បញ្ហាច្បាប់រៀបរាប់ដោយអាប់ឌុលឡោះ អ៊ីប៊ីន អាហ៍ម៉ាត់

ជំពូកស្តីពីហ្សាខាត់លើគ្រឿងអលង្ការ ៦១៤ - ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីគ្រឿងអលង្ការតើមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់លើវាដែរឬទេ? គាត់បានឆ្លើយថា៖ ប្រសិនបើវាត្រូវបានខ្ចីប្រើប្រាស់និងពាក់ជាប្រចាំខ្ញុំសង្ឃឹមថានឹងគ្មានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់លើវាឡើយ។ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំបញ្ជាក់ម្តងទៀតគាត់បានឆ្លើយថា៖ ការដែលគ្រឿងអលង្ការនោះត្រូវបានគេខ្ចីប្រើប្រាស់និងពាក់គឺមានន័យថាជាការបំពេញកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់របស់វារួចទៅហើយ។ ៦១៥ - ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ ច្បាប់ស៊ុណ្ណះហ៍នៃគ្រឿងអលង្ការគឺខុសពីច្បាប់ស៊ុណ្ណះហ៍នៃស្រូវសាលីនិងធញ្ញជាតិសណ្តែក។ ៦១៦ - 'អាយស្ហះ ﵂ ធ្លាប់បានបំពាក់គ្រឿងអលង្ការមាសដល់កូនស្រីៗរបស់បងប្អូនប្រុសលោកស្រីហើយលោកស្រីមិនបានចេញហ្សាខាត់លើគ្រឿងអលង្ការទាំងនោះឡើយ។ ៦១៧ - អាណាស ibn ម៉ាលីក ﵁ ត្រូវបានគេសួរអំពីគ្រឿងអលង្ការលោកបានឆ្លើយថា៖ គ្មានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់លើវាឡើយ។ ៦១៨ - Asma' ﵂ ធ្លាប់បានបំពាក់មាសដល់កូនស្រីៗរបស់លោកស្រីដែលមានតម្លៃរហូតដល់ ៥០,០០០ ហើយលោកស្រីមិនដែលបានចេញហ្សាខាត់លើវាឡើយ។ ជំពូកស្តីពីហ្សាខាត់លើត្បូងពេជ្រនិងគជ់ខ្យង ៦១៩ - ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ គ្មានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់លើត្បូងពេជ្រ (ជៅហើរ) និងគជ់ខ្យងឡើយលើកលែងតែរបស់ទាំងនោះត្រូវបានបម្រុងទុកសម្រាប់ធ្វើពាណិជ្ជកម្មលក់ដូរ។ ប្រសិនបើសម្រាប់ធ្វើពាណិជ្ជកម្មនោះត្រូវវាយតម្លៃតម្លៃទីផ្សាររបស់វាហើយចេញហ្សាខាត់។ ហើយរាល់របស់របរទាំងអស់ដែលមានបំណងសម្រាប់ធ្វើពាណិជ្ជកម្មគឺត្រូវចេញហ្សាខាត់នៅពេលដែលគម្រប់ខួបមួយឆ្នាំ (ហាវល់) ទៅតាមតម្លៃទីផ្សារនៅថ្ងៃគម្រប់ខួបនោះហើយគ្មានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់លើទ្រព្យសម្បត្តិណាមួយឡើយរហូតទាល់តែគម្រប់ខួបមួយឆ្នាំពេញ។

