សេចក្តីសង្ខេបហ្វាតវ៉ាប្រទេសអេហ្ស៊ីប
សេចក្តីសង្ខេបហ្វាតវ៉ាប្រទេសអេហ្ស៊ីប
"អត្ថបទច្បាប់ឥស្លាម (ហ្វិក) បុរាណពីប្រភព Turath/OpenITI ដែលមានអត្ថបទភាសាអារ៉ាប់ពេញលេញ និងការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ ចំនួន 1,459 ជំពូក។"
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ឪពុកមានសិទ្ធិយកទ្រព្យកូនមកទិញទាសីដរាបណាមិនបង្កការខូចខាត - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១១០២]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وإذا لم يكن ضرر على الأولاد؛
គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)នៃអំណោយ (គីតាបុលហ៊ីព៉ាស់)៖ អ្នកផ្តល់អំណោយគ្មានសិទ្ធិដកហូតយកអំណោយរបស់ខ្លួនត្រឡប់មកវិញឡើយលើកលែងតែឪពុកចំពោះកូនរបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះលើកលែងតែអំណោយនោះត្រូវបានផ្តល់ឱ្យក្នុងលក្ខខណ្ឌដោះដូរតាមពាក្យសម្តីឬតាមទម្លាប់។ ដូច្នេះប្រសិនបើអំណោយត្រូវបានផ្តល់ឱ្យដើម្បីទទួលបានការតបស្នងប៉ុន្តែការតបស្នងមិនបានសម្រេចនោះអ្នកផ្តល់អំណោយមានសិទ្ធិដកហូតយកវាមកវិញប្រសិនបើវានៅមានរូបរាងឬទាមទារយកតម្លៃរបស់វា។ ហើយប្រសិនបើមិនបង្កការខូចខាតដល់កូនៗទេឪពុកមានសិទ្ធិយកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់កូនៗមកទិញទាសីដើម្បីរួមដំណេកជាមួយនាងនិងឱ្យនាងបម្រើគាត់បាន។ ហើយមជ្ឈដ្ឋានមദ്ហាប់របស់លោកម៉ាលីកនិងលោកអះម៉ាត់ក្នុងទស្សន៖ល្បីពីពួកលោកគឺការទិញលក់អំណោយនិងការជួលគឺមានសុពលភាពតាមរយ៖ការផ្តល់និងការទទួលជាក់ស្តែង (មុអាតាត) ហើយអ្វីៗដែលមនុស្សទូទៅចាត់ទុកថាជាការទិញលក់ឬអំណោយឬការជួលនោះវាជាការទិញលក់ឬអំណោយឬការជួលតាមច្បាប់។ ចំណែកមជ្ឈដ្ឋានមദ്ហាប់របស់លោកចាហ្វិអីគឺកំណត់លក្ខខណ្ឌឱ្យមានទម្រង់ពាក្យសម្តីលើកលែងតែករណីលើកលែងមួយចំនួន។ ប៉ុន្តែច្បាប់សាសនាមិនបានកំណត់ទម្រង់ពាក្យសម្តីជាក់លាក់ណាមួយឡើយផ្ទុយទៅវិញត្រូវផ្អែកលើទម្លាប់នៃការសន្ទនាដែលនេះជាមជ្ឈដ្ឋានរបស់អ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើនហេតុនេះហើយទើបពួកគេទទួលស្គាល់សុពលភាពនៃអំណោយតាមរយ៖ពាក្យថា៖ "ខ្ញុំឱ្យផ្ទះនេះអ្នករស់នៅ" "ខ្ញុំឱ្យអាហារនេះអ្នកបរិភោគ" "ខ្ញុំឱ្យសត្វពាហន៖នេះអ្នកជិះ" និងពាក្យស្រដៀងគ្នានេះ។ ហើយការរៀបចំសម្ភារប្រើប្រាស់ឱ្យស្ត្រីចូលទៅកាន់ផ្ទះប្តីគឺជាការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ (តាំលីក) ដូចដែលអ្នកប្រាជ្ញហាណាភីនិងហាំពាលីបានចេញហ្វាតវ៉ា។ ហើយទម្លាប់របស់មនុស្សនៅពេលបុរសម្នាក់ទិញទាសីហើយប្រាប់កូនប្រុសរបស់ខ្លួនថា "យកនាងទៅនាងជារបស់ឯង" នោះគឺជាការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ។ ដូច្នេះនៅពេលដែលឪពុកអនុញ្ញាតឱ្យកូនប្រុសរួមដំណេកខណ៖ដែលដឹងថាការរួមដំណេកអាចធ្វើបានតែក្នុងកម្មសិទ្ធិនោះបំណងរបស់គាត់គឺការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិហើយកូនដែលកើតមកគឺជាមនុស្សសេរីនិងមានវង្សត្រកូលត្រឹមត្រូវ...
