ភស្តុតាងឆ្លើយតបអ្នកក្រុងម៉ាឌីណះ

«ជំពូកស្តីពីអ្នកក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉មដែលសម្លាប់សត្វព្រៃឬចង្អុលបង្ហាញវាឬមានអាសន្នត្រូវហូបសត្វងាប់» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ ប្រសិនបើបុគ្គលម្នាក់ក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉មជួបអាសន្នដាច់បាយស្ទើរស្លាប់ដោយប្រឈមមុខនឹងជម្រើសរវាងការហូបសាច់សត្វងាប់ (ម៉ៃតះ) និងការបរបាញ់សត្វព្រៃ៖ គាត់ត្រូវជ្រើសរើសហូបសាច់សត្វងាប់ជាជាងការបរបាញ់សត្វព្រៃដ្បិតការបរបាញ់ពេលស្ថិតក្នុងអៀហរ៉មគឺធ្វើឱ្យសត្វនោះក្លាយជាសត្វងាប់ខុសច្បាប់និងត្រូវជាប់ទោសពិន័យចំពោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)។ អ្នកស្រុកម៉ាឌីណះក៏បានយល់ស្របដូចគ្នានេះដែរ។ អ៊ីម៉ាមអាប៊ូហាណីហ្វះបានបញ្ជាក់ថា៖ រាល់សត្វព្រៃណាដែលអ្នកក្នុងអៀហរ៉មបានសម្លាប់ឬអារកគឺហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)ដាច់ខាត (ចាត់ទុកជាសត្វងាប់) ទាំងសម្រាប់ជនធម្មតានិងសម្រាប់អ្នកក្នុងអៀហរ៉មមិនថាសម្លាប់ដោយចេតនាឬដោយអចេតនានោះឡើយ។ ចំពោះការចង្អុលបង្ហាញសត្វព្រៃ (ដាឡាឡះ)៖ ប្រសិនបើអ្នកក្នុងអៀហរ៉មបានចង្អុលបង្ហាញសត្វព្រៃឱ្យអ្នកដទៃឃើញហើយអ្នកនោះបានសម្លាប់សត្វនោះនោះទោសពិន័យសង (ជ៉ាហ្សា) ធ្លាក់មកលើអ្នកក្នុងអៀហរ៉មដែលបានចង្អុលបង្ហាញនោះ។ ដានប្រវត្តិដ៏ត្រឹមត្រូវ៖ - លោកអាលីអ៊ីប៊នុអាប៊ីថ្វាលិបនិងលោកអ៊ីប៊នុអាប់បាស ﵄ បានកាត់សេចក្តីឱ្យសងទោសពិន័យលើអ្នកក្នុងអៀហរ៉មដែលបានចង្អុលបង្ហាញពងបក្សីឱ្យគេយក។ - បុរសម្នាក់បានមកជួបលោកអ៊ូម៉ើរអ៊ីប៊នុលខាត់តອບ ﵁ ហើយរៀបរាប់ថា៖ «ខ្ញុំបានចង្អុលបង្ហាញសត្វឈ្លូសមួយក្បាលខណ៖ពេលខ្ញុំស្ថិតក្នុងអៀហរ៉មហើយមិត្តរបស់ខ្ញុំបានសម្លាប់វា»។ លោកអ៊ូម៉ើរបានពិគ្រោះជាមួយលោកអាប់ឌុលរ៉ោះម៉ានអ៊ីប៊នុអោហ្វ ﵄ ដែលបានវិនិច្ឆ័យថា៖ «ត្រូវសងសត្វចៀមមួយក្បាល» ហើយលោកអ៊ូម៉ើរបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំក៏យល់ឃើញដូច្នោះដែរ»។

«ជំពូកស្តីពីការវិនិច្ឆ័យទោសពិន័យលើអ្នកក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉មដែលបានសម្លាប់សត្វព្រៃ» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ កាលណាអ្នកស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉មបានសម្លាប់សត្វព្រៃហើយត្រូវបានកាត់សេចក្តីឱ្យសងជាអាហារដល់ជនទុគ៌ត៖ សត្វព្រៃដែលត្រូវសម្លាប់នោះត្រូវវាយតម្លៃជាបរិមាណអាហាររួចគាត់ត្រូវផ្តល់អាហារដល់ជនទុគ៌តម្នាក់ៗចំនួនកន្លះស៊្វានៃស្រូវសាលី (ដោយប្រើរង្វាស់ស៊្វារបស់ព្យាការី ﷺ) ឬប្រសិនបើគាត់ចង់គាត់អាចបួសមួយថ្ងៃជំនួសអាហារកន្លះស៊្វានោះ។ ប្រសិនបើជនទុគ៌តមានចំនួន ១០ នាក់គាត់ត្រូវបួស ១០ ថ្ងៃប្រសិនបើមាន ២០ នាក់គាត់ត្រូវបួស ២០ ថ្ងៃ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលថា៖ សត្វព្រៃនោះត្រូវវាយតម្លៃជាអាហារហើយគាត់ត្រូវផ្តល់ឱ្យជនទុគ៌តម្នាក់ៗចំនួនមួយមូដ (មួយភាគបួននៃស៊្វា) ឬបួសមួយថ្ងៃជំនួសមូដនីមួយៗ។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានវែកញែកថា៖ អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ បានមានបន្ទូលថា៖ «សំណងសមមូលនឹងអ្វីដែលគេបានសម្លាប់ពីសត្វស្រុក... ឬជាការសងទោសពិន័យដោយការផ្តល់អាហារដល់ជនទុគ៌ត»។ ការផ្តល់អាហារដល់ជនទុគ៌តមានន័យថាជាការផ្តល់អាហារថ្ងៃត្រង់និងអាហារពេលល្ងាចដែលគ្រប់គ្រាន់ឱ្យមនុស្សម្នាក់ឆ្អែតពេញមួយថ្ងៃមួយយប់។ រីឯអាហារមួយមូដគឺមិនអាចឱ្យមនុស្សម្នាក់ឆ្អែតមួយថ្ងៃមួយយប់បានឡើយ។ ស្រូវសាលីកន្លះស៊្វាគឺជាស្តង់ដារកំណត់ដ៏ត្រឹមត្រូវក្នុងគ្រប់ទោសពិន័យកាហ្វារ៉ត។

«ជំពូកស្តីពីបុគ្គលធម្មតា (ហាល៉ាល់) ដែលសម្លាប់សត្វព្រៃនៅក្នុងដែនហារ៉ាំ» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ ចំពោះបុគ្គលធម្មតា (ជនហាល៉ាល់មិនស្ថិតក្នុងអៀហរ៉ម) ដែលបានសម្លាប់សត្វព្រៃនៅក្នុងដែនដីហាមឃាត់ (ហារ៉ាំ) នៃទីក្រុងម៉ាកកះ៖ គាត់ត្រូវបានវិនិច្ឆ័យទោសពិន័យដូចគ្នានឹងអ្នកស្ថិតក្នុងអៀហរ៉មដែលសម្លាប់សត្វព្រៃក្នុងដែនហារ៉ាំដែរដោយមានករណីលើកលែងតែមួយគត់៖ គឺការបួសមិនអាចយកមកជំនួសជាទោសពិន័យសម្រាប់ជនហាល៉ាល់បានឡើយ។ ករណីនេះគឺដូចគ្នានឹងការកាប់ដើមឈើក្នុងដែនហារ៉ាំដែរដែលការបួសមិនមានសុពលភាពជំនួសឡើយគឺមានតែការបូជាសត្វកួរបាន (ហាដយ) ឬការផ្តល់អាហារដល់ជនទុគ៌តប៉ុណ្ណោះ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលថា៖ ជនហាល៉ាល់ដែលសម្លាប់សត្វព្រៃក្នុងដែនហារ៉ាំត្រូវបានវិនិច្ឆ័យទោសដូចគ្នាបេះបិទនឹងអ្នកស្ថិតក្នុងអៀហរ៉មដែលសម្លាប់សត្វព្រៃក្នុងដែនហារ៉ាំលើគ្រប់ទិដ្ឋភាពទាំងអស់ (រួមទាំងជម្រើសនៃការបួសផងដែរ)។

«ជំពូកស្តីពីអ្នកជាប់ឧបសគ្គរារាំងដោយសារហេតុក្រៅពីសត្រូវ (ជំងឺការបាក់ឆ្អឹងឬពស់ចឹក)» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះនិងបណ្តាអ្នកប្រាជ្ញគូហ្វះថា៖ ប្រសិនបើបុគ្គលម្នាក់ដែលស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉មត្រូវបានរារាំងមិនអាចទៅដល់វិហារកាអ៍បះបានដោយសារតែជំងឺការបាក់ឆ្អឹងពស់ចឹកឬឧបសគ្គដែលមិនអាចគ្រប់គ្រងបាននោះគាត់ត្រូវបានចាត់ទុកជា «មូហ្សស័រ» (អ្នកជាប់ឧបសគ្គរារាំង) ស្របតាមបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ថា៖ ﴿ហើយប្រសិនបើអ្នករាល់គ្នាត្រូវបានរារាំងនោះចូរជូននូវសត្វកួរបានណាដែលងាយស្រួលរកបាន﴾ (អាល់បាក្វារ៉ោះ៖ ១៩៦)។ គាត់ត្រូវផ្ញើសត្វកួរបាន (ហាដយ) ទៅអារកនៅក្នុងដែនហារ៉ាំដោយកំណត់ថ្ងៃអារកច្បាស់លាស់ហើយគាត់អាចដោះអៀហរ៉មនៅថ្ងៃនោះរួចត្រូវធ្វើហាជនិងអ៊ុំរ៉ោះសងនៅឆ្នាំក្រោយ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានកម្រិតពាក្យថា «ឧបសគ្គរារាំង» នេះតែលើករណីសត្រូវរារាំងក្នុងការធ្វើសង្គ្រាមប៉ុណ្ណោះដោយមិនទទួលស្គាល់ចំពោះជំងឺឬការបាក់ឆ្អឹងឡើយហើយពួកគេបង្ខំឱ្យអ្នកជំងឺបន្តជាប់ក្នុងបម្រាមអៀហរ៉មរហូតទាល់តែជាសះស្បើយ។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានទាត់ចោលការលើកឡើងរបស់អ្នកស្រុកម៉ាឌីណះដោយផ្អែកលើឯកភាពទស្សន៖របស់សហ្វាពះដ៏ល្បីល្បាញ៖ - លោកអ៊ីប៊នុអាប់បាសលោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នុលហ្ស៊ូបែរនិងម៉ារវ៉ានអ៊ីប៊នុលហាកាំបានសម្រេចជាឯកច្ឆន្ទចំពោះសាអ៊ីដអ៊ីប៊នុហ៊ូហ្សាពះអាល់ម៉ាក់ហ្ស៊ូមីកាលដែលគាត់កើតជំងឺអុតធំមិនអាចបន្តដំណើរទៅមុខបានគឺឱ្យគាត់ផ្ញើសត្វហាដយទៅអារកជំនួសរួចដោះអៀហរ៉មបាន។ - លោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នុមshared ﵁ ក៏បានសម្រេចដូចគ្នានេះដែរកាលដែលមានសមាជិកម្នាក់ត្រូវបានពស់ចឹកនៅត្រង់ដាតាល់ស៊ូហ្វូកក្នុងពេលធ្វើអ៊ុំរ៉ោះគឺឱ្យផ្ញើសត្វហាដយទៅអារករួចដោះអៀហរ៉មហើយធ្វើអ៊ុំរ៉ោះសងវិញពេលជាសះស្បើយ។ - អាល់ក្វាម៉ះបានរាយការណ៍ពីអ៊ីប៊នុមshared ថាពាក្យថាឧបសគ្គរារាំងគឺរាប់បញ្ចូលទាំងជំងឺនិងសត្រូវដូចគ្នា។

