ការប្រមូលផ្តុំហ្វាតវ៉ា និងសេចក្តីសម្រេចច្បាប់ឥស្លាម

ចម្លើយ៖ តាយ៉ាំមូម (Tayammum) គឺគ្រាន់តែជាការជំនួសឱ្យការសម្អាតកាយដោយទឹក (តាហារ៉ោះ) ប៉ុណ្ណោះហើយវាមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឡើយលើកលែងតែមានហេតុផលស្របច្បាប់តាមច្បាប់ឥស្លាម (ឧហ្ជុរសើរអីយ៍) ដូចជាគ្មានទឹកប្រើប្រាស់ទាល់តែសោះឬមានទឹកតិចតួចមិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ទាំងសេចក្តីត្រូវការចាំបាច់និងការធ្វើវូឌូ (ការលាងសម្អាតខ្លួន) ក្នុងករណីនេះត្រូវរក្សាទឹកទុកសម្រាប់តម្រូវការចាំបាច់ហើយធ្វើតាយ៉ាំមូមជំនួសវិញ។ និងករណីទីពីរ៖ ប្រសិនបើបុគ្គលនោះមិនមានលទ្ធភាពប្រើប្រាស់ទឹកបើទោះបីជាមានទឹកក៏ដោយដោយសារតែជំងឺដែលរារាំងមិនឱ្យប៉ះពាល់ទឹកឬការប្រើប្រាស់ទឹកនាំឱ្យមានការលំបាកធ្ងន់ធ្ងរក្នុងស្ថានភាពជំងឺនោះគេអាចធ្វើតាយ៉ាំមូមបានក្នុងករណីនេះ។ នេះផ្អែកលើបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ថា៖ ﴿ឱបណ្តាអ្នកដែលមានជំនឿអើយនៅពេលពួកអ្នកក្រោកឈរឡើងដើម្បីសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) ចូរពួកអ្នកលាងមុខរបស់ពួកអ្នកនិងដៃទាំងពីររបស់ពួកអ្នកដល់កែងដៃហើយចូរជូតក្បាលរបស់ពួកអ្នកនិងលាងជើងទាំងពីររបស់ពួកអ្នកដល់កជើង។ ហើយប្រសិនបើពួកអ្នកស្ថិតក្នុងស្ថានភាពជុនូប (មានតម្រូវការងូតទឹកជម្រះកាយ) ចូរពួកអ្នកជម្រះកាយឱ្យបានស្អាត។ ហើយប្រសិនបើពួកអ្នកមានជំងឺឬស្ថិតក្នុងការធ្វើដំណើរឬនរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកអ្នកទើបត្រឡប់មកពីបន្ទោបង់ឬពួកអ្នកបានរួមមេត្រីជាមួយស្ត្រីហើយពួកអ្នករកទឹកមិនបាននោះចូរពួកអ្នកធ្វើតាយ៉ាំមូមដោយប្រើដីដ៏ស្អាតបរិសុទ្ធដោយយកមកជូតផ្ទៃមុខរបស់ពួកអ្នកនិងដៃទាំងពីររបស់ពួកអ្នកចុះ...﴾ [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ម៉ាអ៊ីដះហ៍: ៦]។ អាយ៉ាត់ដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមនេះបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថាការធ្វើតាយ៉ាំមូមមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឡើយលើកលែងតែក្នុងករណីពីរយ៉ាង៖ ករណីទីមួយ៖ ប្រសិនបើមនុស្សម្នាក់មានជំងឺដែលមិនអាចប្រើប្រាស់ទឹកបាន។ និងករណីទីពីរ៖ ប្រសិនបើគេស្ថិតក្នុងការធ្វើដំណើរហើយគ្មានទឹកសម្រាប់ធ្វើវូឌូឬងូតទឹកជម្រះកាយ (ហ្គុស្ហុល) ពីជុនូបឬមានទឹកតិចតួចមិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់តម្រូវការរស់នៅនិងការសម្អាតនោះក្នុងស្ថានភាពទាំងពីរនេះទើបងាកទៅរកការធ្វើតាយ៉ាំមូម។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគេធ្វើតាយ៉ាំមូមដោយគ្មានហេតុផលស្របច្បាប់តាមសាសនាដោយទឹកមានហើយគេមានលទ្ធភាពប្រើប្រាស់វាបាននោះតាយ៉ាំមូមរបស់គេមិនត្រឹមត្រូវឡើយហើយការសឡាតរបស់គេក៏មិនត្រឹមត្រូវដែរពីព្រោះគេបានសឡាតដោយគ្មានការសម្អាតបរិសុទ្ធ (តាហារ៉ោះ) ខណ៖ដែលព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «អល់ឡោះមិនទទួលយកការសឡាតរបស់អ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកអ្នកឡើយនៅពេលគេដាច់ទឹកវូឌូរហូតទាល់តែគេធ្វើវូឌូឡើងវិញ»។ ដូច្នេះចំពោះអ្នកទាំងឡាយដែលតែងតែសឡាតដោយតាយ៉ាំមូមជាប្រចាំដោយគ្មានហេតុផលសមស្របការសឡាតរបស់ពួកគេក្នុងកំឡុងពេលនោះគឺមិនត្រឹមត្រូវជាដាច់ខាត។ ដូច្នេះមូស្លីមគ្រប់រូបត្រូវកោតខ្លាចអល់ឡោះ ﷻ និងបំពេញនូវអ្វីដែលអល់ឡោះបានកំណត់ជាកាតព្វកិច្ចស្របតាមច្បាប់កំណត់។ ដ្បិតតាយ៉ាំមូមគ្រាន់តែជាការអនុគ្រោះ (រុខសោះហ៍) នៅពេលមានសេចក្តីត្រូវការចាំបាច់និងជាការជំនួសទឹកប៉ុណ្ណោះ។ នៅពេលមានទឹកនិងមានលទ្ធភាពប្រើប្រាស់វាបាននោះតាយ៉ាំមូមគឺមិនត្រឹមត្រូវឡើយ។

គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ស្ដីពីការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)

គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ស្ដីពីការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) ការបន្លឺចេតនា (នៀត) នៃការសឡាតដោយវាចាសំណួរ៖ មនុស្សមួយចំនួននៅពេលចាប់ផ្តើមសឡាតតែងតែពោលថា៖ «ខ្ញុំតាំងចិត្ត (នៀត) សឡាតនេះ... ហ្វ័រឌូជាកាតព្វកិច្ចលើរូបខ្ញុំចំពោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ដ៏មហិមា»។ តើច្បាប់សាសនាចំពោះការបន្លឺបែបនេះយ៉ាងដូចម្តេចដែរ? ចម្លើយ៖ ការណ៍នេះគឺជាផ្នែកមួយនៃការបង្កើតថ្មីក្នុងសាសនា (ប៊ីឌីអាហ៍) ដែលអល់ឡោះមិនបានបញ្ចុះភស្តុតាងណាមួយឡើយ។ ពុំមានភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីព្យាការី ﷺ ឬពីបណ្តាសាហាវ៉ាហ៍និងខាលីហ្វះហ៍រ៉ស៊ីឌីនឬពីជំនាន់ដ៏ប្រសើរនិងបណ្តាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ដែលគួរឱ្យទុកចិត្តថាពួកគាត់ធ្លាប់បានបន្លឺដោយវាចានៅពេលចាប់ផ្តើមសឡាតឬក្នុងកិច្ចគោរពប្រតិបត្តិដទៃទៀតថា៖ «ខ្ញុំនៀតធ្វើកិច្ចនេះឬកិច្ចនោះ» ឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញពួកគាត់តាំងចេតនាក្នុងចិត្តរបស់ពួកគាត់ហើយអល់ឡោះ ﷻ ទ្រង់ជ្រាបនូវអ្វីដែលមាននៅក្នុងដួងចិត្ត។ ចេតនា (នៀត) គឺមានទីតាំងនៅក្នុងចិត្តមិនមែននៅលើអណ្តាតឡើយ។ អល់ឡោះ ﷻ មានបន្ទូលថា៖ ﴿ចូរអ្នកពោលថា៖ តើពួកអ្នកចង់បង្រៀនអល់ឡោះអំពីសាសនារបស់ពួកអ្នកឬខណ៖ដែលអល់ឡោះទ្រង់ជ្រាបនូវអ្វីៗទាំងអស់ដែលមាននៅលើមេឃទាំងឡាយនិងអ្វីៗទាំងអស់ដែលមាននៅលើផែនដីហើយអល់ឡោះទ្រង់ដឹងនូវអ្វីៗទាំងអស់﴾ [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ហ៊ុជុរ៉ត: ១៦]។ ដូច្នេះការបន្លឺនៀតដោយវាចាគឺជាប៊ីឌីអាហ៍ដែលមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យអនុវត្តឬបន្តធ្វើឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញមូស្លីមគ្រប់រូបត្រូវតាំងចេតនាក្នុងចិត្តនិងតម្រង់ចិត្តបំពេញកិច្ចគោរពសក្ការ៖ដែលអល់ឡោះបានកំណត់ដោយមិនបាច់បន្លឺសំឡេងឡើយ។ រីឯអ្វីដែលត្រូវបានលើកឡើងថាសន្មតទៅលើអ៊ីម៉ាមអាស្ហ-ស្ហាហ្វីអ៊ី ﵀ ថាលោកយល់ស្របនឹងការបន្លឺនេះគឺមិនមានភស្តុតាងពិតប្រាកដបញ្ជាក់ពីគាត់ឡើយ។ អ្វីដែលត្រូវបានបញ្ជាក់ពីគាត់នោះគឺគាត់បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ការសឡាតមិនដូចកិច្ចដទៃឡើយការសឡាតចាប់ផ្តើមដោយការរំលឹក (ហ្ស៊ីកៀរ) ដែលសំដៅលើ «តាក់ប៊ីរ៉តល់អៀហ៍រ៉ម» (ពោលអល់ឡាហុអាកStored) មិនមែនមានន័យថាចាប់ផ្តើមដោយការបន្លឺនៀតនោះឡើយ។

