បញ្ហាច្បាប់រៀបរាប់ដោយអាប់ឌុលឡោះ អ៊ីប៊ីន អាហ៍ម៉ាត់

ការបញ្ចុះតម្លៃនិងការទូទាត់ផ្តាច់៖ ១០៩៨ - លោកបានដំណាលថា៖ អាប់ឌុលអាឡាបានដំណាលប្រាប់ខ្ញុំថាហាំម៉ាដអ៊ីប៊ិនសាឡាម៉ាស់បានដំណាលពីហ៊ូម៉ៃដថាអាប៊ូគីឡាបាស់មិនយល់ថាមានទោសពៃរ៍ក្នុងអាល់មូវ៉ាដាអាស់នោះទេប៉ុន្តែលោកស្អប់ខ្ពើមអាល់មូក្វាត្វាអាស់។ អាប៊ូគីឡាបាស់ធ្លាប់បានទៅជួបពួកឈ្មួញលក់សូត្រហើយប្រាប់ថា៖ ចូរសរសេរសំបុត្រទៅដៃគូរបស់អ្នកទាក់ទងនឹងអាវផាយប៉ាក់ដែលមានពណ៌បែបនេះទទឹងប៉ុណ្ណេះនិងបណ្តោយប៉ុណ្ណេះរួចពួកគេបានសរសេរសំបុត្រទៅកាន់តំបន់ស៊ូសហើយនៅពេលទំនិញមកដល់លោកក៏ទិញពីពួកគេ។ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំអំពីរឿងនេះហើយលោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំស្អប់ខ្ពើមទាំងអាល់មូវ៉ាដាអាស់និងអាល់មូក្វាត្វាអាស់»។ ភាពជាដៃគូអាជីវកម្ម (អាល់ស៊ីរ៍កាត់)៖ ១០៩៩ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំមិនយល់ថាពួកគេគួរធ្វើតាក់ខារ៉ូច៊ (ការកាត់កងបំណុលជាមួយប្រាក់សុទ្ធ) ឡើយខ្ញុំស្អប់ខ្ពើមវាណាស់» សំដៅលើដៃគូអាជីវកម្មពីរនាក់ដែលបែងចែកប្រាក់សុទ្ធនិងបំណុល។ លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំមានប្រសាសន៍អំពីដៃគូអាជីវកម្មបែបមូហ្វាវ៉ាដ្វាស់ (ភាពជាដៃគូគ្មានព្រំដែន) ថា៖ «គឺបុរសពីរនាក់ដែលចូលហ៊ុនគ្នាហើយនិយាយថា៖ រាល់អ្វីៗដែលយើងទទួលបានពីកេរមរតកឬផលចំណេញឬទ្រព្យសម្បត្តិគឺត្រូវចែកគ្នារវាងពួកយើង។ ឪពុកខ្ញុំបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ពាក្យសម្តីបែបនេះគឺមិនសមហេតុផលទាល់តែសោះហើយលោកចាត់ទុកវាជាមោឃ៖»។ ១១០០ - លោកបានដំណាលថា៖ អាប់ឌុលអាឡាអ៊ីប៊ិនហាំម៉ាដអាល់ណារស៊ីបានដំណាលប្រាប់ខ្ញុំថាហាំម៉ាដអ៊ីប៊ិនសាឡាម៉ាស់បានដំណាលថាអ៊ីយ៉ាសអ៊ីប៊ិនមូអាវីយ៉ាស់បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើមូស្លីមចូលហ៊ុនជាមួយអ្នកកាន់សាសនាផ្សេង (ហ្ស៊ីមមី) ដោយប្រាក់កាសស្ថិតនៅក្រោមដៃមូស្លីមជាអ្នកចាត់ចែងទិញលក់នោះគឺគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយប៉ុន្តែមិនត្រូវ...»។

ជំពូក៖ ការលក់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកក្ស័យធន (អាល់ហ្វាឡាស)។ (ការលក់ឡាយឡុងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកក្ស័យធនតាមដីការបស់តុលាការដើម្បីទូទាត់សងម្ចាស់បំណុលដោយរក្សាទុកនូវតម្រូវការចាំបាច់ប្រចាំថ្ងៃ)។

«...គាត់មិនត្រូវប្រគល់ដើមទុននោះទៅឱ្យដៃគូជាជនជាតិជ្វីហ្វឬគ្រិស្តសាសនិកជាអ្នករកស៊ីឡើយពីព្រោះពួកគេប្រព្រឹត្តរីបា (ការប្រាក់)។ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំអំពីរឿងនេះហើយលោកបានបញ្ជាក់ស្របតាមសម្តីរបស់អ៊ីយ៉ាស»។ ១១០១ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីដៃគូពីរនាក់ដែលចូលហ៊ុនគ្នាហើយម្នាក់ចំណាយច្រើនជាងម្នាក់ទៀតដោយការយល់ព្រមពីដៃគូតើចាំបាច់ត្រូវរៀបរាប់លម្អិតនូវអ្វីដែលពួកគេចំណាយដែរឬទេឬគ្រាន់តែនិយាយថា 'រាល់អ្វីដែលម្នាក់ៗបានចំណាយគឺលើកលែងឱ្យគ្នា'? លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើគាត់យល់ឃើញថាដៃគូរបស់គាត់មានការទាស់ចិត្តក្នុងរឿងចំណាយនោះគាត់មិនត្រូវធ្វើតាមអំពើចិត្តឡើយគឺត្រូវកំណត់កម្រិតចំណាយច្បាស់លាស់។ នៅពេលកំណត់រួចហើយនោះគឺគ្រប់គ្រាន់»។ ការលក់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកក្ស័យធន៖ ១១០២ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីហាដីសរបស់មូអាហ្សដែលលោកជាប់បំណុលគេហើយព្យាការី ﷺ បានលក់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់លោកដើម្បីសងម្ចាស់បំណុលនិងហាដីសរបស់ស៊ូរ៉ៃហ៍ដែលលោកបានលក់រាល់អ្វីៗទាំងអស់លើកលែងតែសំពត់ស្លៀក។ ឪពុកខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ «ត្រូវលក់រាល់អ្វីៗទាំងអស់លើកលែងតែផ្ទះសំបែងសម្លៀកបំពាក់បិទបាំងកាយនិងអ្នកបម្រើប្រសិនបើគាត់ជាមនុស្សចាស់ជរាឬមានសេចក្តីត្រូវការចាំបាច់បំផុតគឺមិនត្រូវលក់របស់ទាំងនេះឡើយ»។ ជំពូកស្តីអំពីសិទ្ធិទិញមុន (អាល់ស៊ូហ្វអាស់)៖ ១១០៣ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ «សិទ្ធិទិញមុន (អាល់ស៊ូហ្វអាស់) យោងតាមទស្សន៖របស់ប្រជាជនម៉ាឌីណាស់គឺជារបស់ដៃគូសហកម្មសិទ្ធិករតែប៉ុណ្ណោះមិនមែនសម្រាប់អ្នកដទៃឡើយយោងតាមហាដីសរបស់អាប៊ូសាឡាម៉ាស់ពីហ្សាពិរថា៖ នៅពេលព្រំប្រទល់ត្រូវបានបោះកំណត់ច្បាស់លាស់នោះគ្មានសិទ្ធិទិញមុនទៀតឡើយ»។ ១១០៤ - ឪពុកខ្ញុំបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ដៃគូសហកម្មសិទ្ធិករ (អាល់ខាលីត្វ) គឺដូចជាមនុស្សពីរនាក់ដែលបានទទួលមរតកផ្ទះមួយខ្នងរួមគ្នាពីឪពុករបស់ពួកគេដោយមិនទាន់ដឹងពីចំណែកជាក់លាក់រៀងៗខ្លួន»។ ១១០៥ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំថា៖ «ប្រសិនបើខ្ញុំនិងបុរសម្នាក់មានផ្ទះមួយខ្នងរួមគ្នាហើយខ្ញុំបានលក់ចំណែករបស់ខ្ញុំទៅឱ្យបុរសម្នាក់ទៀត?» លោកឆ្លើយថា៖ «សិទ្ធិទិញមុនគឺជារបស់ដៃគូសហកម្មសិទ្ធិកររបស់អ្នក»។ ១១០៦ - ឪពុកខ្ញុំបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំយល់ឃើញថាសិទ្ធិទិញមុនមានតែលើផ្ទះសំបែងនិងដីធ្លីប៉ុណ្ណោះក្រៅពីនេះគឺគ្មានសិទ្ធិទិញមុនឡើយ»។ មានគេសួរលោកថា៖ «តើសិទ្ធិទិញមុនជាកាតព្វកិច្ចចំពោះដៃគូសហកម្មសិទ្ធិករដែរឬទេ?» លោកឆ្លើយថា៖ «បាទ»។ មានគេសួរថា៖ «ចុះប្រសិនបើមានដៃគូច្រើននាក់?» លោកឆ្លើយថា៖ «សិទ្ធិទិញមុនត្រូវចែកគ្នាក្នុងចំណោមពួកគេ។ រីឯអ្នកជិតខាងគឺគ្មានសិទ្ធិទិញមុនឡើយហើយសិទ្ធិទិញមុនមិនទាន់មានជាធរមានទេលុះត្រាតែការលក់បានកើតឡើងរួចរាល់»។ ១១០៧ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ «ទាក់ទងនឹងសិទ្ធិទិញមុនខ្ញុំប្រកាន់យកតាមហាដីសរបស់ម៉ាលីកពីអាល់ហ៊្សុះរីពីសាអ៊ីដនិងអាប៊ូសាឡាម៉ាស់ដែលលោកទាំងពីរបានបញ្ជាក់ថារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានវិនិច្ឆ័យលើសិទ្ធិទិញមុនក្នុងរាល់អ្វីៗដែលមិនទាន់បានបែងចែកប៉ុន្តែនៅពេលព្រំប្រទល់ត្រូវបានកំណត់នោះគ្មានសិទ្ធិទិញមុនឡើយ។ វ៉ាគីអ៍បានបញ្ជាក់ថានេះជាទស្សន៖របស់ប្រជាជនហ៊ីចាហ៊្សហើយឪពុកខ្ញុំបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ខ្ញុំក៏ប្រកាន់យកទស្សន៖នេះដែរ»។ ១១០៨ - ខ្ញុំបានឮឪពុកខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថាដៃគូសហកម្មសិទ្ធិករគឺអ្នកដែលទទួលមរតករួមគ្នាឬទិញរួមគ្នាប៉ុន្តែប្រសិនបើពួកគេបានដឹងសិទ្ធិព្រំប្រទល់រៀងៗខ្លួនហើយគឺគ្មានសិទ្ធិទិញមុនឡើយ។ ១១០៩ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំអំពីអត្ថន័យនៃហាដីសដែលថានៅពេលព្រំប្រទល់ត្រូវបានកំណត់នោះគ្មានសិទ្ធិទិញមុនលើអណ្តូងទឹកនិងបរិវេណជុំវិញឡើយ។ ១១១០ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំថា៖ «តើជនជាតិអារ៉ាប់បាឌូមានសិទ្ធិទិញមុនដែរឬទេ?» លោកឆ្លើយថា៖ «មាន»។ ១១១១ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំថា៖ «តើជនជាតិជ្វីហ្វនិងគ្រិស្តសាសនិកមានសិទ្ធិទិញមុនដែរឬទេ?» លោកឆ្លើយថា៖ «គ្មានទេ»។ ខ្ញុំបានសួរថា៖ «ចុះពួកម៉ាជូស៊ី?» លោកឆ្លើយថា៖ «រឹតតែគ្មានទៅទៀត»។ ១១១២ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលយល់ថាសិទ្ធិទិញមុនមានតែចំពោះដៃគូសហកម្មសិទ្ធិករតើការស្បថរបស់គាត់ខុសពាក្យសច្ចាដែរឬទេ? លោកឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំមិនចូលចិត្តឱ្យគេស្បថលើបញ្ហាដែលអ្នកប្រាជ្ញមានការខ្វែងគំនិតគ្នានោះឡើយ»។

ការលក់ដូរដោយបញ្ជាក់ថ្លៃដើមបូកប្រាក់ចំណេញ (បៃអុលមូរ៉ាបាហាស់)៖ ១១១៣ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំថា៖ «បុរសម្នាក់បាននិយាយថា៖ ចូរលក់ទំនិញឱ្យខ្ញុំដោយយកប្រាក់ចំណេញប៉ុណ្ណេះប៉ុណ្ណោះតាមចំនួនដែលគាត់បានកំណត់ច្បាស់លាស់ប៉ុន្តែបុរសនោះមានបំណងយកទំនិញនោះទៅលក់បន្តឱ្យអ្នកដទៃក្នុងតម្លៃខាតបង់ទាបជាងតម្លៃដែលទិញពីខ្ញុំ?» លោកឆ្លើយថា៖ «គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយប្រសិនបើវាមិនមែនជាទម្លាប់ទូទៅនៃការរកស៊ីរបស់អ្នក។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នកប្រព្រឹត្តបែបនេះជាប្រចាំខ្ញុំមិនពេញចិត្តឡើយ»។ ១១១៤ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលប្រគល់ប្រាក់ឌីណាឱ្យឈ្មួញកណ្តាលដោយប្រាប់ថា៖ ចូរទិញសម្លៀកបំពាក់យេម៉ែនឱ្យខ្ញុំរួចហើយនឹងផ្តល់ប្រាក់ចំណេញជូនលើទំនិញនោះតើត្រូវធ្វើយ៉ាងណាឱ្យត្រឹមត្រូវនិងចៀសផុតពីការសង្ស័យ? លោកឆ្លើយថា៖ «នៅពេលប្រគល់ប្រាក់ឱ្យឈ្មួញកណ្តាលត្រូវបញ្ជាក់លក្ខណ៖សម្បត្តិទំនិញឱ្យច្បាស់ហើយនិយាយថា៖ ប្រសិនបើអ្នកទិញទំនិញតម្លៃមួយពាន់ឱ្យខ្ញុំអ្នកនឹងទទួលបានកម្រៃជើងសារប៉ុណ្ណេះ។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថាគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយ»។ ១១១៥ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលលក់ទំនិញដោយមានលក្ខខណ្ឌពីរនៅក្នុងការលក់ដូរប៉ុន្តែនៅពេលទូទាត់ចុងក្រោយម្ចាស់ទំនិញបាននិយាយថា៖ ខ្ញុំលក់ទំនិញនេះឱ្យអ្នកក្នុងតម្លៃប្រាក់ឌីណាប៉ុណ្ណេះតើការនេះត្រឹមត្រូវដែរឬទេ? លោកឆ្លើយថា៖ «ប្រសិនបើពួកគេព្រមព្រៀងលើកិច្ចសន្យាតែមួយមុនពេលបែកគ្នានោះគឺគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយ»។ ១១១៦ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំត្រូវបានគេសួរអំពីបុរសម្នាក់ដែលនាំទាសីមកឱ្យបុរសម្នាក់ទៀតហើយនិយាយថា៖ ប្រសិនបើពន្យារពេលពីរខែអ្នកនឹងទទួលបានប្រាក់ចំណេញប៉ុណ្ណេះ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំមិនពេញចិត្តនឹងប្រាក់ចំណេញបែបនេះឡើយ»។ ១១១៧ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលបានទិញសម្លៀកបំពាក់ជាច្រើនកំប្លេរួចវាយតម្លៃមួយកំប្លេម្ភៃឬសាមសិបឌៀរហាំ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើគេលក់ដោយការតថ្លៃ (មូសាវ៉ាម៉ាស់) គឺគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយហើយប្រសិនបើគេលក់បូកប្រាក់ចំណេញ (មូរ៉ាបាហាស់) គេត្រូវបញ្ជាក់ប្រាប់អ្នកទិញថា៖ ខ្ញុំវាយតម្លៃដើមវាប៉ុណ្ណេះប៉ុណ្ណោះ»។ ១១១៨ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលទិញផ្ទះពាក់កណ្តាលក្នុងតម្លៃមួយពាន់ហើយបុរសម្នាក់ទៀតទិញពាក់កណ្តាលទៀតក្នុងតម្លៃប្រាំរយរួចពួកគេចូលហ៊ុនគ្នាហើយលក់ផ្ទះនោះចំណេញមួយពាន់ឌៀរហាំ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រាក់ចំណេញត្រូវបែងចែកតាមការព្រមព្រៀងគ្នារីឯការខាតបង់ត្រូវចែកតាមសមាមាត្រនៃដើមទុនរៀងៗខ្លួន»។ ១១១៩ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសពីរនាក់ដែលទិញសម្លៀកបំពាក់មួយកំប្លេដែលម្នាក់ចេញថ្លៃមួយរយនិងម្នាក់ទៀតចេញហាសិបរួចពួកគេលក់វាចេញ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រាក់ដែលលក់បានត្រូវចែកស្មើគ្នាប្រសិនបើពួកគេជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិស្មើគ្នា»។ ១១២០ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលបានទទួលមរណភាពហើយបន្សល់ទុកទ្រព្យសម្បត្តិដោយកាលពីនៅរស់គាត់ធ្លាប់...

«...សរសើរទំនិញដែលខ្លួនលក់និងបន្ទោសបង្អាប់ទំនិញដែលខ្លួនទិញ។ ឪពុកខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ អ្នកស្នងមរតកប្រសិនបើស្គាល់អតិថិជនទាំងនោះគួរតែសងប្រាក់ត្រឡប់ទៅឱ្យពួកគេវិញហើយប្រសិនបើមិនស្គាល់នរណាម្នាក់ទេគួរតែធ្វើទានសូដាកក់ជំនួសគាត់ដើម្បីជួយសម្រាលបន្ទុកដល់អ្នកស្លាប់តាមរយ៖ទានបរិច្ចាគ»។ ១១២១ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំនិយាយអំពីបុរសម្នាក់ដែលមានទំនិញនាំមកពីពែរ្សឬអេហ្ស៊ីបប៉ុន្តែទំនិញរបស់គាត់ត្រូវជាប់គាំងតាមផ្លូវគាត់ក៏បានទិញទំនិញស្រដៀងគ្នានេះពីឈ្មួញក្នុងស្រុករួចលក់ឱ្យអតិថិជនតើគាត់គួរតែបញ្ជាក់ប្រាប់គេថាគាត់បានទិញពីផ្សារក្នុងស្រុកដែរឬទេ? លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើអ្នកទិញជឿជាក់ថាទំនិញនោះនាំមកពីពែរ្សឬអេហ្ស៊ីបនោះជាទីពេញចិត្តសម្រាប់ខ្ញុំជាងដែលគាត់ត្រូវបញ្ជាក់ប្រាប់គេឱ្យច្បាស់»។ ១១២២ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំត្រូវបានគេសួរអំពីផ្ទះមួយខ្នងដែលមានម្ចាស់បីនាក់ម្នាក់ទិញចំណែកមួយភាគបីក្នុងតម្លៃមួយរយហើយម្នាក់ទៀតទិញមួយភាគបីក្នុងតម្លៃបីរយរួចពួកគេលក់ផ្ទះនោះចេញ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រាក់ដែលលក់បានត្រូវចែកស្មើគ្នាប្រសិនបើចំណែកកម្មសិទ្ធិរបស់ពួកគេគឺមួយភាគបីស្មើៗគ្នា»។ បុរសម្នាក់ដែលឱ្យគេខ្ចីប្រាក់ឌៀរហាំហើយទទួលយកអាហារជាការសងបំណុល៖ ១១២៣ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំត្រូវបានគេសួរអំពីបុរសម្នាក់ដែលបានឱ្យបុរសម្នាក់ទៀតខ្ចីប្រាក់ឌៀរហាំប៉ុន្តែនៅពេលទារប្រាក់កូនបំណុលបាននិយាយថា៖ ខ្ញុំគ្មានប្រាក់ឌៀរហាំទេចូរយកអាហារជំនួសវិញចុះហើយម្ចាស់បំណុលបានទទួលយកអាហារក្នុងតម្លៃទាបជាងទីផ្សារជាការអនុគ្រោះ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយ»។

ជំពូក៖ ការលក់ទំនិញដោយប៉ាន់ស្មានក្នុងខណ៖ដែលខ្លួនដឹងរង្វាស់ពិតប្រាកដ។ (ការហាមឃាត់ការលាក់បាំងរង្វាស់ជាក់ស្តែងក្នុងការលក់ដូរបែបប៉ាន់ស្មាន)។

ជំពូក៖ ការបែងចែកទ្រព្យសម្បត្តិជាក់ស្តែងនិងបំណុលក្នុងចំណោមអ្នកស្នងមរតក។ (វិធានច្បាប់ស្តីពីការបែងចែកកេរមរតកដោយការដោះដូរបំណុលនិងទ្រព្យសម្បត្តិជាក់ស្តែង)។