«ជំពូកស្តីពីការជាប់ឧបសគ្គរារាំងដោយសារសត្រូវ (អៀហស័រប៊ីលអាឌូវ្វ)» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ អ្នកណាដែលត្រូវបានសត្រូវរារាំងមិនឱ្យបំពេញហាជឬអ៊ុំរ៉ោះគឺត្រូវអារកសត្វកួរបាន (ហាដយ) នៅត្រង់កន្លែងដែលត្រូវបានរារាំងនោះ (ទោះបីជានៅក្រៅដែនហារ៉ាំក៏ដោយដូចដែលរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានធ្វើនៅអាល់ហ៊ូដាយប៊ីយ៉ះ) រួចដោះអៀហរ៉ម។ ហើយគាត់មានកាតព្វកិច្ចត្រូវធ្វើហាជនិងអ៊ុំរ៉ោះសងនៅឆ្នាំបន្ទាប់។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានលើកឡើងនូវទស្សន៖គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលថា៖ ពួកគេបានអះអាងថាអ្នកណាដែលត្រូវបានសត្រូវរារាំងគឺត្រូវអារកសត្វហាដយរួចដោះអៀហរ៉មហើយគ្មានកាតព្វកិច្ចធ្វើហាជឬអ៊ុំរ៉ោះសងអ្វីឡើយ! លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានសម្តែងនូវការភ្ញាក់ផ្អើលចំពោះការអះអាងរបស់អ្នកស្រុកម៉ាឌីណះថា៖ តើអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះអាចពោលថាគ្មានការធ្វើសងយ៉ាងដូចម្តេចកើតខណ៖ដែលហាឌីޘរបស់ព្យាការីដែលរាយការណ៍ដោយគ្រូៗរបស់ពួកគេផ្ទាល់បានបញ្ជាក់ផ្ទុយពីនេះ? អ៊ីប៊នុអាប៊ីហ្ស៊ីបបានរាយការណ៍ពីអ៊ីប៊នុហ្ស៊ីហាប់អាល់ហ្សុហរីថារ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានឱ្យសហ្វាពះចូលរួមចំណែកក្នុងសត្វកួរបាននៅថ្ងៃអាល់ហ៊ូដាយប៊ីយ៉ះហើយទ្រង់បានបញ្ជាពួកគេឱ្យធ្វើអ៊ុំរ៉ោះសងនៅឆ្នាំបន្ទាប់ (អ៊ុមរ៉តុលក្វាដ្វា)។ ទាំងអ៊ីប៊នុអាប៊ីហ្ស៊ីបនិងអាល់ហ្សុហរីសុទ្ធតែជាអ្នកប្រាជ្ញដ៏គួរឱ្យទុកចិត្តបំផុតរបស់ម៉ាឌីណះ។ ដូច្នេះស៊ុននះរបស់ព្យាការីបានចែងយ៉ាងច្បាស់ថាត្រូវតែមានការធ្វើធម្មយាត្រាសងចំពោះអ្នកដែលជាប់ឧបសគ្គរារាំង។

«ជំពូកស្តីពីការរៀបនរករបស់អ្នកស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉ម» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ គ្មានទាស់ខុសអ្វីឡើយសម្រាប់អ្នកស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉មក្នុងការចុះកិច្ចសន្យានរក (នីកះ) សម្រាប់ខ្លួនឯងឬធ្វើជាអាណាព្យាបាលរៀបការឱ្យអ្នកដទៃប៉ុន្តែគាត់ត្រូវតែចៀសវាងដាច់ខាតនូវការថើបការប៉ះពាល់ដោយចំណង់និងការរួមដំណេករហូតដល់គាត់ដោះអៀហរ៉មរួចរាល់។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលថា៖ អ្នកក្នុងអៀហរ៉មមិនត្រូវរៀបការឬរៀបការឱ្យគេឡើយហើយបើបានរៀបការនោះនរកត្រូវទុកជាមោឃ៖។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានការពារសុពលភាពនៃកិច្ចសន្យានរកថា៖ កិច្ចសន្យានរកគឺស្របច្បាប់ដូចករណីទិញទាសីឬទិញទឹកអប់ក្នុងពេលអៀហរ៉មដែរ (កិច្ចសន្យាកម្មសិទ្ធិមានសុពលភាពប៉ុន្តែការរួមរ័ក្សឬការលាបទឹកអប់ត្រូវបានផ្អាករហូតដល់ដោះអៀហរ៉ម)។ ភស្តុតាងដែលមិនអាចប្រកែកបានពីសហ្វាពះ៖ - លោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នុអាប់បាស ﵄ (ត្រូវជាប្អូនជីដូនមួយរបស់ព្យាការីនិងជាក្មួយរបស់លោកស្រីមៃមូណះ) បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានរៀបការជាមួយលោកស្រីមៃមូណះប៊ីនតិអាល់ហារីޘ ﵂ ក្នុងពេលដែលទ្រង់ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉មនៅអូសហ្វាន។ - លោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នុមshared ﵁ បានមានប្រសាសន៍យ៉ាងច្បាស់ថា៖ «គ្មានទាស់ខុសអ្វីឡើយក្នុងការរៀបការរបស់អ្នកស្ថិតក្នុងអៀហរ៉ម»។ - អ៊ីប្រាហ៊ីមអាល់ណាខ៖អីនិងលោកស្រីសាវដះប៊ីនតិហារីޘះសុទ្ធតែបានបញ្ជាក់ថាព្យាការី ﷺ បានរៀបការខណ៖ពេលទ្រង់ស្ថិតក្នុងអៀហរ៉ម។

«ជំពូកស្តីពីបុរសដែលទទួលមរណភាពដោយមិនទាន់បានធ្វើហាជហើយបានផ្តាំបណ្តាំ (វ៉ាស៊ីយ៉ះ) ឱ្យគេធ្វើហាជជំនួស» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ ប្រសិនបើបុគ្គលម្នាក់បានទទួលមរណភាពដោយមិនទាន់បានបំពេញកាតព្វកិច្ចហាជហើយគាត់បានផ្តាំបណ្តាំ (វ៉ាស៊ីយ៉ះ) ឱ្យគេធ្វើហាជជំនួសគាត់នោះត្រូវចាត់តាំងមនុស្សម្នាក់ចេញពីស្រុកកំណើតរបស់អ្នកស្លាប់ (ចំណុចចាប់ផ្តើម) ឱ្យទៅធ្វើហាជជំនួសដោយចំណាយចេញពីមួយភាគបីនៃទ្រព្យកេរមរតករបស់គាត់។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានអនុញ្ញាតឱ្យជួលមនុស្សពីកន្លែងណាក៏បានសូម្បីតែអ្នកនៅម៉ាកកះផ្ទាល់ក៏បាន។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានលើកឡើងនូវហាឌីޘដ៏ត្រឹមត្រូវបញ្ជាក់ពីសុពលភាពនៃការធ្វើហាជជំនួស៖ - ស្ត្រីម្នាក់មកពីកុលសម្ព័ន្ធខាត់អាំបានចូលមករករ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ ក្នុងពិធីបុណ្យហាជលាគ្នាហើយទូលថា៖ «ឱរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! កាតព្វកិច្ចហាជរបស់អល់ឡោះលើអ្នកបម្រើរបស់ទ្រង់បានធ្លាក់មកលើឪពុករបស់ខ្ញុំខណ៖ដែលគាត់ជាបុរសចំណាស់ជរាខ្លាំងមិនអាចអង្គុយលើខ្នងសត្វជិះនឹងនរបានឡើយតើខ្ញុំអាចធ្វើហាជជំនួសគាត់បានទេ?» ព្យាការី ﷺ មានប្រសាសន៍ថា៖ «បាទបាន»។ - បុរសម្នាក់បានចូលមកទូលថា៖ «ឪពុករបស់ខ្ញុំជាមនុស្សចាស់ជរា...» ទ្រង់មានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរធ្វើហាជជំនួសឪពុករបស់អ្នកចុះ»។ - ស្ត្រីម្នាក់បានចូលមកទូលថា៖ «ម្តាយរបស់ខ្ញុំបានស្លាប់ដោយនៅជាប់កាតព្វកិច្ចហាជមួយ»។ ទ្រង់ ﷺ មានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរធ្វើហាជជំនួសស្ត្រីជាម្តាយរបស់អ្នកចុះ»។

«ជំពូកស្តីពីសត្វទាំងឡាយណាដែលអ្នកស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉មអាចសម្លាប់បាន» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ ហាឌីޘរបស់ព្យាការីបានអនុញ្ញាតឱ្យសម្លាប់សត្វចង្រៃប្រាំប្រភេទដោយគ្មានទោសពិន័យឬកាហ្វារ៉តឡើយខណ៖ស្ថិតក្នុងអៀហរ៉មរួមមាន៖ សត្វក្អែកសត្វខ្លែងសត្វខ្យាដំរីសត្វកណ្តុរនិងសត្វឆ្កែកាចសាហាវ (អាល់កាល់ប៊ុលអាក្វា)។ សត្វចចកត្រូវបានចាត់ទុកដូចជាសត្វឆ្កែកាចសាហាវដែរ។ ចំណែកសត្វសាហាវដទៃទៀត (សត្វតោខ្លាធំខ្លារខិនសត្វត្មាតឈ្លូសកញ្ជ្រោង)៖ ប្រសិនបើពួកវាមិនបានបើកការវាយប្រហារមុនទេហើយអ្នកក្នុងអៀហរ៉មបានសម្លាប់ពួកវានោះគាត់ត្រូវមានកាតព្វកិច្ចបូជាសត្វកួរបានសង។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើសត្វណាមួយចូលមកខាំវាយប្រហារគាត់ហើយគាត់សម្លាប់វាដើម្បីការពារខ្លួននោះគាត់គ្មានទោសពិន័យអ្វីឡើយ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានចាត់ទុកសត្វស៊ីសាច់ទាំងអស់ជា «ឆ្កែកាច» ដែលអាចសម្លាប់បានទោះវាមិនវាយប្រហារក៏ដោយប៉ុន្តែបានលើកលែងសត្វឈ្លូសនិងកញ្ជ្រោង។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានបញ្ជាក់ថា៖ បទបញ្ជារបស់ព្យាការីបានបញ្ជាក់ចំឈ្មោះ «ឆ្កែកាចសាហាវ»។ លោកអ៊ីប៊នុអ៊ូម៉ើរ ﵄ បានអនុញ្ញាតឱ្យសម្លាប់សត្វចចក។ លោកអ៊ូម៉ើរអ៊ីប៊នុលខាត់តອບ ﵁ ធ្លាប់បានសម្លាប់សត្វឈ្លូសដែលមិនបានវាយប្រហារលោកហើយលោកបានបញ្ជាឱ្យអារកសត្វចៀមឈ្មោលមួយក្បាលសងព្រោះលោកជាអ្នកចាប់ផ្តើមវាយប្រហារវាមុន។ លោកអាលីអ៊ីប៊នុអាប៊ីថ្វាលិប ﵁ បានកាត់សេចក្តីឱ្យសងចៀមឈ្មោលមួយក្បាលសម្រាប់ការសម្លាប់ឈ្លូសដោយចាត់ទុកវាជាសត្វព្រៃ។ ព្យាការី ﷺ បានហាមឃាត់ការបរិភោគសត្វសាហាវដែលមានចង្កូម។ បើសត្វសាហាវវាយប្រហារការសម្លាប់វាដើម្បីការពារខ្លួនគឺអនុញ្ញាតដូចការពារខ្លួនពីមនុស្សឈ្លានពានដូច្នោះដែរ។

«ជំពូកស្តីពីការជោះឈាម (ហ៊ីចាម៉ះ) សម្រាប់អ្នកស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉ម» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ គ្មានទាស់ខុសអ្វីឡើយសម្រាប់អ្នកស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉មក្នុងការជោះឈាម (ហ៊ីចាម៉ះ) មិនថាដោយសារតម្រូវការព្យាបាលជំងឺឬមិនមានជំងឺនោះឡើយដរាបណាគាត់មិនបានកោរសក់កោររោមក្នុងពេលធ្វើនោះ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលថា៖ អ្នកក្នុងអៀហរ៉មមិនត្រូវជោះឈាមឡើយលើកលែងតែក្នុងករណីមានជំងឺធ្ងន់ធ្ងរចាំបាច់ប៉ុណ្ណោះ។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានវែកញែកថា៖ តើអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះអាចហាមឃាត់ការជោះឈាមយ៉ាងដូចម្តេចកើតខណ៖ដែលហាឌីޘដ៏ត្រឹមត្រូវរាយការណ៍ដោយលោកអ៊ីប៊នុអាប់បាស ﵄ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា៖ «រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានជោះឈាមខណ៖ពេលទ្រង់ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉មនិងកំពុងកាន់បួស»? ព្យាការី ﷺ មិនបានដាក់លក្ខខណ្ឌថាទាល់តែមានអាសន្នទើបជោះឈាមបាននោះឡើយ។ បម្រាមក្នុងពេលអៀហរ៉មគឺហាមតែការកាត់ឬកោររោមកោរសក់ប៉ុណ្ណោះ។