ការបន្លឺនៀតឮៗក្នុងពេលសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) សំណួរ៖ តើការបន្លឺចេតនា (នៀត) ឮៗសម្រាប់ការសឡាតនិងការបញ្ជាក់ឈ្មោះសឡាតឮៗ ដូចជាពោលថា «ខ្ញុំនៀតសឡាតអាសើរ ៤ រកអាត់ចំពោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)» ជាដើមមានច្បាប់បែបណា? ចម្លើយ៖ ចេតនា (នៀត) គឺជាលក្ខខណ្ឌមួយក្នុងចំណោមលក្ខខណ្ឌត្រឹមត្រូវនៃការសឡាតនិងកិច្ចគោរពសក្ការ៖ដទៃទៀតផ្អែកលើបន្ទូលរបស់ព្យាការី ﷺ ថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់រាល់កិច្ចការទាំងឡាយអាស្រ័យលើចេតនាហើយមនុស្សគ្រប់រូបនឹងទទួលបាននូវអ្វីដែលគេបានតាំងចេតនា»។ ប៉ុន្តែចេតនាមិនត្រូវបន្លឺដោយវាចាឡើយដ្បិតទីតាំងរបស់វាស្ថិតនៅក្នុងដួងចិត្តហើយវាជាកិច្ចការនៃចិត្ត។ អល់ឡោះ ﷻ ទ្រង់ជ្រាបនូវអាថ៌កំបាំងនិងអ្វីដែលលាក់កំបាំងជាងនេះ។ គ្មានភស្តុតាងណាមួយបញ្ជាក់អំពីការបន្លឺនៀតឡើយដូច្នេះការបន្លឺនៀតសម្រាប់ការសឡាតនិងកិច្ចសក្ការ៖ដទៃទៀតគឺជាប៊ីឌីអាហ៍ (ការបង្កើតថ្មី) ពីព្រោះវាជាការបង្កើតកិច្ចការថ្មីដែលគ្មានភស្តុតាងក្នុងច្បាប់សាសនា។ គ្មានសេចក្តីរាយការណ៍ថារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ) ﷺ ឬបណ្តាសាហាវ៉ាហ៍និងខាលីហ្វះហ៍រ៉ស៊ីឌីនធ្លាប់បន្លឺនៀតឡើយ។ កិច្ចគោរពសក្ការ៖ (អ៊ីបាដះហ៍) គឺត្រូវឈរលើមូលដ្ឋានភស្តុតាងច្បាស់លាស់ (តាវគ្វីហ្វ)។ ពុំមានភស្តុតាងអនុញ្ញាតឱ្យបន្លឺនៀតឡើយលើកលែងតែក្នុងករណីពីរប៉ុណ្ណោះ៖ ទីមួយគឺនៅពេលចូលអៀហ៍រ៉ម (ធ្វើហាជ្ជ (ការដើរយាងកាន់ម៉ាក្កះ) ឬអ៊ុមរ៉ោះ (ការដើរយាងតូច)ហ៍) ដោយពោលឈ្មោះកិច្ចនោះនិងទីពីរគឺនៅពេលអារកាត់សត្វកުރުបាន់ឬហាដាយ៉ាដោយពោលថា «ឱអល់ឡោះនេះមកពីខ្ញុំឬមកពីបុគ្គលនេះ»។ ក្រៅពីករណីទាំងពីរនេះការបន្លឺនៀតគឺជាប៊ីឌីអាហ៍។ *** លក្ខខណ្ឌនៃការធ្វើជាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ដឹកនាំការសឡាតសំណួរ៖ តើអ្វីជាលក្ខខណ្ឌនៃការធ្វើជាអ៊ីម៉ាមដឹកនាំការសឡាត? តើនរណាខ្លះដែលមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យសឡាតនៅពីក្រោយ? ហើយតើអ្នកដែលបានសឡាតពីក្រោយពួកគេត្រូវសងសឡាតឡើងវិញដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ លក្ខខណ្ឌសំខាន់ៗនៃការធ្វើជាអ៊ីម៉ាមរួមមាន៖ ១. ភាពសុចរិត (អាដាឡះហ៍) ពោលគឺត្រូវជាមូស្លីមដែលមានសច្ចភាពក្នុងសាសនាមិនមែនជាមនុស្សប្រព្រឹត្តអំពើបាបធំជាចំហ (ហ្វាស៊ីក) ឡើយ។ ២. ចេះសឡាតបានត្រឹមត្រូវស្របតាមច្បាប់សឡាតជាពិសេសការសូត្រស៊ូរ៉ាត់អាល់-ហ្វាទីហះហ៍ដោយមិនឱ្យមានកំហុសឆ្គងដែលនាំឱ្យប្រែប្រួលអត្ថន័យឡើយ។ ៣. ចេះដឹងអំពីនីតិសាស្ត្រ (ហ្វិកហ៍ (កាតព្វកិច្ចសាសនា)) នៃការសឡាតនិងច្បាប់ទាក់ទងនឹងការភ្លេចភ្លាំងក្នុងសឡាត (ស៊ុជូដសាហ៍វី) ជាដើម។ រីឯអ្នកដែលមិនអនុញ្ញាតឱ្យសឡាតតាមពីក្រោយគឺអ្នកដែលមិនគ្រប់លក្ខខណ្ឌខាងលើដូចជាមនុស្សហ្វាស៊ីកនិងមនុស្សដែលមិនចេះសូត្រអាល់-ហ្វាទីហះហ៍ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។

