ការប្រមូលផ្តុំហ្វាតវ៉ា និងសេចក្តីសម្រេចច្បាប់ឥស្លាម

ស៊ូជូដសាហ្វវីនិងការមិនលើកលែងចំពោះភាពធ្វេសប្រហែសសំណួរ៖ ប្រសិនបើគេមិនបានចូលរួមជាមួយអ៊ីម៉ាំវិញទេតើគេត្រូវមានកាតព្វកិច្ចធ្វើការស៊ូជូដសាហ្វវី (ស៊ូជូដលុបកំហុសភ្លេច) ដែរឬទេនៅពេលដែលគេបញ្ចប់ការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)? ចម្លើយ៖ បាទ! គេត្រូវតែធ្វើការស៊ូជូដសាហ្វវីពីព្រោះគេមិនបានធ្វើតាមអ៊ីម៉ាំរបស់គេ។ *** ការលើកលែងដោយសារភាពអវិជ្ជាក្នុងការសឡាតសំណួរ៖ មនុស្សមួយចំនួននៅក្នុងភូមិដាច់ស្រយាលមួយចំនួនដែលនៅឆ្ងាយពីការអប់រំនិងការអំពាវនាវទៅកាន់សាសនាអ៊ីស្លាមពួកគេមិនបានដឹងពីច្បាប់បញ្ញត្តិជាច្រើននៃសាសនាឡើយរួមទាំងការសឡាតផងដែរដោយពួកគេមិនដឹងពីចំនួនរ៉ាកអាត់នៃសឡាតហ្វើរឌូនីមួយៗឡើយ។ អ្នកខ្លះក្នុងចំណោមពួកគេបានសឡាតហ្វាហ្សើរចំនួន ៣ ឬ ៤ រ៉ាកអាត់ដោយពួកគេបានបូកបញ្ចូលស៊ុនណាត់និងហ្វើរឌូជាមួយគ្នាក្នុងសាឡាមតែមួយហើយធ្វើបែបនេះចំពោះសឡាតហ្វើរឌូផ្សេងទៀតដោយសារភាពអវិជ្ជារបស់ពួកគេ។ តើអ្វីជាច្បាប់ចំពោះការសឡាតកន្លងមករបស់ពួកគេហើយចុះចំពោះអ្នកដែលបានស្លាប់ក្នុងស្ថានភាពបែបនោះ? ចម្លើយ៖ ប្រសិនបើសកម្មភាពរបស់ពួកគេនេះកើតចេញពីការធ្វេសប្រហែសក្នុងការសួរនាំនិងមិនបានស្រាវជ្រាវស្វែងយល់ខណ៖ដែលនៅក្បែរពួកគេមានអ្នកដែលអាចណែនាំនិងផ្តល់ចំណេះដឹងដល់ពួកគេបានប៉ុន្តែពួកគេបានព្រងើយកន្តើយនិងមិនខ្វល់ខ្វាយនោះការសឡាតរបស់ពួកគេគឺមិនត្រឹមត្រូវ (មិនសុពលភាព) ឡើយពីព្រោះពួកគេមិនត្រូវបានលើកលែងក្នុងករណីនេះឡើយ។ ដ្បិតវាជាកាតព្វកិច្ចលើមូស្លីមគ្រប់រូបត្រូវតែដឹងពីច្បាប់បញ្ញត្តិនៃការគោរពសក្ការ៖ មុនពេលដែលខ្លួនអនុវត្តវាជាពិសេសការបំពេញកាតព្វកិច្ចនិងរាល់ការសឡាតហ្វើរឌូគឺមនុស្សត្រូវតែដឹងពីច្បាប់បញ្ញត្តិរបស់វាជាមុនមុនពេលចាប់ផ្តើមអនុវត្តដើម្បីឱ្យការអនុវត្តនោះស្របតាមច្បាប់ Sharia តាមលទ្ធភាពដែលអាចធ្វើទៅបាន។ ដូច្នេះប្រសិនបើពួកគេមានអ្នកណែនាំនិងអាចទាក់ទងជាមួយអ្នកប្រាជ្ញបានឬមានសៀវភៅនិងឯកសារឬអាចទទួលបានចំណេះដឹងតាមរយ៖ការស្នើសុំប៉ុន្តែពួកគេមិនបានធ្វើនិងមិនខ្វល់ខ្វាយស្វែងរកនោះពួកគេមិនត្រូវបានលើកលែងដោយសារភាពអវិជ្ជាឡើយពីព្រោះពួកគេគ្មានលេសដោះសារហើយការសឡាតរបស់ពួកគេគឺមិនត្រឹមត្រូវឡើយ។

ការលើកលែងចំពោះអ្នកអសមត្ថភាពនិងកាតព្វកិច្ចអ្នកចេះដឹងប៉ុន្តែប្រសិនបើពួកគេពិតជាគ្មានលទ្ធភាពក្នុងការដឹងពីច្បាប់បញ្ញត្តិនៃការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) ខណ៖ដែលពួកគេដឹងថាវាជាកាតព្វកិច្ចនិងត្រូវបានទាមទារលើពួកគេប៉ុន្តែពួកគេមិនមានលទ្ធភាពដឹងពីច្បាប់លម្អិតហើយគ្មាននរណាម្នាក់នៅក្បែរដើម្បីពន្យល់ពួកគេព្រមទាំងមិនអាចទាក់ទងទៅកាន់អ្នកប្រាជ្ញបាននោះពួកគេអាចសឡាតទៅតាមស្ថានភាពជាក់ស្តែងរបស់ពួកគេហើយការសឡាតរបស់ពួកគេគឺត្រឹមត្រូវ (ត្រូវបានទទួលយក) ស្របតាមបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ថា៖ ﴿ចូរពួកអ្នកកោតខ្លាចអល់ឡោះតាមលទ្ធភាពដែលពួកអ្នកអាចធ្វើបាន﴾ [ស៊ូរ៉ាត់អាត់តាហ្កាប៊ុន៖ ១៦] និងបន្ទូលរបស់ព្យាការី ﷺ ថា៖ «នៅពេលដែលខ្ញុំបានបញ្ជាពួកអ្នកនូវកិច្ចការមួយចូរពួកអ្នកអនុវត្តវាឱ្យអស់ពីលទ្ធភាពរបស់ពួកអ្នក»។ សំណួរ៖ ប្រសិនបើនៅក្នុងចំណោមពួកគេមានអ្នកចេះដឹងនិងអ្នកមានចំណេះដឹងផ្នែកច្បាប់ Fiqh ដែលអាចបង្រៀននិងណែនាំពួកគេបានប៉ុន្តែពួកគេមិនបានធ្វើការណែនាំតើពួកគេត្រូវជាប់បាបកម្មដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ប្រសិនបើសិស្សានុសិស្សដែលរៀនសាសនានិងអ្នកប្រាជ្ញ Fiqh មិនបានបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួននោះកាតព្វកិច្ចលើប្រជាជនទូទៅគឺត្រូវតែទៅសួរនាំនិងស្វែងរកចំណេះដឹងពីពួកគេនូវរាល់បញ្ហាដែលមិនច្បាស់លាស់ដោយមិនត្រូវបន្តស្ថិតក្នុងភាពអវិជ្ជាខណ៖ដែលមានអ្នកណែនាំនោះឡើយដ្បិតអល់ឡោះ ﷻ បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ចូរពួកអ្នកសួរអ្នកចេះដឹងប្រសិនបើពួកអ្នកមិនដឹង﴾ [ស៊ូរ៉ាត់អាល់អាំប៊ីយ៉ា៖ ៧]។ អល់ឡោះ ﷻ បានបង្គាប់ឱ្យជនអវិជ្ជាត្រូវតែសួរអ្នកប្រាជ្ញនៅពេលដែលពួកគេមិនដឹងពីច្បាប់បញ្ញត្តិដែលជាកាតព្វកិច្ចលើពួកគេហើយចំណែកអ្នកប្រាជ្ញវិញក៏មានកាតព្វកិច្ចត្រូវតែផ្សព្វផ្សាយនិងបង្រៀនផងដែរ។

គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ពិធីបុណ្យសព (គីតាបអាល់ជើណាហ្សាស់) ជំពូកស្តីអំពីច្បាប់បញ្ញត្តិនៃពិធីបុណ្យសពនិងការរៀបចំសពក្នុងសាសនាអ៊ីស្លាម។