«ជំពូកស្តីពីអ្វីដែលអ្នកស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉មត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើ (ការបោចចៃនិងកម្ចាត់សត្វល្អិត)» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ គ្មានទាស់ខុសអ្វីឡើយប្រសិនបើអ្នកស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉មបោចចៃ (កួរ៉ត) ឬដកសត្វល្អិតប៉ារ៉ាស៊ីតចេញពីសត្វអូដ្ឋរបស់គាត់។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះស្អប់ខ្ពើមការបោចចៃចេញពីសត្វអូដ្ឋ។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានលើកឡើងនូវដានប្រវត្តិដ៏ត្រឹមត្រូវ៖ លោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នុអាប់បាស ﵄ បានបញ្ជាឱ្យអ្នកបម្រើរបស់លោកឈ្មោះអ៊ីក្រីម៉ះបោចចៃចេញពីសត្វអូដ្ឋក្នុងពេលស្ថិតក្នុងអៀហរ៉ម។ លុះពេលអ៊ីក្រីម៉ះស្ទាក់ស្ទើរលោកអ៊ីប៊នុអាប់បាសបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរអារកអូដ្ឋនោះចុះប្រសិនបើអ្នកអារកវាតើអ្នកនឹងសម្លាប់ចៃអស់ប៉ុន្មាន?» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានបញ្ជាក់ថា៖ គ្មានទោសពិន័យឬកាហ្វារ៉តអ្វីឡើយលើអ្នកក្នុងអៀហរ៉មសម្រាប់ការសម្លាប់ចៃប៉ារ៉ាស៊ីតរុយមូសឬស្រមោចពីព្រោះពួកវាជាសត្វល្អិតចង្រៃមិនមែនជាសត្វព្រៃដែលត្រូវបរបាញ់នោះឡើយ។

«ជំពូកស្តីពីការឆ្លុះកញ្ចក់សម្រាប់អ្នកស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉ម» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ គ្មានទាស់ខុសអ្វីឡើយសម្រាប់អ្នកស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉មក្នុងការឆ្លុះកញ្ចក់ដើម្បីពិនិត្យមើលភាពកខ្វក់លើផ្ទៃមុខឬភាពរញ៉េរញ៉ៃលើក្បាលដើម្បីសម្អាតដរាបណាគាត់មិនបានកាត់រោមកាត់សក់ឡើយ។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានលើកឡើងថា៖ - លោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នុអាប់បាស ﵄ យល់ថាមិនមានទាស់ខុសអ្វីឡើយសម្រាប់អ្នកក្នុងអៀហរ៉មក្នុងការឆ្លុះកញ្ចក់។ - អាត្វាបានរាយការណ៍ថាអ៊ីប៊នុអាប់បាសបានអនុញ្ញាតឱ្យឆ្លុះកញ្ចក់ដរាបណាគេមិនសិតសក់លាបប្រេងពុកចង្កាឬកាត់សក់។ - អ៊ីក្រីម៉ះបានរាយការណ៍ថាអ៊ីប៊នុអាប់បាសយល់ថាមិនមានទាស់ខុសអ្វីឡើយសម្រាប់អ្នកក្នុងអៀហរ៉មក្នុងការកាត់ក្រចកដែលបាក់ការចូលងូតទឹកក្នុងបន្ទប់ទឹកសាធារណ៖ (ហាំម៉ាម) ឬការឆ្លុះកញ្ចក់។

«ជំពូកស្តីពីការជ្រកម្លប់ពីកម្តៅថ្ងៃរបស់អ្នកស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉ម» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ គ្មានទាស់ខុសអ្វីឡើយសម្រាប់អ្នកស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉មក្នុងការជ្រកម្លប់ (ដូចជានៅក្នុងតង់ក្រោមឆត្រឬដំបូលរទេះ) ឱ្យតែសម្ភារបាំងម្លប់នោះមិនប៉ះផ្ទាល់ឬមិនរុំជាប់នឹងក្បាលរបស់គាត់មិនថាមានការចាំបាច់ឬមិនចាំបាច់នោះឡើយ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះស្អប់ខ្ពើមការជ្រកម្លប់ប៉ុន្តែបែរជាអនុញ្ញាតឱ្យបុរសជ្រកម្លប់រួមជាមួយភរិយារបស់គាត់លើខ្នងសត្វទៅវិញ! លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានបង្ហាញភាពមិនស៊ីសង្វាក់គ្នានេះថា៖ បម្រាមក្នុងពេលអៀហរ៉មគឺហាមតែការគ្របក្បាលដោយផ្ទាល់ដោយក្រណាត់រុំជាប់ (ដូចជាមួកឬក្រមាឈ្នួត) ប៉ុណ្ណោះ។ ការជ្រកម្លប់តង់ម្លប់ក្រណាត់ដែលលើកផុតពីក្បាលឬដំបូលយានជំនិះដែលមិនប៉ះផ្ទាល់នឹងក្បាលគឺត្រូវបានអនុញ្ញាតពេញលេញ។ ព្យាការី ﷺ ផ្ទាល់ធ្លាប់ឱ្យគេបោះតង់ស្បែកជូនទ្រង់នៅណាមីរ៉ោះក្នុងថ្ងៃអារ៉ះហើយទ្រង់បានសម្រាកជ្រកម្លប់នៅខាងក្នុង។ លោកស្រីអាអ៊ីស្ហះ ﵂ ក៏ធ្លាប់ទម្លាក់ស្បៃបាំងមុខដោយលើកផុតពីក្បាលក្នុងពេលស្ថិតក្នុងអៀហរ៉មដែរ។

«ជំពូកស្តីពីការបំពាក់កម្រងសម្គាល់លើសត្វកួរបាន (តាក់លីដ) និងសត្វកួរបានកម្រិតទាបបំផុតដែលអាចរកបាន» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ សត្វអូដ្ឋនិងគោគឺត្រូវបំពាក់កម្រងសម្គាល់ (តាក់លីដដូចជាខ្សែពាក់ស្បែកជើងចាស់ៗ) នៅជុំវិញកដើម្បីសម្គាល់ថាពួកវាជាសត្វកួរបានដែលថ្វាយចំពោះវិហាររបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ប៉ុន្តែសត្វចៀមនិងពពែមិនត្រូវបំពាក់កម្រងឡើយ (ព្រោះកម្រងធ្ងន់អាចធ្វើឱ្យសត្វតូចៗទាំងនេះរងរបួស)។ អ្នកស្រុកម៉ាឌីណះក៏បានយល់ស្របមិនបំពាក់កម្រងលើចៀមដូចគ្នា។ អ៊ីម៉ាមអាប៊ូហាណីហ្វះរួមជាមួយអ៊ីម៉ាមម៉ាលីកអ៊ីប៊នុអាណាស់និងអ្នកប្រាជ្ញម៉ាឌីណះបានយល់ឃើញថាសត្វកួរបានកម្រិតទាបបំផុតដែលអាចរកបាន (ម៉ាអ៊ីស្តៃសារ៉ូមីន៉ាល់ហាដយ) ដូចមានចែងក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានគឺសត្វចៀមឬពពែមួយក្បាល។

«ជំពូកស្តីពីការដើរបោះជំហានញាប់ៗ (រ៉ាម៉ាល់) ក្នុងពេលធ្វើត្វាវាហ្វ» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ ការដើរបោះជំហានញាប់ៗអង្រួនស្មា (រ៉ាម៉ាល់) ក្នុងពេលធ្វើត្វាវាហ្វគឺត្រូវធ្វើឡើងក្នុងអំឡុងពេលបីជុំដំបូងចាប់ពីជ្រុងថ្មខ្មៅវិលមកដល់ជ្រុងថ្មខ្មៅវិញហើយបួនជុំដែលនៅសល់គឺត្រូវដើរតាមដំណើរធម្មតា។ អ្នកស្រុកម៉ាឌីណះក៏បានយល់ស្របតាមទស្សន៖របស់អ៊ីម៉ាមអាប៊ូហាណីហ្វះលើក្បួនខ្នាតនេះដែរ។

«ជំពូកស្តីពីអ្នកដែលខកខានមិនបានធ្វើត្វាវាហ្វលាគ្នា (ត្វាវាហ្វអាល់វ៉ាដាអាឬអាល់សូដរ៍)» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ ប្រសិនបើអ្នកធ្វើធម្មយាត្រាបានបំពេញកិច្ចនៃពិធីបុណ្យហាជទាំងអស់រួចរាល់លើកលែងតែត្វាវាហ្វអាល់សូដរ៍ (ត្វាវាហ្វលាគ្នាឬត្វាវាហ្វអាល់វ៉ាដាអា) ហើយគាត់បានចាកចេញទៅមុនពេលធ្វើវានោះគាត់ត្រូវជាប់កាតព្វកិច្ចបូជាសត្វ (ដាំម៍គឺសត្វចៀមមួយក្បាល)។ គ្មានការលើកលែងឱ្យនរណាម្នាក់ចំពោះត្វាវាហ្វលាគ្នានេះឡើយលើកលែងតែស្ត្រីដែលមានឈាមរដូវប៉ុណ្ណោះ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានអះអាងថាប្រសិនបើនរណាម្នាក់ចេញដំណើរទៅដោយមិនដឹងហើយបានទៅឆ្ងាយហើយនោះគាត់គ្មានកាតព្វកិច្ចសងអ្វីឡើយ! លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានទាត់ចោលការលើកឡើងរបស់អ្នកស្រុកម៉ាឌីណះដោយផ្អែកលើភស្តុតាងជាក់ស្តែង៖ - លោកអ៊ីប៊នុអ៊ូម៉ើរ ﵄ បានរាយការណ៍ថារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានហាមឃាត់មិនឱ្យនរណាម្នាក់ចាកចេញទៅឡើយរហូតទាល់តែកិច្ចចុងក្រោយបង្អស់របស់ពួកគេគឺជាការធ្វើត្វាវាហ្វជុំវិញវិហារកាអ៍បះលើកលែងតែស្ត្រីមានឈាមរដូវ។ - កាលដែលលោកស្រីសOffiyyah ﵂ កើតមានឈាមរដូវព្យាការី ﷺ បានលើកលែងឱ្យនាងពីព្រោះនាងបានធ្វើត្វាវាហ្វហ្ស៊ីយ៉ារ៉ោះរួចរាល់ហើយ។ - លោកអ៊ូម៉ើរអ៊ីប៊នុលខាត់តອບ ﵁ បានប្រកាសយ៉ាងច្បាស់ថា៖ «កុំឱ្យអ្នកធ្វើហាជណាម្នាក់ចាកចេញទៅឱ្យសោះរហូតទាល់តែបានធ្វើត្វាវាហ្វជុំវិញវិហារដ្បិតកិច្ចចុងក្រោយនៃហាជគឺការត្វាវាហ្វជុំវិញវិហារកាអ៍បះ»។ - អ៊ីប្រាហ៊ីមអាល់ណាខ៖អីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលភ្លេចត្វាវាហ្វអាល់សូដរ៍គឺត្រូវបង្ហូរឈាមសត្វ (បូជាសត្វចៀមមួយក្បាល)»។