ការលក់ទំនិញដោយប៉ាន់ស្មានក្នុងខណ៖ដែលខ្លួនដឹងរង្វាស់ពិតប្រាកដ៖ ១១២៤ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំត្រូវបានគេសួរអំពីបុរសម្នាក់ដែលលក់ទំនិញដោយការប៉ាន់ស្មានដោយខ្លួនគាត់ដឹងពីរង្វាស់ពិតប្រាកដរីឯអ្នកទិញមិនដឹងឡើយ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «មិនអនុញ្ញាតឡើយលុះត្រាតែអ្នកទាំងពីរមានការដឹងស្មើគ្នាអំពីវា»។ ការបែងចែកទ្រព្យសម្បត្តិជាក់ស្តែងនិងបំណុលក្នុងចំណោមអ្នកស្នងមរតក៖ ១១២៥ - លោកបានដំណាលថា៖ ឪពុកខ្ញុំបានប្រាប់ខ្ញុំថាវ៉ាគីអ៍បានដំណាលពីស៊ូហ្វយ៉ានពីអ៊ីប៊ិនជូរ៉ៃជពីអាត្វាពីលោកអ៊ីប៊ិនអាប់បាសនិងស៊ូហ្វយ៉ានពីអាប៊ូអាល់ហ៊្សូបៃរពីលោកអ៊ីប៊ិនអាប់បាសថាលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយក្នុងការដែលអ្នកទទួលមរតកធ្វើការកាត់កងទ្រព្យជាក់ស្តែងជាមួយនឹងបំណុល»។ ឪពុកខ្ញុំបានពន្យល់ថា៖ «អ្នកទទួលមរតកនិយាយទៅកាន់គ្នាថា៖ ខ្ញុំប្រគល់ទ្រព្យជាក់ស្តែងនៅចំពោះមុខនេះឱ្យអ្នករីឯបំណុលដែលគេជំពាក់ទុកជាចំណែករបស់ខ្ញុំហើយការនេះកើតឡើងតែចំពោះទ្រព្យដែលពួកគេទទួលមរតកប៉ុណ្ណោះយោងតាមសម្តីរបស់លោកអ៊ីប៊ិនអាប់បាស»។ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំថា៖ «តើលោកប្រកាន់យកតាមទស្សន៖នេះដែរឬទេ?» លោកឆ្លើយថា៖ «ចូរចៀសវាងវាចុះ»។ ប្រសាសន៍របស់លោកអ៊ីប៊ិនអ៊ូមើរ៖ «រាល់អ្វីដែលកិច្ចសន្យាបានទាន់វានៅរស់និងនៅពេញលេញ»៖ ១១២៦ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីប្រសាសន៍របស់លោកអ៊ីប៊ិនអ៊ូមើរដែលថា៖ «រាល់អ្វីដែលកិច្ចសន្យាបានទាន់វានៅរស់និងនៅពេញលេញនោះវាជាកម្មសិទ្ធិនិងការទទួលខុសត្រូវរបស់អ្នកទិញ»។ ឪពុកខ្ញុំបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «គឺសំដៅលើបុរសម្នាក់ដែលបានទិញទាសករឬសត្វជំនិះដែលគាត់ស្គាល់និងបានឃើញច្បាស់រួចបានចាប់ដៃបញ្ចប់កិច្ចសន្យាលក់ដូរដូច្នេះនៅពេលកិច្ចសន្យាត្រូវបានបញ្ចប់ក្នុងខណ៖ដែលវានៅរស់នោះការទទួលខុសត្រូវធ្លាក់លើអ្នកទិញ»។