ជំពូកស្តីពីហ្សាខាត់លើទឹកឃ្មុំ

ជំពូកស្តីពីហ្សាខាត់លើទឹកឃ្មុំ ៦២០ - ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីទឹកឃ្មុំតើមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់លើវាដែរឬទេ? គាត់បានឆ្លើយថា៖ លើទឹកឃ្មុំគឺត្រូវចេញមួយភាគដប់ (អាល់អ៊ុស្វរ ១០%)។ ៦២១ - Abu Sayyarah បានជម្រាបសួរទៅកាន់រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ ថា៖ ឱរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! ខ្ញុំមានសំបុកឃ្មុំយកទឹក។ លោក ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «ចូរអ្នកចេញចំណែកមួយភាគដប់ (១០%) ចុះ»។ ខ្ញុំក៏បានជម្រាបសួរថា៖ ឱរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! សូមលោកមេត្តាការពារជ្រលងភ្នំនោះឱ្យខ្ញុំផង។ លោក ﷺ ក៏បានការពារជ្រលងភ្នំនោះឱ្យគាត់។ ជំពូកស្តីពីកសិផលដែលត្រូវមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់រួមមានស្រូវសាលីបាឡេផ្លែទំពាំងបាយជូរក្រៀមផ្លែល្មើគ្រាប់ធញ្ញជាតិសណ្តែកនិងផ្សេងៗទៀតព្រមទាំងដីដែលត្រូវបង់ខារ៉ាចនិងដីត្រូវបង់មួយភាគដប់ ៦២២ - ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំថាតើកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់ត្រូវធ្លាក់លើកសិផលអ្វីខ្លះ? គាត់បានឆ្លើយថា៖ កាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់គឺត្រូវមានលើ៖ ស្រូវសាលី (ហ៊ីនតោះហ៍), ស្រូវបាឡេ (ស្វារអៀរ), ផ្លែល្មើ (តាមើរ), ផ្លែទំពាំងបាយជូរក្រៀម (ហ្សាពីប), ពោត/ធញ្ញជាតិនិងស្រូវបាឡេគ្មានសំបក (ស៊ុលត៍) ព្រមទាំងរាល់កសិផលទាំងអស់ដែលមានលក្ខណ៖ដូចកសិផលទាំងនេះគឺអាចរក្សាទុកបានយូរនិងអាចវាស់វែងដោយរង្វាស់កាហ្វីហ្សបានដូចជាសណ្តែកកួរ, សណ្តែកឡង់ទី, ផ្លែល្វា, ល្ង, សណ្តែកផ្សេងៗ និងអង្ករ។ ឲ្យតែអ្វីដែលអាចរក្សាទុកបានយូរគឺស្មើនឹងកសិផលចម្បងទាំងបួន (ផ្លែល្មើស្រូវសាលីទំពាំងបាយជូរក្រៀមនិងបាឡេ)។ ហើយប្រសិនបើកសិផលនោះដុះលើដីខារ៉ាច (ដីរដ្ឋ) នោះត្រូវបង់ខារ៉ាចលើដីនិងត្រូវចេញមួយភាគដប់ (អ៊ុស្វរ) លើគ្រាប់ធញ្ញជាតិដែលជាហ្សាខាត់របស់វា។ ហើយប្រសិនបើដុះលើដីកម្មសិទ្ធិឯកជនសេរីរបស់ម្ចាស់ខ្លួនឯងនោះត្រូវចេញមួយភាគដប់ (១០%) ប្រសិនបើស្រោចស្រពដោយទឹកភ្លៀងពីធម្មជាតិ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើការដាំដុះនោះត្រូវចំណាយកម្លាំងនិងធនធានក្នុងការស្រោចស្រពដូចជាប្រើសត្វអូដ្ឋទាញទឹកឬដងទឹកស្រោចនោះត្រូវចេញកន្លះភាគដប់ (៥%)។ ឪពុកខ្ញុំបានបញ្ជាក់ថា៖ លើដីខារ៉ាចក៏ដូចគ្នាដែរគឺត្រូវចេញមួយភាគដប់ឬកន្លះភាគដប់តាមវិធីស្រោចស្រព។ ៦២៣ - Sufyan អាល់-Thawri បានពោលថា៖ គាត់ត្រូវទូទាត់បង់ខារ៉ាចជាមុនសិនរួចពិនិត្យមើលផលដែលនៅសល់ក្នុងដៃប្រសិនបើគ្រប់ ៥ វ៉ាសាក់ (អូសាក់) នោះគាត់ត្រូវចេញមួយភាគដប់ឬកន្លះភាគដប់។ ឪពុករបស់ខ្ញុំបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ខ្ញុំប្រកាន់យកតាមទស្សន៖នេះ។ ៦២៤ - ផលកសិកម្មដែលលើសពី ៣០០ ស្វា' ចំនួន ៩ ឬ ១០ ស្វា'៖ ឪពុកខ្ញុំបានមានប្រសាសន៍ថាត្រូវចេញហ្សាខាត់គិតតាមសមាមាត្រនៃមួយភាគដប់។ ៦២៥ - Ibn 'អ៊ូម៉ារបានបញ្ជាក់អំពីកាតព្វកិច្ចចេញទានហ្សាខាត់លើកសិផលនេះនិងនោះនិងលើស្រូវបាឡេគ្មានសំបក (ស៊ុលត៍)។ ៦២៦ - រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានកំណត់កាតព្វកិច្ចថា៖ «ចំពោះដំណាំដែលស្រោចស្រពដោយទឹកភ្លៀងទន្លេស្ទឹងនិងប្រភពទឹកធម្មជាតិឬដុះស្រូបយកទឹកដីដោយឯកឯងត្រូវចេញមួយភាគដប់ (១០%) ហើយចំពោះដំណាំដែលស្រោចស្រពដោយប្រើពលកម្មសត្វអូដ្ឋទាញទឹកត្រូវចេញកន្លះភាគដប់ (៥%)»។ ៦២៧ - រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «ចំពោះដំណាំដែលស្រោចស្រពដោយទឹកភ្លៀងនិងប្រភពទឹកធម្មជាតិត្រូវចេញមួយភាគដប់ (១០%) ហើយចំពោះដំណាំដែលស្រោចស្រពដោយម៉ាស៊ីនរហាត់ឬសត្វទាញទឹកត្រូវចេញកន្លះភាគដប់ (៥%)»។

ជំពូកស្តីពីទានហ្សាខាត់លើកម្រិតបរិមាណវាស់វែងជាវ៉ាសាក់ (អូសាក់)

ជំពូកស្តីពីហ្សាខាត់លើកំណប់បុរាណដែលកប់ក្នុងដី (រីកាស)

កម្រិតបរិមាណវាស់វែងជាវ៉ាសាក់ (អូសាក់) ៦២៨ - ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ មួយវ៉ាសាក់ (វ៉ាសឹក) មានចំនួន ៦០ ស្វា' ហើយលើរាល់ ៥ វ៉ាសាក់ (ស្មើនឹង ៣០០ ស្វា' ដែលជាកម្រិតនីសបកសិកម្ម) ត្រូវមានកាតព្វកិច្ចចេញហ្សាខាត់។ រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «គ្មានកាតព្វកិច្ចទានហ្សាខាត់លើផលផ្លែឈើឬគ្រាប់ធញ្ញជាតិណាដែលមានចំនួនតិចជាង ៥ វ៉ាសាក់ឡើយ»។ ជំពូកស្តីពីហ្សាខាត់លើកំណប់បុរាណដែលកប់ក្នុងដី (រីកាស) ៦២៩ - ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីកំណប់រីកាស៖ គាត់បានពន្យល់ថា៖ រីកាសគឺជាកំណប់ទ្រព្យបុរាណដែលកប់ក្នុងដីតាំងពីសម័យបុរាណកាលមិនដឹងសាសនា (សម័យចាហ៊ីលីយយ៉ះហ៍) ឬជាកាក់ដែលបោះពុម្ពដោយពួកស្តេចពែរ្ស (គីស្រា)។ ចំណែកឯកាក់ឬវត្ថុណាដែលមានត្រាបោះពុម្ពក្នុងសម័យឥស្លាមនោះមិនមែនជារីកាសឡើយប៉ុន្តែវាជារបស់ជ្រុះបាត់ (លូកាតោះហ៍) ដែលត្រូវប្រកាសស្វែងរកម្ចាស់រយ៖ពេលមួយឆ្នាំពេញ។ ជំពូកស្តីពីហ្សាខាត់លើទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកស្លាប់និងទ្រព្យរបស់មនុស្សវិកលចរិត ៦៣០ - ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំថា៖ តើលើទ្រព្យសម្បត្តិរបស់មនុស្សវិកលចរិត (ឆ្កួត) មានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់ដែរឬទេ? គាត់បានឆ្លើយថា៖ បាទគឺពិតជាត្រូវមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់ពីព្រោះកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់គឺជាសិទ្ធិកាតព្វកិច្ចដែលជាប់ជំពាក់លើទ្រព្យសម្បត្តិដោយផ្ទាល់។