សេចក្តីលម្អិតស្ដីពីការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)តាមពីក្រោយអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) ចម្លើយ (បន្ត)៖ ប្រសិនបើអ្នកដែលចេះសូត្រស៊ូរ៉ាត់អាល់-ហ្វាទីហះហ៍បានត្រឹមត្រូវបានសឡាតតាមពីក្រោយបុគ្គលដែលមិនចេះសូត្រអាល់-ហ្វាទីហះហ៍នោះគេត្រូវតែសងសឡាតឡើងវិញ។ ដូចគ្នានេះដែរប្រសិនបើសឡាតតាមពីក្រោយមនុស្សហ្វាស៊ីក (មនុស្សប្រព្រឹត្តបាបធំជាចំហ) តាមទស្សន៖របស់អ្នកប្រាជ្ញជាច្រើនគឺត្រូវសងសឡាតឡើងវិញដែរលើកលែងតែក្នុងករណីដែលការមិនសឡាតតាមពីក្រោយគេនោះអាចបណ្តាលឱ្យកើតមានអំពើវឹកវរនិងជម្លោះធំធេង (ហ្វីតណះហ៍) ក្នុងសហគមន៍ទើបអនុញ្ញាតឱ្យសឡាតតាមពីក្រោយគេបាន។ ប៉ុន្តែបើគ្មានការព្រួយបារម្ភអំពីហ្វីតណះហ៍ទេមិនត្រូវសឡាតតាមពីក្រោយគេឡើយ។ *** សីលធម៌នៃការដឹកនាំសឡាតនិងបញ្ហាកំហុសរបស់អ៊ីម៉ាមសំណួរ៖ អ៊ីម៉ាមវិហារនៅក្នុងភូមិរបស់យើងតែងតែមានកំហុសឆ្គងជាប្រចាំក្នុងពេលសឡាតដោយគាត់សូត្រគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)មិនសូវបានល្អមិនបានបញ្ចេញសំឡេងអក្សរឱ្យបានត្រឹមត្រូវនិងឈប់ខុសកន្លែងជាពិសេសក្នុងខែរ៉ម៉ាឌនពេលសឡាតតារ៉ាវ៉េះហ៍។ លើសពីនេះគាត់តែងតែរវើរវាយលេងម្រាមដៃនិងកម្រើកជើងចុះឡើងមិននឹងនរ។ តើពួកយើងធ្វើត្រូវដែរឬទេដែលបានចាកចេញពីវិហារហើយមិនសឡាតតាមពីក្រោយគាត់ឬមួយក៏ការសឡាតតាមគាត់នៅតែត្រឹមត្រូវ? ហើយគាត់ក៏មានសរសេរខ្សែគាថា (ត៖ម៉ាអ៊ីម) ដោយអាយ៉ាត់គម្ពីរគួរអានផងដែរ។ ចម្លើយ៖ ពិតប្រាកដណាស់អ៊ីម៉ាមត្រូវតែជាបុគ្គលដែលមានចំណេះដឹងមានការកោតខ្លាចអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) និងមានភាពផ្ចិតផ្ចង់ក្នុងការសឡាតព្រមទាំងជាគំរូដ៏ល្អក្នុងអំពើល្អពីព្រោះអ៊ីម៉ាមគឺជាអ្នកធានាទទួលខុសត្រូវដូចមានចែងក្នុងហាឌីޘ។ គាត់កាន់កាប់ទំនួលខុសត្រូវដ៏ធំធេង...

ភាពស្ងប់ស្ងាត់ក្នុងការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) ការសឡាតតម្រូវឱ្យមានភាពស្ងប់ស្ងាត់និងការផ្ចង់អារម្មណ៍ (ឃុស្ហូអ៍)។ អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ មានបន្ទូលថា៖ ﴿ពិតប្រាកដណាស់បណ្តាអ្នកមានជំនឿទទួលបានជោគជ័យគឺអស់អ្នកដែលផ្ចង់អារម្មណ៍ស្ងប់ស្ងាត់ក្នុងការសឡាតរបស់ពួកគេ﴾ [ស៊ូរ៉ាត់អាល់មូមីនូន: ១-២]។ ភាពនឹងនរក្នុងសឡាតនិងការមិនកម្រើកផ្តេសផ្តាសគឺជាសញ្ញានៃការមានឃុស្ហូអ៍ក្នុងចិត្តរីឯការកម្រើករវើរវាយបង្ហាញពីការខ្វះឃុស្ហូអ៍។ រីឯការសូត្រគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម) ប្រសិនបើកំហុសនោះជារឿងតិចតួចនិងគ្រាន់តែខ្វះក្បួនតាចវីដកម្រិតខ្ពស់នោះមិនធ្វើឱ្យខូចការសឡាតឡើយការសឡាតនិងការដឹកនាំរបស់គាត់គឺត្រឹមត្រូវ។ វានឹងខូចលុះត្រាតែគាត់សូត្រស៊ូរ៉ាត់អាល់-ហ្វាទីហះហ៍ខុសដែលនាំឱ្យប្រែប្រួលអត្ថន័យទាំងស្រុងឬលុបបំបាត់អក្សរណាមួយប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះការបោះបង់វិហារចោលដោយសារតែហេតុផលខ្វះតាចវីដបន្តិចបន្តួចគឺមិនត្រឹមត្រូវឡើយ។ *** ច្បាប់ស្ដីពីខ្សែគាថា (ត៖ម៉ាអ៊ីម) ចំពោះការសរសេរខ្សែគាថា (ត៖ម៉ាអ៊ីម) គឺមានសេចក្តីលម្អិតពីរយ៉ាង៖ ទីមួយ៖ ប្រសិនបើខ្សែគាថានោះមានពាក្យពេចន៍ដែលជាការទាក់ទងនឹងស្ហ៊ីរើក (ការលើកតម្កើងអ្វីផ្សេងក្រៅពីអល់ឡោះ) មានការបួងសួងសុំជំនួយពីអ្នកផ្សេងក្រៅពីអល់ឡោះ ﷻ សុំជំនួយពីជិនឬមានឈ្មោះអាថ៌កំបាំងដែលមិនស្គាល់នោះការសរសេរនិងការពាក់វាគឺហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)ដាច់ខាតតាមការឯកភាពរបស់អ្នកប្រាជ្ញពីព្រោះវាជាស្ហ៊ីរើក (ការប្រព្រឹត្តអំពើពាហុនិយម) ហើយអ្នកណាធ្វើដោយដឹងគឺជាអ្នកប្រព្រឹត្តស្ហ៊ីរើក។ ទីពីរ៖ ប្រសិនបើខ្សែគាថានោះសរសេរតែអាយ៉ាត់គម្ពីរគួរអានឬឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)ស្របច្បាប់នោះមានការខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញប៉ុន្តែទស្សន៖ដ៏ប្រុងប្រយ័ត្នបំផុត (អាហ៍វ៉ាត់) គឺត្រូវចៀសវាងនិងហាមឃាត់ទាំងស្រុងពីព្រោះការបើកផ្លូវឱ្យពាក់វានឹងនាំទៅរកការប្រើប្រាស់គាថាហារ៉ាមហើយការយកគម្ពីរគួរអានមកធ្វើជាខ្សែគាថាអាចនាំឱ្យមានការប្រមាថដល់ព្រះបន្ទូលរបស់អល់ឡោះនៅពេលចូលបន្ទប់ទឹកជាដើម។

កម្ពស់ទីតាំងរបស់អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ធៀបនឹងម៉ាមូមសំណួរ៖ តើទីតាំងរបស់អ៊ីម៉ាមដែលខ្ពស់ជាងទីតាំងរបស់ម៉ាមូម (អ្នកសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)តាមពីក្រោយ) ប៉ះពាល់ដល់ភាពត្រឹមត្រូវនៃការសឡាតដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ បញ្ហានេះមានសេចក្តីលម្អិតដូចតទៅ៖ ប្រសិនបើអ៊ីម៉ាមឈរតែម្នាក់ឯងនៅលើទីខ្ពស់នោះត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យខ្ពស់ជាងបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះដូចជាកម្ពស់កាំជណ្តើរមីនបារ (វេទិកាទេសនា) ជាដើមដ្បិតព្យាការី ﷺ ធ្លាប់បានឈរលើមីនបារពេលសឡាតហើយចុះមកវិញ។ កម្ពស់បន្តិចបន្តួចនៅពេលអ៊ីម៉ាមនៅម្នាក់ឯងគឺគ្មានបញ្ហាឡើយប៉ុន្តែកម្ពស់ខ្ពស់ខ្លាំងគឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យអ៊ីម៉ាមឈរដាច់តែឯងខ្ពស់ជាងម៉ាមូមខាងក្រោយឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើនៅលើទីខ្ពស់នោះមានម៉ាមូមដទៃទៀតឈរជាមួយអ៊ីម៉ាមដែរនោះគ្មានបញ្ហាអ្វីឡើយទោះបីជាខ្ពស់ខ្លាំងក៏ដោយដូចជាអ៊ីម៉ាមនៅជាន់លើហើយមានម៉ាមូមខ្លះសឡាតនៅជាន់ក្រោមជាដើមគឺអនុញ្ញាតដរាបណាមានម៉ាមូមឈរជាមួយអ៊ីម៉ាមនៅជាន់លើនោះដែរ។ សំណួរ៖ ចុះបើទីតាំងរបស់អ៊ីម៉ាមទាបជាងម៉ាមូមវិញតើមានច្បាប់ដូចគ្នាដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ គ្មានបញ្ហាអ្វីឡើយប្រសិនបើមានក្រុមម៉ាមូមមួយចំនួននៅជាមួយគាត់។ ប៉ុន្តែបើគាត់នៅម្នាក់ឯងមិនគប្បីឱ្យទាបខ្លាំងពេកឡើយពីព្រោះបើទាបខ្លាំងពេកដោយគ្មាននរណានៅជាមួយអាចធ្វើឱ្យពិបាកក្នុងការធ្វើតាម (តាមដានចលនាសឡាត) របស់គាត់។ រីឯការទាបជាងបន្តិចបន្តួចគឺគ្មានបញ្ហាឡើយ។

ការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)តាមពីក្រោយអ្នកដែលធ្វើតាវ៉ាស់ស៊ុលតាមរយ៖មនុស្សល្អស្វឡិហ៊ីនសំណួរ៖ ប្រសិនបើមានមនុស្សម្នាក់ជឿជាក់ឬគាំទ្រការធ្វើតាវ៉ាស់ស៊ុល (ការស្វែងរកមធ្យោបាយអង្វរករ) តាមរយ៖មនុស្សល្អស្វឡិហ៊ីនតើការសឡាតតាមពីក្រោយគាត់ត្រឹមត្រូវដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ លក្ខខណ្ឌចាំបាច់សម្រាប់អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) គឺត្រូវតែជាមូស្លីមដែលមានភាពសុចរិតក្នុងសាសនាសីលធម៌និងភាពទៀងត្រង់ព្រមទាំងជាគំរូដ៏ល្អក្នុងការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវស៊ុណ្ណះហ៍ចៀសឆ្ងាយពីប៊ីឌីអាហ៍និងបោះបង់ចោលនូវស្ហ៊ីរើក (ការលើកតម្កើងអ្វីផ្សេងក្រៅពីអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)) និងមធ្យោបាយទាំងឡាយដែលនាំទៅរកស្ហ៊ីរើក។ ចំពោះបុគ្គលណាដែលយកការធ្វើតាវ៉ាស់ស៊ុលតាមរយ៖មនុស្សល្អស្វឡិហ៊ីនបណ្តាអាវលីយ៉ាឬអ្នកស្លាប់ដូចដែលពួកអ្នកគោរពផ្នូរកំពុងធ្វើសព្វថ្ងៃហើយអនុវត្តវាឬយល់ថាជាការអនុញ្ញាតនោះមិនត្រឹមត្រូវឡើយក្នុងការសឡាតតាមពីក្រោយគាត់ពីព្រោះជំនឿ (អាគីដះហ៍) របស់គាត់មានភាពខុសឆ្គង។ ប្រសិនបើគាត់ធ្វើតាវ៉ាស់ស៊ុលតាមរយ៖មនុស្សល្អស្វឡិហ៊ីនក្នុងន័យថាគាត់ទៅបួងសួងសុំសេចក្តីត្រូវការនិងសុំឱ្យជួយដោះទុក្ខពីពួកគេដោយស្រែកហៅឈ្មោះពួកគេនិងសុំជំនួយសង្គ្រោះ (អ៊ីស្ទិហ្គាޘោះហ៍) ពីពួកគេនោះគឺជាស្ហ៊ីរើកធំ (ស្ហ៊ីរើកអា cabaret) ដែលនាំឱ្យធ្លាក់ចេញពីសាសនាឥស្លាម។ ដូច្នេះគាត់មិនមែនជាមូស្លីមឡើយកុំថាឡើយដល់ការតែងតាំងធ្វើជាអ៊ីម៉ាមដឹកនាំវិហារ។ ដូច្នេះកាតព្វកិច្ចលើមូស្លីមទាំងឡាយគឺត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ននិងមិនត្រូវតែងតាំងនរណាម្នាក់ដឹកនាំសឡាតលើកលែងតែបុគ្គលដែលមានអាគីដះហ៍ត្រឹមត្រូវស្អាតស្អំប្រកាន់ខ្ជាប់គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអាននិងស៊ុណ្ណះហ៍ប៉ុណ្ណោះ។

ការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)តាមពីក្រោយអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ដែលជឿលើអាវលីយ៉ានិងមនុស្សល្អសំណួរ៖ តើអនុញ្ញាតឱ្យសឡាតតាមពីក្រោយអ៊ីម៉ាមដែលជឿលើបណ្តាអាវលីយ៉ា (អ្នកមានបុណ្យ) និងមនុស្សល្អស្វឡិហ៊ីនដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ជំនឿដែលថាបណ្តាអាវលីយ៉ានិងមនុស្សល្អអាចផ្តល់ផលប្រយោជន៍ឬផ្តល់គ្រោះថ្នាក់អាចព្យាបាលជំងឺឬដោះស្រាយទុក្ខលំបាកបានដូចដែលពួកអ្នកគោរពផ្នូរជឿសព្វថ្ងៃគឺជាស្ហ៊ីរើកធំ (ស្ហ៊ីរើកអា cabaret) ដែលនាំឱ្យបុគ្គលនោះធ្លាក់ចេញពីសាសនាឥស្លាម។ ពីព្រោះគ្មាននរណាម្នាក់អាចគ្រប់គ្រងផលប្រយោជន៍គ្រោះថ្នាក់ឬការដោះទុក្ខក្រៅពីអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ឡើយ។ ដូច្នេះអ៊ីម៉ាមរូបនោះមិនមែនជាមូស្លីមឡើយហើយការដឹកនាំសឡាតរបស់គាត់គឺមិនត្រឹមត្រូវជាដាច់ខាត។ *** សំណួរ៖ ប្រសិនបើអ៊ីម៉ាមវិហារនិងម៉ាមូមមួយចំនួនឬទាំងអស់ជាអ្នកដែលជឿលើមនុស្សស្លាប់ថាអាចផ្តល់ផលប្រយោជន៍និងគ្រោះថ្នាក់ស្បថនឹងអ្វីផ្សេងក្រៅពីអល់ឡោះនិងប្រព្រឹត្តប៊ីឌីអាហ៍ច្រើនតើខ្ញុំត្រូវសឡាតជាមួយពួកគេឬសឡាតតែម្នាក់ឯងនៅផ្ទះឬស្វែងរកវិហារផ្សេង? ចម្លើយ៖ អ៊ីម៉ាមត្រូវតែមានអាគីដះហ៍និងការប្រព្រឹត្តត្រឹមត្រូវ។ ប្រសិនបើគាត់ប្រព្រឹត្តស្ហ៊ីរើកដូចជាការឌូអា (ការអង្វរសុំព្រះ) និងអារសត្វថ្វាយផ្នូរនោះមិនអនុញ្ញាតឱ្យសឡាតតាមពីក្រោយគាត់ឡើយ។ រីឯម៉ាមូមវិញប្រសិនបើអ៊ីម៉ាមជាមនុស្សល្អត្រឹមត្រូវនោះការសឡាតតាមពីក្រោយគាត់គឺត្រឹមត្រូវទោះបីជាមានម៉ាមូមខ្លះមានកំហុសឆ្គងក៏ដោយពីព្រោះការសឡាតគឺផ្អែកលើអ៊ីម៉ាម។ ប៉ុន្តែបើអ៊ីម៉ាមជាអ្នកប្រព្រឹត្តស្ហ៊ីរើកអ្នកត្រូវស្វែងរកវិហារផ្សេងដែលមានអ៊ីម៉ាមត្រឹមត្រូវ។ ប្រសិនបើគ្មានវិហារផ្សេងទេអ្នកអាចប្រមូលផ្តុំជាមួយអ្នកដែលមានជំនឿត្រឹមត្រូវដទៃទៀតដើម្បីសឡាតជុំគ្នានិងចាកចេញពីវិហារនោះ។ *** ការសឡាតតាមពីក្រោយអ្នកប្រព្រឹត្តស្ហ៊ីរើកសំណួរ៖ នៅភូមិរបស់យើងមានបុរសម្នាក់សូត្រគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានមិនត្រឹមត្រូវហើយជឿលើផ្នូរនិងមនុស្សស្លាប់ឌូអាថ្វាយពួកគេតើអនុញ្ញាតឱ្យសឡាតតាមគាត់និងសឡាតចាណាហ្សោះហ៍ឱ្យគាត់ពេលស្លាប់ដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ អ្នកណាដែលជឿថាមនុស្សស្លាប់អាចផ្តល់ផលនិងគ្រោះហើយឌូអាថ្វាយពួកគេគឺជាអ្នកប្រព្រឹត្តស្ហ៊ីរើកធំមិនមែនជាមូស្លីមឡើយមិនអនុញ្ញាតឱ្យសឡាតតាមពីក្រោយគាត់ឡើយ។ កាតព្វកិច្ចរបស់អ្នកគឺត្រូវទូន្មានគាត់ឱ្យតាវបាត់ (ប្រែចិត្ត) ត្រឡប់មករកតាវហ៊ីដ (ការគោរពព្រះមួយអង្គ)ដ៏បរិសុទ្ធ។