«ជំពូកស្តីពីអ្នកដែលដាច់វុឌូក្នុងពេលកំពុងធ្វើត្វាវាហ្វកាតព្វកិច្ច» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ អ្នកណាដែលធ្វើត្វាវាហ្វជុំវិញកាអ៍បះហើយដាច់វុឌូក្នុងពេលកំពុងធ្វើត្វាវាហ្វកាតព្វកិច្ច៖ គាត់ត្រូវចេញទៅយកវុឌូរួចត្រឡប់មកបន្តចំនួនជុំពីកន្លែងដែលគាត់បានផ្អាកនោះឡើងវិញ។ ក្បួនខ្នាតនេះក៏អនុវត្តដូចគ្នាដែរចំពោះត្វាវាហ្វស្ម័គ្រចិត្ត (ណាហ្វល់)។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលថា៖ ក្នុងត្វាវាហ្វកាតព្វកិច្ចគាត់ត្រូវតែចាប់ផ្តើមធ្វើទាំងប្រាំពីរជុំឡើងវិញពីដំបូងដោយប្រដូចវាទៅនឹងការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)កាតព្វកិច្ច។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានវែកញែកបដិសេធទស្សន៖របស់ពួកគេថា៖ ក្បួនច្បាប់នៃត្វាវាហ្វមិនដូចគ្នាបេះបិទនឹងសឡាតលើគ្រប់លក្ខខណ្ឌនោះឡើយ។ មនុស្សម្នាក់អាចផ្អាកត្វាវាហ្វដើម្បីចូលរួមសឡាតជុំរូមអាចនិយាយស្តីឬដើរទៅមករួចត្រឡប់មកបន្តជុំត្វាវាហ្វវិញបាន។ លើសពីនេះការចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិធម៌ស្ម័គ្រចិត្ត (សឡាតបួសឬត្វាវាហ្វ) គឺបង្កើតឱ្យមានកាតព្វកិច្ចខាងជំនឿ៖ គេមិនត្រូវបំផ្លាញចោលដោយចេតនាដោយមិនបានបំពេញឱ្យចប់ឬមិនបានសងនោះឡើយ។

«ជំពូកស្តីពីបុគ្គលដែលភ្លេចធ្វើសាអីរវាងភ្នំសOffa និងម៉ាវ៉ះ» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ អ្នកណាដែលភ្លេចធ្វើសាអីរវាងភ្នំសOffa និងម៉ាវ៉ះរហូតដល់គាត់បានធ្វើដំណើរចេញឆ្ងាយពីម៉ាកកះនិងឆ្លងកាត់ផុតព្រំប្រទល់ម៉ីកត៖ គឺគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់គាត់ដោយគ្រាន់តែផ្ញើសត្វកួរបាន (ហាដយ) ទៅអារកជំនួសគាត់នៅក្នុងទីក្រុងម៉ាកកះហើយចែកជាទានដល់ជនទុគ៌តដើម្បីជាសំណងនៃការខកខានមិនបានធ្វើសាអីនោះហើយគាត់គ្មានកាតព្វកិច្ចអ្វីផ្សេងទៀតឡើយ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលថា៖ អ្នកណាដែលភ្លេចធ្វើសាអីក្នុងអ៊ុំរ៉ោះហើយបានធ្វើដំណើរទៅឆ្ងាយពីម៉ាកកះគឺត្រូវតែត្រឡប់មកម៉ាកកះវិញដើម្បីធ្វើសាអី។ បើទោះបីជាគាត់បានរួមដំណេកជាមួយភរិយាក៏ដោយក៏គាត់ត្រូវត្រឡប់មកធ្វើសាអីឱ្យចប់បូករួមទាំងត្រូវធ្វើអ៊ុំរ៉ោះសងមួយលើកទៀតនិងបូជាសត្វហាដយមួយក្បាលផងដែរ! លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានទាត់ចោលការលើកឡើងរបស់អ្នកស្រុកម៉ាឌីណះថា៖ អ្នកធ្វើធម្មយាត្រារូបនេះបានខកខានកាតព្វកិច្ចមួយនៃធម្មយាត្រាដូច្នេះដំណោះស្រាយស្របច្បាប់គឺការផ្ញើសត្វហាដយទៅអារកនៅម៉ាកកះជំនួស។ ការបង្ខំឱ្យគាត់ធ្វើអ៊ុំរ៉ោះសងផងនិងបូជាសត្វហាដយផងគឺគ្មានមូលដ្ឋានស្របតាមស៊ុននះឡើយ។ ប្រសិនបើគាត់ត្រឡប់មកវិញគឺគាត់គ្រាន់តែបំពេញសាអីដែលនៅសេសសល់ហើយគ្មានកាតព្វកិច្ចហាដយឡើយដូចដែលលោកអ៊ីប៊នុអ៊ូម៉ើរធ្លាប់បានវិលត្រឡប់ពីកូដាយដ៍ចូលមកម៉ាកកះវិញដោយមិនបាច់នៀតអៀហរ៉មជាថ្មីដូច្នោះដែរ។

«ជំពូកស្តីពីបុរសដែលរួមដំណេកជាមួយភរិយាខណ៖ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉ម» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ ប្រសិនបើបុរសម្នាក់បានរួមដំណេកជាមួយភរិយាក្នុងពិធីបុណ្យហាជមុនពេលការឈរនៅវាលអារ៉ះ៖ ពិធីបុណ្យហាជរបស់គាត់ត្រូវខូចជាមោឃ៖ គាត់ត្រូវជាប់កាតព្វកិច្ចបូជាសត្វកួរបាន (ហាដយ) ត្រូវបន្តបំពេញកិច្ចនៃហាជដែលខូចនោះឱ្យចប់សព្វគ្រប់ហើយត្រូវធ្វើហាជសងមួយលើកទៀតនៅឆ្នាំបន្ទាប់។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់រួមដំណេកបន្ទាប់ពីការឈរនៅអារ៉ះរួចប៉ុន្តែមុនពេលធ្វើត្វាវាហ្វហ្ស៊ីយ៉ារ៉ោះ៖ នោះហាជរបស់គាត់មិនខូចឡើយប៉ុន្តែគាត់ត្រូវមានកាតព្វកិច្ចបូជាសត្វអូដ្ឋមួយក្បាល (បាដាណះ) ហើយហាជរបស់គាត់នៅតែមានសុពលភាព។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានយល់ឃើញថាប្រសិនបើគាត់រួមដំណេកមុនពេលគប់គ្រួសនៅសសរយ៉ាំរ៉តអាល់អាក្វាបះនោះហាជរបស់គាត់ត្រូវខូចទាំងស្រុង។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានការពារឋាន៖គ្រឹះនៃវាលអារ៉ះថា៖ រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានប្រកាសយ៉ាងច្បាស់ថា៖ «ហាជគឺអារ៉ះ។ អ្នកណាដែលទៅទាន់ការឈរនៅអារ៉ះមុនពេលទាបភ្លឺនៃយប់មុស្ដាលីហ្វះគឺគេសម្រេចបាននូវហាជហើយ»។ កាលណាការឈរនៅអារ៉ះត្រូវបានសម្រេចសសរស្តម្ភដ៏ចម្បងនៃហាជត្រូវបានធានារួចរាល់។ ការប្រព្រឹត្តខុសឆ្គងបន្ទាប់ពីនោះមុនពេលត្វាវាហ្វហ្ស៊ីយ៉ារ៉ោះគឺត្រូវពិន័យជាសត្វអូដ្ឋមួយក្បាល (បាដាណះ) ដោយមិនធ្វើឱ្យខូចហាជឡើយដូចដែលលោកអ៊ីប៊នុអាប់បាសនិងលោកអ៊ីប៊នុអ៊ូម៉ើរ ﵄ បានបញ្ជាក់ដូច្នោះដែរ។