ជំពូកស្តីអំពីការជួលនិងកម្លាំងពលកម្ម៖ ១១២៧ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលជួលអ្នកដឹកជញ្ជូនឱ្យដឹកគាត់ពីម៉ាកកាស់ទៅកាន់ឃូហ្វាស់ក្នុងរយ៖ពេលដប់មួយថ្ងៃក្នុងតម្លៃដប់ប្រាំឌីណាប៉ុន្តែអ្នកដឹកជញ្ជូនបានដឹកគាត់រហូតដល់ម្ភៃបីថ្ងៃ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ជាទីពេញចិត្តសម្រាប់ខ្ញុំជាងដែលពួកគេត្រូវសម្រុះសម្រួលគ្នាឬកាត់កងប្រាក់ឈ្នួលទៅតាមតម្លៃសមរម្យទូទៅហើយលើកលែងទោសឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក»។ ១១២៨ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលយកក្រណាត់ទៅឱ្យជាងជ្រលក់ពណ៌ហើយក្រណាត់នោះបានបាត់បង់នៅកន្លែងជាងជាងជ្រលក់ក៏បានសងប្រាក់ដប់ឌៀរហាំជាតម្លៃក្រណាត់ប៉ុន្តែក្រោយមកក៏ប្រទះឃើញក្រណាត់នោះវិញ។ លោកឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំយល់ឃើញថាគេគួរតែប្រគល់ប្រាក់ដប់ឌៀរហាំនោះត្រឡប់ទៅឱ្យជាងវិញនោះជាទីពេញចិត្តសម្រាប់ខ្ញុំជាង»។ ១១២៩ - លោកបានដំណាលថា៖ អាប់ឌុលអាឡាបានដំណាលពីហាំម៉ាដពីក្វាតាដាស់ពីអាល់ហាសានអំពីអ្នកបើកទូកដែលធានាលើការដឹកជញ្ជូនស្បៀងអាហារថា៖ «ផលលើសជារបស់គាត់ហើយការខ្វះខាតធ្លាក់លើគាត់»។ ឪពុកខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ «ផលលើសជារបស់ម្ចាស់ទំនិញហើយការខ្វះខាតធ្លាក់លើអ្នកបើកទូក»។ ១១៣០ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំត្រូវបានគេសួរអំពីបុរសម្នាក់ដែលបានជួលផ្ទះក្នុងតម្លៃមួយរយឌៀរហាំក្នុងមួយឆ្នាំហើយមានបំណងចង់ចាកចេញក្រោយពេលនៅបានប្រាំមួយខែ។ លោកឆ្លើយថា៖ «ម្ចាស់ផ្ទះមានសិទ្ធិទទួលបានមួយរយឌៀរហាំពេញលេញហើយគាត់ត្រូវទុកផ្ទះនោះឱ្យអ្នកជួលប្រើប្រាស់រហូតដល់ដំណាច់ឆ្នាំដោយមិនរារាំងឡើយ»។ ១១៣១ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលជួលសត្វជំនិះដោយនិយាយថា៖ ប្រសិនបើប្រគល់សត្វត្រឡប់មកវិញថ្ងៃនេះថ្លៃឈ្នួលប្រាំឌៀរហាំហើយបើប្រគល់ថ្ងៃស្អែកថ្លៃឈ្នួលដប់ឌៀរហាំ។ លោកឆ្លើយថា៖ «គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយ»។ ១១៣២ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំត្រូវបានគេសួរអំពីបុរសម្នាក់ដែលប្រគល់ក្រណាត់ទៅឱ្យជាងតម្បាញដោយកំណត់ចំណែកផលមួយភាគបីឬមួយភាគបួន។ លោកឆ្លើយថា៖ «គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយ»។ ១១៣៣ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានអានជូនឪពុកខ្ញុំស្តាប់ថាស៊ូហ្វយ៉ានត្រូវបានគេសួរអំពីបុរសម្នាក់ដែលជួលគ្រឿងអលង្ការប្រាក់ជាប្រាក់ឌៀរហាំហើយលោកថាមិនអីទេ។ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំអំពីរឿងនេះហើយលោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំមិនពេញចិត្តឡើយពីព្រោះវាជាការយកចំណេញលើប្រាក់ដោះដូរនឹងប្រាក់»។ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំថា៖ «ចុះបើជួលសម្លៀកបំពាក់មកស្លៀក?» លោកឆ្លើយថា៖ «គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយពីព្រោះវាមានការសឹករេចរឹល»។ ១១៣៤ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីជាងដេរដែលមានកូនជាងតើគាត់អាចប្រើកូនជាងឱ្យទៅធ្វើការងារផ្ទាល់ខ្លួនបានដែរឬទេ? លោកឆ្លើយថា៖ «ប្រសិនបើវាជាការងាររៀនសូត្រវិជ្ជាជីវ៖ គឺបានប៉ុន្តែក្រៅពីនោះគឺមិនត្រូវប្រើឡើយលុះត្រាតែសុំការអនុញ្ញាតពីអាណាព្យាបាលរបស់គេ»។ ហើយលោកត្រូវបានគេសួរអំពីនំចំណីដែលគ្រូបង្រៀនយកពីកូនសិស្សលោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំស្អប់ខ្ពើមណាស់នេះជារឿងថោកទាបណាស់»។ ១១៣៥ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីប្រាក់ចំណូលរបស់អ្នកជោះឈាម (ហ៊ីចាម៉ាស់) តើបរិភោគបានដែរឬទេ? លោកឆ្លើយថា៖ «គាត់មិនត្រូវបរិភោគវាដោយខ្លួនឯងឡើយគឺត្រូវយកទៅចិញ្ចឹមទាសករឬសត្វពាហន៖របស់គាត់»។ ១១៣៦ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំប្រកាន់យកតាមហាដីសរបស់អាប៊ូជូហៃហ្វាស់និងមូហាយ្យីស្វះទាក់ទងនឹងប្រាក់កម្រៃជោះឈាមដោយយកទៅទិញចំណីសត្វឬចិញ្ចឹមអ្នកបម្រើនិងប្រកាន់យកហាដីសរបស់លោកអ៊ីប៊ិនអាប់បាសដែលថារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានផ្តល់ប្រាក់ឈ្នួលដល់អ្នកជោះឈាម»។ ១១៣៧ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំអំពីប្រាក់ចំណូលរបស់អ្នកជោះឈាម។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ព្យាការី ﷺ បានជោះឈាមនិងបានផ្តល់ប្រាក់កម្រៃដល់អ្នកជោះឈាមប៉ុន្តែលោកបានហាមឃាត់តម្លៃឈាមហើយចាត់ទុកវាជាប្រាក់ចំណូលទាបបំផុតតាមហាដីសរបស់មូហាយ្យីស្វះ»។ ១១៣៨ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីការសាងសង់ឬជួលផ្ទះសម្រាប់ធ្វើវិហារគ្រិស្តសាសនាទីបញ្ចុះសពឬកន្លែងបូជាសពរបស់ពួកម៉ាជូស៊ីឬការបូកកំបោរវិហារឬការលក់ឈើឱ្យពួកគេ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំស្អប់ខ្ពើមរាល់រឿងទាំងអស់នេះ»។ ១១៣៩ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីប្រាក់កម្រៃរបស់អ្នកបែងចែកទ្រព្យសម្បត្តិ (ក្វាសសាម)។ លោកឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំប្រុងប្រយ័ត្នណាស់ក្នុងរឿងនេះអ៊ីប៊ិនអ៊ូយ៉ៃណាស់បានមានប្រសាសន៍ថាមិនត្រូវយកកម្រៃលើកិច្ចការល្អឡើយ»។

ជំពូកស្តីអំពីតំណាង (អាល់វ៉ាកាឡាស់)៖ ១១៤០ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំថា៖ «ប្រសិនបើបុរសម្នាក់បានបង្គាប់បុរសម្នាក់ទៀតឱ្យទិញចៀមមួយក្បាលឱ្យខ្លួនប៉ុន្តែតំណាងនោះធ្វើផ្ទុយពីការបង្គាប់តើគេត្រូវធានាសំណងដែរឬទេ?» លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ត្រូវធានាប្រសិនបើម្ចាស់ដើមទុនចង់ទារសំណងគាត់អាចទារបានហើយបើគាត់ចង់ទទួលយកអ្វីដែលទិញបានគាត់ក៏អាចយកបានដែរដោយផ្អែកលើហាដីសរបស់អ៊ុវ៉ាស់អាល់បារីគីដែលថារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានប្រគល់ប្រាក់មួយឌីណាឱ្យគាត់ដើម្បីទិញចៀមមួយក្បាលប៉ុន្តែគាត់បានទិញចៀមពីរហើយលក់មួយវិញក្នុងតម្លៃមួយឌីណារួចយកប្រាក់មួយឌីណានិងចៀមមួយក្បាលមកជូនព្យាការី ﷺ។ ព្យាការី ﷺ បានទទួលយកវាហើយបានបួងសួងសុំពរជ័យឱ្យគាត់»។ ១១៤១ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីហាដីសរបស់អ៊ុវ៉ាស់អាល់បារីគីហើយលោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំប្រកាន់យកតាមហាដីសនេះ»។ ១១៤២ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានអានជូនឪពុកខ្ញុំស្តាប់ថា៖ ប្រសិនបើបុរសម្នាក់បង្គាប់ឱ្យបុរសម្នាក់ទិញរបស់អ្វីមួយឱ្យខ្លួនប៉ុន្តែគាត់ធ្វើផ្ទុយពីការបង្គាប់គាត់ត្រូវធានាសងហើយម្ចាស់ប្រាក់មានជម្រើសក្នុងការទារប្រាក់ដើមវិញឬយល់ព្រមលើការទិញនោះហើយប្រសិនបើមានចំណេញគឺជារបស់ម្ចាស់ប្រាក់ដោយផ្អែកលើហាដីសរបស់អ៊ុវ៉ាស់អាល់បារីគី។ ១១៤៣ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលប្រគល់ប្រាក់មួយឌៀរហាំឱ្យបុរសម្នាក់ទៀតដើម្បីទិញរបស់ពីផ្សារប៉ុន្តែប្រាក់ឌៀរហាំនោះបានជ្រុះបាត់ដូច្នេះតំណាងនោះបានទិញរបស់នោះដោយប្រើប្រាក់ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់...