ច្បាប់តាល់គីននិងការបួងសួងសុំការតាំងចិត្តមាំនៅផ្នូរគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ពិធីបុណ្យសពការតាល់គីន (ការរំលឹកពាក្យស្បថ) ដល់អ្នកស្លាប់សំណួរ៖ ទំនៀមទម្លាប់ដ៏ល្បីល្បាញមួយនៅស្រុកយើងគឺការតាល់គីន (សូត្ររំលឹកកាលីម៉ាស់) ដល់អ្នកស្លាប់ក្រោយពេលដាក់ចូលក្នុងផ្នូរនិងក្រោយពេលកប់ដីរួចហើយយើងឃើញថាអ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើនអនុវត្តបែបនេះខណ៖ដែលអ្នកខ្លះមិនយកចិត្តទុកដាក់ឡើយ។ ពួកគេបានលើកឡើងថាមានភស្តុតាងពីព្យាការី ﷺ នៅពេលដែលកូនប្រុសរបស់ទ្រង់អ៊ីព្រហ៊ីមបានទទួលមរណភាពទ្រង់ ﷺ បានឈរនៅក្បែរផ្នូរនិងបានតាល់គីនដល់គាត់ពេលនោះសាហាវ៉ាត់ម្នាក់បានសួរថា៖ ឱរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) លោកជាមនុស្សដ៏ឧត្តមបំផុតក្រោយពេលលោកទទួលមរណភាពតើនរណានឹងតាល់គីនដល់ពួកយើង? ពេលនោះទ្រង់ ﷺ បានអានអាយ៉ាត់៖ ﴿អល់ឡោះនឹងជួយឱ្យអ្នកមានជំនឿមានការតាំងចិត្តមាំដោយសារពាក្យសម្តីដ៏រឹងមាំ﴾ [ស៊ូរ៉ាត់អ៊ីព្រហ៊ីម៖ ២៧]។ សំណួរ៖ តើរឿងរ៉ាវនេះពិតជាត្រឹមត្រូវពីព្យាការី ﷺ ដែរឬទេ? ហើយប្រសិនបើការតាល់គីនត្រូវបានអនុញ្ញាតតើទម្រង់និងវិធីសាស្ត្ររបស់វាជាអ្វី? ចម្លើយ៖ ការតាល់គីនដែលស្របច្បាប់ Sharia គឺការតាល់គីនដល់អ្នកដែលជិតស្លាប់ (មុះតាហ្ដ័រ) ក្នុងអំឡុងពេលដែលព្រលឹងជិតចេញពីរាងកាយដោយរំលឹកពាក្យ៖ «ឡាអ៊ីឡាហាអ៊ីលឡល់ឡោះ» ផ្អែកលើបន្ទូលរបស់ព្យាការី ﷺ ថា៖ «ចូរពួកអ្នកតាល់គីនដល់អ្នកជិតស្លាប់របស់ពួកអ្នកនូវពាក្យ៖ ឡាអ៊ីឡាហាអ៊ីលឡល់ឡោះ» ដើម្បីឱ្យពាក្យសម្តីដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមនេះក្លាយជាពាក្យចុងក្រោយបង្អស់របស់គេក្នុងលោកិយនេះរហូតដល់គេជួបអល់ឡោះ ﷻ ជាមួយនឹងពាក្យនេះ។ ពាក្យនេះត្រូវតែរំលឹកដល់គេក្នុងពេលជិតស្លាប់ដោយភាពទន់ភ្លន់ហើយនៅពេលដែលគេបានបន្លឺពាក្យនេះហើយគឺមិនត្រូវនិយាយដដែលៗដាក់គេទៀតឡើយលើកលែងតែគេបាននិយាយពាក្យផ្សេងបន្ទាប់ពីនោះទើបត្រូវរំលឹកម្តងទៀតដោយទន់ភ្លន់ដើម្បីឱ្យពាក្យនេះក្លាយជាពាក្យចុងក្រោយបង្អស់។ នេះហើយគឺជាការតាល់គីនស្របច្បាប់ Sharia។ ចំណែកឯក្រោយពេលព្រលឹងចេញផុតពីរាងកាយនិងក្រោយពេលបញ្ចប់អាយុសង្ខារគឺមិនត្រូវតាល់គីនដល់សពឡើយមិនថាមុនពេលកប់ឬក្រោយពេលកប់នោះទេដ្បិតគ្មានស៊ុនណាត់ដ៏ត្រឹមត្រូវណាមួយពីព្យាការី ﷺ ក្នុងរឿងនេះឡើយ។ ការដែលអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនយល់ថាគួរតាល់គីនក្រោយពេលកប់គឺពួកគេគ្មានភស្តុតាងរឹងមាំពីព្យាការី ﷺ ឡើយដូច្នេះការតាល់គីនក្រោយពេលកប់គឺគ្មានប្រភពដើមក្នុងស៊ូណាន់ (ប្រពៃណីរបស់ព្យាការី) ឡើយប៉ុន្តែវាជាការយល់ឃើញ (អ៊ិចទីហាត) ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនហើយសម្តីរបស់មនុស្សគ្រប់រូបអាចយកបាននិងអាចបដិសេធបានលើកលែងតែរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកឯរឿងរ៉ាវដែលលើកឡើងថាព្យាការី ﷺ បានតាល់គីនដល់កូនប្រុសអ៊ីព្រហ៊ីមនោះគឺគ្មានប្រភពដើមទាល់តែសោះហើយជាក់ស្តែងគឺមិនពិតឡើយតើព្យាការី ﷺ អាចតាល់គីនដល់អ៊ីព្រហ៊ីមយ៉ាងដូចម្តេចខណ៖ដែលគាត់បានស្លាប់នៅវ័យកុមារតូចដែលមិនទាន់ជាប់កាតព្វកិច្ចសាសនាផងនោះ? សេចក្តីសង្ខេប៖ កាតព្វកិច្ចលើមូស្លីមគឺត្រូវវិលត្រឡប់មករកសច្ចធម៌ផ្អែកលើភស្តុតាងពីគម្ពីរគួរអាននិងស៊ូណាន់។ ការតាល់គីនក្រោយពេលកប់គឺគ្មានប្រភពក្នុងស៊ូណាន់ឡើយប៉ុន្តែការតាល់គីនស្របច្បាប់គឺធ្វើឡើងនៅពេលជិតដាច់ខ្យល់ស្លាប់។ សំណួរ៖ ក្រោយពេលកប់សពក្នុងផ្នូររួចរាល់តើជាការស្របច្បាប់ក្នុងការឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ) និងសុំការតាំងចិត្តមាំ (តាសប៊ីត) ដល់គាត់ដូចដែលមានបញ្ជាពីព្យាការី ﷺ ដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ បាទ! អ្វីដែលត្រូវបានបញ្ជាក់យ៉ាងត្រឹមត្រូវពីព្យាការី ﷺ គឺក្រោយពេលកប់សពរួចទ្រង់បានឈរនៅក្បែរផ្នូរហើយធ្វើឌុអាសុំការអភ័យទោសឱ្យគាត់និងមានបន្ទូលទៅកាន់សាហាវ៉ាត់ថា៖ «ចូរពួកអ្នកសុំការអភ័យទោសឱ្យបងប្អូនរបស់ពួកអ្នកនិងសុំការតាំងចិត្តមាំឱ្យគាត់ដ្បិតពេលនេះគាត់កំពុងត្រូវបានសាកសួរហើយ»។ ដូច្នេះអ្វីដែលជាការស្របច្បាប់សម្រាប់បណ្តាមូស្លីមនៅពេលកប់សពរួចគឺត្រូវឈរនៅក្បែរផ្នូរហើយសុំការអភ័យទោសនិងសុំអល់ឡោះប្រទានការតាំងចិត្តមាំដល់គាត់ដោយបួងសួងថា៖ ឱអល់ឡោះសូមអភ័យទោសឱ្យគាត់ឱអល់ឡោះសូមប្រទានការតាំងចិត្តមាំដល់គាត់។ ដ្បិតការឌុអាពីមនុស្សរស់ជូនចំពោះអ្នកស្លាប់គឺជាការស្របច្បាប់មិនមែនជាការទៅសុំជំនួយពីអ្នកស្លាប់ដូចដែលពួកអវិជ្ជានិងពួកគោរពផ្នូរបានធ្វើនោះឡើយពីព្រោះការសុំពីអ្នកស្លាប់គឺជាស៊ីរក់និងជាការប្រឆាំងនឹងអល់ឡោះព្រមទាំងរ៉សូលរបស់ទ្រង់។

ការតាល់គីនពេលជិតស្លាប់និងពាក្យពោលពេលដាក់សពសំណួរ៖ តើមានការឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)ជាក់លាក់ណាមួយដែលត្រូវបួងសួងនៅពេលដែលព្រលឹងចេញពីរាងកាយរបស់អ្នកជិតស្លាប់និងនៅពេលដាក់សពចូលទៅក្នុងផ្នូរដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ចំពោះពេលដែលជិតដាច់ខ្យល់ស្លាប់អ្វីដែលមានចែងក្នុងស៊ូណាន់ (ប្រពៃណីរបស់ព្យាការី) គឺការតាល់គីននូវពាក្យ «ឡាអ៊ីឡាហាអ៊ីលឡល់ឡោះ» ផ្អែកលើបន្ទូលរបស់ព្យាការី ﷺ ថា៖ «ចូរពួកអ្នកតាល់គីនដល់អ្នកជិតស្លាប់របស់ពួកអ្នកនូវពាក្យ៖ ឡាអ៊ីឡាហាអ៊ីលឡល់ឡោះ» និងបន្ទូលរបស់ទ្រង់ ﷺ ថា៖ «អ្នកណាដែលពាក្យចុងក្រោយបង្អស់របស់គេគឺឡាអ៊ីឡាហាអ៊ីលឡល់ឡោះគេនឹងបានចូលឋានសួគ៌»។ ដូច្នេះគប្បីនិងជាការប្រសើរក្នុងការតាល់គីនដល់អ្នកជិតស្លាប់នូវពាក្យនេះដោយទន់ភ្លន់ដោយមិនត្រូវនិយាយដដែលៗ ឬបង្ខិតបង្ខំគេឡើយ។ ចំណែកឯនៅពេលកប់សពអ្វីដែលមានចែងនៅពេលដាក់សពចូលទៅក្នុងរណ្តៅផ្នូរគឺត្រូវពោលថា៖ «ប៊ីស្មិលឡោះវ៉ាអាឡាមីលឡាទីរ៉សូលីលឡោះ» (ក្នុងនាមនៃអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) និងលើមាគ៌ានៃរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ) ដូចដែលអ៊ីម៉ាំអាហ៍ម៉ាដនិងអ្នកផ្សេងទៀតបានរាយការណ៍។ ចំណែកការបង្កើតការឌុអាជាក់លាក់ផ្សេងទៀតនៅពេលជិតដាច់ខ្យល់គឺគ្មានភស្តុតាងអ្វីក្រៅពីការតាល់គីន «ឡាអ៊ីឡាហាអ៊ីលឡល់ឡោះ» ឡើយហើយនៅពេលដាក់សពចូលផ្នូរក៏គ្មានអ្វីក្រៅពី «ប៊ីស្មិលឡោះវ៉ាអាឡាមីលឡាទីរ៉សូលីលឡោះ» ឡើយហើយរាល់អ្វីៗដែលគ្មានការបញ្ជាក់ច្បាស់ក្នុងស៊ូណាន់គឺជាប៊ីឌអាហ៍ (ការច្នៃបង្កើតក្នុងសាសនា)។

របៀបសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ជើណាហ្សាស់និងការងូតទឹកសម្អាតសពសំណួរ៖ តើយើងត្រូវសឡាតជើណាហ្សាស់យ៉ាងដូចម្តេចហើយតើយើងត្រូវសូត្រអ្វីខ្លះក្នុងការសឡាតនោះ? ចម្លើយ៖ ទម្រង់នៃការសឡាតជើណាហ្សាស់គឺ៖ ត្រូវតាក់បៀរលើកដៃចាប់ផ្តើម (តាក់ប៊ីរ៉ាត់តុលអ៊ីហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)) បន្ទាប់មកសូត្រស៊ូរ៉ាត់អាល់-ហ្វាទីហះ។ បន្ទាប់មកតាក់បៀរលើកទីពីរហើយសូត្រស្វាឡាវ៉ាត់លើព្យាការី ﷺ៖ «អល់ឡាហុម្ម៉ាស្វល់លីអាឡាមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) វ៉ាអាឡាអាលីមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) កាម៉ាស្វល់ឡៃតាអាឡាអ៊ីព្រហ៊ីមវ៉ាអាឡាអាលីអ៊ីព្រហ៊ីមអ៊ិនណាខាហាមីឌ៉ុមម៉ាជីដ...»។ បន្ទាប់មកតាក់បៀរលើកទីបីហើយធ្វើឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)បួងសួងជូនចំពោះសពថា៖ «អល់ឡាហុម្ម៉ាហ្គហ្វៀរឡាហូវ៉ារហាំហ៊ូវ៉ាអាហ្វីហ៊ីវ៉ាហ្វុអាន់ហ៊ូវ៉ាអាក្រិមនុហ្ស៊ូឡាហូវ៉ាវ៉ាស់ស៊ិអ៍ម៉ាត់ខឡាហូ...» (ឱអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) សូមអភ័យទោសឱ្យគាត់ប្រទានមេត្តាធម៌ដល់គាត់លើកលែងទោសឱ្យគាត់និងផ្តល់កិត្តិយសដល់កន្លែងស្នាក់នៅរបស់គាត់...) និងបួងសួងសុំការអភ័យទោសតាមការងាយស្រួល។ បន្ទាប់មកតាក់បៀរលើកទីបួនហើយសាឡាមទៅខាងស្តាំតែម្តងគត់នេះហើយជាទម្រង់នៃការសឡាតជើណាហ្សាស់។ *** ការងូតទឹកសម្អាតសពសំណួរ៖ តើនរណាខ្លះដែលមានសិទ្ធិងូតទឹកសម្អាតសពមិនថាជាបុរសឬស្ត្រីក្នុងចំណោមក្រុមគ្រួសារនិងសាច់ញាតិ? ពីព្រោះយើងឃើញបុរសខ្លះចូលទៅងូតទឹកសម្អាតសពទាំងបុរសនិងស្ត្រីតើការណ៍នេះត្រឹមត្រូវដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ សពបុរសគឺបុរសជាអ្នកងូតទឹកសម្អាតហើយអនុញ្ញាតឱ្យភរិយាងូតទឹកសម្អាតសពស្វាមីរបស់នាងបាន។ ចំណែកសពស្ត្រីគឺស្ត្រីជាអ្នកងូតទឹកសម្អាតហើយអនុញ្ញាតឱ្យស្វាមីងូតទឹកសម្អាតសពភរិយារបស់គាត់បានគឺប្តីប្រពន្ធអនុញ្ញាតឱ្យងូតទឹកសម្អាតសពឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមកបាន។

ការងូតទឹកសម្អាតសពនិងការហាមឃាត់ការយំទួញសោក...ចំណែកឯអ្នកផ្សេងក្រៅពីប្តីប្រពន្ធគឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យស្ត្រីទៅងូតទឹកសម្អាតសពបុរសឡើយហើយបុរសក៏មិនអនុញ្ញាតឱ្យទៅងូតទឹកសម្អាតសពស្ត្រីដែរពោលគឺភេទនីមួយៗត្រូវតែងូតទឹកសម្អាតសពភេទដូចគ្នាលើកលែងតែកុមារតូចៗដែលមិនទាន់ដឹងក្តី (មិនទាន់ដល់វ័យញែកដឹងខុសត្រូវ) គឺអនុញ្ញាតឱ្យបុរសឬស្ត្រីងូតទឹកសម្អាតបានដូចគ្នា។ *** ការយំទួញសោកលើអ្នកស្លាប់ (នីយ៉ាហះ) សំណួរ៖ ស្ត្រីម្នាក់បានបាត់បង់ចៅប្រុសតែម្នាក់គត់របស់នាងដោយសារការស្លាប់ពេលនោះនាងបានយំស្រែកទួញសោកនិងហែកសម្លៀកបំពាក់របស់នាង។ បន្ទាប់មកនាងចង់តាវបាត់ (ប្រែចិត្ត) ចំពោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ស្រាប់តែមានមនុស្សមួយចំនួនប្រាប់នាងថា៖ ចូរនាងបួសបីថ្ងៃក្នុងមួយខែហើយអ្នកខ្លះទៀតថា៖ ចូរបួសបីថ្ងៃចុងក្រោយនៃរាល់ខែហ៊ីជរ៉ោះតើការណ៍នេះជាលក្ខខណ្ឌនៃការតាវបាត់មែនទេហើយតើអ្វីជាលក្ខខណ្ឌនៃការតាវបាត់? ចម្លើយ៖ ទីមួយ៖ ត្រូវដឹងថាការយំទួញសោកលើអ្នកស្លាប់និងការហែកសម្លៀកបំពាក់គឺជាទំនៀមទម្លាប់នៃយុគអវិជ្ជា (ចាហ៊ីលីយ៉ាស់)។ អ្វីដែលជាកាតព្វកិច្ចលើមូស្លីមគឺការអត់ធ្មត់នៅពេលជួបគ្រោះមហន្តរាយនិងការសង្ឃឹមយកផលបុណ្យពីអល់ឡោះស្របតាមបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ ﷻ ថា៖ ﴿ហើយពិតប្រាកដណាស់យើងនឹងសាកល្បងពួកអ្នកដោយភាពភ័យខ្លាចការអត់ឃ្លាននិងការខ្វះខាតទ្រព្យសម្បត្តិជីវិតនិងផលដំណាំហើយចូរអ្នកផ្តល់ដំណឹងរីករាយដល់អ្នកដែលអត់ធ្មត់គឺបណ្តាអ្នកដែលនៅពេលគ្រោះមហន្តរាយធ្លាក់មកលើពួកគេពួកគេបានពោលថា៖ ពិតប្រាកដណាស់ពួកយើងជារបស់អល់ឡោះហើយពួកយើងនឹងវិលត្រឡប់ទៅរកទ្រង់វិញ។ ពួកគេទាំងនោះហើយដែលទទួលបានស្វាឡាវ៉ាត់និងមេត្តាធម៌ពីម្ចាស់របស់ពួកគេហើយពួកគេទាំងនោះគឺជាអ្នកទទួលបានការណែនាំដ៏ត្រឹមត្រូវ﴾ [ស៊ូរ៉ាត់អាល់បាក្វារ៉ះ៖ ១៥៥-១៥៧]។ ដូច្នេះកាតព្វកិច្ចលើមូស្លីមគឺត្រូវតែអត់ធ្មត់និងមិនត្រូវពោលពាក្យអ្វីក្រៅពីអ្វីដែលអល់ឡោះ ﷻ ពេញចិត្តឡើយមិនត្រូវហែកអាវនិងមិនត្រូវស្រែកយំទួញសោកឡើយដ្បិតនេះជាអំពើរបស់ពួកយុគអវិជ្ជា។ ដោយសារអ្នកសួរបានតាវបាត់ហើយអាល់ហាំឌូឡុះនោះជារឿងដ៏ល្អប្រសើរហើយការតាវបាត់គឺគ្រប់គ្រាន់ហើយដោយមិនចាំបាច់បួសឡើយ។