៦៣១ - ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលបានស្លាប់ទៅដោយបន្សល់ទុកទ្រព្យចំនួន ៦,០០០ ឌៀរហាំហើយគាត់បានធ្វើបណ្តាំជីវិត (វ៉ាស៊ីយយ៉ះហ៍) ឱ្យបរិច្ចាគមួយភាគបី (១/៣) ប៉ុន្តែនៅពេលដែលអ្នកទទួលបន្ទុកចាត់ចែងពិនិត្យមើលឃើញថាគាត់មិនទាន់បានចេញហ្សាខាត់កាតព្វកិច្ចនៅឡើយ។ ឪពុករបស់ខ្ញុំបានឆ្លើយថា៖ ត្រូវដកប្រាក់ហ្សាខាត់កាតព្វកិច្ចចេញសិនបន្ទាប់មកទើបដកមួយភាគបីនៃបណ្តាំជីវិតចេញតាមក្រោយ។ ជំពូកស្តីពីហ្សាខាត់ហ្វីត្រតើត្រូវចេញជំនួសបុគ្គលណាខ្លះ? ៦៣២ - ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំត្រូវបានគេសួរអំពីហ្សាខាត់ហ្វីត្រគាត់បានឆ្លើយថា៖ ត្រូវចេញជំនួសរាល់បុគ្គលណាដែលស្ថិតក្រោមកាតព្វកិច្ចផ្គត់ផ្គង់ចិញ្ចឹមបីបាច់ (ណាផាកក់) របស់អ្នក។ ៦៣៣ - ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំថា៖ ខ្ញុំមានអ្នកបម្រើជាជនជាតិយូដា (ជ្វីហ្វ) ឬគ្រិស្តសាសនិកតើខ្ញុំត្រូវចេញហ្សាខាត់ហ្វីត្រជំនួសគាត់ដែរឬទេ? គាត់បានឆ្លើយថា៖ កុំចេញជំនួសគាត់ឡើយ (ពីព្រោះហ្សាខាត់ហ្វីត្រជាការសម្អាតខាងសាសនាសម្រាប់អ្នកកាន់សាសនាឥស្លាម)។ ៦៣៤ - ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីទាសករចុះកិច្ចសន្យារំដោះខ្លួន (មុខាតាប់) ដែលចៅហ្វាយមិនបានចេញហ្សាខាត់ហ្វីត្រជំនួសគាត់៖ គាត់បានឆ្លើយថា៖ គាត់ត្រូវចេញជំនួសខ្លួនឯងពីព្រោះគាត់ជាអ្នកបំពេញកាតព្វកិច្ចបង់ប្រាក់រំដោះខ្លួនទៅឱ្យចៅហ្វាយហើយចៅហ្វាយគ្មានសិទ្ធិដកហូតយកទ្រព្យសម្បត្តិដែលគាត់រកបាននោះឡើយ។ ៦៣៥ - ខ្ញុំបានសួរអំពីបុរសម្នាក់ដែលមានទាសករជាអ្នកពហុទេវនិយម (មុស្វរិក) តើគាត់ត្រូវចេញហ្សាខាត់ហ្វីត្រជំនួសទាសករនោះដែរឬទេ? គាត់បានឆ្លើយថា៖ ទេមិនត្រូវចេញឡើយ។ ៦៣៦ - ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីទាសករម្នាក់ដែលជាកម្មសិទ្ធិរួមរវាងបុរសពីរនាក់តើពួកគេត្រូវចេញហ្សាខាត់ហ្វីត្រជំនួសគាត់យ៉ាងដូចម្តេច? គាត់បានឆ្លើយថា៖ ម្នាក់ៗត្រូវចេញចំណែកពាក់កណ្តាលគឺកន្លះស្វា' ម្នាក់កន្លះស្វា'។ ៦៣៧ - ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីទាសករដែលបានរត់គេចខ្លួនបាត់ហើយគេបានរាយការណ៍ថាគាត់កំពុងរស់នៅក្នុងស្រុកកំណើតរបស់គាត់...

...តើម្ចាស់ត្រូវចេញហ្សាខាត់ហ្វីត្រជំនួសគាត់ដែរឬទេ? គាត់បានឆ្លើយថា៖ បាទគឺត្រូវចេញហ្សាខាត់ហ្វីត្រជំនួសគាត់។ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ ទាសករដែលរត់គេចខ្លួនមិនថាគេដឹងពីទីកន្លែងរបស់គាត់ឬមិនដឹងទីកន្លែងរបស់គាត់ឡើយគឺត្រូវចេញហ្សាខាត់ហ្វីត្រជំនួសគាត់នៅពេលដែលគាត់ត្រឡប់មកវិញហើយប្រសិនបើគាត់មិនទាន់ត្រឡប់មកវិញទេវានឹងក្លាយជាបំណុលដែលជាប់ជំពាក់លើម្ចាស់រហូតទាល់តែគាត់ត្រឡប់មកវិញ។ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ ហ្សាខាត់ហ្វីត្រគឺត្រូវមានកាតព្វកិច្ចលើមនុស្សសេរីទាសករកូនៗរបស់បុរសភរិយារបស់គាត់និងរាល់ជនណាដែលគាត់ត្រូវទទួលបន្ទុកចិញ្ចឹមបីបាច់និងជាកាតព្វកិច្ចផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពលើគាត់។ ជំពូកស្តីពីកម្រិតបរិមាណហ្សាខាត់ហ្វីត្រចំពោះផ្លែល្មើស្រូវសាលីនិងកសិផលផ្សេងៗ ៦៣៨ - ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ បុរសម្នាក់អាចផ្តល់ហ្សាខាត់ហ្វីត្រពីផ្លែល្មើស្រូវបាឡេស្រូវសាលីនិងម្សៅទឹកដោះគោជូរក្រៀម (អាក់គីត) យោងតាមហាឌីޘរបស់ Abu Sa'id អាល់-ខូឌ្រីនិងហាឌីޘរបស់ Ibn 'អ៊ូម៉ារគឺផ្លែល្មើមួយស្វា' ឬស្រូវបាឡេមួយស្វា'។ ហើយមួយស្វា' គឺស្មើនឹង ៥ រ៉តល់និងមួយភាគបី (៥ និង ១/៣ រ៉តល់បាកដាដ)។ អ្នកណាដែលផ្តល់ ៥ រ៉តល់និងមួយភាគបីគឺគាត់បានបំពេញកាតព្វកិច្ចយ៉ាងពេញលេញត្រឹមត្រូវ។ ៦៣៩ - ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំថា៖ តើខ្ញុំត្រូវផ្តល់ហ្សាខាត់ហ្វីត្រចំនួនប៉ុន្មាន? គាត់បានឆ្លើយថា៖ មួយស្វា' គឺមួយស្វា' ពីគ្រប់មុខម្ហូបអាហារ។ ខ្ញុំបានឃើញឪពុករបស់ខ្ញុំចេញហ្សាខាត់ហ្វីត្ររាប់មិនអស់សម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗចំនួន ៥ រ៉តល់និងមួយភាគបីជាផ្លែល្មើហើយគាត់តែងតែជ្រើសរើសផ្លែល្មើខ្ញុំមិនដែលឃើញគាត់ចេញអ្វីក្រៅពីផ្លែល្មើនោះឡើយ។ ឪពុកខ្ញុំបានពន្យល់ថា៖ ព្យាការី ﷺ បានបង្គាប់ឱ្យផ្តល់ផ្លែល្មើពីព្រោះវាជាអាហារចម្បងរបស់ពួកគេនិងជាអ្វីដែលសម្បូរបែបបំផុតនៅសម័យនោះ។ ៦៤០ - ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ ហ្សាខាត់ហ្វីត្រសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗគឺ ៥ រ៉តល់និងមួយភាគបីហើយទំហំមួយស្វា' គឺស្មើនឹង ៥ រ៉តល់និងមួយភាគបី។

ជំពូកស្តីពីការចេញហ្សាខាត់ហ្វីត្រជំនួសទារកក្នុងផ្ទៃ

៦៤១ - ខ្ញុំបានសួរថា៖ តើហ្សាខាត់ហ្វីត្រជាម្សៅមីត្រូវចេញចំនួនប៉ុន្មាន? គាត់បានឆ្លើយថា៖ ៥ រ៉តល់និងមួយភាគបីជាម្សៅមីនិង ៥ រ៉តល់និងមួយភាគបីជាផ្លែល្មើហើយកសិផលផ្សេងៗក៏ដូចគ្នាដែរ។ ៦៤២ - ខ្ញុំបានសួរថា៖ តើមួយស្វា' មានប៉ុន្មានរ៉តល់? គាត់បានឆ្លើយថា៖ ពួកយើងបានវាស់វែងកំណត់វាស្មើនឹង ៥ រ៉តល់និងមួយភាគបីនៃស្រូវសាលី។ ៦៤៣ - ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំថា៖ ប្រសិនបើបុរសម្នាក់ចេញហ្សាខាត់ហ្វីត្រត្រឹមតែ ៤ រ៉តល់តើគ្រប់គ្រាន់ដែរឬទេ? គាត់បានឆ្លើយថា៖ ការចេញ ៥ រ៉តល់និងមួយភាគបីគឺជាការពេញចិត្តជាងចំពោះខ្ញុំ។ ជំពូកស្តីពីការចេញហ្សាខាត់ហ្វីត្រជំនួសទារកក្នុងផ្ទៃ ៦៤៤ - ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ ត្រូវចេញហ្សាខាត់ហ្វីត្រជំនួសទារកក្នុងផ្ទៃនៅពេលដែលផ្ទៃពោះនោះច្បាស់លាស់ (មានគភ៌)។ 'Uthman ibn 'Affan ﵁ ធ្លាប់បានចេញហ្សាខាត់ហ្វីត្រជំនួសក្មេងតូចមនុស្សចាស់និងទារកដែលនៅក្នុងផ្ទៃម្តាយ។ ជំពូកស្តីពីការបែងចែកហ្សាខាត់ហ្វីត្រដល់ជនក្រីក្រ ៦៤៥ - ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីហ្សាខាត់ហ្វីត្រតើបុរសម្នាក់អាចប្រគល់ចំណែកហ្សាខាត់មនុស្សម្នាក់ជូនទៅមនុស្សក្រីក្រម្នាក់បានដែរឬទេ? គាត់បានឆ្លើយថា៖ គ្មានបញ្ហាអ្វីឡើយប៉ុន្តែខ្ញុំពេញចិត្តឱ្យគាត់បែងចែកវា (ដល់ជនក្រីក្រជាច្រើននាក់)។ ៦៤៦ - ខ្ញុំបានសួរគាត់អំពីហ្សាខាត់ហ្វីត្រតើត្រូវប្រគល់មួយស្វា' ជូនជនទុគ៌តម្នាក់ឬបែងចែកក្នុងចំណោមជនទុគ៌តជាច្រើននាក់ឬប្រគល់ហ្សាខាត់របស់មនុស្ស ៥ នាក់ជូនទៅបុរសតែម្នាក់ឬបែងចែកវាតើលោកឪពុកយល់ឃើញយ៉ាងណាដែរ? គាត់បានឆ្លើយថា៖ ការបែងចែកវាដល់ជនក្រីក្រជាច្រើននាក់គឺជាការពេញចិត្តជាងចំពោះខ្ញុំ។