«...លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ គាត់គ្មានការទទួលខុសត្រូវធានាសងឡើយពីព្រោះគាត់ជាអ្នកទទួលការទុកចិត្ត (មូតាម៉ាន់) ប៉ុន្តែប្រសិនបើវាបាត់បង់ហើយគាត់ស្ម័គ្រចិត្តសងដោយសុទ្ធចិត្តនោះគឺគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយ។ ១១៤៤ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលគេលក់ផ្ទះរបស់គាត់ក្នុងខណ៖ដែលគាត់នៅស្ងៀម។ លោកឆ្លើយថា៖ «ការលក់មិនត្រឹមត្រូវឡើយលុះត្រាតែគាត់ពេញចិត្តឬបង្គាប់ឬអនុញ្ញាតឱ្យលក់ផ្ទះរបស់គាត់»។ ទ្រព្យខ្ចីប្រើប្រាស់ (អាល់អារីយ៉ាស់) និងទ្រព្យផ្ញើទុក (អាល់វ៉ាឌីអាស់)៖ ១១៤៥ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំត្រូវបានគេសួរអំពីទ្រព្យខ្ចីប្រើប្រាស់ (អាល់អារីយ៉ាស់)។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ទ្រព្យខ្ចីត្រូវតែប្រគល់សងវិញទោះបីជាគាត់ធ្វើខុសឬមិនខុសលក្ខខណ្ឌក៏ដោយគឺគាត់ត្រូវធានាសង» ដោយលោកបានរំលឹកហាដីសរបស់សាមួរ៉ោះពីរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ ថា៖ «ដៃត្រូវទទួលខុសត្រូវលើអ្វីដែលខ្លួនបានយករហូតដល់ខ្លួនបានប្រគល់វាសងវិញ»។ ១១៤៦ - លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ទ្រព្យខ្ចីគឺដៃជាអ្នកទៅយករីឯទ្រព្យផ្ញើទុកគឺគេយកមកប្រគល់ឱ្យអ្នក»។ ១១៤៧ - លោកបានដំណាលថា៖ មានគេសួរឪពុករបស់ខ្ញុំក្នុងពេលដែលខ្ញុំកំពុងស្តាប់អំពីបុរសម្នាក់ដែលគេផ្ញើប្រាក់ឌៀរហាំទុករួចគាត់យកប្រាក់នោះទៅរកស៊ីបានចំណេញ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ផលចំណេញជារបស់ម្ចាស់ដើមទុន»។ ១១៤៨ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានអានជូនឪពុកខ្ញុំស្តាប់ថាវ៉ាគីអ៍បានដំណាលពីហាសាន (អ៊ីប៊ិនស្វាលិហ៍) ពីមូត្វ័ររ៉ូហ្វពីបុរសម្នាក់ឈ្មោះហាជ្ជ៉ាចពីស៊ូរ៉ៃហ៍អំពីបុរសម្នាក់ដែលបានប្លន់យកទាសកររបស់គេទៅកេងយកកម្លាំងពលកម្ម...»

ជំពូក៖ ត្រូវបានគេសួរអំពីម្សៅស្រូវសាលីរបស់អ្នកដទៃដែលច្របូកច្របល់ជាមួយម្សៅស្រូវបាឡេរបស់អ្នកផ្សេង។ (ការសម្រុះសម្រួលតាមផ្លូវច្បាប់និងការវាយតម្លៃនៅពេលទំនិញស្រដៀងគ្នាលាយឡំគ្នាដោយមិនអាចបំបែកបាន)។

«...លោកឆ្លើយថា៖ គាត់ត្រូវប្រគល់ផលកម្រៃត្រឡប់ទៅវិញ។ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ ខ្ញុំក៏និយាយបែបនេះដែរប្រសិនបើគេប្លន់យកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកដទៃទៅរកស៊ីគេត្រូវប្រគល់ទាំងដើមទុននិងប្រាក់ចំណេញត្រឡប់ទៅវិញទាំងអស់។ ត្រូវបានគេសួរអំពីម្សៅស្រូវសាលីដែលច្របូកច្របល់ជាមួយម្សៅស្រូវបាឡេ៖ ១១៤៩ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីម្សៅរបស់អ្នកដទៃដែលម្សៅស្រូវសាលីមួយកាហ្វីសបានលាយឡំជាមួយម្សៅស្រូវបាឡេមួយកាហ្វីសដែលកិនរួចហើយច្របូកច្របល់គ្នាមិនអាចបំបែកបាន។ ឪពុកខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើគេស្គាល់តម្លៃនៃម្សៅស្រូវបាឡេនិងម្សៅស្រូវសាលីគេត្រូវផ្តល់តម្លៃនៃទ្រព្យសម្បត្តិជូនភាគីនីមួយៗ លើកលែងតែពួកគេសម្រុះសម្រួលគ្នាលើអ្វីមួយហើយលើកលែងឱ្យគ្នា»។ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំថា៖ «ចុះប្រសិនបើម្នាក់និយាយថាខ្ញុំចង់បានស្រូវសាលីរបស់ខ្ញុំហើយម្នាក់ទៀតថាខ្ញុំចង់បានស្រូវបាឡេរបស់ខ្ញុំ?» លោកឆ្លើយថា៖ «ត្រូវលក់វាប្រសិនបើដឹងតម្លៃរបស់វា»។ ខ្ញុំបានសួរថា៖ «ចុះបើមិនដឹងតម្លៃ?» លោកឆ្លើយថា៖ «ពួកគេត្រូវតែសម្រុះសម្រួលគ្នានិងអធ្យាស្រ័យលើកលែងឱ្យគ្នា»។ ប្រាក់រង្វាន់សម្រាប់ការចាប់ទាសកររត់គេចខ្លួនមកប្រគល់វិញ៖ ១១៥០ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំប្រកាន់យកតាមហាដីសរបស់អ៊ីប៊ិនជូរ៉ៃជពីអ៊ីប៊ិនអាប៊ីមូឡៃកាស់និងអាំរអ៊ីប៊ិនឌីណារពីព្យាការី ﷺ ទាក់ទងនឹងទាសកររត់គេចខ្លួននៅពេលចាប់បានពីក្រៅតំបន់ហារ៉មគឺរង្វាន់មួយឌីណា។ ហើយខ្ញុំក៏ប្រកាន់យកតាមហាដីសរបស់លោកអ៊ីប៊ិនម៉អ៊ូដដែលថារង្វាន់សែសិបឌៀរហាំដែរ»។ ១១៥១ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីទាសកររត់គេចខ្លួនប្រសិនបើបុរសម្នាក់ចាប់បានហើយស្រាប់តែទាសករនោះរត់គេចបាត់ម្តងទៀត។ លោកឆ្លើយថា៖ «គាត់គ្មានការទទួលខុសត្រូវធានាសងអ្វីឡើយ»។ ១១៥២ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើគេចាប់ទាសកររត់គេចខ្លួនបានហើយបានចំណាយលើអាហាររបស់គេរួចស្រាប់តែទាសករនោះរត់គេចបាត់គាត់មានសិទ្ធេទារថ្លៃចំណាយនោះពីចៅហ្វាយរបស់ទាសករវិញហើយគាត់គ្មានកំហុសអ្វីឡើយ»។ ១១៥៣ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីប្រាក់រង្វាន់សម្រាប់ទាសកររត់គេចខ្លួននៅពេលប្រទះឃើញនៅក្រៅទីក្រុង។ លោកឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំប្រកាន់យកតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ និងលោកអ៊ូមើរនិងលោកអាលីគឺមួយឌីណាឬដប់ពីរឌៀរហាំនៅពេលចាប់បាននៅក្រៅទីក្រុង»។ ១១៥៤ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំថា៖ «ប្រសិនបើប្រទះឃើញក្នុងទីក្រុងតើត្រូវប្រគល់ឱ្យវិញដោយមិនបានកម្រៃអ្វីឬ?» ស៊ូរ៉ៃហ៍បាននិយាយថាប្រសិនបើក្នុងទីក្រុងដប់ឌៀរហាំហើយក្រៅក្រុងសែសិបឌៀរហាំ។ ឪពុកខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ «គឺដូចនឹងទស្សន៖របស់លោកអ៊ីប៊ិនម៉អ៊ូដ»។