លក្ខខណ្ឌនៃការតាវបាត់និងការធ្វើដំណើរចូលរួមបុណ្យសពអត្ថន័យនៃការតាវបាត់គឺការវិលត្រឡប់មករកអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ វិញ។ ចំណែកឯលក្ខខណ្ឌនៃការតាវបាត់រួមមាន៖ ទីមួយ៖ ត្រូវបោះបង់អំពើបាបដែលខ្លួនបានប្រព្រឹត្តនោះចោលទាំងស្រុង។ ទីពីរ៖ ត្រូវប្តេជ្ញាចិត្តថានឹងមិនវិលត្រឡប់ទៅរកអំពើបាបនោះវិញជាដាច់ខាត។ ទីបី៖ ត្រូវមានការសោកស្តាយយ៉ាងពិតប្រាកដចំពោះអ្វីដែលខ្លួនបានប្រព្រឹត្តកន្លងមក។ នៅពេលដែលលក្ខខណ្ឌទាំងនេះត្រូវបានបំពេញនោះការតាវបាត់គឺត្រឹមត្រូវនិងត្រូវបានទទួលយកហើយវានឹងលុបលាងរាល់បាបកម្មមុនៗទាំងអស់ដោយមិនមានការបួសណាមួយត្រូវភ្ជាប់ជាមួយការតាវបាត់ឡើយ។ ចំណែកអ្នកដែលចង់បួសស្ម័គ្រចិត្ត (ស៊ុនណាត់) ក្រៅពីការតាវបាត់នោះទ្វារនៃការបួសស្ម័គ្រចិត្តគឺបើកទូលាយដូចជាការបួសបីថ្ងៃក្នុងមួយខែបួសថ្ងៃចន្ទនិងព្រហស្បតិ៍ជាដើមប៉ុន្តែវាមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការតាវបាត់ឡើយ។ *** ការធ្វើដំណើរដើម្បីចូលរួមរំលែកទុក្ខ (តាអ៊ហ្ស៊ីយ៉ាស់) សំណួរ៖ ប្រសិនបើសាច់ញាតិឬមិត្តភក្តិរបស់បុគ្គលម្នាក់បានទទួលមរណភាពនៅទីក្រុងឬប្រទេសផ្សេងតើអនុញ្ញាតឱ្យគេធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីនោះដើម្បីចូលរួមរំលែកទុក្ខនិងលួងលោមក្រុមគ្រួសារនៃសពដែរឬទេឬតើការណ៍នេះត្រូវបានចាត់ទុកជាការហាមឃាត់? ចម្លើយ៖ ប្រសិនបើពិធីបុណ្យសពនោះមានការប្រព្រឹត្តប៊ីឌអាហ៍ (ការច្នៃបង្កើតក្នុងសាសនា) និងអបិយជំនឿដូចជាការរៀបចំពិធីកាន់ទុក្ខទួញសោក (ម៉ាអាទីម) ដូចដែលគេធ្វើនៅតំបន់មួយចំនួននោះមិនអនុញ្ញាតឱ្យគេចូលរួមជាមួយពួកគេឡើយមិនថាត្រូវធ្វើដំណើរឬមិនធ្វើដំណើរក៏ដោយពីព្រោះវាជាប៊ីឌអាហ៍និងជាអំពើអាក្រក់ (មުންកើរ) ហើយការធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីនោះគឺរឹតតែធ្ងន់ធ្ងរ។

ការរំលែកទុក្ខស្របច្បាប់និងច្បាប់វ៉ាស៊ីយ៉ាត់ប៉ុន្តែប្រសិនបើការរំលែកទុក្ខនោះគ្រាន់តែជាការលួងលោមចិត្តមនុស្សរស់ការជួយសម្រាលទុក្ខសោកនិងការធ្វើឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)បួងសួងសុំការអភ័យទោសនិងមេត្តាធម៌ដល់អ្នកស្លាប់នោះគ្មានបញ្ហាអ្វីឡើយជាពិសេសប្រសិនបើពួកគេជាសាច់ញាតិជិតស្និទ្ធ។ ការធ្វើដំណើរទៅកាន់ពួកគេដើម្បីរំលែកទុក្ខនិងលួងលោមចិត្តពួកគេគឺមានសេចក្តីល្អជាច្រើនហើយប្រហែលជាពួកគេត្រូវការវត្តមានរបស់អ្នកដូច្នេះគឺគ្មានបញ្ហាឡើយពីព្រោះនេះជាផ្នែកមួយនៃការស្តាប់បង្គាប់និងអំពើល្អហើយមិនមែនជាអំពើអាក្រក់ឡើយ។ *** បណ្តាំមរតក (វ៉ាស៊ីយ៉ាត់) សំណួរ៖ ម្តាយក្មេករបស់ខ្ញុំបានឌូអា (ណាឌើរ) ថាប្រសិនបើគាត់ស្លាប់គាត់ឱ្យខ្ញុំទទួលចៀមចំនួន ៤ ក្បាលដែលគាត់ជាម្ចាស់ក្នុងជីវិតដើម្បីយកទៅធ្វើជាសត្វអ៊ុឌហ៊ីយ៉ាស់ (គូរបាន) ដើម្បីអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជារៀងរាល់ឆ្នាំដរាបណាពូជចៀមនេះនៅតែបន្តកើតកូនចៅ។ គាត់បានទទួលមរណភាពកាលពី ៤ ឆ្នាំមុនប៉ុន្តែក្រោយពេលគាត់ស្លាប់ខណ៖ដែលខ្ញុំមិននៅស្វាមីរបស់គាត់ (ឪពុកក្មេក) បានយកចៀមទាំងនោះទៅបាត់ហើយខ្ញុំមិនអាចអនុវត្តអ្វីដែលគាត់បានផ្តាំផ្ញើបានឡើយតើខ្ញុំឬគាត់មានបាបដែរឬទេហើយតើត្រូវធ្វើដូចម្តេចឥឡូវនេះ? ចម្លើយ៖ ករណីនេះគឺជាវ៉ាស៊ីយ៉ាត់ (បណ្តាំមរតក) មិនមែនជាណាឌើរ (ការឌូអា) ឡើយ។ ហើយវ៉ាស៊ីយ៉ាត់គឺមានសុពលភាពត្រឹមតែមួយភាគបី (១/៣) ឬតិចជាងនេះនៃទ្រព្យសម្បត្តិដែលសពបានបន្សល់ទុកប៉ុណ្ណោះ។ ចំពោះការដែលស្វាមីរបស់គាត់បានយកចៀមទាំងនោះទៅហើយអ្នកមិនអាចអនុវត្តបណ្តាំបានប្រសិនបើអ្នកមានភស្តុតាងបញ្ជាក់លើវ៉ាស៊ីយ៉ាត់នេះមិនថាជាឯកសារលាយលក្ខណ៍អក្សរឬមានសាក្សីពីរនាក់បញ្ជាក់ពីបណ្តាំនេះចេញពីស្ត្រីនោះកាលគាត់នៅរស់នោះអ្នកត្រូវដាក់ពាក្យទៅកាន់ចៅក្រម (កាឌី) ប្រចាំតំបន់របស់អ្នកដើម្បីឱ្យលោកចៅក្រមពិនិត្យនិងចេញសេចក្តីសម្រេចស្របតាមច្បាប់ហើយអល់ឡោះជាអ្នកផ្តល់ភាពជោគជ័យ។

ការសងបំណុលត្រូវធ្វើមុនវ៉ាស៊ីយ៉ាត់និងការបួសជំនួសសំណួរ៖ ខ្ញុំមានប្អូនស្រីម្នាក់ដែលបានរៀបការនិងមានកូនពីរនាក់ប៉ុន្តែស្វាមីបានលែងលះនាងក្រោយពេលនាងធ្លាក់ខ្លួនឈឺធ្ងន់។ នៅខែចុងក្រោយនៃរយ៖ពេលរង់ចាំ (អ៊ីដដាស់) នាងបានទទួលមរណភាពដោយនៅជំពាក់បំណុលជាច្រើនដល់គ្រូពេទ្យដែលបានព្យាបាលនាងនិងអ្នកដទៃខណ៖ដែលនាងគ្មានទ្រព្យអ្វីក្រៅពីដីមួយកន្លែងដែលមិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់សងបំណុលទាំងអស់ឡើយគឺគ្រប់គ្រាន់តែពីរភាគបី (២/៣) នៃបំណុលប៉ុណ្ណោះ។ មុនពេលស្លាប់នាងបានផ្តាំផ្ញើ (វ៉ាស៊ីយ៉ាត់) ឱ្យគេធ្វើហាជ្ជ (ការដើរយាងកាន់ម៉ាក្កះ)ជំនួសនាងសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ជំនួសនាងរយ៖ពេល ៣ ឆ្នាំបួសជំនួសនាងរយ៖ពេល ៣ ខែនិងអារសត្វធ្វើពិធីជប់លៀងបុណ្យសព។ តើអ្វីជាច្បាប់ក្នុងការសងបំណុលតើនរណាជាអ្នកទទួលបន្ទុកហើយតើអ្វីជាច្បាប់ចំពោះវ៉ាស៊ីយ៉ាត់ទាំងនោះ? ចម្លើយ៖ ចំពោះបញ្ហាបំណុលដែលនៅជំពាក់គឺត្រូវតែសងចេញពីកេរមរតក (ទ្រព្យបន្សល់ទុក) របស់នាង។ បំណុលដែលមានភស្តុតាងច្បាស់លាស់ត្រូវតែសងចេញពីទ្រព្យរបស់នាងជាមុនសិនហើយគ្មានការអនុវត្តវ៉ាស៊ីយ៉ាត់ឡើយរហូតដល់សងបំណុលរួចរាល់ពីព្រោះការសងបំណុលមានអាទិភាពខ្ពស់ជាងវ៉ាស៊ីយ៉ាត់។ ចំណែកឯការដែលនាងបានផ្តាំផ្ញើវ៉ាស៊ីយ៉ាត់ឱ្យរៀបចំពិធីបុណ្យសពនិងអារសត្វជប់លៀងនោះគឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យអនុវត្តឡើយទោះបីជានាងមានទ្រព្យសល់ក៏ដោយពីព្រោះនេះជាប៊ីឌអាហ៍ (ការច្នៃបង្កើតក្នុងសាសនា)។ ដូចគ្នានេះដែរបណ្តាំដែលឱ្យគេសឡាតជំនួសនាងឬបួសជំនួសនាងក៏មិនត្រូវអនុវត្តដែរពីព្រោះការសឡាតនិងការបួសហ្វើរឌូគឺជាកិច្ចការគោរពសក្ការ៖ខាងរូបកាយដែលមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានអ្នកតំណាងឬធ្វើជំនួសគ្នាឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើនាងមានជំពាក់ការបួសណាឌើរ (ការឌូអា (ការអង្វរសុំព្រះ)) នោះទើបអនុញ្ញាតឱ្យអាណាព្យាបាលបួសសងជំនួសនាងផ្អែកលើបន្ទូលរបស់ព្យាការី ﷺ ថា៖ «អ្នកណាដែលស្លាប់ដោយនៅជំពាក់ការបួសនោះអាណាព្យាបាលរបស់គេត្រូវបួសសងជំនួសគេ» និងហាឌីޘក្នុង Sahih មូស្លីមពីសំណាក់លោកអ៊ីព្នូអាបបាស ﵄ ដែលស្ត្រីម្នាក់បានសួរព្យាការី ﷺ ពីការបួសណាឌើររបស់ម្តាយគាត់ហើយព្យាការី ﷺ បានបញ្ជាឱ្យបួសសងជំនួស។ ដូច្នេះការបួសណាឌើរទើបអាណាព្យាបាលអាចបួសជំនួសបានចំណែកការសឡាតនិងការបួសហ្វើរឌូដើមគឺមិនអាចធ្វើជំនួសគ្នាបានឡើយ។ សំណួរ៖ ចុះតើនរណាជាអ្នកទទួលបន្ទុកសងបំណុលដែលនៅសល់? ចម្លើយ៖ ចំពោះបញ្ហាវ៉ាស៊ីយ៉ាត់និងបំណុលត្រូវតែពិគ្រោះជាមួយចៅក្រម (កាឌី) ដើម្បីកត់ត្រាបំណុលនិងផ្ទៀងផ្ទាត់ភស្តុតាងព្រមទាំងពិនិត្យលើវ៉ាស៊ីយ៉ាត់ណាដែលត្រឹមត្រូវនិងមិនត្រឹមត្រូវ។