ភាពមិនអនុញ្ញាតឱ្យសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ចាណាហ្សោះហ៍លើអ្នកប្រព្រឹត្តស្ហ៊ីរើកប្រសិនបើបុគ្គលនោះស្លាប់ក្នុងសភាពបែបនេះដោយមិនបានតាវបាត់ (ប្រែចិត្ត) ទេនោះមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យសឡាតចាណាហ្សោះហ៍លើសពរបស់គាត់ឡើយពីព្រោះគាត់មិនមែនជាមូស្លីម។ ការសឡាតលើសពគឺធ្វើឡើងចំពោះតែមូស្លីមប៉ុណ្ណោះ។ រីឯអ្នកដែលមិនមានជំនឿ (កាហ្វៀរ) គឺមិនត្រូវសឡាតលើសពរបស់គេឡើយហើយក៏មិនត្រូវកប់ក្នុងកន្លែងបញ្ចុះសពរបស់មូស្លីមដែរ។ *** ពេលវេលាកំណត់នៃការសឡាតទាំងប្រាំសំណួរ៖ ពួកយើងជាជនជាតិអ៊ីរ៉ាក់ដែលកំពុងរស់នៅក្នុងប្រទេសប៉ូឡូញហើយចំពោះការសឡាតពួកយើងមិនសូវដឹងច្បាស់អំពីម៉ោងពេលសឡាតនៅទីនេះឡើយតើពួកយើងត្រូវធ្វើដូចម្តេច? ចម្លើយ៖ អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ បានកំណត់ពេលវេលាសឡាតយ៉ាងច្បាស់លាស់ហើយរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់ ﷺ បានបញ្ជាក់យ៉ាងក្បោះក្បាយទាំងតាមរយ៖ប្រសាសន៍និងការអនុវត្តជាក់ស្តែងដែលជាពេលវេលាកំណត់យ៉ាងច្បាស់លាស់សម្រាប់មូស្លីមគ្រប់រូប៖ - ម៉ោងសឡាតហ្វាហ្សើរ (Fajr)៖ ចាប់ផ្តើមនៅពេលពន្លឺព្រឹកព្រាង (ហ្វាហ្សើរសាឌីក) លេចឡើងនៅលើជើងមេឃទិសខាងកើត។ - ម៉ោងសឡាតហ្សុហុរ (Dhuhr)៖ ចាប់ផ្តើមនៅពេលព្រះអាទិត្យរំកិលផុតពីចំណុចកណ្តាលនៃផ្ទៃមេឃឆ្ពោះទៅទិសខាងលិច។ - ម៉ោងសឡាតអាសើរ ('Asr)៖ ចាប់ផ្តើមនៅពេលស្រមោលនៃវត្ថុស្មើនឹងប្រវែងនៃវត្ថុនោះ (បូកបន្ថែមស្រមោលដើមពេលថ្ងៃត្រង់)។ - ម៉ោងសឡាតម៉ាហ្ហ្រិប (Maghrib)៖ ចាប់ផ្តើមនៅពេលព្រះអាទិត្យលិចបាត់ទាំងស្រុងពីជើងមេឃ។ - ម៉ោងសឡាតអ៊ីស្ហា ('Isha)៖ ចាប់ផ្តើមនៅពេលពន្លឺក្រហមលើជើងមេឃទិសខាងលិចរលត់បាត់ទាំងស្រុង។ ទាំងនេះគឺជាពេលវេលាជាក់លាក់ដែលមូស្លីមគ្រប់រូបត្រូវតែគោរពតាមស្របតាមបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ ﷻ ក្នុងស៊ូរ៉ាត់អាល់អ៊ីស្ររ៉អាយ៉ាត់ទី ៧៨ និងស៊ូរ៉ាត់អាររ៉ូមអាយ៉ាត់ទី ១៧-១៨។

...ព្យាការី ﷺ បានបញ្ជាក់អំពីពេលវេលាកំណត់ទាំងនេះដល់បណ្តាមូស្លីមទាំងតាមរយ៖ប្រសាសន៍និងការអនុវត្តជាក់ស្តែងហើយលោកបានមានបន្ទូលថា៖ «ចូរពួកអ្នកសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) ដូចដែលពួកអ្នកបានឃើញខ្ញុំសឡាត»។ ហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ មានបន្ទូលថា៖ ﴿ពិតប្រាកដណាស់ការសឡាតត្រូវបានកំណត់ជាកាតព្វកិច្ចលើបណ្តាអ្នកមានជំនឿតាមពេលវេលាជាក់លាក់នីមួយៗ﴾ [ស៊ូរ៉ាត់អាន់នីសា: ១០៣]។ ពោលគឺត្រូវបានកំណត់ជាកាតព្វកិច្ចតាមពេលវេលាជាក់លាក់ដែលត្រូវបំពេញ។ មិនថាមនុស្សស្ថិតនៅទីកន្លែងណាក៏ដោយចាំបាច់ត្រូវបំពេញការសឡាតក្នុងពេលវេលាដ៏ច្បាស់លាស់ទាំងនេះដែលអល់ឡោះ ﷻ និងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់ ﷺ បានបញ្ជាក់។ ដូច្នេះកាតព្វកិច្ចលើពួកអ្នកគឺត្រូវគោរពតាមពេលវេលាកំណត់ទាំងនោះមិនត្រូវសឡាតមុនម៉ោងឬពន្យារពេលហួសម៉ោងឡើយ។ ពួកអ្នកត្រូវខិតខំប្រឹងប្រែងស្វែងយល់ក្នុងប្រទេសដែលពួកអ្នកកំពុងរស់នៅដោយសង្កេតមើលព្រះអាទិត្យពន្លឺព្រឹកព្រាងការរំកិលនៃថ្ងៃត្រង់ពេលអាសើរពេលថ្ងៃលិចនិងពេលពន្លឺក្រហមរលត់ឬសាកសួរអ្នកជំនាញខាងគណនាពេលវេលានៅក្នុងប្រទេសនោះ។ សំណួរ៖ ពេលវេលាដែលលោកបានរៀបរាប់គឺផ្អែកលើព្រះអាទិត្យប៉ុន្តែនៅកន្លែងខ្លះព្រះអាទិត្យមិនសូវលេចឡើងទេតើមានមធ្យោបាយផ្សេងទៀតក្នុងការដឹងម៉ោងសឡាតដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ពួកគេត្រូវខិតខំប្រឹងប្រែង (អ៊ីជទីហាត) និងប៉ាន់ស្មានពេលវេលាទៅតាមលទ្ធភាពនិងការស្រាវជ្រាវរបស់ពួកគេព្រមទាំងសាកសួរអ្នកជំនាញនិងអ្នកប្រាជ្ញដែលមាននៅក្នុងប្រទេសរបស់ពួកគេឬតំបន់ក្បែរខាង។

ពេលវេលាសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ម៉ាហ្ហ្រិបនិងសឡាតអ៊ីស្ហាសំណួរ៖ ខ្ញុំជាគ្រូបង្រៀនមកពីប្រទេសស៊ីរីដែលត្រូវបានបញ្ជូនមកបង្រៀននៅប្រទេសយេម៉ែនក្នុងតំបន់មួយដែលប្រកាន់តាមម័ហ្សហាប់ខុសពីខ្ញុំ (ខ្ញុំតាមស្ហាហ្វីអ៊ី)។ នៅតំបន់នោះពួកគេសឡាតអ៊ីស្ហាក្រោយពីការអាហ្សានម៉ាហ្ហ្រិបបានតែ ៣០ នាទីប៉ុណ្ណោះដោយលើកហេតុផលថាមានហាឌីޘចែងថាសឡាតអ៊ីស្ហាចាប់ផ្តើមក្រោយពេលពន្លឺក្រហមរលត់ហើយពួកគេកំណត់ត្រឹម ៣០ នាទី។ តើខ្ញុំអាចសឡាតអ៊ីស្ហាជាមួយពួកគេជាចាម៉ាអាត់បានដែរឬទេឬត្រូវត្រឡប់ទៅផ្ទះសឡាតនៅពេលម៉ោងពិតប្រាកដចូលមកដល់? ចម្លើយ៖ ពេលវេលាសឡាតអ៊ីស្ហាចាប់ផ្តើមនៅពេលពន្លឺក្រហមលើជើងមេឃរលត់បាត់ទាំងស្រុងដូចមានចែងក្នុងហាឌីޘ។ ការដែលចន្លោះម៉ាហ្ហ្រិបនិងអ៊ីស្ហាមានតែ ៣០ នាទីគឺមិនអាចទៅរួចឡើយលុះត្រាតែពួកគេពន្យារពេលសឡាតម៉ាហ្ហ្រិបរហូតដល់សល់ ៣០ នាទីទើបរលត់ពន្លឺក្រហម។ អ្វីដែលសំខាន់បំផុតគឺនៅពេលណាដែលពន្លឺក្រហមរលត់បាត់ទាំងស្រុងទើបពេលវេលាសឡាតអ៊ីស្ហាចូលមកដល់ហើយប្រសិនបើសឡាតក្រោយពេលពន្លឺក្រហមរលត់នោះគឺត្រឹមត្រូវតាមពេលវេលា។ *** ការពន្យារពេលសឡាតអ៊ីស្ហាសំណួរ៖ ខ្ញុំឮគេថាសឡាតអ៊ីស្ហាកាន់តែពន្យារពេលកាន់តែទទួលបានផលបុណ្យច្រើនដូច្នេះខ្ញុំក៏ឈប់ទៅវិហារហើយនៅផ្ទះសឡាតតែម្នាក់ឯងយឺតយ៉ាវដើម្បីចង់បានផលបុណ្យនោះតើទង្វើរបស់ខ្ញុំត្រឹមត្រូវដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ អ្វីដែលអ្នកបានធ្វើនោះគឺជាកំហុសទាំងស្រុង! ពីព្រោះអ្នកបានបោះបង់ចោលកាតព្វកិច្ច (វ៉ាជីបនៃការសឡាតចាម៉ាអាត់នៅវិហារ) ដើម្បីតែដេញតាមការប្រតិបត្តិស៊ុណ្ណះហ៍ (ការពន្យារពេលអ៊ីស្ហាដល់មួយភាគបីនៃរាត្រី)។ ការសឡាតជាចាម៉ាអាត់គឺជាកាតព្វកិច្ចរីឯការពន្យារពេលគ្រាន់តែជាស៊ុណ្ណះហ៍។ អ្នកត្រូវតែតាវបាត់ចំពោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ហើយភ្ជាប់ខ្លួនជាមួយការសឡាតជាចាម៉ាអាត់នៅវិហារជាប្រចាំ។

សឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ជូម៉ូអាត់និងការសឡាតជាចាម៉ាអាត់សំណួរ៖ ខ្ញុំធ្វើការនៅកសិដ្ឋានមួយហើយនៅពេលដល់ម៉ោងសឡាតជូម៉ូអាត់ (ថ្ងៃសុក្រ) ម្ចាស់កសិដ្ឋានបានហាមឃាត់មិនឱ្យខ្ញុំទៅសឡាតឡើយ។ ខ្ញុំត្រូវបង្ខំចិត្តបោះបង់វាចោលដោយសារតែការបង្ខំរបស់គាត់ប៉ុន្តែខ្ញុំមានការសោកស្តាយក្នុងចិត្តយ៉ាងខ្លាំង។ តើគាត់មានសិទ្ធិហាមឃាត់ខ្ញុំបែបនេះដែរឬទេ? ហើយតើខ្ញុំមានបាបដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ កាតព្វកិច្ចលើមូស្លីមគ្រប់រូបគឺត្រូវថែរក្សាការសឡាតទាំងប្រាំពេលនិងការសឡាតជូម៉ូអាត់នៅឯវិហារជាចាម៉ាអាត់។ ផលប្រយោជន៍លោកិយមិនត្រូវរារាំងពីកិច្ចនេះឡើយ។ អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ មានបន្ទូលក្នុងស៊ូរ៉ាត់អាល់ជូម៉ូអាត់អាយ៉ាត់ទី ៩។ និយោជកពុំមានសិទ្ធិហាមឃាត់កម្មករមិនឱ្យសឡាតឡើយហើយកម្មករក៏មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យស្តាប់បង្គាប់គាត់ក្នុងរឿងនេះដែរពីព្រោះ «មិនមានការស្តាប់បង្គាប់ចំពោះសត្វលោកក្នុងអំពើប្រឆាំងនឹងអ្នកបង្កើត (អល់ឡោះ) ឡើយ»។ ការសឡាតគឺជាសិទ្ធិរបស់អល់ឡោះ ﷻ។ ប្រសិនបើគាត់នៅតែរារាំងអ្នកត្រូវប្តឹងទៅអាជ្ញាធរឬស្វែងរកការងារថ្មីជាមួយមូស្លីមដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកសឡាត។ ប៉ុន្តែកម្មករក៏មិនត្រូវឆ្លៀតឱកាសខ្ជះខ្ជាយពេលវេលាការងារហួសពីតម្រូវការចាំបាច់នៃការសឡាតដែរ។ *** ការសឡាតឡើងវិញដើម្បីជួយអ្នកដទៃជាចាម៉ាអាត់សំណួរ៖ ខ្ញុំបានសឡាតអាសើររួចហើយហើយកំពុងអង្គុយក្នុងវិហារស្រាប់តែមានបុរសម្នាក់ទើបមកដល់ហើយសុំឱ្យខ្ញុំសឡាតជាមួយគាត់តើខ្ញុំអាចសឡាតជាមួយគាត់បានដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ គ្មានបញ្ហាអ្វីឡើយតាមទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវរបស់អ្នកប្រាជ្ញការសឡាតឡើងវិញដើម្បីបង្កើតជាចាម៉ាអាត់ជាមួយអ្នកទើបមកដល់គឺអនុញ្ញាតបើទោះបីជានៅក្រោយពេលអាសើរក៏ដោយដ្បិតវាជាការសឡាតដែលមានមូលហេតុជាក់លាក់ (ហ្សាវ៉ាត់អាល់អាសបាប)។

ភស្តុតាងនៃការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ឡើងវិញដើម្បីជួយអ្នកដទៃ...ទោះបីជានៅក្រោយពេលអាសើរក៏ដោយភស្តុតាងគឺនៅពេលដែលព្យាការី ﷺ បានឃើញបុរសម្នាក់ចូលមកវិហារក្រោយពេលគេសឡាតរួចលោកបានមានបន្ទូលថា៖ «តើនរណានឹងធ្វើទានដល់បុគ្គលនេះដោយសឡាតជាមួយគាត់?»។ ភស្តុតាងមួយទៀតគឺករណីអ្នកដំណើរនៅវិហារអាល់ខៃហ្វដែលបានសឡាតរួចនៅកន្លែងស្នាក់នៅព្យាការី ﷺ បានបង្គាប់ឱ្យពួកគេចូលរួមសឡាតជាមួយមនុស្សម្នានៅវិហារប្រសិនបើគេឃើញការសឡាតចាម៉ាអាត់កំពុងប្រព្រឹត្តទៅ។ *** ការចូលរួមសឡាតជាមួយអ្នកដែលកំពុងសឡាតតែម្នាក់ឯងសំណួរ៖ ខ្ញុំបានទៅវិហារហើយឃើញថាសឡាតចាម៉ាអាត់បានបញ្ចប់ទៅហើយប៉ុន្តែមានបុរសម្នាក់កំពុងសឡាតតែម្នាក់ឯងតើខ្ញុំអាចទៅឈរក្បែរគាត់ដោយចាត់ទុកគាត់ជាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) ហើយខ្ញុំជាម៉ាមូមបានដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ បាទគឺអនុញ្ញាតឱ្យសឡាតជាមួយគាត់តាមទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវរបស់អ្នកប្រាជ្ញ។ ប្រសិនបើអ្នកទៅទាន់មនុស្សម្នាក់កំពុងសឡាតតែម្នាក់ឯងនោះគ្មានបញ្ហាឡើយក្នុងការចូលរួមជាមួយគាត់ដើម្បីទទួលបានផលបុណ្យនៃការសឡាតជាចាម៉ាអាត់ពីព្រោះការសឡាតជាចាម៉ាអាត់គឺជាកាតព្វកិច្ចតាមលទ្ធភាព។ ភស្តុតាងគឺថាព្យាការី ﷺ ធ្លាប់បានក្រោកឈរសឡាតនៅពេលយប់តែម្នាក់ឯងបន្ទាប់មកអ៊ីព្នុអាព្ពាស ﵁ ក៏បានមកដល់...