ជំពូក៖ ប្រាក់កម្ចីឬការខ្ចីបុល (អាល់ក្វារដ៍)។ (ការបញ្ជាក់ថាការស្នើសុំខ្ចីប្រាក់មិនមែនជាការសុំទានដែលត្រូវហាមឃាត់ឡើយព្រមទាំងវិធានច្បាប់និងសីលធម៌នៃការខ្ចីបុល)។

ជំពូក៖ ការធានាខ្លួនឬការធានាសងក្នុងទោសហ៊ូឌូដ (អាល់កាហ្វាឡាស់ហ្វីលហាដ)។ (ភាពមោឃ៖នៃកិច្ចសន្យាធានាខ្លួនឬការធានាសងនៅក្នុងបទល្មើសដែលមានទោសបញ្ញត្តិព្រហ្មទណ្ឌជាក់លាក់)។

ប្រាក់កម្ចី៖ ១១៥៥ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលខ្ចីប្រាក់គេតើការនេះស្ថិតក្នុងការសុំទានដែលមិនអនុញ្ញាតដែរឬទេ? ឪពុកខ្ញុំឆ្លើយថា៖ «ប្រាក់កម្ចីគឺគ្មានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការសុំទានឡើយ»។ ការធានាខ្លួនក្នុងទោសហ៊ូឌូដ៖ ១១៥៦ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ «គ្មានការធានាខ្លួននៅក្នុងទោសហ៊ូឌូដឡើយប្រសិនបើគេប្តឹងចោទប្រកាន់បុរសម្នាក់ពីបទឃាតកម្មឬការចោទប្រកាន់បរិហារកេរ្តិ៍គឺមិនអាចធានាឱ្យនៅក្រៅឃុំបានឡើយ»។ បញ្ហានៃការប្លន់យកទ្រព្យសម្បត្តិដោយអយុត្តិធម៌៖ ១១៥៧ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំត្រូវបានគេសួរអំពីអ្នកដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)នៅក្នុងដៃ។ លោកឆ្លើយថា៖ «គាត់ត្រូវតែប្រគល់វាទៅម្ចាស់ដើមវិញប្រសិនបើមិនស្គាល់ម្ចាស់ទេគាត់ត្រូវយកវាទៅធ្វើទានសូដាកក់ជំនួសម្ចាស់ដើមហើយប្រសិនបើថ្ងៃណាមួយម្ចាស់ដើមមកដល់គាត់ត្រូវធានាសងសំណងដល់ម្ចាស់វិញ»។ ១១៥៨ - ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលបានប្លន់យកទ្រព្យសម្បត្តិពីគេហើយចាយវាយអស់ក្រោយមកគាត់មានការស្តាយក្រោយនិងប្រែចិត្តតាវ៉ាត់ប៉ុន្តែគាត់ជាអ្នកក្រក្រីគ្មានអ្វីសងតើការស្តាយក្រោយរបស់គាត់អាចជួយសង្គ្រោះគាត់បានទេ? ឪពុកខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ «បុរសនេះត្រូវតែសងសិទ្ធិនេះវិញហើយប្រសិនបើគាត់ស្លាប់បំណុលនេះនៅតែជាប់ជំពាក់លើគាត់ដដែលលុះត្រាតែម្ចាស់ទ្រព្យលើកលែងឱ្យ»។ ១១៥៩ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលជំពាក់បំណុលគេដោយមានបំណងសងពិតប្រាកដប៉ុន្តែទ្រព្យត្រូវវិនាសដោយគ្រោះផ្សេងៗរហូតដល់ក្ស័យធន។ ឪពុកខ្ញុំឆ្លើយថា៖ «ករណីនេះគឺស្រាលជាងអ្នកដែលប្លន់គេប៉ុន្តែបំណុលនៅតែជាកាតព្វកិច្ចដែលត្រូវសង»។ ១១៦០ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ «រាល់អ្នកដែលមានបំណុលត្រូវតែសងបំណុលគេវិញ។ រាល់កំហុសឆ្គងរវាងមនុស្សនិងអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ខ្ញុំសង្ឃឹមថាទ្រង់នឹងមានសេចក្តីមេត្តាករុណាប៉ុន្តែរឿងរវាងមនុស្សនិងមនុស្សត្រូវតែសងសិទ្ធិឬសុំការអភ័យទោសលើកលែងឱ្យគ្នា»។ ១១៦១ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីប្រាក់មួយពាន់ឌៀរហាំដែលគេផ្ញើទុកហើយមានបុរសម្នាក់ទៀតមកបង្ហាញភស្តុតាងថាប្រាក់នោះត្រូវគេប្លន់ពីគាត់។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើគាត់មិនខ្លាចការទារសំណងពីអ្នកផ្ញើនិងបញ្ជាក់ច្បាស់ថាត្រូវគេប្លន់មែនគាត់ត្រូវប្រគល់វាទៅម្ចាស់ពិតប្រាកដវិញ»។ ១១៦២ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលទិញទាសីហើយដឹងច្បាស់ថាអ្នកលក់បានប្លន់នាងពីគេមក។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ត្រូវប្រគល់នាងត្រឡប់ទៅឱ្យម្ចាស់ដើមរបស់នាងវិញ»។ ១១៦៣ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីអ្នកដែលប្លន់ទាសករគេទៅកេងកម្លាំងពលកម្ម។ លោកឆ្លើយថា៖ «ត្រូវសងផលកម្រៃត្រឡប់ទៅវិញហើយបើប្លន់ប្រាក់ទៅរកស៊ីត្រូវសងទាំងដើមនិងចំណេញ»។ ហើយលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មិនត្រូវយកវិហារម៉ាស្ជិទធ្វើជាហាងលក់ដូរឬកន្លែងដេកថ្ងៃឡើយវិហារត្រូវបានសាងសង់ឡើងសម្រាប់តែការថ្វាយបង្គំនិងរំលឹកដល់អល់ឡោះ ﷻ ប៉ុណ្ណោះ»។ ១១៦៤ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលបងប្អូនរបស់គាត់បានជូនប្រាក់ឌីណាដល់គាត់ដោយទឹកចិត្តស្មោះតើគាត់អាចទទួលយកវាបានទេ? លោកឆ្លើយថា៖ «វាជាទ្រព្យស្របច្បាប់ដ៏ល្អប្រសើរដរាបណាចិត្តរបស់គាត់មិនបានសម្លឹងប៉ងប្រាថ្នាចង់បានវាពីមុនមក (អ៊ីស្យរ៉ាហ្វ)»។