បំណុលរបស់អ្នកស្លាប់និងការសងបំណុលជំនួសសពសំណួរ៖ មានបុរសមូស្លីមម្នាក់បានខ្ចីប្រាក់មួយចំនួនពី اهل الكتاب (អ្នកកាន់គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)) ហើយបុរសមូស្លីមរូបនេះបានទទួលមរណភាពអស់រយ៖ពេលបីឆ្នាំមកហើយដោយមិនបានសងបំណុលនោះឡើយហើយក្រុមគ្រួសាររបស់គាត់មិនបានដឹងពីរឿងនេះទេ។ ខ្ញុំចង់ប្រាប់ក្រុមគ្រួសាររបស់គាត់ឱ្យសងបំណុលជំនួសគាត់ប៉ុន្តែម្ចាស់បំណុលមិនព្រមឱ្យប្រាប់ឡើយដោយមិនព្រមលើកលែងទោសឱ្យដែរ។ ខ្ញុំដឹងថាការសងបំណុលជំនួសសពគឺជារឿងចាំបាច់បំផុតដ្បិតព្រលឹងរបស់អ្នកស្លាប់ជាប់ជំពាក់ដោយសារបំណុលរបស់ខ្លួនតើអ្វីជាទស្សន៖របស់លោកម្ចាស់ក្នុងរឿងនេះ? ចម្លើយ៖ អ្វីដែលជាកាតព្វកិច្ចលើរូបអ្នកជាអ្នកសួរគឺត្រូវតែប្រាប់អាណាព្យាបាល (ក្រុមគ្រួសារ) នៃសពអំពីបំណុលដែលសពបានជំពាក់ចំពោះអ្នកកាន់គម្ពីររូបនេះឬចំពោះបុគ្គលដែលអ្នកបានលើកឡើងថាមានសិទ្ធិទាមទារបំណុលលើគាត់។ អ្នកត្រូវតែប្រាប់អាណាព្យាបាលនៃសពនេះជាអ្វីដែលអ្នកអាចធ្វើបាន។ ចំណែកការដែលពួកគេសងឬមិនសងគឺជារឿងរបស់ពួកគេ។ ប្រសិនបើបំណុលនោះមានឯកសារភស្តុតាងច្បាស់លាស់នោះជាកាតព្វកិច្ចដាច់ខាតលើពួកគេក្នុងការសង។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគ្មានឯកសារអ្វីក្រៅពីសក្ខីកម្មរបស់អ្នកទេនោះមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ក្នុងការបញ្ជាក់សិទ្ធិឡើយប៉ុន្តែវាជាតម្រុយឬភស្តុតាងមួយផ្នែកហើយការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់និងល្អបំផុតសម្រាប់ពួកគេគឺត្រូវដោះបំណុលឱ្យសពរបស់ពួកគេរួចផុតពីការទទួលខុសត្រូវ។ សំណួរ៖ ចុះប្រសិនបើនាងជាអ្នកសងបំណុលនោះដោយផ្ទាល់ក្នុងន័យជាទាន (ស្វ៉ាដាកក់) តើត្រឹមត្រូវដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ប្រសិនបើនាងជាអ្នកសងបំណុលនោះនោះជារឿងល្អប្រសើរណាស់ឬមូស្លីមណាម្នាក់បានសងជំនួសសពនេះក៏ជារឿងល្អប្រសើរណាស់ដែរដោយគេនឹងទទួលបានផលបុណ្យហើយសពក៏រួចផុតពីការជាប់ជំពាក់បំណុលផងដែរ។

ច្បាប់នៃការពាក់កណ្តាប់ទុក្ខ (ហ៊ីដាដ) សំណួរ៖ តើស្ត្រីមេម៉ាយមានសិទ្ធិតុបតែងលម្អផ្ទៃមុខដូចជាការគូសភ្នែក (កុហុល) ជាដើមដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ប្រសិនបើបំណងរបស់អ្នកសំដៅលើស្ត្រីមេម៉ាយដែលកំពុងស្ថិតក្នុងរយ៖ពេលរង់ចាំ (អ៊ីដដាស់) ក្រោយការស្លាប់របស់ស្វាមីដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ បានបញ្ជាក់ក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានថា៖ ﴿ហើយបណ្តាអ្នកដែលស្លាប់ក្នុងចំណោមពួកអ្នកហើយបន្សល់ទុកភរិយានោះពួកនាងត្រូវរង់ចាំខ្លួនឯងរយ៖ពេល ៤ ខែនិង ១០ ថ្ងៃ﴾ [ស៊ូរ៉ាត់អាល់បាក្វារ៉ះ៖ ២៣៤] នេះគឺជារយ៖ពេលអ៊ីដដាស់នៃការស្លាប់របស់ស្វាមីហើយវាជាហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) (ហាមឃាត់) លើស្ត្រីក្នុងការតុបតែងលម្អខ្លួនមិនថាដោយគ្រឿងអលង្ការគ្រឿងលាបពណ៌ឬផ្សេងៗឡើយ។ នាងមិនត្រូវតុបតែងខ្លួនមិនត្រូវស្លៀកសម្លៀកបំពាក់លម្អមិនត្រូវលាបទឹកអប់និងមិនត្រូវគូសភ្នែក (កុហុល) ដើម្បីលម្អឡើយប៉ុន្តែនាងអាចព្យាបាលភ្នែកដោយថ្នាំដែលគ្មានជាតិលម្អបាន។ នាងត្រូវបានហាមឃាត់ពីការប្រើប្រាស់ម្សៅលម្អទឹកអប់គ្រឿងអលង្ការនិងសម្លៀកបំពាក់ឆើតឆាយក្នុងអំឡុងពេលអ៊ីដដាស់ដែលនេះគេហៅថាហ៊ីដាដ (ការកាន់ទុក្ខ) គឺការបោះបង់ការតុបតែងលម្អគ្រប់ប្រភេទ។ លើសពីនេះនាងត្រូវតែស្នាក់នៅក្នុងផ្ទះដែលស្វាមីបានស្លាប់រហូតដល់ចប់រយ៖ពេលអ៊ីដដាស់ដោយមិនត្រូវចេញក្រៅឡើយលើកលែងតែមានការចាំបាច់ شرعي។ ចំណែកឯប្រសិនបើសំដៅលើស្ត្រីមេម៉ាយដែលបានផុតរយ៖ពេលអ៊ីដដាស់ហើយប៉ុន្តែមិនទាន់មានប្តីនោះនាងអាចតុបតែងលម្អខ្លួនបានប៉ុន្តែមិនត្រូវបង្ហាញភាពស្រស់ស្អាតនៅចំពោះមុខបុរសដទៃ (ដែលមិនមែនជាមហារ៉ម) ឡើយ។ *** សំណួរ៖ ភរិយារបស់ខ្ញុំប្រកាន់ខ្ជាប់នូវទម្លាប់កាន់ទុក្ខលើអ្នកស្លាប់រយ៖ពេលមួយឆ្នាំរហូតដល់ធ្វេសប្រហែសលើសិទ្ធិរបស់ខ្ញុំជាស្វាមីទាំងស្រុងនិងមិនយកចិត្តទុកដាក់លើរូបខ្ញុំ។ រាល់ពេលដែលមានសាច់ញាតិរបស់នាងស្លាប់នាងតែងតែកាន់ទុក្ខរយ៖ពេលមួយឆ្នាំដោយមិនតុបតែងខ្លួនឱ្យខ្ញុំនិងមិនខ្វល់ពីកិច្ចការទូទៅឬផ្ទាល់ខ្លួនឡើយ។ ខ្ញុំបានព្យាយាមឱ្យនាងបញ្ឈប់ទម្លាប់អាក្រក់នេះតែមិនបានផលតើអ្វីជាច្បាប់លើទង្វើរបស់នាងហើយតើនៅពេលណាដែលការកាន់ទុក្ខត្រូវបានអនុញ្ញាតស្របច្បាប់? ចម្លើយ៖ ទង្វើរបស់នាងនេះគឺជាហារ៉ាម (ហាមឃាត់ដាច់ខាត) និងមិនអនុញ្ញាតឱ្យប្រព្រឹត្តឡើយដ្បិតអាល់ពូខរីនិងមូស្លីមបានកត់ត្រាហាឌីޘពីលោកស្រីអ៊ុម្មុសាឡាម៉ាស់ ﵂ ថាព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «មិនអនុញ្ញាតឱ្យស្ត្រីមូស្លីមដែលមានជំនឿលើអល់ឡោះនិងថ្ងៃចុងក្រោយកាន់ទុក្ខលើសពីបីថ្ងៃឡើយលើកលែងតែលើស្វាមីរបស់នាងដែលត្រូវកាន់ទុក្ខរយ៖ពេល ៤ ខែនិង ១០ ថ្ងៃ»។ ដូច្នេះស្ត្រីត្រូវជាប់កាតព្វកិច្ចកាន់ទុក្ខតែ ៤ ខែនិង ១០ ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះនៅពេលស្វាមីស្លាប់។ ចំណែកការដែលភរិយារបស់អ្នកកាន់ទុក្ខលើអ្នកស្លាប់ម្នាក់ៗរយ៖ពេលមួយឆ្នាំនោះជាអំពើបាបធំនិងជាហារ៉ាមលើនាងដែលព្យាការី ﷺ បានហាមឃាត់ដូច្នេះនាងត្រូវតែតាវបាត់ចំពោះអល់ឡោះ ﷻ និងបញ្ឈប់ទង្វើដ៏អាក្រក់នេះជាបន្ទាន់។