...អ៊ីព្នុអាព្ពាស ﵁ បានចូលរួមសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ជាមួយព្យាការី ﷺ ដោយឈរនៅខាងឆ្វេងរបស់លោករួចព្យាការី ﷺ បានទាញគាត់ឱ្យមកឈរនៅខាងស្តាំវិញ។ នេះសបញ្ជាក់ថាអ៊ីព្នុអាព្ពាសបានចូលរួមជាមួយព្យាការី ﷺ ក្នុងពេលកំពុងសឡាតខណ៖ដែលព្យាការី ﷺ បានចាប់ផ្តើមសឡាតតែម្នាក់ឯង។ អ្វីដែលអនុញ្ញាតក្នុងសឡាតស្ម័គ្រចិត្ត (ណាហ៊្វីល) ក៏ត្រូវបានអនុញ្ញាតក្នុងសឡាតកាតព្វកិច្ច (ហ្វ័រឌូ) ដូចគ្នាលើកលែងតែមានភស្តុតាងជាក់លាក់បែងចែក។ *** ការដាច់ទឹកវូឌូ (ការលាងសម្អាតខ្លួន)ក្នុងពេលកំពុងសឡាតនៅជួរមុខសំណួរ៖ ខ្ញុំបានសឡាតនៅជួរទីមួយចំពីក្រោយអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)។ ពេលសឡាតបានមួយរកអាត់ខ្ញុំស្រាប់តែនឹកឃើញថាខ្លួនបានដាច់ទឹកវូឌូប៉ុន្តែដោយសារខ្ញុំនៅជួរមុខខ្ញុំមិនដឹងត្រូវធ្វើដូចម្តេចក៏ទ្រាំសឡាតរហូតដល់ចប់។ តើខ្ញុំត្រូវធ្វើដូចម្តេចក្នុងកាល៖ទេស៖បែបនេះ? ហើយតើការសឡាតរបស់ខ្ញុំត្រឹមត្រូវដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ការសឡាតរបស់អ្នកគឺមិនត្រឹមត្រូវជាដាច់ខាតពីព្រោះការសឡាតដោយគ្មានទឹកវូឌូគឺមិនត្រូវបានទទួលយកឡើយផ្អែកលើបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ក្នុងស៊ូរ៉ាត់អាល់ម៉ាអ៊ីដះហ៍អាយ៉ាត់ទី ៦ និងបន្ទូលរបស់ព្យាការី ﷺ ថា៖ «អល់ឡោះមិនទទួលយកការសឡាតរបស់អ្នកណាម្នាក់ឡើយនៅពេលគេដាច់ទឹកវូឌូរហូតទាល់តែគេធ្វើវូឌូឡើងវិញ»។ ការដែលអ្នកបន្តសឡាតទាំងដឹងខ្លួនថាគ្មានទឹកវូឌូគឺជាកំហុសដ៏ធំមួយ...

របៀបចាកចេញពីជួរសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)នៅពេលដាច់ទឹកវូឌូ (ការលាងសម្អាតខ្លួន)...វាជាកំហុសដ៏ធំមួយ! អ្វីដែលជាកាតព្វកិច្ចលើរូបអ្នកគឺត្រូវដកថយនិងចាកចេញពីវិហារទៅធ្វើទឹកវូឌូឡើងវិញរួចត្រឡប់មកចូលរួមសឡាតនូវអ្វីដែលនៅសល់ជាមួយចាម៉ាអាត់។ មិនមានការបន្ទោសឬបាបអ្វីឡើយក្នុងការដើរកាត់ចន្លោះជួរដើម្បីចេញទៅក្រៅក្នុងស្ថានភាពបែបនេះពីព្រោះអ្នកជាអ្នកមានហេតុផលចាំបាច់ (ម៉ាអ៍ហ្ស៊ូរ)។ ប៉ុន្តែការបន្តឱនរូគួអ៍និងស៊ុជូដទាំងគ្មានទឹកវូឌូគឺជាអំពើហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)ដែលមិនអនុញ្ញាតឡើយ។ សំណួរ៖ ប្រសិនបើអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ដឹងខ្លួនក្នុងពេលសឡាតថាគាត់គ្មានទឹកវូឌូតើត្រូវធ្វើដូចម្តេច? ចម្លើយ៖ ប្រសិនបើអ៊ីម៉ាមដឹងខ្លួនថាគ្មានទឹកវូឌូគាត់ត្រូវតែដកខ្លួនចេញភ្លាមៗ ហើយទៅធ្វើវូឌូនិងចាប់ផ្តើមសឡាតជាថ្មីមិនអនុញ្ញាតឱ្យគាត់បន្តដឹកនាំទាំងគ្មានទឹកវូឌូឡើយ។ *** ការបិទបាំងកេរ្តិ៍ខ្មាស (អោរ៉ាត់) គឺជាលក្ខខណ្ឌនៃការសឡាតសំណួរ៖ តើច្បាប់បែបណាសម្រាប់អ្នកដែលបានសឡាតដោយលេចកេរ្តិ៍ខ្មាស (អោរ៉ាត់) ខ្លះដោយមិនដឹងខ្លួនរហូតដល់សឡាតចប់ទើបមានអ្នកប្រាប់? តើការសឡាតរបស់គាត់ត្រឹមត្រូវដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ពិតប្រាកដណាស់ការបិទបាំងកេរ្តិ៍ខ្មាស (អោរ៉ាត់) គឺជាលក្ខខណ្ឌមួយក្នុងចំណោមលក្ខខណ្ឌត្រឹមត្រូវនៃការសឡាតតាមលទ្ធភាព។ អ៊ីព្នុអាប់ឌុលពើរ ﵀ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាលើភាពមោឃ៖នៃអ្នកដែលសឡាតដោយអាក្រាតកាយទាំងដែលគេមានលទ្ធភាពស្លៀកពាក់។

សេចក្តីលម្អិតអំពីការលេចកេរ្តិ៍ខ្មាស (អោរ៉ាត់) ក្នុងការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) ចំពោះអ្នកដែលលេចអោរ៉ាត់ដោយមិនដឹងខ្លួនរហូតដល់សឡាតចប់គឺមានសេចក្តីលម្អិត៖ ប្រសិនបើកន្លែងដែលលេចនោះជាផ្នែកធំនោះគេត្រូវតែសងសឡាតឡើងវិញ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើវាលេចតិចតួចដោយអចេតនានោះការសឡាតរបស់គេគឺត្រឹមត្រូវផ្អែកលើភស្តុតាងដែលថាអាំរ៉ូពិនសាឡាម៉ាស់ ﵁ ធ្លាប់បានដឹកនាំសឡាតតាំងពីនៅក្មេងហើយពេលគាត់ស៊ុជូដបានលេចកេរ្តិ៍ខ្មាសបន្តិចបន្តួចដោយមិនដឹងខ្លួនប៉ុន្តែមិនត្រូវបានបង្គាប់ឱ្យសឡាតឡើងវិញឡើយក្នុងសម័យកាលរបស់ព្យាការី ﷺ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគេចេតនាបណ្តោយឱ្យលេចនោះការសឡាតគឺមោឃ៖ ទោះបីជាលេចតិចតួចក៏ដោយ។ *** ការសឡាតដោយអង្គុយសំណួរ៖ ឪពុករបស់ខ្ញុំសឡាតដោយអង្គុយដោយសារគាត់មានជំងឺឈឺជង្គង់មិនអាចឈរបានតើមានបញ្ហាអ្វីដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ពិតប្រាកដណាស់ការឈរក្នុងការសឡាតហ្វ័រឌូ (កាតព្វកិច្ច) គឺជាសសរទ្រទ្រង់មួយ (រូកុន) នៃការសឡាតដែលមិនត្រឹមត្រូវឡើយបើគ្មានវាសម្រាប់អ្នកដែលមានលទ្ធភាពផ្អែកលើបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ថា៖ ﴿ហើយចូរពួកអ្នកក្រោកឈរចំពោះអល់ឡោះដោយការបន្ទាបខ្លួន﴾ [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ពាក្វារ៉ោះ: ២៣៨] និងបន្ទូលរបស់ព្យាការី ﷺ ថា៖ «ចូរសឡាតដោយឈរបើមិនអាចត្រូវសឡាតដោយអង្គុយ...»។