ជំពូកស្តីពីអ្នកដែលចេញតម្លៃជាសាច់ប្រាក់ជំនួសឱ្យស្បៀងអាហារក្នុងហ្សាខាត់ហ្វីត្រ

ជំពូកស្តីពីអ្នកដែលចេញតម្លៃជាសាច់ប្រាក់ក្នុងហ្សាខាត់ហ្វីត្រ ៦៤៧ - ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំស្អប់ខ្ពើមការចេញតម្លៃជាសាច់ប្រាក់ក្នុងហ្សាខាត់ហ្វីត្រដោយគាត់មានប្រសាសន៍ថា៖ ខ្ញុំបារម្ភថាប្រសិនបើគាត់ចេញជាសាច់ប្រាក់នោះវានឹងមិនគ្រប់គ្រាន់ជាកាតព្វកិច្ចរបស់គាត់ឡើយ (ពីព្រោះត្រូវចេញជាស្បៀងអាហារតាមគំរូស៊ុណ្ណះហ៍)។ ជំពូកស្តីពីពេលវេលាដែលត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យបញ្ចេញហ្សាខាត់ហ្វីត្រ ៦៤៨ - ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ Ibn 'អ៊ូម៉ារធ្លាប់បានបញ្ចេញហ្សាខាត់ហ្វីត្រមុនថ្ងៃបុណ្យអ៊ីដមួយថ្ងៃឬពីរថ្ងៃ។ ៦៤៩ - Abu 'Abd អាល់-Rahman (Abdullah) បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានឃើញឪពុករបស់ខ្ញុំរាប់មិនអស់គាត់តែងតែបញ្ចេញហ្សាខាត់ហ្វីត្រមុនថ្ងៃបុណ្យមួយថ្ងៃ។ ៦៥០ - Ibn 'អ៊ូម៉ារធ្លាប់បានបញ្ជូនហ្សាខាត់ហ្វីត្រដែលលោកប្រមូលបានទៅកាន់អ្នកទទួលខុសត្រូវចែកទានមុនថ្ងៃបុណ្យមួយថ្ងៃពីរថ្ងៃឬបីថ្ងៃ។ ៦៥១ - អ៊ីប៊ីនអាប់បាសធ្លាប់បានបញ្ចេញហ្សាខាត់ហ្វីត្រមុនពេលដែលប្រជាជនចេញទៅសឡាតបុណ្យអ៊ីដនៅថ្ងៃហ្វីត្រ។ ៦៥២ - Abu Maysarah ធ្លាប់បានផ្តល់ហ្សាខាត់ហ្វីត្រទៅឱ្យពួកបព្វជិតគ្រិស្តសាសនិកប៉ុន្តែខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពួកយើងមិនពេញចិត្តនឹងទង្វើនេះឡើយ» (ហ្សាខាត់ហ្វីត្រត្រូវផ្តល់ជូនជនក្រីក្រមូស្លីមប៉ុណ្ណោះ)។

