ឡោះ) ព្រោះផលអាក្រក់របស់វាលើសពីផលល្អ។ ជំពូក៖ ផលប្រយោជន៍ដ៏ធំធេងដែលរួមបញ្ចូលនូវអ្វីដែលអល់ឡោះ និងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ស្រឡាញ់ តម្រូវឱ្យមិនចាំបាច់មានអ្នកកណ្តាល (មូហាល់លីល) រវាងអ្នកប្រកួតប្រជែង។ ប្រភេទទីពីរ៖ ផ្ទុយពីនេះ គឺអ្វីដែលមានផលល្អលើសលប់ និងរួមបញ្ចូលនូវអ្វីដែលអល់ឡោះ និងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ស្រឡាញ់។ នេះគឺជាអ្វីដែលអល់ឡោះបានកំណត់ច្បាប់សម្រាប់បាវបម្រើរបស់ទ្រង់ ដូចជាការប្រណាំងសេះ ការប្រណាំងអូដ្ឋ និងការបាញ់ព្រួញ ដែលរួមបញ្ចូលនូវការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ជីហាត ការរៀនសិល្បៈជិះសេះ និងការត្រៀមខ្លួនដើម្បីជួបសត្រូវ ដើម្បីលើកកម្ពស់ពាក្យរបស់អល់ឡោះ និងជួយសាសនារបស់ទ្រង់។ ការប្រកួតប្រជែងនេះត្រូវបានអនុញ្ញាតដោយអ្នកកំណត់ច្បាប់ ដើម្បីជំរុញទឹកចិត្តមនុស្សឱ្យធ្វើវា។ ដូច្នេះគេដឹងថា ការស៊ីទ្រព្យសម្បត្តិដោយសកម្មភាពប្រភេទនេះ គឺជាការស៊ីដោយត្រឹមត្រូវមិនមែនដោយមិនត្រឹមត្រូវឡើយ។ ហើយគេដឹងថា ការចូលរួមរបស់អ្នកកណ្តាល (មូហាល់លីល) ធ្វើឱ្យគោលបំណងនេះចុះខ្សោយ និងធ្វើឱ្យទឹកចិត្តអ្នកប្រកួតប្រជែងថមថយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
أدلة المجوزين للتراهن من غير محلل
ជំពូក
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل