សេចក្តីសង្ខេបហ្វាតវ៉ាប្រទេសអេហ្ស៊ីប
សេចក្តីសង្ខេបហ្វាតវ៉ាប្រទេសអេហ្ស៊ីប
"អត្ថបទច្បាប់ឥស្លាម (ហ្វិក) បុរាណពីប្រភព Turath/OpenITI ដែលមានអត្ថបទភាសាអារ៉ាប់ពេញលេញ និងការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ ចំនួន 1,459 ជំពូក។"
[ចំណងជើងផ្នែក៖ បញ្ជាក់អំពីដែនកំណត់នៃការកាន់ទុក្ខរបស់ស្ត្រីការបង្កើនអាយុខ័យនិងជីវភាពនិងការហាមឃាត់ការយកកម្រាលទៅគ្របលើផ្នូរ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៤៨៥]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
[ចំណងជើងផ្នែករង៖ ស្ត្រីមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យកាន់ទុក្ខលើសពីបីថ្ងៃចំពោះអ្នកដទៃក្រៅពីប្តី - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៤៨៥]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ليس للمرأة
[ចំណងជើងផ្នែករង៖ អាយុខ័យត្រូវបានពន្យារនិងភោគទ្រព្យត្រូវបានពង្រីកដោយសារតައុព្វះហ៍ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៤៨៥]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
والعمر يطول، والرزق يبسط
[ចំណងជើងផ្នែករង៖ អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ទ្រង់ជ្រាបនូវអ្វីដែលបានកើតឡើងនិងអ្វីដែលនឹងកើតឡើង - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៤៨៥]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
والله يعلم ما كان، وما يكون
ផ្នែក៖ ស្ត្រីមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យកាន់ទុក្ខ (ឥហាដ) ចំពោះអ្នកណាម្នាក់ក្រៅពីប្ដីរបស់នាងលើសពីបីថ្ងៃឡើយទោះបីជាឪពុករបស់នាងឬបងប្អូនប្រុសរបស់នាងក៏ដោយហើយការណ៍នេះគឺស្របតាមការឯកភាពគ្នារបស់បណ្ដាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)។ ប្រសិនបើនាងមានចេតនាលះបង់សំលៀកបំពាក់មួយចំនួន (ដើម្បីកាន់ទុក្ខ) សម្រាប់អ្នកស្លាប់ដែលមិនមែនជាប្ដីនោះគឺជាទង្វើដែលត្រូវបានហាមឃាត់ហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ទ្រង់ជ្រាបបំផុត។ ហើយអាយុខ័យត្រូវបានពន្យារឱ្យវែងនិងភោគទ្រព្យ (រីសគី) ត្រូវបានពង្រីកឱ្យបរិបូរដោយសារតែការតައុព្វះហ៍ (វិលត្រឡប់មករកអល់ឡោះ) ការសុំអភ័យទោស (អ៊ិស្ទិគហ្វារ) និងការប្រព្រឹត្តអំពើល្អកុសលដូចដែលការវិនាសហិនហោចនិងការលង់ទឹកត្រូវបានកាត់សេចក្តីលើពួកជនរបស់ព្យាការីនូហ៍ដោយសារតែការប្រឆាំងនិងការបដិសេធរបស់ពួកគេ។ អល់ឡោះទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយចូរអ្នករាល់គ្នាសុំអភ័យទោសពីម្ចាស់របស់ពួកអ្នករួចចូរវិលត្រឡប់មករកទ្រង់ដោយការតައុព្វះហ៍ទ្រង់នឹងប្រទានឱ្យអ្នករាល់គ្នារីករាយនឹងការរស់នៅដ៏ប្រពៃរហូតដល់កាលកំណត់ជាក់លាក់មួយ﴾ [ស៊ូរ៉ាត់ហ៊ូដ: ៣] ហើយទ្រង់មានបន្ទូលថា៖ ﴿ថាចូរអ្នករាល់គ្នាគោរពសក្ការ៖ចំពោះអល់ឡោះកោតខ្លាចទ្រង់និងគោរពតាមខ្ញុំទ្រង់នឹងអភ័យទោសចំពោះបាបកម្មមួយចំនួនរបស់ពួកអ្នកនិងពន្យារពេលឱ្យពួកអ្នករហូតដល់កាលកំណត់ជាក់លាក់មួយ﴾ [ស៊ូរ៉ាត់នូហ៍: ៣-៤]។ ហើយព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ជនណាដែលស្រឡាញ់ពេញចិត្តចង់ឱ្យជីវភាពរបស់គេត្រូវបានពង្រីកនិងអាយុខ័យរបស់គេត្រូវបានពន្យារគេចូរភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងសាច់ញាតិ (ស៊ីឡាទុររ៉ហ៊ីម)»។ ហើយអល់ឡោះទ្រង់ជ្រាបនូវអ្វីដែលបានកើតឡើងរួចហើយអ្វីដែលកំពុងនិងនឹងកើតឡើងនិងអ្វីដែលមិនបានកើតឡើងប្រសិនបើវាកើតឡើងតើវានឹងកើតឡើងយ៉ាងដូចម្តេចហើយអល់ឡោះទ្រង់ជ្រាបបំផុត។ រីឯការយកកម្រាលសំពត់មកគ្របពីលើផ្នូររបស់បណ្តាព្យាការីនិងអ្នកសច្ចធម៌ (សាលីហ៊ីន) និងអ្នកដទៃទៀតវាមិនមែនជាច្បាប់បញ្ញត្តិនៅក្នុងសាសនាឡើយហើយក៏មិនមែនជាការសាងកុសលដើម្បីខិតទៅជិតម្ចាស់នៃពិភពលោកទាំងមូលនោះដែរ។ ហេតុដូច្នេះវាមិនមានកាតព្វកិច្ចបំពេញបំណន់នោះឡើយដោយគ្មានការខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងចំណោមបណ្តាអ៊ីម៉ាមទេផ្ទុយទៅវិញគេត្រូវហាមឃាត់មិនឱ្យធ្វើទង្វើបែបនោះ។ ហើយតើអ្នកដែលឌូអា (ការអង្វរសុំព្រះ)បែបនោះត្រូវជាប់ពិន័យសងការសច្ចា (កាហ្វារ៉ាត់យ៉ាមីន) ដែរឬទេ? មានទស្សន៖ពីរក្នុងបញ្ហានេះ។ ដូចគ្នាដែរការឌូអាប្រេងនិងកន្ទេលសម្រាប់ទីកន្លែងដែលប្រជាមូស្លីមមិនបានថ្វាយបង្គំនៅទីនោះនិង... [បន្តនៅលេខ ៤៨៨]។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
أما تغشية قبور الأنبياء والصالحين
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការបដិសេធជំនឿមិនពិតអំពីការចុះមកផែនដីរបស់ម៉ាឡាអ៊ីកះហ៍និងការពន្យល់អំពីហាដីޘត្រឹមត្រូវទាក់ទងនឹងអាល់ម៉ះហ៍ឌី - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៤៨៨]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
[ចំណងជើងផ្នែករង៖ អំពីការលើកឡើងថាម៉ាឡាអ៊ីកះហ៍ចុះមកផែនដីដើម្បីគោរពសក្ការ៖និងស្លាប់នៅលើផែនដី - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៤៨៨]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فيما ذكر من نزول الملائكة
[តពីលេខ ៤៨៥]...និងកន្លែងដែលពួកគេមិនទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីវាគឺមិនមែនជាការគោរពប្រតិបត្តិចំពោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ឡើយហើយបំណន់របស់គេក៏មិនជាប់កាតព្វកិច្ចនោះដែរ។ ប៉ុន្តែក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញមានអ្នកដែលកំណត់ឱ្យគេត្រូវសងពិន័យការសច្ចា (កាហ្វារ៉ាត់យ៉ាមីន) ឬបង្វែរបំណន់នោះទៅក្នុងការគោរពប្រតិបត្តិស្រដៀងគ្នានេះហើយក្នុងចំណោមពួកគេមានអ្នកដែលមិនកំណត់អ្វីទាំងអស់។ ដូច្នេះទ្រព្យនេះក្លាយជាទ្រព្យដែលគ្មានអ្នកទទួលសិទ្ធិច្បាស់លាស់ហេតុនេះត្រូវបង្វែរវាទៅក្នុងផលប្រយោជន៍រួមរបស់ប្រជាមូស្លីមដែលពួកគេអាចទាញយកផលប្រយោជន៍ពីវាបានដូចជាសម្រាប់វិហារ (ម៉ាស្ជិទ) ឬកន្លែងផ្សេងទៀត។ ផ្នែក៖ ចំពោះអ្វីដែលត្រូវបានលើកឡើងថាម៉ាឡាអ៊ីកះហ៍ចុះមកកាន់ផែនដីហើយគោរពសក្ការ៖ចំពោះអល់ឡោះនៅលើផែនដីនិងស្លាប់នៅលើផែនដីនោះគឺគ្មានប្រភពដើមទាល់តែសោះ។ ដូចគ្នាដែរការលើកឡើងថាផ្ទៃមេឃត្រូវបានរមូលបត់មុនផែនដីចំនួនសែសិបឆ្នាំគឺជារឿងមិនពិត (បាទីល) ហើយខ្ញុំមិនដឹងថាមានអ្នកប្រាជ្ញគួរឱ្យទុកចិត្តណាម្នាក់បានលើកឡើងរឿងនេះឡើយ។ រីឯបណ្តាហាដីޘដែលបានចងក្រងទាក់ទងនឹងអាល់ម៉ះហ៍ឌី (អាល់-Mahdi)៖ ក្នុងចំណោមនោះមានហាដីޘដែលត្រឹមត្រូវកម្រិតសហ៊ីហ៍ (Sahih) និងមានហាដីޘកម្រិតល្អហាសាន់ (Hasan)។ អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)អាតទិរមីហ្ស៊ីបានផ្ទៀងផ្ទាត់បញ្ជាក់ភាពត្រឹមត្រូវនៃហាដីޘមួយពីអ៊ីព្នូម៉ាសអ៊ូដអ៊ុម្មុសាឡាម៉ះហ៍និងអ្នកដទៃទៀតដែលបានរាយការណ៍ថាព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើពិភពលោកនេះនៅសល់ត្រឹមតែមួយថ្ងៃប៉ុណ្ណោះអល់ឡោះពិតជានឹងពន្យារថ្ងៃនោះឱ្យវែងរហូតទាល់តែទ្រង់បញ្ជូនបុរសម្នាក់ចេញពីខ្សែស្រឡាយគ្រួសាររបស់ខ្ញុំដែលឈ្មោះរបស់គេត្រូវគ្នានឹងឈ្មោះរបស់ខ្ញុំហើយឈ្មោះឪពុករបស់គេត្រូវគ្នានឹងឈ្មោះឪពុករបស់ខ្ញុំដោយគេនឹងបំពេញផែនដីដោយយុត្តិធម៌និងសមធម៌ដូចដែលវាធ្លាប់ត្រូវបានបំពេញដោយភាពអយុត្តិធម៌និងការជិះជាន់»។ ហើយមានសេចក្តីរាយការណ៍ពីអាលី ﵁ ថាគាត់បាននិយាយថា៖ «អាល់ម៉ះហ៍ឌីគឺកើតចេញពីកូនចៅរបស់អាល់ហាសាន់»។ រីឯអ្វីដែលត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា៖ «គ្មានម៉ះហ៍ឌីណាក្រៅពីអ៊ីសាឡើយ» នោះគឺជាហាដីޘទន់ខ្សោយ (ដអុីហ្វ) ដែលបានកត់ត្រាដោយអ៊ីព្នូម៉ាចះហ៍។ ហើយមនុស្សជាច្រើនធ្លាប់បានអះអាងលក្ខណ៖សម្បត្តិ (ថាខ្លួនជាអាល់ម៉ះហ៍ឌី) នេះប៉ុន្តែការអះអាងទាំងអស់នោះគឺសុទ្ធតែជាអសារបង់ដូចជាការអះអាងរបស់ពួកបរិវាររ៉ាហ្វីដះហ៍ (Rafidah) ចំពោះមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ពិនអាល់ហាសាន់ដែលចូលទៅក្នុងរូងក្រោមដី (ស៊ើដាប) ដែលរឿងនេះត្រូវបានដឹងយ៉ាងច្បាស់ដោយបញ្ញាថាជាការកុហកអសារបង់និងដូចជាការអះអាងរបស់មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីព្នូទូម៉ារត៍ (Ibn Tumart) ថាគាត់គឺជាអាល់ម៉ះហ៍ឌីដែលរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះបានប្រាប់ដំណឹងរីករាយដែលបណ្តាអ្នកកាន់សាសនាបានឯកភាពគ្នាថាគាត់ជាមនុស្សភូតកុហក។ ហើយមានក្រុមជាច្រើនដែលបានអះអាងបែបនេះក្នុងចំណោមពួកគេមានអ្នកដែលត្រូវបានសម្លាប់មានអ្នកដែលត្រូវបានដាក់ទណ្ឌកម្មនិងឃុំខ្លួនហើយមានអ្នកដែលរឿងរ៉ាវរបស់គេបានរីករាលដាលទៅលើក្រុមមនុស្សវង្វេងមួយចំនួនរហូតដល់រឿងរ៉ាវមិនសមហេតុផលដែលគេបានប្រព្រឹត្តត្រូវបានលាតត្រដាងហើយចំពោះអល់ឡោះគឺជាកន្លែងពឹងផ្អែកស្វែងរកជំនួយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وأما الأحاديث المأثورة في المهدي
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការចូលរួមដង្ហែបុណ្យសពដែលមាណាប៊ីឌអះហ៍និងគោលជំហរអះលុះស្ស៊ុននះហ៍ចំពោះអ្នកមានជំនឿដែលប្រព្រឹត្តបាបកម្មធំៗ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៤៩២]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
[ចំណងជើងផ្នែករង៖ ការចូលរួមដង្ហែសពដែលមានទង្វើមិនគប្បីនិងប៊ីឌអះហ៍ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៤៩២]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وأما الجنازة التي فيها منكر
[ចំណងជើងផ្នែក៖ គោលជំនឿអះលុះស្ស៊ុននះហ៍ថាអ្នកមានជំនឿមិនត្រូវស្ថិតក្នុងនរកជារៀងរហូតឡើយ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៤៩២]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
ផ្នែក៖ ចំពោះបុណ្យសព (ជ៖ណាហ៊្សាះហ៍) ដែលមានអំពើមិនគប្បី (មុនកើរ) ដូចជា៖ ការសែងនំប៉័ងនិងសត្វចៀមនៅពីមុខសពឬការដាក់តង់ក្បូរក្បាច់រំយោល (ពុស្ហខាណាត) ពីលើមឈូសសពតើត្រូវជៀសវាងពីការចូលរួមដង្ហែសពនោះដែរឬទេ? មានទស្សន៖ពីរដែលជាសេចក្តីរាយការណ៍ពីរពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)អះម៉ាត់។ ទស្សន៖ត្រឹមត្រូវគឺ៖ គេត្រូវចូលរួមដង្ហែសពពីព្រោះវាជាសិទ្ធិរបស់អ្នកស្លាប់ដែលមិនត្រូវរលុបបាត់ដោយសារតែទង្វើរបស់អ្នកដទៃឡើយហើយគេត្រូវជំទាស់បដិសេធចំពោះអំពើមិនគប្បីនោះទៅតាមលទ្ធភាព។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគេជាបុគ្គល (មានឥទ្ធិពល) ដែលប្រសិនបើគេបដិសេធមិនចូលរួមនាំឱ្យអ្នកទាំងនោះបោះបង់អំពើមុនកើរនោះនោះគេគប្បីបដិសេធមិនចូលរួម។ ករណីនេះខុសពីពិធីជប់លៀង (វ៉ាលីម៉ះហ៍) ពីព្រោះម្ចាស់សិទ្ធិ (ម្ចាស់ផ្ទះ) ខ្លួនឯងជាអ្នកប្រព្រឹត្តអំពើមិនគប្បីដូច្នេះសិទ្ធិរបស់គេត្រូវរលុបបាត់ដោយសារតែអំពើបាបរបស់គេដូចជាបុគ្គលដែលកំពុងប្រព្រឹត្តអំពើបាបជាក់ស្តែងគឺមិនត្រូវផ្ដល់សឡាមដល់គេក្នុងអំឡុងពេលដែលគេកំពុងប្រព្រឹត្តបាបនោះឡើយហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ទ្រង់ជ្រាបបំផុត។ ផ្នែក៖ គោលជំហរដែលអះលុះស្ស៊ុននះហ៍ (Ahl អាល់-ស៊ូណាន់ (ប្រពៃណីរបស់ព្យាការី)) ប្រកាន់ខ្ជាប់គឺ៖ អល់ឡោះមិនកាត់ទោសឱ្យស្ថិតនៅក្នុងភ្លើងនរកជារៀងរហូតចំពោះអ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកមានជំនឿ (អុីម៉ាន) ឡើយ។ ហើយក្រុមប៊ីឌអះហ៍ (អ្នកបង្កើតនវានុវត្តន៍ខុសឆ្គង) ដូចជាពួកខាវ៉ារិច (Khawarij) ពួកហារូរីយ៉ះហ៍និងពួកមុះអ៍តាហ៊្សីឡះហ៍ (Mu'tazilah) បានជំទាស់នឹងរឿងនេះដោយពួកគេបាននិយាយថា៖ អ្នកប្រព្រឹត្តបាបកម្មធំៗ (កាប់អ៊ីរ) នឹងត្រូវស្ថិតនៅក្នុងនរកជារៀងរហូតហើយអ្នកណាដែលបានចូលទៅក្នុងនរកហើយគឺមិនអាចចាកចេញមកវិញដោយសារការជួយអង្វរ (ស្ហាហ្វាអាត់) របស់ព្យាការីមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ﷺ ឬអ្នកដទៃឡើយ។ ហើយពួកមួយទៀតមកពីក្រុមមុរជីអះហ៍ (Murji'ah) បានជំទាស់នឹងពួកគេដោយបានអះអាងថាអ៊ីម៉ានរបស់សត្តនិករទាំងអស់គឺដូចគ្នាតែមួយហើយអ៊ីម៉ានរបស់ម៉ាឡាអ៊ីកះហ៍បណ្តាព្យាការីនិងអ្នកសច្ចធម៌គឺស្មើនឹងអ៊ីម៉ានរបស់អ្នកប្រព្រឹត្តបាបកម្មធំៗ។ រីឯពួកជ្រុលនិយមរបស់ពួកគេបានអះអាងថា៖ គ្មាននរណាម្នាក់ត្រូវចូលនរកឡើយហើយពួកគេបានបំភ្លៃអត្ថន័យនៃបន្ទូលចេញពីកន្លែងដើមរបស់វា។ ហើយក្រុមទាំងអស់នេះសុទ្ធតែជាពួកវង្វេង។ ពួកទីមួយមើលតែទៅលើអត្ថបទគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)នៃការព្រមានដាក់ទោស (វ៉ាអុីដ) រីឯពួកទីពីរមើលតែទៅលើអត្ថបទគម្ពីរនៃការសន្យាផ្តល់រង្វាន់ (វ៉ាអ៍ដ)។ រីឯអះលុះស្ស៊ុននះហ៍វិញពួកគេមានជំនឿលើអ្វីៗទាំងអស់ដែលមកពីអល់ឡោះហើយមិនយកអត្ថបទខ្លះទៅវាយប្រហារបដិសេធអត្ថបទខ្លះទៀតឡើយ។ ពួកគេបានពិនិត្យមើលក្នុងគម្ពីរគួរអាននិងស៊ុននះហ៍ហើយពួកគេបានរកឃើញថាអ្នកប្រព្រឹត្តបាបកម្មធំៗដែលត្រូវបានគំរាមកំហែងដោយទណ្ឌកម្មនោះទណ្ឌកម្មរបស់ពួកគេអាចនឹងត្រូវបានលុបបំបាត់ចេញពីពួកគេដោយសារមូលហេតុមួយចំនួន៖ ទីមួយ៖ ការតައុព្វះហ៍ (ការវិលត្រឡប់សុំទោសចំពោះអល់ឡោះ) ពីព្រោះអល់ឡោះទ្រង់អភ័យទោសចំពោះរាល់បាបកម្មទាំងអស់។ ទីពីរ៖ អំពើល្អដែលលុបលាងអំពើអាក្រក់ដូចដែលទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយការថ្លឹងនៅថ្ងៃនោះគឺជាសច្ចធម៌﴾។ ទីបី៖ គ្រោះមហន្តរាយនិងទុក្ខលំបាកក្នុងលោកិយនិងក្នុងដំណាក់កាលបាហ្សាក់ (Barzakh ពិភពក្នុងផ្នូរ)។ ទីបួន៖ ការទុអា (បួងសួង) និងការជួយអង្វរ (ស្ហាហ្វាអាត់) ដូចជាការធ្វើទាន (ស្វដាកក់) ឧទ្ទិសដល់គេបន្ទាប់ពីគេស្លាប់ការបួងសួងសុំពរជ័យឱ្យគេនិងការសុំអភ័យទោស (អ៊ិស្ទិគហ្វារ) សម្រាប់គេ។ ទីប្រាំ៖ អំពើល្អកុសលដែលអ្នកដទៃបានឧទ្ទិសជូនគេដូចជាការដោះលែងទាសករនិងការធ្វើទាន។ ទីប្រាំមួយ៖ ក្តីមេត្តាករុណារបស់ម្ចាស់របស់គេ។ ដូច្នេះរាល់ហាដីޘដែលបានបញ្ជាក់អំពីអ្នកមានជំនឿថាគេនឹងចូលនរកឬគេនឹងមិនបានចូលឋានសួគ៌គឺត្រូវបានបកស្រាយដោយគម្ពីរនិងស៊ុននះហ៍ថា៖ គឺនៅពេលដែលគ្មានកត្តារារាំងទាំងនេះ។ ដូចគ្នាដែរអត្ថបទនៃការសន្យាគឺមានលក្ខខណ្ឌអាស្រ័យលើការមិនមានកត្តារារាំង៖ កត្តាធំបំផុតគឺ៖ ការស្លាប់ទៅក្នុងសភាពជាអ្នកគ្មានជំនឿ (កាហ្វៀរ)។ កត្តាមួយទៀតគឺ៖ បាបកម្មនិងអំពើអយុត្តិធម៌របស់គេមានច្រើនហួសប្រមាណរហូតដល់អំពើល្អរបស់គេត្រូវបានយកទៅសងអស់។ ហើយកត្តាមួយទៀតគឺ៖ ការដែលទង្វើល្អត្រូវបានបន្តដោយអំពើដែលបំផ្លាញវាចោលដូចជាការរំលឹកគុណនិងការធ្វើឱ្យឈឺចាប់និងការបោះបង់ចោលការថ្វាយបង្គំអាសើរ (មានការលើកឡើងថា៖ វាធ្វើឱ្យអំពើល្អនៃថ្ងៃនោះរលាយសាបសូន្យ) និងដូចដែលព្យាការីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ជនណាដែលមិនបោះបង់ចោលពាក្យភូតកុហកនិងការប្រព្រឹត្តតាមវានោះអល់ឡោះគ្មានតម្រូវការឱ្យគេបោះបង់ចោលអាហារនិងភេសជ្ជ៖របស់គេ (ការបួស) ឡើយ»។ ការបដិសេធ (ថា «មិនបានចូលឋានសួគ៌») គឺសំដៅទៅលើការចូលជាដាច់ខាត (Ad-Dukhul អាល់-Mutlaq) ពោលគឺការចូលទៅកាន់ឋានសួគ៌ដោយគ្មានការទទួលទណ្ឌកម្មមុននោះឡើយ។ ដូច្នេះអ្នកណាដែលប្រព្រឹត្តបាបកម្មធំៗ គេមិនសមនឹងទទួលបានការចូលជាដាច់ខាតដោយគ្មានរងទណ្ឌកម្មជាមុននោះទេ។ ហើយរឿងនេះគឺដូចគ្នានឹងប្រសាសន៍របស់ព្យាការីដែលថា៖ «ជនណាដែលបោកប្រាស់យើងគេមិនមែនជាពួករបស់យើងឡើយ»។ ពីព្រោះឈ្មោះដាច់ខាត (នៃពួកអ្នកដែលនៅជាមួយព្យាការី) គឺសំដៅលើជំនឿអ៊ីម៉ានដ៏ពេញលេញបរិបូរដែលធ្វើឱ្យពួកគេស័ក្តិសមនឹងទទួលបានរង្វាន់និងការពារពួកគេពីទណ្ឌកម្ម។ ដូច្នេះអ្នកណាដែលបោកប្រាស់ពួកគេគេមិនមែនស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកទាំងនោះឡើយប៉ុន្តែគេនៅតែមានឫសគល់នៃអ៊ីម៉ានដែលញែកគេឱ្យខុសពីពួកកាហ្វៀរនិងជាហេតុនាំឱ្យគេបានរួចផុតចេញពីភ្លើងនរក។ ហើយនៅពេលដែលមានប្រសាសន៍ថា៖ «ជនណាដែលស្លាប់ទៅដោយដឹងថាគ្មានម្ចាស់ណាពិតប្រាកដក្រៅពីអល់ឡោះឡើយគេនឹងបានចូលឋានសួគ៌ទោះបីជាគេធ្លាប់ប្រព្រឹត្តអំពើផិតក្បត់លួចប្លន់ឬសេពគ្រឿងស្រវឹងក៏ដោយ» និងពាក្យស្រដៀងគ្នានេះនេះបញ្ជាក់ថាអ្នកដែលមានអ៊ីម៉ានគឺស័ក្តិសមនឹងទទួលបានឋានសួគ៌ហើយបាបកម្មមិនរារាំងគេជាអចិន្ត្រៃយ៍ឡើយប៉ុន្តែគេអាចនឹងរងទណ្ឌកម្មមួយចំនួនមុនពេលចូលឋានសួគ៌អាចជានៅក្នុងលោកិយក្នុងពិភពបាហ្សាក់លើវាលកាត់សេចក្តី (អើរស្ហះហ៍) ឬនៅក្នុងភ្លើងនរក។ ដូចគ្នាដែរចំពោះអត្ថបទគម្ពីរនៃការព្រមានដូចជាប្រសាសន៍របស់ទ្រង់៖ «អ្នកកាត់ផ្តាច់សាច់ញាតិនឹងមិនបានចូលឋានសួគ៌ឡើយ» និងប្រសាសន៍របស់ទ្រង់៖ «មនុស្សបីនាក់ដែលអល់ឡោះនឹងមិនមានបន្ទូលទៅកាន់ពួកគេហើយទ្រង់នឹងមិនទតមើលពួកគេឡើយ៖ ស្តេចភូតកុហកមនុស្សចាស់ប្រព្រឹត្តអំពើផិតក្បត់និងអ្នកក្រខ្សត់មានអំនួតក្អេងក្អាង» និង៖ «អ្នកដែលមានអំនួតក្អេងក្អាងក្នុងចិត្តសូម្បីតែទម្ងន់ប៉ុនគ្រាប់ធញ្ញជាតិល្អិតមួយក៏នឹងមិនបានចូលឋានសួគ៌ឡើយ» និង៖ «អ្នកដែលមានអ៊ីម៉ានក្នុងចិត្តសូម្បីតែទម្ងន់ប៉ុនគ្រាប់ធញ្ញជាតិល្អិតមួយក៏នឹងមិនស្ថិតក្នុងភ្លើងនរកឡើយ» និង៖ «ជនណាដែលផឹកស្រាក្នុងលោកិយគេនឹងមិនបានផឹកវាក្នុងបរលោកឡើយ» និង៖ «ជនណាដែលស្លៀកសំពត់សូត្រក្នុងលោកិយគេនឹងមិនបានស្លៀកវាក្នុងបរលោកឡើយ» និង៖ «អ្នកដែលស្លៀកសម្លៀកបំពាក់អូសដីដោយអំនួត (មុសប៊ីល) អ្នកដែលចូលចិត្តរំលឹកគុណ (ម៉ាន់ណាន) និងអ្នកដែលលក់ទំនិញដោយការស្បថភូតកុហកអល់ឡោះនឹងមិនមានបន្ទូលទៅកាន់ពួកគេហើយទ្រង់នឹងមិនសំអាតពួកគេឡើយហើយពួកគេនឹងទទួលរងទណ្ឌកម្មដ៏ឈឺចាប់» និងមនុស្សបីនាក់ផ្សេងទៀត៖ «បុរសម្នាក់ដែលមានទឹកលើសតម្រូវការហើយគេបានរារាំងអ្នកដំណើរ (អ៊ីព្នូស្សាប៊ីល) ពីការប្រើប្រាស់វានោះអល់ឡោះនឹងមានបន្ទូលថា៖ នៅថ្ងៃនេះយើងនឹងរារាំងអ្នកពីក្តីអនុគ្រោះរបស់យើងដូចដែលអ្នកបានរារាំងផលលើសនៃអ្វីដែលដៃរបស់អ្នកមិនបានសាងឡើង, និងបុរសម្នាក់ដែលសច្ចាចំពោះមេដឹកនាំដោយគេមិនបានសច្ចាចំពោះមេដឹកនាំនោះក្រៅតែពីដើម្បីផលប្រយោជន៍លោកិយឡើយ, និងបុរសម្នាក់ដែលបានស្បថលើទំនិញបន្ទាប់ពីពេលអាសើរដោយភូតកុហកថា៖ គេធ្លាប់ត្រូវបានគេឱ្យថ្លៃលើសពីអ្វីដែលគេទទួលបានជាក់ស្តែង» និង៖ «មនុស្សកំណាញ់អ្នករំលឹកគុណនិងអ្នកដែលប្រព្រឹត្តអាក្រក់លើអ្នកក្រោមបង្គាប់នឹងមិនបានចូលឋានសួគ៌ឡើយ» ពីព្រោះភាពកំណាញ់គឺជាបាបកម្មធំមួយដែលជាការរារាំងកាតព្វកិច្ចនានាដូចជាហ្សាខាត់ការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងញាតិមិត្តការទទួលបដិសណ្ឋារកិច្ចភ្ញៀវការមិនចំណាយពេលមានគ្រោះអាសន្នការមិនចំណាយផ្គត់ផ្គង់ជាកាតព្វកិច្ចនិងការសងបំណុលនិងការមិនចំណាយក្នុងផ្លូវរបស់អល់ឡោះ។ ហើយការមិនស្តាប់បង្គាប់ឪពុកម្តាយការធ្វើសាក្សីក្លែងក្លាយការស៊ីទ្រព្យក្មេងកំព្រាការចោទប្រកាន់ស្ត្រីបរិសុទ្ធការរត់ចោលសមរភូមិពេលប្រយុទ្ធអំពើអាបធ្មប់និងការស៊ីការប្រាក់ (រីបា) គឺសុទ្ធតែជាបាបកម្មធំៗ។ ផ្ទុយទៅវិញរាល់បាបកម្មណាដែលមានកំណត់ទណ្ឌកម្មស្របច្បាប់ (ហាត់ដ៍) របស់អល់ឡោះក្នុងលោកិយឬមានការព្រមានក្នុងបរលោកដូចជាកំហឹងក្រោធរបស់អល់ឡោះបណ្តាសារបស់ទ្រង់និងភ្លើងនរកគឺសុទ្ធតែជាបាបកម្មធំទាំងអស់។ ហើយនេះគឺជាប្រធានបទដ៏វែងអន្លាយប៉ុន្តែយើងបានបញ្ជាក់អំពីគោលការណ៍រួមដ៏ទូលំទូលាយនៅក្នុងបញ្ហានេះរួចហើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
الذي عليه أهل السنة
[ចំណងជើងផ្នែករង៖ ការតައុព្វះហ៍រវាងទាសករនិងអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) និងការសងសិទ្ធិរបស់មនុស្សលោក - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៤៩៧]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ومن تاب من ذنب فيما بينه وبين الله؛