«...លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ គឺការដែលគេគិតក្នុងចិត្តថាម្នាក់នោះច្បាស់ជាផ្ញើមកឱ្យខ្ញុំម្នាក់នោះច្បាស់ជាជួយខ្ញុំករណីនេះប្រសិនបើអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ សព្វព្រះទ័យគេអាចបដិសេធមិនយកបាន។ អំពីអំណោយនិងសមភាពចំពោះកូនៗ៖ ១១៦៥ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលធ្វើអំណោយតើអនុញ្ញាតឱ្យគាត់ដកយកអំណោយនោះមកវិញដែរឬទេ? លោកឆ្លើយថា៖ «បុរសម្នាក់មិនត្រូវដកយកអំណោយរបស់ខ្លួនមកវិញឡើយ»។ ១១៦៦ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលផ្តល់អំណោយដល់កូនៗរបស់គាត់មួយចំនួនដោយមិនបានផ្តល់ឱ្យកូនផ្សេងទៀតក្នុងអំឡុងពេលគាត់នៅមានសុខភាពល្អ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ជាទីពេញចិត្តសម្រាប់ខ្ញុំជាងដែលគាត់ត្រូវយកវាមកវិញពីព្រោះព្យាការី ﷺ បានបង្គាប់លោកបាសៀរអ៊ីប៊ិនសាអ័ដថា៖ ចូរអ្នកយកវាមកវិញចុះ»។ ១១៦៧ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំថា៖ «តើអនុញ្ញាតឱ្យបុរសម្នាក់ផ្តល់អំណោយដល់កូនៗមួយចំនួនដោយមិនស្មើភាពគ្នាក្នុងពេលគាត់មានសុខភាពល្អដែរឬទេ?» លោកឆ្លើយថា៖ «មិនអនុញ្ញាតឡើយហើយមិនគប្បីឱ្យគាត់ធ្វើបែបនេះទេ»។ ១១៦៨ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំត្រូវបានគេសួរអំពីបុរសម្នាក់ដែលមានកូនៗ ហើយគាត់បានរៀបការកូនស្រីម្នាក់ដោយបានរៀបចំទ្រព្យសម្បត្តិជូននាង។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «គាត់ត្រូវតែផ្តល់ឱ្យកូនៗទាំងអស់របស់គាត់ស្មើនឹងអ្វីដែលគាត់បានផ្តល់ឱ្យកូនស្រីនោះ»។ ១១៦៩ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់កូនខ្លះលើសកូនខ្លះ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំមិនពេញចិត្តឡើយ»។

«ខ្ញុំបានសួរថា៖ «តើលោកប្រកាន់យកតាមហាដីសរបស់អាល់នូម៉ានអ៊ីប៊ិនបាសៀរឬ?» លោកឆ្លើយថា៖ «បាទ»។ ១១៧០ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលមានកូនស្រីៗ ហើយគាត់ខ្លាចក្រែងពួកគេជួបការលំបាកខ្វះខាតតើគាត់អាចធ្វើវ៉ាហ្គាហ្វ (ទ្រព្យមូលនិធិសាសនា) ផ្ទះរបស់គាត់សម្រាប់ពួកគេបានដែរឬទេ? លោកឆ្លើយថា៖ «បានគាត់អាចធ្វើវ៉ាហ្គាហ្វសម្រាប់កូនៗរបស់គាត់ក្នុងពេលគាត់មានសុខភាពល្អ»។ ការកែច្នៃដីស្មសានគ្មានម្ចាស់ឱ្យមានជីវិតឡើងវិញ៖ ១១៧១ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីហាដីសរបស់អាល់ស័ក្កបអ៊ីប៊ិនហ្សាស្យាម៉ាស់ពីព្យាការី ﷺ ថា៖ «គ្មានដែនដីអភិរក្សហាមឃាត់ (ហ៊ីម៉ា) ឡើយលើកលែងតែសម្រាប់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ និងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់ ﷺ»។ ឪពុកខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ «គ្មានជនណាម្នាក់អាចហាមឃាត់ដីដែលខ្លួនមិនមែនជាម្ចាស់ឡើយលើកលែងតែសម្រាប់អល់ឡោះ ﷻ និងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ ﷺ ដូចជាសម្រាប់សត្វអូដ្ឋក្នុងមាគ៌ារបស់អល់ឡោះ។ ប៉ុន្តែអ្នកដែលមានកម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់អាចការពារដីរបស់ខ្លួនបានដូចដែលសាមួរ៉ោះបានដំណាលពីព្យាការី ﷺ ថា៖ អ្នកណាដែលសង់របងព័ទ្ធជុំវិញដីនោះដីនោះជារបស់គេ។ ហើយប្រសិនបើគេជីកអណ្តូងទឹកប្រសិនបើជាអណ្តូងបុរាណគេមានសិទ្ធិការពារបរិវេណហាសិបហត្ថជុំវិញហើយបើជាអណ្តូងទើបជីកថ្មីគឺម្ភៃប្រាំហត្ថជុំវិញដោយគ្មានជនណាម្នាក់អាចចូលឈ្លានពានឡើយ»។ ហើយលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការគ្រាន់តែយកដុំថ្មមករៀបមិនទាន់បានជាកម្មសិទ្ធិឡើយលុះត្រាតែលើកជញ្ជាំងរបងការពារ»។

ជំពូក៖ ទ្រព្យរើសបាន (អាល់លូក្វាត្វាស់)។ (កាតព្វកិច្ចនៃការប្រកាសរកម្ចាស់ទ្រព្យដែលរើសបាននិងលក្ខខណ្ឌនៃការទទួលសិទ្ធិកាន់កាប់ស្របច្បាប់)។

ជំពូក៖ ប្រសិនបើគេសាងសង់អ្វីមួយក្នុងផ្ទះរបស់ខ្លួនដែលបង្កផលប៉ះពាល់ដល់អ្នកជិតខាង។ (ការហាមឃាត់តាមផ្លូវច្បាប់ចំពោះការបង្កផលរំខានឬការខូចខាតដល់អ្នកជិតខាងផ្អែកលើគោលការណ៍គ្មានការបង្កគ្រោះថ្នាក់និងគ្មានការសងសឹក)។