៦៥៣ - ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំហើយគាត់បានទន្ទេញប្រាប់ខ្ញុំថា៖ ចំពោះសត្វអូដ្ឋដែលមានចំនួនតិចជាង ៥ ក្បាលគឺគ្មានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់ឡើយ។ នៅពេលគ្រប់ ៥ ក្បាលត្រូវចេញចៀម ១ ក្បាល។ ពី ៥ ដល់ ៩ ក្បាលត្រូវចេញចៀម ១ ក្បាល។ ដល់ ១០ ក្បាលចេញចៀម ២ ក្បាល។ ដល់ ១៥ ក្បាលចេញចៀម ៣ ក្បាល។ ដល់ ២០ ក្បាលចេញចៀម ៤ ក្បាល។ ដល់ ២៥ ក្បាលត្រូវចេញកូនអូដ្ឋញីអាយុ ១ ឆ្នាំ (ប៊ិនត្មាខាឌ) ហើយបើគ្មានទេត្រូវចេញកូនអូដ្ឋឈ្មោលអាយុ ២ ឆ្នាំ (អ៊ីប៊ិនឡាប៊ូនឈ្មោល) រហូតដល់ ៣៥ ក្បាល។ ពី ៣៦ ដល់ ៤៥ ក្បាលត្រូវចេញកូនអូដ្ឋញីអាយុ ២ ឆ្នាំ (ប៊ិនត្លាប៊ូន)។ ពី ៤៦ ដល់ ៦០ ក្បាលត្រូវចេញមេអូដ្ឋអាយុ ៣ ឆ្នាំ (ហ៊ីកកោះហ៍)។ ពី ៦១ ដល់ ៧៥ ក្បាលត្រូវចេញមេអូដ្ឋអាយុ ៤ ឆ្នាំ (ចាឌ្ហ្សាហ៍)។ ពី ៧៦ ដល់ ៩០ ក្បាលត្រូវចេញប៊ិនត្លាប៊ូន ២ ក្បាល។ ពី ៩១ ដល់ ១២០ ក្បាលត្រូវចេញហ៊ីកកោះហ៍ ២ ក្បាល។ ហើយប្រសិនបើសត្វអូដ្ឋកើនលើសពី ១២០ ក្បាលនោះលើរាល់ ៤០ ក្បាលត្រូវចេញប៊ិនត្លាប៊ូនមួយនិងលើរាល់ ៥០ ក្បាលត្រូវចេញហ៊ីកកោះហ៍មួយ។ ៦៥៤ - សត្វអូដ្ឋដែលមានតិចជាង ៥ ក្បាលហៅថាសាប់បាក់ (ត្រូវបានលើកលែងមិនជាប់កាតព្វកិច្ច)។ ៦៥៥ - ឪពុករបស់ខ្ញុំបានទន្ទេញប្រាប់ខ្ញុំអំពីសត្វចៀម/ពពែថា៖ ចាប់ពី ៤០ ដល់ ១២០ ក្បាលត្រូវចេញចៀម ១ ក្បាល។ ពី ១២១ ដល់ ២០០ ក្បាលត្រូវចេញចៀម ២ ក្បាល។ ពី ២០១ ដល់ ៣៩៩ ក្បាលត្រូវចេញចៀម ៣ ក្បាល។ នៅពេលគ្រប់ ៤០០ ក្បាលត្រូវចេញចៀម ៤ ក្បាលហើយបន្ទាប់ពីនោះមកលើរាល់ ១០០ ក្បាលត្រូវចេញចៀម ១ ក្បាល។ ៦៥៦ - ចំពោះសត្វគោ៖ លើរាល់ ៣០ ក្បាលត្រូវចេញកូនគោអាយុ ១ ឆ្នាំ (តាពី')។ លើរាល់ ៤០ ក្បាលត្រូវចេញមេគោអាយុ ២ ឆ្នាំ (មូស៊ីនណ៖ហ៍)។ ដល់ ៦០ ក្បាលចេញតាពី' ២ ក្បាល។ ដល់ ៧០ ក្បាលចេញមូស៊ីនណ៖ហ៍មួយនិងតាពី'មួយ។ ដល់ ៨០ ក្បាលចេញមូស៊ីនណ៖ហ៍ ២ ក្បាល។ ដល់ ៩០ ក្បាលចេញតាពី' ៣ ក្បាល។ រីឯចំនួនដែលនៅចន្លោះកម្រិតកំណត់ទាំងពីរ (អ៊ូកាស) គឺគ្មានកាតព្វកិច្ចអ្វីទាំងអស់។

៦៥៧ - ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលមានចៀម ៣៩ ក្បាលនិងបុរសម្នាក់ទៀតមានចៀម ១ ក្បាលហើយសរុបបញ្ចូលគ្នាបាន ៤០ ក្បាលស្រាប់តែអ្នកប្រមូលពន្ធហ្សាខាត់មកដល់៖ គាត់បានឆ្លើយថា៖ ប្រសិនបើអ្នកឃ្វាលសត្វរបស់ពួកគេជានាក់តែមួយកន្លែងស្នាក់នៅពេលយប់តែមួយនិងកន្លែងសម្រាកផឹកទឹកតែមួយនោះត្រូវចេញចៀម ១ ក្បាល (ដោយចែករំលែកការចំណាយតាមសមាមាត្រ)។ ៦៥៨ - បុរសម្នាក់ដែលមានចៀមតែ ១ ក្បាលគត់៖ មិនអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រមូលពន្ធដកហូតយកឡើយពីព្រោះហ្សាខាត់ត្រូវយកតែពីហ្វូងដែលមាន ៤០ ក្បាលឡើងទៅប៉ុណ្ណោះ។ ៦៥៩ - បុរសម្នាក់ដែលមានអូដ្ឋ ១០០ ក្បាលដោយគាត់ប្រើប្រាស់ធ្វើការងារកន្លះឆ្នាំនិងលែងឱ្យស៊ីស្មៅតាមវាលធម្មជាតិកន្លះឆ្នាំតើមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់ដែរឬទេ? ឪពុកខ្ញុំបានឆ្លើយថា៖ ប្រសិនបើគាត់លែងឱ្យស៊ីស្មៅធម្មជាតិច្រើនជាងពេលដែលគាត់ប្រើប្រាស់ធ្វើការងារនោះត្រូវមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់។ ឪពុកខ្ញុំបានបញ្ជាក់ថា៖ អ្នកស្រុកហ៊ីចាហ្សយល់ឃើញថាសត្វលែងស៊ីស្មៅធម្មជាតិនិងសត្វប្រើប្រាស់ធ្វើការងារគឺត្រូវមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់ស្មើៗគ្នា។

គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ឬក្បួនស្តីពីការបួស (គីតាបពុលស៊ីយ៉ាម)៖ បណ្តុំបញ្ហានីតិសាស្ត្រឥស្លាមនិងច្បាប់ទាក់ទងនឹងការកាន់បួសខែរ៉ាម៉ាដានការពិនិត្យមើលព្រះចន្ទអឌ្ឍចន្ទការបួសស្ម័គ្រចិត្តនិងការដោះស្រាយបញ្ហាចោទផ្សេងៗ។

ជំពូកស្តីពីការមើលឃើញព្រះចន្ទអឌ្ឍចន្ទសម្រាប់ខែរ៉ាម៉ាដាននៅមុនពេលថ្ងៃត្រង់និងក្រោយពេលថ្ងៃត្រង់ ៦៦០ - ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំ ﵀ អំពីព្រះចន្ទអឌ្ឍចន្ទប្រសិនបើមានមនុស្សមួយក្រុមបានធ្វើជាសាក្សីចំពោះមុខមេដឹកនាំ (អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)) ថាពួកគេបានឃើញព្រះចន្ទកាលពីម្សិលមិញ៖ គាត់បានឆ្លើយថា៖ ពួកគេត្រូវស្រាយបួសហើយចេញទៅសឡាតបុណ្យអ៊ីដប្រសិនបើសាក្សីបញ្ជាក់នៅមុនពេលថ្ងៃត្រង់ (ហ្សាវ៉ាល់)។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើសាក្សីបញ្ជាក់ក្រោយពេលថ្ងៃត្រង់ពួកគេក៏ត្រូវស្រាយបួសដែរហើយចេញទៅសឡាតបុណ្យអ៊ីដនៅថ្ងៃស្អែក។ ៦៦១ - ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំថា៖ ប្រសិនបើគេឃើញព្រះចន្ទនៅថ្ងៃសង្ស័យ (យោមមុស្វាក់) នៅមុនពេលថ្ងៃត្រង់តើលោកឪពុកយល់ឃើញថាប្រជាជនគួរស្រាយបួសនៅពេលដែលឃើញព្រះចន្ទនោះភ្លាមឬទេ? គាត់បានឆ្លើយថា៖ ខ្ញុំមិនពេញចិត្តនឹងទង្វើនេះឡើយខ្ញុំយល់ឃើញថាពួកគេត្រូវបន្តការបួសឱ្យពេញលេញនៅថ្ងៃនោះដោយផ្អែកលើហាឌីޘរបស់ Ibn Mas'ud ដែលបានបញ្ជាក់ថា «ប្រហែលជាព្រះចន្ទទើបនឹងរះឡើងនៅម៉ោងពេលនោះប៉ុណ្ណោះ» និងហាឌីޘរបស់ 'អ៊ូម៉ារ ﵁។ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំថា៖ តើពួកគេត្រូវចេញទៅសឡាតបុណ្យអ៊ីដដែរឬទេប្រសិនបើឃើញមុនថ្ងៃត្រង់? គាត់បានឆ្លើយថា៖ បាទពួកគេចេញទៅបុណ្យអ៊ីដប៉ុន្តែខ្ញុំមិនយល់ឃើញថាត្រូវស្រាយបួសឡើយ។ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំបន្តថា៖ ចុះប្រសិនបើគេឃើញព្រះចន្ទក្រោយពេលថ្ងៃត្រង់?...

...គាត់បានឆ្លើយថា៖ ដូចគ្នានេះដែរពួកគេមិនត្រូវស្រាយបួសឡើយគឺត្រូវបំពេញការបួសឱ្យចប់សព្វគ្រប់នៅថ្ងៃនោះ។ ខ្ញុំបានសួរថា៖ តើពេលណាទើបពួកគេចេញទៅសឡាតបុណ្យអ៊ីដប្រសិនបើឃើញក្រោយថ្ងៃត្រង់? គាត់បានឆ្លើយថា៖ ពួកគេចេញទៅសឡាតបុណ្យអ៊ីដនៅថ្ងៃស្អែក។ ៦៦២ - 'អ៊ូម៉ារ ﵁ បានផ្ញើសំបុត្រមកកាន់ពួកយើងដោយបញ្ជាក់ថា៖ ព្រះចន្ទអឌ្ឍចន្ទខ្លះមានទំហំធំជាងព្រះចន្ទខ្លះទៀតដូច្នេះប្រសិនបើអ្នករាល់គ្នាឃើញព្រះចន្ទនៅពេលថ្ងៃចូរកុំទាន់ស្រាយបួសឱ្យសោះពីព្រោះគន្លងរបស់វាគឺនៅលើមេឃហើយប្រហែលជាវាទើបតែរះឡើងនៅពេលនោះប៉ុណ្ណោះហើយការស្រាយបួសបុណ្យអ៊ីដគឺសម្រាប់ថ្ងៃស្អែកនៃថ្ងៃដែលឃើញព្រះចន្ទ។ ៦៦៣ - Ibn 'អ៊ូម៉ារបានមានប្រសាសន៍ថា៖ មនុស្សមួយចំនួនបានស្រាយបួសនៅពេលឃើញព្រះចន្ទនៅពេលថ្ងៃប៉ុន្តែការត្រឹមត្រូវបំផុតសម្រាប់អ្នករាល់គ្នាគឺកុំទាន់ស្រាយបួសរហូតទាល់តែអ្នកឃើញព្រះចន្ទនៅពេលយប់ពីទីកន្លែងដែលគេធ្លាប់មើលឃើញជាទូទៅ។ ជំពូកស្តីពីសក្ខីកម្មរបស់មនុស្សតែម្នាក់លើការមើលឃើញព្រះចន្ទអឌ្ឍចន្ទ ៦៦៤ - ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីការមើលឃើញព្រះចន្ទប្រសិនបើមានបុរសតែម្នាក់គត់ធ្វើជាសាក្សីបញ្ជាក់ថាបានឃើញ៖ គាត់បានឆ្លើយថា៖ មេដឹកនាំ (អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)) ត្រូវបង្គាប់ឱ្យប្រជាជនចាប់ផ្តើមកាន់បួសខែរ៉ាម៉ាដាន (សក្ខីកម្មម្នាក់គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការចាប់ផ្តើមបួស)។ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំបន្តថា៖ ចុះប្រសិនបើមានបុរសតែម្នាក់ធ្វើជាសាក្សីលើការឃើញព្រះចន្ទដើម្បីស្រាយបួសខែរ៉ាម៉ាដាន (ចូលបុណ្យអ៊ីដ)? គាត់បានឆ្លើយថា៖ ទេមិនអាចស្រាយបួសបានឡើយរហូតទាល់តែមានបុរសពីរនាក់ធ្វើជាសាក្សីឯសាក្សីម្នាក់មិនគ្រប់គ្រាន់ឡើយ។ ៦៦៥ - ព្រះចន្ទខែសައްវ៉ាល់ (បុណ្យអ៊ីដ) ដែលគេឃើញនៅពេលថ្ងៃ៖ មិនត្រូវស្រាយបួសឡើយរហូតទាល់តែមានបុរសមូស្លីមពីរនាក់ធ្វើជាសាក្សីស្របតាមហាឌីޘរបស់ 'អ៊ូម៉ារ ﵁។ ៦៦៦ - ព្រះចន្ទដែលគេឃើញនៅថ្ងៃទី ៣០ នៃខែរ៉ាម៉ាដាននៅពេលថ្ងៃ៖ មិនត្រូវស្រាយបួសនៅពេលថ្ងៃនោះឡើយ។ ៦៦៧ - ប្រសិនបើគេឃើញព្រះចន្ទនៅថ្ងៃចន្ទមុនថ្ងៃត្រង់ឬក្រោយថ្ងៃត្រង់គឺមិនត្រូវស្រាយបួសឡើយហើយពួកគេចេញទៅសឡាតបុណ្យអ៊ីដនៅថ្ងៃបន្ទាប់។ ៦៦៨ - 'អ៊ូម៉ារ ﵁ បានផ្ញើសំបុត្រស្តីបន្ទោសដល់ក្រុមមនុស្សដែលបានស្រាយបួសដោយសារគ្រាន់តែឃើញព្រះចន្ទនៅពេលថ្ងៃក្រោយពេលថ្ងៃត្រង់។