...ព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «ចូរសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ដោយឈរបើមិនអាចចូរសឡាតដោយអង្គុយបើមិនអាចចូរសឡាតដោយដេកផ្អៀង»។ ដូច្នេះប្រសិនបើការឈឺជង្គង់របស់ឪពុកអ្នកពិតជារារាំងមិនឱ្យគាត់ឈរឬបង្កការលំបាកខ្លាំងដល់គាត់នោះគ្មានបញ្ហាអ្វីឡើយក្នុងការសឡាតដោយអង្គុយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើការឈឺចាប់នោះមិនរារាំងដល់ការឈរទេនោះការសឡាតរបស់គាត់មិនត្រឹមត្រូវឡើយបើមិនឈរពីព្រោះការឈរគឺជាសសរទ្រទ្រង់ (រូកុន)។ *** ការសូត្រឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)បើកឆាកសឡាត (អ៊ីស្ទីហ្វតះហ៍) សំណួរ៖ នៅពេលខ្ញុំបែរមុខទៅទិសគីបឡះហ៍ខ្ញុំតែងតែពោលថា «Wajjahtu wajhiya... (ខ្ញុំបានតម្រង់ផ្ទៃមុខរបស់ខ្ញុំឆ្ពោះទៅកាន់អ្នកដែលបានបង្កើតមេឃនិងផែនដី...)» តើការសូត្របែបនេះជាស៊ុណ្ណះហ៍ដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ហ្ស៊ីកៀរនេះមិនត្រូវសូត្រនៅពេលបែរមុខទៅទិសគីបឡះហ៍មុនពេលលើកដៃតាក់ប៊ីរឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញវាត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យសូត្រនៅក្រោយពេលលើកដៃតាក់ប៊ីរ៉តល់អៀហ៍រ៉ម (ពោលអល់ឡាហុអាកStored) រួចរាល់ពីព្រោះវាជាផ្នែកមួយនៃឌុអាបើកឆាកសឡាត (អ៊ីស្ទីហ្វតះហ៍) ដែលមានចែងពីរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ) ﷺ។ ដូច្នេះទីកន្លែងសូត្ររបស់វាគឺនៅក្រោយតាក់ប៊ីរ៉តល់អៀហ៍រ៉មមិនមែនមុនពេលនោះឡើយ។

ការបន្លឺប៊ីស្មីលឡាហ៍ឮៗក្នុងពេលសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ឮសំណួរ៖ តើការបន្លឺ «ប៊ីស្មីលឡាហ៍» ឮៗនៅក្នុងការសឡាតឮ (ដូចជាម៉ាហ្ហ្រិបអ៊ីស្ហាហ្វាហ្សើរ) មានច្បាប់បែបណា? ចម្លើយ៖ ការបន្លឺ «ប៊ីស្មីលឡាហ៍» ឮៗក្នុងការសឡាតឮប្រសិនបើធ្វើម្តងម្កាលគឺគ្មានបញ្ហាអ្វីឡើយប៉ុន្តែការប្រកាន់ធ្វើវាជាប្រចាំគឺមិនសមរម្យឡើយពីព្រោះអ្វីដែលត្រូវបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់លាស់ពីស៊ុណ្ណះហ៍របស់ព្យាការី ﷺ និងបណ្តាខាលីហ្វះហ៍រ៉ស៊ីឌីនគឺពួកគាត់មិនបានបន្លឺ «ប៊ីស្មីលឡាហៀររ៉ោះហ៍ម៉ានៀររ៉ោហ៊ីម» ឮៗឡើយ។ ពួកគាត់បន្លឺឮៗតែការសូត្រអាល់-ហ្វាទីហះហ៍និងស៊ូរ៉ាត់បន្ទាប់ប៉ុណ្ណោះ។ *** ការសូត្រស៊ូរ៉ាត់អាល់-ហ្វាទីហះហ៍របស់ម៉ាមូមសំណួរ៖ តើកាតព្វកិច្ចលើម៉ាមូមក្នុងការសឡាតឮត្រូវសូត្រស៊ូរ៉ាត់អាល់-ហ្វាទីហះហ៍ដែរឬទេហើយត្រូវសូត្រនៅពេលណា? ហើយតើត្រូវសម្រុះសម្រួលយ៉ាងដូចម្តេចរវាងហាឌីޘ «គ្មានការសឡាតឡើយចំពោះអ្នកដែលមិនបានសូត្រអាល់-ហ្វាទីហះហ៍» និងហាឌីޘដែលហាមមិនឱ្យសូត្រប្រជែងនឹងការសូត្ររបស់ព្យាការី?

ការសូត្រស៊ូរ៉ាត់អាល់-ហ្វាទីហះហ៍របស់ម៉ាមូមក្នុងការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) ចម្លើយ៖ អ្នកប្រាជ្ញមានទស្សន៖ខុសគ្នាលើការសូត្រអាល់-ហ្វាទីហះហ៍របស់ម៉ាមូម៖ មួយក្រុមយល់ថាជាកាតព្វកិច្ចដាច់ខាតមិនអាចខកខានបានឡើយទោះជាសឡាតឮឬស្ងាត់។ មួយក្រុមទៀតយល់ថាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ជាអ្នករ៉ាប់រងការសូត្រប៉ុន្តែលើកទឹកចិត្តឱ្យម៉ាមូមសូត្រក្នុងពេលដែលអ៊ីម៉ាមនៅស្ងៀមឬក្នុងសឡាតស្ងាត់។ និងមួយក្រុមទៀតយល់ថាជាកាតព្វកិច្ចក្នុងសឡាតស្ងាត់ប៉ុន្តែក្នុងសឡាតឮគឺម៉ាមូមត្រូវស្តាប់ការសូត្ររបស់អ៊ីម៉ាមផ្អែកលើបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ថា៖ ﴿ហើយនៅពេលដែលគួរអានត្រូវបានសូត្រឡើងចូរពួកអ្នកស្តាប់វាដោយយកចិត្តទុកដាក់និងស្ងៀមស្ងាត់ដើម្បីឱ្យពួកអ្នកទទួលបាននូវក្តីមេត្តាករុណា﴾ [ស៊ូរ៉ាត់អាល់អាក់រ៉ហ្វ: ២០៤]។ ទស្សន៖ចុងក្រោយនេះគឺជាទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវបំផុតតាមការពិចារណារបស់យើងពីព្រោះវាអាចសម្រុះសម្រួលរវាងភស្តុតាងទាំងអស់។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើម៉ាមូមអាចឆ្លៀតសូត្រអាល់-ហ្វាទីហះហ៍ក្នុងពេលដែលអ៊ីម៉ាមនៅស្ងៀមបាននោះគប្បីសូត្រចុះ។ *** ការសូត្រស៊ូរ៉ាត់អាល់ម៉ាសាដ (ថាប់បាត់យ៉ាដា) ក្នុងការសឡាតសំណួរ៖ ពួកយើងឮគេថាមិនអនុញ្ញាតឱ្យសូត្រស៊ូរ៉ាត់អាល់ម៉ាសាដក្នុងការសឡាតឡើយតើពិតដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ មិនពិតឡើយ! ការសូត្រស៊ូរ៉ាត់អាល់ម៉ាសាដក្នុងការសឡាតនិងក្រៅសឡាតគឺត្រូវបានអនុញ្ញាតទាំងស្រុងដ្បិតវាជាស៊ូរ៉ាត់មួយក្នុងចំណោមស៊ូរ៉ាត់នៃគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានដ៏ពិសិដ្ឋ។ អល់ឡោះ ﷻ មានបន្ទូលថា៖ ﴿ចូរពួកអ្នកសូត្រនូវអ្វីដែលងាយស្រួលពីគួរអានចុះ﴾ [ស៊ូរ៉ាត់អាល់មុហ្សហ្សាំមិល: ២០]។ គម្ពីរគួរអានទាំងមូលអាចយកមកសូត្រក្នុងការសឡាតបានមិនថាជាស៊ូរ៉ាត់អាល់ម៉ាសាដឬស៊ូរ៉ាត់ដទៃឡើយ។