អំពើល្អដែលផ្តល់ផលបុណ្យដល់អ្នកស្លាប់សំណួរ៖ ប្រសិនបើមនុស្សម្នាក់បានស្លាប់ហើយកាលនៅរស់គាត់មិនដែលសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)សោះឬសឡាតម្តងម្កាលនិងបោះបង់ម្តងម្កាលតើអនុញ្ញាតឱ្យសឡាតជំនួសគាត់ក្រោយពេលគាត់ស្លាប់ដែរឬទេ? ហើយប្រសិនបើមិនអនុញ្ញាតតើការធ្វើទាន (ស្វ៉ាដាកក់) ជំនួសគាត់ឬការអានគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានឱ្យគាត់មានប្រយោជន៍ដល់គាត់ដែរឬទេហើយតើអ្វីខ្លះជាកិច្ចការដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់សពក្រោយពេលស្លាប់? ចម្លើយ៖ ទីមួយ៖ ការសឡាតមិនអាចធ្វើជំនួសនរណាម្នាក់បានឡើយគ្មានមនុស្សណាម្នាក់អាចសឡាតជំនួសអ្នកដទៃបានទេពីព្រោះការសឡាតគឺជាកិច្ចការគោរពសក្ការ៖ខាងរូបកាយដែលមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានអ្នកធ្វើជំនួសឡើយមិនថាចំពោះមនុស្សរស់ឬអ្នកស្លាប់ឡើយ។ ទីពីរ៖ អ្នកណាដែលបោះបង់ការសឡាតដោយចេតនាហើយបន្តស្ថានភាពនោះរហូតដល់ស្លាប់នោះច្បាប់បញ្ញត្តិរបស់គាត់គឺជាកាហ្វៀរសូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ការពារពីការណ៍នេះមិនអនុញ្ញាតឱ្យសុំមេត្តាធម៌មិនអនុញ្ញាតឱ្យឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)ឱ្យគាត់និងមិនអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើទានជំនួសគាត់ឡើយពីព្រោះគាត់បានស្លាប់ក្នុងភាពកាហ្វៀរ។ ចំណែកឯអំពើល្អដែលផ្តល់ផលបុណ្យដល់អ្នកស្លាប់ជាមូស្លីមព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «នៅពេលដែលកូនចៅអ័ដាមបានស្លាប់រាល់កិច្ចការរបស់គេត្រូវបានកាត់ផ្តាច់លើកលែងតែកិច្ចការបីយ៉ាងគឺ៖ ទានបន្តជាប់រហូត (ស្វ៉ាដាកក់ជារីយ៉ាស់) ចំណេះដឹងដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ឬកូនចៅដ៏ល្អសច្ចធម៌ដែលធ្វើឌុអាបួងសួងឱ្យគេ»។ កិច្ចការទាំងនេះផ្តល់ផលបុណ្យដល់សព៖ ការធ្វើវ៉ាកាហ្វ (ទ្រព្យសម្បត្តិសាសនា) ក្នុងផ្លូវនៃសេចក្តីល្អការបង្រៀនចំណេះដឹងសាសនាដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ការនិពន្ធសៀវភៅឬការបោះពុម្ពគម្ពីរគួរអានចែកជូនបណ្តាមូស្លីមកូនចៅល្អដែលធ្វើឌុអាបួងសួងឱ្យឪពុកម្តាយនិងការធ្វើទាន (ស្វ៉ាដាកក់) ជំនួសសពព្រមទាំងការបំពេញហាជ្ជ (ការដើរយាងកាន់ម៉ាក្កះ)ជំនួសសពដ្បិតមានភស្តុតាងបញ្ជាក់ថាហាជ្ជទានការឌុអានិងវ៉ាកាហ្វផ្តល់ផលបុណ្យដល់សព។ *** ការធ្វើទានជំនួសអ្នកស្លាប់សំណួរ៖ តើអនុញ្ញាតឱ្យស្ត្រីយកទ្រព្យសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួនរបស់នាងទៅធ្វើទានជំនួសសាច់ញាតិរបស់នាងដែលបានស្លាប់ដោយមិនឱ្យស្វាមីរបស់នាងដឹងដែរឬទេហើយតើអ្វីជាច្បាប់ប្រសិនបើការធ្វើទាននោះយកចេញពីទ្រព្យរបស់ស្វាមី? ចម្លើយ៖ អនុញ្ញាតឱ្យស្ត្រីយកទ្រព្យសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួនរបស់នាងទៅធ្វើទានជំនួសសាច់ញាតិដែលបានស្លាប់ដើម្បីអល់ឡោះ ﷻ និងដើម្បីឱ្យផលបុណ្យបានទៅដល់ពួកគេពីព្រោះនាងមានសិទ្ធិចាត់ចែងលើទ្រព្យសម្បត្តិរបស់នាងក្នុងដែនកំណត់នៃច្បាប់ Sharia ហើយទានគឺជាអំពើល្អដែលផលបុណ្យនឹងទៅដល់អ្នកដែលត្រូវគេធ្វើទានឱ្យ។ ចំណែកការធ្វើទានពីទ្រព្យរបស់ស្វាមីគឺមានសេចក្តីលម្អិត...

ការធ្វើទានពីទ្រព្យស្វាមីនិងការហាមឃាត់សឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ជំនួស...ប្រសិនបើស្វាមីរបស់នាងបានអនុញ្ញាតឱ្យនាងឬនាងដឹងច្បាស់ថាស្វាមីមិនរារាំងនិងពេញចិត្តចំពោះរឿងនេះនោះនាងអាចធ្វើទានពីទ្រព្យរបស់ស្វាមីនូវកម្រិតសមរម្យតាមទម្លាប់ធម្មតា។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើស្វាមីរារាំងនិងមិនបានអនុញ្ញាតឱ្យនាងទេនោះនាងត្រូវតែបញ្ឈប់និងមិនត្រូវធ្វើទានពីទ្រព្យរបស់ស្វាមីឡើយទោះបីជាស្វាមីជាអ្នកមានទ្រព្យធនក៏ដោយ។ *** ការសឡាតជំនួសអ្នកស្លាប់សំណួរ៖ រៀងរាល់យប់ក្រោយពេលសឡាតអ៊ីស្ហាខ្ញុំតែងតែសឡាតពី៉ាកអាត់ហើយឧទ្ទិសផលបុណ្យនៃសឡាតទាំងពី៉ាកអាត់នេះជូនចំពោះឪពុកម្តាយរបស់ខ្ញុំដែលបានទទួលមរណភាពតើអ្វីជាច្បាប់បញ្ញត្តិក្នុងរឿងនេះតាមទស្សន៖របស់លោកម្ចាស់? ចម្លើយ៖ ការកតញ្ញូចំពោះឪពុកម្តាយទាំងក្នុងជីវិតនិងក្រោយពេលមរណភាពគឺជារឿងដែលត្រូវបានទាមទារលើមូស្លីមគ្រប់រូបនិងជាអំពើដ៏ឧត្តមបំផុតប៉ុន្តែការសឡាតជំនួសអ្នកស្លាប់គឺមិនត្រូវអនុវត្តឡើយ! អ្វីដែលអ្នកគួរធ្វើចំពោះឪពុកម្តាយដែលបានស្លាប់គឺការធ្វើទាន (ស្វ៉ាដាកក់) ជំនួសគាត់ការធ្វើឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)បួងសួងនិងការសុំអភ័យទោស (ឥស្ទិហ្គហ្វារ) ឱ្យគាត់។ ហើយនៅពេលដែលអ្នកសឡាតសម្រាប់ខ្លួនអ្នកចូរអ្នកធ្វើឌុអាសម្រាប់ខ្លួនអ្នកសម្រាប់ឪពុកម្តាយរបស់អ្នកនិងសម្រាប់បណ្តាមូស្លីមទាំងអស់ព្រមទាំងសុំការអភ័យទោសនិងមេត្តាធម៌ជូនពួកគាត់នេះហើយជាទង្វើស្របច្បាប់ Sharia ផ្អែកលើបន្ទូលរបស់ព្យាការី ﷺ ថា៖ «នៅពេលដែលកូនចៅអ័ដាមបានស្លាប់រាល់កិច្ចការរបស់គេត្រូវបានកាត់ផ្តាច់លើកលែងតែកិច្ចការបីយ៉ាងគឺ៖ ទានបន្តជាប់រហូតចំណេះដឹងដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ឬកូនចៅដ៏ល្អសច្ចធម៌ដែលធ្វើឌុអាបួងសួងឱ្យគេ»។ ដូច្នេះអ្វីដែលអ្នកគប្បីធ្វើចំពោះឪពុកម្តាយដែលស្លាប់គឺការឌុអាឱ្យគាត់ការធ្វើទានជំនួសគាត់និងការធ្វើហាជ្ជ (ការដើរយាងកាន់ម៉ាក្កះ)ជំនួសគាត់ប្រសិនបើអាចធ្វើបានអំពើទាំងនេះនឹងផ្តល់ផលបុណ្យដល់គាត់អ៊ិនស្ហាអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)។ ចំណែកការសឡាតគឺគ្មាននរណាម្នាក់អាចសឡាតជំនួសអ្នកដទៃបានឡើយពីព្រោះការសឡាតជាកិច្ចការគោរពសក្ការ៖ខាងរូបកាយ។

ហាមឃាត់ការជេរប្រមាថអ្នកស្លាប់និងភាពពិសិដ្ឋនៃទីបញ្ចុះសពសំណួរ៖ តើអ្វីជាច្បាប់នៃការជេរប្រមាថនិងតិះដៀលអ្នកស្លាប់? ហើយតើការណ៍នេះបង្កការឈឺចាប់ឬជះឥទ្ធិពលដល់សពដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ មានការហាមឃាត់យ៉ាងច្បាស់លាស់ពីការជេរប្រមាថអ្នកស្លាប់ពីព្រោះពួកគេបានទៅដល់អ្វីដែលពួកគេបានសាងហើយ (ទទួលបានលទ្ធផលនៃអំពើរបស់ពួកគេ)។ មិនអនុញ្ញាតឱ្យជេរប្រមាថអ្នកស្លាប់ឡើយលើកលែងតែការលើកឡើងពីពួកគេមានផលប្រយោជន៍ شرعي ដូចជាករណីដែលអ្នកស្លាប់នោះជាអ្នកប្រាជ្ញនៃភាពវង្វេងឬបានបន្សល់ទុកនូវផលប៉ះពាល់ដ៏អាក្រក់នោះវាជាកាតព្វកិច្ចក្នុងការដាស់តឿនបណ្តាមូស្លីមឱ្យដឹងពីភាពវង្វេងរបស់គេដើម្បីឱ្យពួកគេប្រុងប្រយ័ត្ន។ ចំណែកការរំឭកពីគេក្នុងន័យនិយាយដើម (ហ្គីបាស់) និងជេរប្រមាថដោយគ្មានផលប្រយោជន៍គឺមិនអនុញ្ញាតឡើយ។ *** អ្នកស្លាប់មានភាពពិសិដ្ឋនិងកិត្តិយសសំណួរ៖ យើងមានម៉ាស្ជិទធំមួយដែលយើងសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) ហើយនៅជុំវិញមានទីបញ្ចុះសពព័ទ្ធជុំវិញបីជ្រុង។ នៅសម័យបច្ចុប្បន្នមនុស្សមានចំនួនកើនឡើងច្រើនហើយពួកគេចង់ពង្រីកម៉ាស្ជិទនេះទើបពួកគេបានយកដីទីបញ្ចុះសពមួយភាគធំទាំងបីជ្រុងដើម្បីពង្រីកម៉ាស្ជិទលើផ្នូរទាំងនោះដោយបានលើកឆ្អឹងសពមួយចំនួនទៅកប់កន្លែងផ្សេងតើអ្វីជាច្បាប់ Sharia លើទង្វើនេះ? ចម្លើយ៖ ជាកាតព្វកិច្ចបញ្ហានេះត្រូវតែបញ្ជូនទៅកាន់ចៅក្រម (កាឌី) ឬមូហ្វទីនៃតំបន់នោះដើម្បីពិនិត្យសេចក្តីសម្រេច។ ប៉ុន្តែជាទូទៅទីបញ្ចុះសពប្រសិនបើមានវត្តមានមុនគឺមានភាពពិសិដ្ឋនិងកិត្តិយសរបស់វាហើយអ្នកស្លាប់នៅពេលត្រូវបានបញ្ចុះក្នុងដីអនុញ្ញាតនោះពួកគេមានសិទ្ធិអាទិភាពលើផ្នូរទាំងនោះហើយមិនអនុញ្ញាតឱ្យផ្លាស់ប្តូរសពរបស់ពួកគេឡើយលើកលែងតែមានហេតុផលស្របច្បាប់ Sharia ដ៏ត្រឹមត្រូវ។ ម៉ាស្ជិទអាចពង្រីកទៅទិសដៅផ្សេងដែលគ្មានទីបញ្ចុះសពឬអាចផ្លាស់ប្តូរទៅកាន់ទីតាំងថ្មី...

ការទទួលខុសត្រូវរបស់គ្រូពេទ្យក្នុងការវះកាត់...ឬអាចផ្លាស់ប្តូរម៉ាស្ជិទទៅកាន់ទីតាំងដែលធំទូលាយជាងនេះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយបញ្ហានេះត្រូវតែពិគ្រោះជាមួយចៅក្រមឬមូហ្វទីប្រចាំតំបន់ហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាអ្នកផ្តល់ភាពជោគជ័យ។ *** គ្រូពេទ្យនិងការស្លាប់របស់អ្នកជំងឺក្នុងការវះកាត់សំណួរ៖ ចំពោះគ្រូពេទ្យដែលធ្វើការវះកាត់ប្រសិនបើឧបមាថាមានអ្នកជំងឺម្នាក់បានស្លាប់ក្នុងពេលកំពុងវះកាត់ដោយសារការវះកាត់នោះតើគ្រូពេទ្យត្រូវជាប់ទោសឬត្រូវបង់កាហ្វារ៉ាត់ (សំណងលុបលាង) ដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ប្រសិនបើមានការធ្វេសប្រហែសឬធ្វេសប្រហែសពីសំណាក់គ្រូពេទ្យដែលបណ្តាលឱ្យអ្នកជំងឺស្លាប់ឬគ្រូពេទ្យនោះគ្មានជំនាញច្បាស់លាស់ក្នុងការវះកាត់នោះគាត់ត្រូវតែទទួលខុសត្រូវលើរឿងនេះដោយគាត់ត្រូវជាប់កាតព្វកិច្ចបង់កាហ្វារ៉ាត់ហើយសំណងឈាម (ឌីយ៉ាស់) ត្រូវធ្លាក់លើក្រុមគ្រួសារសាច់ញាតិរបស់គាត់ (អាគីឡាស់) ពីព្រោះករណីនេះត្រូវបានចាត់ទុកជាបទឃាតកម្មដោយអចេតនា (កាត់លុលខត់អ)។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគ្រូពេទ្យជាអ្នកជំនាញច្បាស់លាស់ក្នុងការវះកាត់ហើយស្ថានភាពអ្នកជំងឺតម្រូវឱ្យវះកាត់បែបនេះដោយគ្មានការធ្វេសប្រហែសអ្វីកើតឡើងឡើយនោះគាត់មិនមានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយហើយមិនជាប់កាតព្វកិច្ចបង់សំណងឬកាហ្វារ៉ាត់ឡើយ។ សំណួរ៖ ប្រសិនបើមានការធ្វេសប្រហែសកើតឡើងដោយមនុស្សច្រើននាក់ដូចជាគ្រូពេទ្យនិងជំនួយការម្នាក់ឬពីរនាក់តើពួកគេទាំងអស់គ្នាត្រូវជាប់កាតព្វកិច្ចបង់កាហ្វារ៉ាត់ដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ប្រសិនបើអ្នកជំងឺស្លាប់ដោយសារការធ្វេសប្រហែសនិងការខ្វះការយកចិត្តទុកដាក់ពីគ្រូពេទ្យនិងក្រុមជំនួយការនោះពួកគេទាំងអស់គ្នាត្រូវរួមចំណែកទទួលខុសត្រូវដោយត្រូវរួមគ្នាបង់សំណងនិងកាហ្វារ៉ាត់ហើយអល់ឡោះជាអ្នកដឹងបំផុត។

គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ការបួស (គីតាបអាសស្យាម) ជំពូកស្តីអំពីច្បាប់បញ្ញត្តិនៃការបួសក្នុងខែរ៉ាម៉ាដាននិងការបួសស៊ុនណាត់ក្នុងសាសនាអ៊ីស្លាម។

ការទទួលខុសត្រូវរបស់គ្រូពេទ្យក្នុងការវះកាត់បញ្ហាស្តីអំពីទំនួលខុសត្រូវរបស់អ្នកជំនាញវេជ្ជសាស្ត្រចំពោះការស្លាប់របស់អ្នកជំងឺក្នុងការវះកាត់និងច្បាប់នៃកាហ្វារ៉ាត់ព្រមទាំងសំណងឌីយ៉ាស់ស្របតាមច្បាប់ Sharia អ៊ីស្លាម។

ប្រាជ្ញានៃការកំណត់ការបួសនិងច្បាប់ហ៊ីចាម៉ាស់គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ការបួសប្រាជ្ញានៃការកំណត់កាតព្វកិច្ចបួសសំណួរ៖ តើអ្វីជាប្រាជ្ញា (ហេតុផល) ពីក្រោយការកំណត់កាតព្វកិច្ចបួស? តើព្យាការី ﷺ បានបួសខែរ៉ាម៉ាដានចំនួនប៉ុន្មានដង? តើអ្វីជាអត្ថន័យនៃបន្ទូលថា៖ «អ្នកធ្វើហ៊ីចាម៉ាស់និងអ្នកដែលត្រូវគេធ្វើហ៊ីចាម៉ាស់បានដាច់បួស»? ហើយតើពាក្យថា «ចូរបួសពួកអ្នកនឹងមានសុខភាពល្អ» ជាហាឌីޘដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ចំពោះប្រាជ្ញានៃការកំណត់កាតព្វកិច្ចបួស៖ ការបួសមានប្រាជ្ញាដ៏ធំធេងក្រៃលែងរួមមានបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ថា៖ ﴿ឱបណ្តាអ្នកមានជំនឿអើយការបួសត្រូវបានកំណត់ជាកាតព្វកិច្ចលើពួកអ្នកដូចដែលត្រូវបានកំណត់លើពួកជំនាន់មុនពួកអ្នកដែរដើម្បីឱ្យពួកអ្នកមានការកោតខ្លាច (តាក្វា)﴾ [ស៊ូរ៉ាត់អាល់បាក្វារ៉ះ៖ ១៨៣]។ អល់ឡោះ ﷻ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថាការបួសគឺជាមូលហេតុនៃការទទួលបានតាក្វា (ការកោតខ្លាចអល់ឡោះ) ហើយតាក្វាគឺជាគុណធម៌ដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមនិងជាប្រភពនៃរាល់សេចក្តីល្អទាំងអស់។ ការបួសបណ្តុះបណ្តាលមនុស្សឱ្យចេះអត់ធ្មត់នឹងការលំបាកចេះបោះបង់ទម្លាប់លោកិយបោះបង់តណ្ហាចង់បាននិងយកឈ្នះលើចិត្តលោភលន់អាក្រក់របស់ខ្លួនព្រមទាំងបណ្តេញសៃតនឱ្យឆ្ងាយ។ អត្ថប្រយោជន៍ដ៏ធំធេងមួយទៀតគឺការបួសបង្ហាត់មនុស្សឱ្យចេះបោះបង់អ្វីដែលខ្លួនស្រឡាញ់ដើម្បីស្វែងរកការពេញចិត្តពីអល់ឡោះ ﷻ ដូចដែលអល់ឡោះបានមានបន្ទូលក្នុងហាឌីޘកុឌស៊ីថា៖ «ការបួសគឺសម្រាប់យើងហើយយើងផ្ទាល់ជាអ្នកតបស្នងរង្វាន់ដ្បិតគេបានបោះបង់តណ្ហាអាហារនិងភេសជ្ជ៖របស់គេដើម្បីយើង»។ នេះជាការសាកល្បងដ៏ធំធេងនិងជាទម្រង់នៃការគោរពសក្ការ៖ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត។ លើសពីនេះការបួសបង្រៀនមនុស្សឱ្យមានចិត្តមេត្តាករុណានិងអាណិតអាសូរចំពោះជនក្រីក្រនិងអ្នកខ្វះខាតពីព្រោះនៅពេលដែលគេបានភ្លក្សរសជាតិនៃការស្រេកឃ្លានដួងចិត្តរបស់គេនឹងមានភាពទន់ភ្លន់ចំពោះបងប្អូនដែលជួបការលំបាក។ ការបួសត្រូវបានកំណត់ជាកាតព្វកិច្ចនៅឆ្នាំទី ២ នៃហ៊ីជរ៉ោះហើយព្យាការី ﷺ បានបួសខែរ៉ាម៉ាដានចំនួន ៩ លើក (៩ ឆ្នាំ) ពីព្រោះទ្រង់បានរស់នៅម៉ាឌីណះរយ៖ពេល ១០ ឆ្នាំហើយការបួសត្រូវកំណត់នៅឆ្នាំទី ២ ដូច្នេះទ្រង់បានបួស ៩ ខែរ៉ាម៉ាដាន។ ចំណែកអត្ថន័យនៃបន្ទូលថា៖ «អ្នកធ្វើហ៊ីចាម៉ាស់និងអ្នកដែលត្រូវគេធ្វើហ៊ីចាម៉ាស់បានដាច់បួស» មានន័យថាការបួសរបស់ពួកគេទាំងពីរត្រូវបានខូចខាត។ អ្នកដែលត្រូវគេបូមឈាមចេញ (អ្នកធ្វើហ៊ីចាម៉ាស់) បានដាច់បួសដោយសារតែការបាត់បង់ឈាមច្រើនធ្វើឱ្យរាងកាយចុះខ្សោយខ្លាំងមិនអាចទ្រាំបួសបាន។ ចំណែកអ្នកដែលបូមឈាមឱ្យគេបានដាច់បួសដោយសារតែការប្រើបំពង់បឺតឈាមអាចបណ្តាលឱ្យឈាមហោះចូលបំពង់ករបស់គេ។ រីឯពាក្យថា «ចូរបួសពួកអ្នកនឹងមានសុខភាពល្អ» គឺជាពាក្យដែលមានចែងក្នុងសៀវភៅហាឌីޘមួយចំនួនទោះបីជាខ្សែច្រវាក់រាយការណ៍មិនខ្លាំងក៏ដោយប៉ុន្តែអត្ថន័យរបស់វាគឺត្រឹមត្រូវដ្បិតការបួសជួយលាងសម្អាតជាតិពុលពីរាងកាយនិងផ្តល់សុខភាពល្អដែលបញ្ជាក់ដោយវេជ្ជសាស្ត្រទំនើប។ *** ការកំណត់ការគោរពសក្ការ៖តែក្នុងខែរ៉ាម៉ាដានសំណួរ៖ មនុស្សមួយចំនួនគួរឱ្យសោកស្តាយណាស់គេឃើញពួកគេប្រឹងប្រែងសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) ៥ ពេលសឡាតតារ៉ាវ៉េហ៍តាហាជ្ជុដនិងអានគម្ពីរគួរអានយ៉ាងសកម្មតែក្នុងខែរ៉ាម៉ាដានប៉ុណ្ណោះប៉ុន្តែនៅពេលចប់រ៉ាម៉ាដានពួកគេបានបោះបង់ចោលកិច្ចការទាំងនោះស្ទើរតែទាំងអស់តើអ្វីជាច្បាប់លើពួកគេហើយតើអំពើល្អរបស់ពួកគេក្នុងខែរ៉ាម៉ាដានត្រូវបានទទួលយកដែរឬទេ?

ការគោរពសក្ការ៖ក្រោយរ៉ាម៉ាដាននិងការឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)ពេលចូលខែថ្មីចម្លើយ៖ ការខិតខំប្រឹងប្រែងធ្វើអំពើល្អក្នុងខែរ៉ាម៉ាដានគឺជារឿងល្អប្រសើរណាស់ដ្បិតរ៉ាម៉ាដានជារដូវកាលដ៏ពិសិដ្ឋប៉ុន្តែមូស្លីមត្រូវបានទាមទារឱ្យខិតខំធ្វើអំពើល្អពេញមួយជីវិតគ្រប់ពេលវេលានិងគ្រប់ខែទាំងអស់ពីព្រោះជីវិតជាឱកាសដ៏មានតម្លៃហើយផលបុណ្យនៅថ្ងៃបរលោកគឺអាស្រ័យលើការប្រព្រឹត្ត។ ចំណែកឯក្រុមមនុស្សដែលធ្វេសប្រហែសនិងបំផ្លាញការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ហ្វើរឌូដោយនៅពេលរ៉ាម៉ាដានចូលមកដល់ទើបពួកគេប្រឹងប្រែងសឡាតប៉ុន្តែនៅពេលផុតរ៉ាម៉ាដានពួកគេបានបោះបង់ការសឡាតហ្វើរឌូចោលនោះការខិតខំរបស់ពួកគេក្នុងខែរ៉ាម៉ាដានមិនត្រូវបានទទួលយកឡើយ! មានគេបានរាយការណ៍ទៅកាន់អ្នកជំនាន់មុន (ស៊ឡាហ្វ) អំពីមនុស្សមួយក្រុមដែលខិតខំតែក្នុងខែរ៉ាម៉ាដានហើយឈប់ធ្វើក្រោយពេលចប់រ៉ាម៉ាដានលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អាក្រក់ក្រៃលែងក្រុមមនុស្សដែលមិនស្គាល់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) លើកលែងតែក្នុងខែរ៉ាម៉ាដាន!»។ ដូច្នេះប្រសិនបើពួកគេបោះបង់ការសឡាត ៥ ពេលនោះអំពើរបស់ពួកគេមិនត្រូវបានទទួលយកឡើយពីព្រោះការបោះបង់សឡាតគឺជាការធ្លាក់ក្នុងកាហ្វៀរ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើពួកគេគ្រាន់តែបោះបង់ស៊ុនណាត់និងការសឡាតស្ម័គ្រចិត្តនោះគ្មានទោសពៃរ៍លើពួកគេឡើយហើយសង្ឃឹមថាការខិតខំរបស់ពួកគេក្នុងរ៉ាម៉ាដាននឹងត្រូវបានទទួលយក។ *** ការចូលមកដល់នៃខែរ៉ាម៉ាដានសំណួរ៖ តើមានការឌុអាជាក់លាក់ណាមួយក្នុងស៊ូណាន់ (ប្រពៃណីរបស់ព្យាការី) នៅពេលចូលដល់ខែរ៉ាម៉ាដានដ៏ប្រពៃដែរឬទេហើយតើមូស្លីមត្រូវធ្វើអ្វីខ្លះនៅយប់នោះ? ចម្លើយ៖ ខ្ញុំមិនដឹងថាមានការឌុអាជាក់លាក់ណាមួយសម្រាប់តែការចូលដល់ខែរ៉ាម៉ាដានឡើយប៉ុន្តែមានការឌុអាទូទៅនៅពេលមើលឃើញព្រះច័ន្ទចំណិតនៃរាល់ខែថ្មីទាំងអស់។