ជំពូកស្តីពីអ្នកដែលដល់ពេលទាបភ្លឺ (ស៊ូបហ៊ី) ខណ៖ពេលដែលខ្លួនកំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពជុនុប

ជំពូកស្តីពីសំណួរចំពោះអ្នកដែលបានឌូអា (ការអង្វរសុំព្រះ) (ណាឌើរ) ថានឹងកាន់បួស

អ្នកដែលដល់ពេលទាបភ្លឺខណ៖ពេលស្ថិតក្នុងស្ថានភាពជុនុប ៦៦៩ - Ibrahim អាល់-Nakha'i បានមានប្រសាសន៍អំពីបុរសម្នាក់ដែលស្ថិតក្នុងស្ថានភាពជុនុបក្នុងខែរ៉ាម៉ាដានរួចគាត់បានគេងលក់រហូតដល់ទាបភ្លឺ (ចូលពេលស៊ូបហ៊ី) ថា៖ គាត់ត្រូវបន្តការបួសរបស់គាត់ឱ្យចប់សព្វគ្រប់នៅថ្ងៃនោះរួចគាត់ត្រូវបួសសងមួយថ្ងៃជំនួសវិញ (ចំណាំ៖ យោងតាមស៊ុណ្ណះហ៍ពិតប្រាកដរបស់ព្យាការី ﷺ ពីលោកស្រី 'អាយស្ហះការបួសរបស់គាត់គឺត្រឹមត្រូវពេញលេញដោយមិនបាច់បួសសងឡើយដោយគ្រាន់តែងូតទឹកជម្រះកាយជាការស្រេច)។ សំណួរចំពោះអ្នកដែលបានឌូអា (ការអង្វរសុំព្រះ)ថានឹងកាន់បួស ៦៧០ - Ibn 'អ៊ូម៉ារត្រូវបានគេសួរអំពីបុរសម្នាក់ដែលបានឌូអា (ណាឌើរ) ថានឹងកាន់បួសនៅថ្ងៃចន្ទនិងថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ប៉ុន្តែថ្ងៃនោះស្រាប់តែចំថ្ងៃបុណ្យអ៊ីដហ្វីត្រឬបុណ្យអ៊ីដអាដហា៖ Ibn 'អ៊ូម៉ារបានឆ្លើយតបថា៖ «អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ បានបញ្ជាឱ្យបំពេញពាក្យឌូអាប៉ុន្តែរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ ﷺ បានហាមឃាត់ពួកយើងមិនឱ្យកាន់បួសនៅថ្ងៃបុណ្យទាំងពីរនេះឡើយ» ដោយលោកមិនបានឆ្លើយអ្វីក្រៅពីនេះឡើយ (មានន័យថាត្រូវផ្អាកបួសនៅថ្ងៃបុណ្យហើយទៅបួសសងនៅថ្ងៃផ្សេងវិញ)។ ជំពូកស្តីពីបុគ្គលដែលមើលឃើញព្រះចន្ទអឌ្ឍចន្ទតែម្នាក់ឯង ៦៧១ - Abu 'Abdillah អាល់-Sulami បានសួរ Ahmad ibn Hanbal អំពីបុរសម្នាក់ដែលមើលឃើញព្រះចន្ទអឌ្ឍចន្ទតែម្នាក់ឯង៖ គាត់បានឆ្លើយថា៖ ពួកអ្នកប្រាជ្ញមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើបញ្ហានេះពី 'Uthman និង Ibn 'អ៊ូម៉ារ។ ហើយនៅពេលដែលបុរសម្នាក់ធ្វើជាសាក្សីនៅម៉ាឌីណះហ៍ថាគាត់បានឃើញព្រះចន្ទ Ibn 'អ៊ូម៉ារបានបញ្ជាឱ្យទទួលយកសក្ខីកម្មរបស់គាត់ដើម្បីចាប់ផ្តើមកាន់បួស។