«ជំពូកស្តីពីអ្នកដែលខកខានមិនទាន់ពិធីបុណ្យហាជ (ការឈរនៅអារ៉ះ)» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ អ្នកណាដែលនៀតចូលអៀហរ៉មសម្រាប់ហាជប៉ុន្តែខកខានមិនទាន់ការឈរនៅអារ៉ះដោយមកដល់ម៉ាកកះនៅចំថ្ងៃអារ៉ូហា (ថ្ងៃទី១០ ហ្ស៊ុលហិជ្ជះ)៖ គាត់ត្រូវដោះអៀហរ៉មដោយបង្វែរវាទៅជាអ៊ុំរ៉ោះវិញគឺធ្វើត្វាវាហ្វជុំវិញកាអ៍បះធ្វើសាអីរវាងភ្នំសOffa និងម៉ាវ៉ះរួចកោរឬកាត់សក់។ គាត់ត្រូវធ្វើហាជសងនៅឆ្នាំបន្ទាប់ហើយគ្មានកាតព្វកិច្ចបូជាសត្វកួរបាន (ហាដយ) ដោយសារការខកខាននោះឡើយ។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានបញ្ជាក់ថា៖ នេះគឺជាឯកច្ឆន្ទរបស់បណ្តាអ្នកប្រាជ្ញនីតិសាស្ត្រដោយផ្អែកលើការសម្រេចរបស់សហ្វាពះ។ អាល់អាស្វ៉ាតអ៊ីប៊នុយ៉ាហ្ស៊ីដបានរាយការណ៍ថាលោកអ៊ូម៉ើរអ៊ីប៊នុលខាត់តອບ ﵁ បានកាត់សេចក្តីថា៖ «កាលណាជនម្នាក់ធ្វើហាជហើយខកខានគាត់ត្រូវដោះអៀហរ៉មដោយធ្វើអ៊ុំរ៉ោះគាត់ត្រូវធ្វើហាជសងនៅឆ្នាំបន្ទាប់ហើយគ្មានកាតព្វកិច្ចហាដយលើគាត់ឡើយ»។ អ៊ីម៉ាមអាប៊ូហាណីហ្វះមានទស្សន៖ដូចគ្នានេះស្របតាមមតិឯកភាពរបស់អ្នកប្រាជ្ញចំណែកការបង្ខំឱ្យបូជាសត្វហាដយគឺជាការលើកឡើងរបស់អ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួននៅម៉ាឌីណះប៉ុណ្ណោះ។

«ជំពូកស្តីពីអ្នកធ្វើគីរ៉នដែលខកខានមិនទាន់ពិធីបុណ្យហាជ» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ អ្នកណាដែលធ្វើគីរ៉ន (រួមបញ្ចូលហាជនិងអ៊ុំរ៉ោះ) ហើយខកខានមិនទាន់ការឈរនៅអារ៉ះ៖ គាត់ត្រូវដោះអៀហរ៉មដោយធ្វើអ៊ុំរ៉ោះចំនួនពីរលើកគឺអ៊ុំរ៉ោះមួយលើកដើម្បីបំពេញអ៊ុំរ៉ោះដើមរបស់គាត់និងអ៊ុំរ៉ោះមួយលើកទៀតដើម្បីដោះអៀហរ៉មនៃហាជដែលបានខកខាន។ គាត់ត្រូវធ្វើហាជសងនៅឆ្នាំបន្ទាប់ហើយគ្មានកាតព្វកិច្ចហាដយឡើយ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានអះអាងថា៖ គាត់ត្រូវធ្វើគីរ៉នម្តងទៀតនៅឆ្នាំបន្ទាប់ហើយត្រូវបូជាសត្វហាដយពីរ (មួយសម្រាប់គីរ៉ននិងមួយទៀតសម្រាប់ហាជដែលខកខាន)។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានទាត់ចោលការលើកឡើងរបស់អ្នកស្រុកម៉ាឌីណះថា៖ អ៊ុំរ៉ោះដើមរបស់គាត់ត្រូវបានបំពេញយ៉ាងត្រឹមត្រូវពេញលេញរួចហើយដោយមិនបានខកខានឡើយ! ចុះហេតុអ្វីបានជាត្រូវបង្ខំឱ្យគាត់ធ្វើអ៊ុំរ៉ោះសងលើកិច្ចដែលមិនបានខូចនោះ? គាត់ខកខានតែហាជប៉ុណ្ណោះដូច្នេះគាត់ត្រូវធ្វើសងតែកាតព្វកិច្ចហាជនៅឆ្នាំបន្ទាប់ដោយគ្មានទោសពិន័យអ្វីឡើយ។ អាល់អាស្វ៉ាតអ៊ីប៊នុយ៉ាហ្ស៊ីដបានសួរលោកអ៊ូម៉ើរអ៊ីប៊នុលខាត់តອບ ﵁ និងលោកហ្សាយដ៍អ៊ីប៊នុ ޘាប៊ីត ﵁ អំពីអ្នកដែលខកខានហាជហើយលោកទាំងពីរបានឆ្លើយដូចគ្នាថាគាត់ត្រូវដោះអៀហរ៉មដោយធ្វើអ៊ុំរ៉ោះហើយត្រូវធ្វើហាជសងនៅឆ្នាំក្រោយដោយគ្មានកាតព្វកិច្ចហាដយឡើយ។