[ចំណងជើងផ្នែក៖ បញ្ញត្តិកាតព្វកិច្ចលើមនុស្សនិងជិនរង្វាន់របស់ពួកជិននិងការរស់ឡើងវិញនៃសត្វធាតុ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៤៩៧]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
[ចំណងជើងផ្នែករង៖ បញ្ញត្តិកាតព្វកិច្ចលើជិននិងមនុស្សត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម) ស៊ុននះហ៍និងការឯកភាព - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៤៩៧]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
قد ثبت بالكتاب والسنة والإجماع
[ចំណងជើងផ្នែករង៖ ការរស់ឡើងវិញរបស់អ្នកដែលគ្មានកាតព្វកិច្ចសាសនា - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៤៩៧]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ومن لا تكليف عليه
ជនណាដែលបានតައុព្វះហ៍ (វិលត្រឡប់មករកអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)) ពីបាបកម្មដែលនៅចន្លោះគេនិងអល់ឡោះនោះអល់ឡោះនឹងទទួលយកការតައុព្វះហ៍របស់គេ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើវាជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើអយុត្តិធម៌ប្រឆាំងនឹងអ្នកដទៃដូចជាការប្រព្រឹត្តអយុត្តិធម៌លើឪពុកម្តាយរបស់គេនោះគេត្រូវតែប្រព្រឹត្តអំពើល្អចំពោះពួកគាត់ឱ្យសមាមាត្រទៅនឹងកម្រិតនៃអំពើអាក្រក់ដែលគេធ្លាប់បានប្រព្រឹត្តដើម្បីឱ្យអំពើល្អនេះមកទូទាត់ទល់នឹងអំពើអាក្រក់នោះ។ ផ្នែក៖ វាត្រូវបានបញ្ជាក់យ៉ាងរឹងមាំដោយគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានស៊ុននះហ៍និងការឯកភាពជាឯកច្ឆន្ទ (អ៊ីជ្ម៉ា) នូវបញ្ញត្តិកាតព្វកិច្ចសាសនាលើពពួកទាំងពីរ (អައްស្វាកឡាន់) គឺ៖ ពួកជិន (Jinn) និងមនុស្សលោកហើយវាត្រូវបានបញ្ជាក់ច្បាស់ថាមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ﷺ គឺជារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)ដែលត្រូវបានចាត់បញ្ជូនមកកាន់ពពួកទាំងពីរនេះ។ ហើយពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើការទទួលបានផលបុណ្យរបស់មនុស្សលោកចំពោះការគោរពប្រតិបត្តិប៉ុន្តែពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាទាក់ទងនឹងពួកជិន៖ តើពួកជិននឹងទទួលបានផលបុណ្យ (ចូលឋានសួគ៌) ដែរឬទេឬមួយក៏ពួកគេគ្មានផលបុណ្យអ្វីក្រៅតែពីការរួចផុតពីទណ្ឌកម្មប៉ុណ្ណោះ? មានទស្សន៖ពីរ៖ ទស្សន៖ទីមួយ៖ ជាទស្សន៖របស់ភាគច្រើននៃអ្នកប្រាជ្ញម៉ាលីគីស្ហាហ្វីអ៊ីហាំបាលីព្រមទាំងអាប៊ូយូសុហ្វមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) និងអ្នកដទៃទៀត (ដែលថាពួកគេទទួលបានផលបុណ្យចូលឋានសួគ៌)។ ទស្សន៖ទីពីរ៖ ត្រូវបានរាយការណ៍ពីក្រុមមួយរួមទាំងអាប៊ូហាណីហ្វះហ៍ (ដែលថាពួកគេត្រឹមតែរួចផុតពីនរកប៉ុណ្ណោះ)។ ហើយមានការខ្វែងគំនិតគ្នាថា៖ តើការកំណត់ទណ្ឌកម្មលើការបោះបង់ចោលគឺជាលក្ខខណ្ឌនៃកាតព្វកិច្ច (វ៉ាជីប) ដែរឬទេ? មានទស្សន៖ពីរ។ រីឯការទទួលបានផលបុណ្យចំពោះការអនុវត្តគឺត្រូវបានបញ្ជាក់ជាកាតព្វកិច្ចតាមរយ៖វិវរណ៖ (សាំអ៍)។ ហើយអ្នកដែលគ្មានកាតព្វកិច្ចសាសនា (តាកលីហ្វ) តើពួកគេនឹងត្រូវបានធ្វើឱ្យរស់ឡើងវិញនៅថ្ងៃបរលោកដែរឬទេ? មនុស្សលោកនិងពួកជិនទាំងអស់នឹងត្រូវបានធ្វើឱ្យរស់ឡើងវិញដោយការឯកភាពគ្នាហើយពួកគេមិនមានការខ្វែងគំនិតគ្នាឡើយ—តាមអ្វីដែលខ្ញុំដឹង—លើកលែងតែចំពោះទារកដែលមិនទាន់ត្រូវបានផ្លុំវិញ្ញាណចូលប៉ុណ្ណោះដែលអាល់កាឌី (Abu Ya'la) បានជ្រើសរើសទស្សន៖ថា៖ ទារកនោះនឹងត្រូវបានធ្វើឱ្យរស់ឡើងវិញហើយបានរំលឹកទស្សន៖នេះពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)អះម៉ាត់។ រីឯសត្វធាតុវិញពួកវានឹងត្រូវបានធ្វើឱ្យរស់ឡើងវិញដោយយោងតាមគម្ពីរគួរអាននិងស៊ុននះហ៍អល់ឡោះទ្រង់មានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយគ្មានសត្វមានជីវិតណាមួយនៅលើ... [បន្តនៅលេខ ៤៩៨]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وأما البهائم فهي مبعوثة
[តពីលេខ ៤៩៧]...ផែនដីឡើយ﴾ រហូតដល់បន្ទូលរបស់ទ្រង់៖ ﴿បន្ទាប់មកពួកគេនឹងត្រូវបានប្រមូលផ្តុំទៅកាន់ម្ចាស់របស់ពួកគេ﴾ [អាល់អាន់អាម: ៣៨] និង៖ ﴿ហើយនៅពេលដែលពពួកសត្វព្រៃត្រូវបានប្រមូលផ្តុំ﴾ [អាត់តាកវីរ: ៥]។ ហើយហាដីޘទាក់ទងនឹងសម្តីរបស់ពួកកាហ្វៀរដែលថា៖ ﴿ឱប្រសិនបើខ្ញុំក្លាយជាដីធូលីទៅវិញ!﴾ [អាន់ណាព្អា: ៤០] នៅពេលដែលគេបានឃើញ (សត្វធាតុទាំងអស់ត្រូវបានប្រែក្លាយទៅជាដីធូលីបន្ទាប់ពីការកាត់សេចក្តី) គឺជារឿងដែលគេដឹងយ៉ាងច្បាស់ហើយខ្ញុំមិនដឹងថាមានការខ្វែងគំនិតណាមួយក្នុងរឿងនេះឡើយ។ ប៉ុន្តែកូនចៅអ័រដាំបានខ្វែងគំនិតគ្នាអំពីការវិលត្រឡប់រស់ឡើងវិញ (ម៉ាអាដ) របស់មនុស្សលោកជាបួនទស្សន៖៖ ទស្សន៖ទីមួយ៖ ជាទស្សន៖របស់ប្រជាមូស្លីមអះលុះស្ស៊ុននះហ៍វ៉ាល់ចាម៉ាអាះហ៍ព្រមទាំងភាគច្រើនលើសលប់នៃពួកជ្វីហ្វគ្រិស្តនិងម៉ាជូស (ហ្សូរ៉ូអាស្ទ័រ) គឺ៖ ការរស់ឡើងវិញគឺកើតឡើងទាំងចំពោះវិញ្ញាណ (រូប) និងរាងកាយ (បាដាន់) ហើយពួកគេបដិសេធចំពោះការរស់ឡើងវិញនៃវិញ្ញាណតែមួយគត់ដោយឯករាជ្យពីសរីរាង្គ។ ទស្សន៖ទីពីរ៖ ការរស់ឡើងវិញគឺកើតឡើងចំពោះតែរាងកាយប៉ុណ្ណោះដោយគ្មានវិញ្ញាណ (ជាទស្សន៖របស់ពួកកាឡាមមួយចំនួន)។ ទស្សន៖ទីបី៖ ផ្ទុយស្រឡះពីនេះគឺការរស់ឡើងវិញគឺកើតឡើងចំពោះតែវិញ្ញាណប៉ុណ្ណោះដោយគ្មានរាងកាយដែលជាទស្សន៖របស់ទស្សនវិទូ (ហ្វាឡាស៊ីហ្វះហ៍) និងអ្នកដែលគាំទ្រនិកាយរបស់ពួកគេក្នុងចំណោមពួកអ្នកទ្រឹស្តីវិជ្ជា (មុតាកាល់លីមីន) នៃអ្នកបែរមុខរកគីពឡាត់និងពួកស៊ូហ្វីមួយចំនួន។ ទស្សន៖ទីបួន៖ គ្មានការរស់ឡើងវិញទាល់តែសោះទាំងចំពោះរាងកាយនិងទាំងចំពោះវិញ្ញាណដែលជាទស្សន៖របស់ភាគច្រើននៃពួកពហុអាទិទេពអារ៉ាប់ (មុស្ហរីគីន) ពួកទស្សនវិទូធម្មជាតិនិយមពួកហោរាសាស្ត្រនិងទស្សនវិទូទ្រឹស្តីអាទិទេពនិយមមួយចំនួន។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ولكن اختلف بنو آدم
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ជោគវាសនារបស់កូនចៅពួកមុស្ហរីគីនក្នុងបរលោកនិងការកាត់ក្តីលើអ្នកគ្មានកាតព្វកិច្ចសាសនា - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៥០១]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
[ចំណងជើងផ្នែករង៖ តើអ្នកដែលគ្មានកាតព្វកិច្ចសាសនាត្រូវរងទណ្ឌកម្មក្នុងបរលោកដែរឬទេ? - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៥០១]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ومن لا تكليف عليه