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ومذهب مالك وأحمد في المشهور عنه
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការជួយឧបត្ថម្ភសាច់ញាតិដែលមានតម្រូវការគឺប្រសើរជាងការដោះលែងទាសករ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១១០៦]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وصلة ذي الرحم المحتاج
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ឪពុកផ្តល់ទ្រព្យសម្បត្តិឱ្យកូនដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងសិទ្ធិរបស់អ្នកដទៃ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១១០៦]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وإذا وهب ابنه شيئا،
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិមួយភាគបួននៃផ្ទះឱ្យបងប្អូនស្រី - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១១០៦]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
إذا ملك أخته ربع داره
ហើយការជួយឧបត្ថម្ភសាច់ញាតិដែលមានតម្រូវការគឺប្រសើរជាងការដោះលែងទាសករឱ្យមានសេរីភាពពីព្រោះលោកស្រីម៉ៃមូណាស់ ﵂ បានដោះលែងទាសីម្នាក់ឱ្យមានសេរីភាពនោះរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់នាងថា៖ «ប្រសិនបើអ្នកបានប្រគល់នាងឱ្យទៅអ៊ុំពូខាងម្តាយរបស់អ្នកវាប្រាកដជាប្រសើរជាងសម្រាប់អ្នក»។ ដូច្នេះប្រសិនបើគាត់ប្រគល់ទាសករឬទាសីឱ្យកូនដែលមានតម្រូវការគឺប្រសើរជាងការដោះលែងពួកគេឱ្យមានសេរីភាព។ ហើយប្រសិនបើឪពុកបានផ្តល់អំណោយអ្វីមួយដល់កូនប្រុសរបស់ខ្លួនហើយអំណោយនោះបានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងសិទ្ធិរបស់អ្នកដទៃដូចជាកូននោះបានជាប់បំណុលគេឬគេបានរៀបការកូនស្រីឱ្យគេដោយសារតែទ្រព្យនោះនោះឪពុកគ្មានសិទ្ធិដកហូតអំណោយនោះមកវិញឡើយ។ ហើយប្រសិនបើគាត់បានផ្ទេរកម្មសិទ្ធិមួយភាគបួននៃផ្ទះឱ្យបងស្រីឬប្អូនស្រីរបស់ខ្លួនដោយមានការកាន់កាប់ជាក់ស្តែងនោះទ្រព្យនោះនឹងផ្ទេរទៅឱ្យអ្នកស្នងមរតករបស់នាងបន្ទាប់ពីនាងស្លាប់។ ហើយនៅក្នុង "ស៊ូណាន់ (ប្រពៃណីរបស់ព្យាការី)អាប៊ូដាវូដ" ព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលបានធ្វើអន្តរាគមន៍ជួយ (ស្ហាហ្វាអាះ) ដល់បងប្អូនរបស់ខ្លួនហើយបងប្អូននោះបានយកអំណោយមកជូនគាត់ហើយគាត់បានទទួលយកវានោះគាត់បានចូលទៅកាន់ទ្វារដ៏ធំមួយក្នុងចំណោមទ្វារនៃរីបា (ការប្រាក់/ជំនួញហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា))»។ ហើយលោកអ៊ីព្នូម៉ាស់អ៊ូដ ﵁ ត្រូវបានគេសួរអំពីទ្រព្យស៊ុះត៍ (ទ្រព្យស្មោកគ្រោកហារ៉ាម)? លោកបានឆ្លើយថា៖ "គឺការដែលអ្នកធ្វើអន្តរាគមន៍ជួយបងប្អូនរបស់អ្នកហើយគេបានផ្តល់អំណោយឱ្យអ្នករួចអ្នកបានទទួលយកវា"។ គេបានសួរលោកថា៖ ចុះប្រសិនបើវាជាអំណោយក្នុងរឿងអយុត្តិធម៌មិនពិត? លោកឆ្លើយថា៖ "នោះគឺជាកុហ្វរ៍ (ការគ្មានជំនឿ/ការក្បត់) ព្រោះអល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយអ្នកណាដែលមិនកាត់សេចក្តីតាមអ្វីដែលអល់ឡោះបានបញ្ចុះមកនោះពួកគេគឺជាពួកកាហ្វៀរ﴾"។ ហេតុដូច្នេះហើយទើបអ្នកប្រាជ្ញបានបញ្ជាក់ថា៖ អ្នកណាដែលផ្តល់អំណោយដល់មន្ត្រីកាន់អំណាចដើម្បីឱ្យគេធ្វើអ្វីដែលមិនអនុញ្ញាតតាមច្បាប់នោះវាជាហារ៉ាមទាំងលើអ្នកឱ្យនិងអ្នកទទួលហើយវាជាសំណូកសូកប៉ាន់ (រីស្វ៉ាស់) ដែលរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អល់ឡោះបានបណ្តាសាលើអ្នកសូកប៉ាន់អ្នកទទួលសំណូកនិងអ្នកសម្របសម្រួលការសូកប៉ាន់»។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់ផ្តល់អំណោយដើម្បីទប់ស្កាត់អំពើអយុត្តិធម៌កុំឱ្យធ្លាក់លើខ្លួនឬដើម្បីទាមទារយកសិទ្ធិស្របច្បាប់របស់ខ្លួនមកវិញនោះអំណោយនេះគឺហារ៉ាមលើអ្នកទទួលប៉ុន្តែអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកផ្តល់ចំណាយដើម្បីការពារខ្លួន...
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وفي «سنن أبي داود»
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការទិញទាសករដែលការពិតជាមនុស្សសេរី - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១១០៨]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ومن اشترى عبدا،
ចំណែកឯបុគ្គលដែលមានឥទ្ធិពលឬពាក្យសម្តីមានទម្ងន់នៅពេលដែលគាត់បរិភោគអាហារលើសពីកម្រិតបដិសណ្ឋារកិច្ចធម្មតាតាមច្បាប់នោះគាត់ត្រូវតែតបស្នងសងគុណដល់ម្ចាស់អាហារវិញឬកុំបរិភោគលើសពីកម្រិតធម្មតាឡើយបើមិនដូច្នោះទេការទទួលយកបដិសណ្ឋារកិច្ចហួសហេតុបែបនេះគឺប្រៀបដូចជាការទទួលយកអំណោយសូកប៉ាន់ដូច្នោះដែរដែលវាជាប្រភពនៃអំពើពុករលួយ។ ហើយបុគ្គលណាដែលបានទិញទាសករម្នាក់ហើយបានផ្តល់អំណោយជាច្រើនដល់គេរហូតដល់គេក្លាយជាអ្នកមានទ្រព្យសម្បត្តិប៉ុន្តែក្រោយមកទើបដឹងច្បាស់ថាបុគ្គលនោះការពិតជាមនុស្សសេរីតាំងពីដើមមកនោះគាត់មានសិទ្ធេទាមទារយកទ្រព្យសម្បត្តិដែលគាត់បានផ្តល់ឱ្យនោះត្រឡប់មកវិញដោយសារគាត់បានផ្តល់ឱ្យដោយការយល់ច្រឡំថាគេជាទាសកររបស់ខ្លួន។ ហើយការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិដោយគ្មានការកាន់កាប់ជាក់ស្តែងត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់គឺមិនធ្វើឱ្យកិច្ចសន្យាអំណោយជាប់កាតព្វកិច្ចជាស្ថាពរឡើយហើយអ្នកស្នងមរតកមានសិទ្ធិដកហូតយកវាមកវិញបាន។ ដូចគ្នានេះដែរចំពោះអំណោយក្លែងបន្លំ (ហ៊ីព៉ាស់ម៊ុលជីអះ) ដែលធ្វើឡើងតែលើរូបភាពខាងក្រៅដោយមានការព្រមព្រៀងសម្ងាត់រវាងអ្នកឱ្យនិងអ្នកទទួលថាអ្នកឱ្យអាចដកហូតយកមកវិញនៅពេលណាក៏បានឬឧបាយកលផ្សេងទៀតដែលធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងរារាំងអ្នកស្នងមរតកឬម្ចាស់បំណុលមិនឱ្យទទួលបានសិទ្ធិរបស់ពួកគេនោះវាគឺជាអំណោយដែលទុកជាមោឃ៖ (បាទីល) ហើយនៅពេលដែលគេដឹងការពិតត្រូវតែកាត់សេចក្តីថាមោឃ៖។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ومجرد التمليك بدون القبض الشرعي؛
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការប្រគល់វត្ថុអំណោយដើមត្រឡប់ទៅវិញ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១១១១]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وإذا أعاد إليه العين الموهوبة؛
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ផ្នែក - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១១១១]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
ប្រសិនបើអ្នកទទួលអំណោយបានប្រគល់វត្ថុអំណោយនោះត្រឡប់ទៅឱ្យម្ចាស់ដើមវិញនោះម្ចាស់ដើមគ្មានសិទ្ធិទាមទារអ្វីផ្សេងទៀតក្រៅពីវត្ថុនោះឡើយមិនថាថ្លៃឈ្នួលនៃការប្រើប្រាស់ឬសំណងនៃការខូចខាតនោះទេពីព្រោះអ្នកទទួលអំណោយគឺជាអ្នកធានារ៉ាប់រងលើវត្ថុនោះកន្លងមកហើយការដែលគេចិញ្ចឹមបីបាច់ឬថែរក្សាវត្ថុនោះគឺដើម្បីជាថ្នូរនឹងការទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីវា។ ផ្នែក៖ មានសេចក្តីរាយការណ៍យ៉ាងច្បាស់លាស់ពីព្យាការី ﷺ ថាលោកបានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់លោកឧមើរ ﵁ ថា៖ «អ្វីដែលបានមកដល់អ្នកពីទ្រព្យសម្បត្តិនេះដោយអ្នកមិនបានទាមទារសុំហើយក៏មិនមានចិត្តចង់បានក្រវល់ក្រវាយនោះចូរអ្នកទទួលយកវាចុះហើយអ្វីដែលមិនបានមកដល់អ្នកទេនោះចូរកុំបណ្ដែតបណ្ដោយចិត្តឱ្យដេញតាមវាឡើយ»។ ហើយក៏មានសេចក្តីរាយការណ៍ច្បាស់លាស់ផងដែរថាលោកហាកឹមពិនហ៊ីហ្សាមធ្លាប់បានសុំជំនួយពីលោកព្យាការី ﷺ ហើយលោកក៏បានផ្ដល់ឱ្យបន្ទាប់មកគាត់បានសុំទៀតលោកក៏ផ្ដល់ឱ្យរួចគាត់បានសុំទៀតលោកក៏ផ្ដល់ឱ្យរហូតដល់លោកព្យាការី ﷺ មានប្រសាសន៍ថា៖ «ឱហាកឹមអើយ! អ្នកពិតជាសុំច្រើនណាស់។ ពិតប្រាកដណាស់ទ្រព្យសម្បត្តិនេះប្រៀបដូចជារបស់ស្រស់បំព្រងនិងផ្អែមល្ហែមដូច្នេះជនណាដែលទទួលយកវាដោយចិត្តសប្បុរសនិងទូលាយគេនឹងទទួលបានពរជ័យនៅក្នុងទ្រព្យនោះប៉ុន្តែជនណាដែលទទួលយកវាដោយចិត្តលោភលន់ចង់បានឥតឈប់ឈរគេនឹងមិនទទួលបានពរជ័យនៅក្នុងទ្រព្យនោះឡើយហើយគេនឹងប្រៀបដូចជាមនុស្សដែលបរិភោគមិនចេះឆ្អែតដូច្នោះដែរ»។ ពេលនោះហាកឹមបានជំរាបថា៖ «ស្បថនឹងព្រះអង្គដែលបានបញ្ជូនលោកមកប្រកបដោយសច្ចធម៌ខ្ញុំនឹងមិនទទួលយកអ្វីពីជនណាម្នាក់ឡើយបន្ទាប់ពីលោក!» ក្រោយមកលោកអាប៊ូបាក្រនិងលោកឧមើរតែងតែផ្ដល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភដល់គាត់ប៉ុន្តែគាត់មិនព្រមទទួលយកឡើយ។ ផ្អែកលើហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ទាំងពីរនេះបង្ហាញឱ្យឃើញថា៖ ប្រសិនបើមនុស្សម្នាក់បានសុំដោយអណ្ដាតរបស់ខ្លួនឬមានចិត្តលោភលន់ទន្ទឹងរង់ចាំនូវអ្វីដែលគេនឹងផ្ដល់ឱ្យនោះគេមិនគប្បីទទួលយកវានោះឡើយលើកលែងតែករណីដែលការសុំឬការទន្ទឹងរង់ចាំនោះត្រូវបានអនុញ្ញាតតាមច្បាប់ (ដោយសារភាពក្រីក្រខ្វះខាតពិតប្រាកដ)។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើទ្រព្យនោះបានមកដល់គេដោយគ្មានការសុំនិងគ្មានការទន្ទឹងរង់ចាំលោភលន់ទេនោះគេមានសិទ្ធិទទួលយកវាប្រសិនបើ...
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ثبت عنه ﷺ أنه قال لعمر
...ប្រសិនបើអ្នកដែលផ្ដល់ឱ្យគេនោះគឺផ្ដល់នូវសិទ្ធិដែលគេសមនឹងទទួលបានដូចដែលព្យាការី ﷺ ធ្លាប់បានផ្ដល់ឱ្យលោកឧមើរចេញពីបៃតុលម៉ាល់ (ឃ្លាំងទ្រព្យសាធារណ៖) ពីព្រោះលោកឧមើរបានបំពេញការងារជូនលោកដូច្នេះហើយទើបលោកបានផ្ដល់ប្រាក់បំណាច់ការងារឱ្យគាត់។ ហើយគេក៏មានសិទ្ធិមិនទទួលយកផងដែរដូចដែលលោកហាកឹមពិនហ៊ីហ្សាមបានអនុវត្ត។ បណ្ដាអ្នកប្រាជ្ញមានទស្សន៖ខុសគ្នាអំពីកាតព្វកិច្ចនៃការទទួលយកអំណោយដែលនេះជាទស្សន៖ល្បីល្បាញនៅក្នុងមជ្ឈដ្ឋានរបស់អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អះម៉ាត់និងអ្នកដទៃទៀត។ ប្រសិនបើគេបានផ្ដល់ឱ្យគាត់នូវអ្វីដែលគាត់មិនសមនឹងទទួលបានជាកាតព្វកិច្ចហើយគាត់បានទទួលយកវារួចបានតបស្នងវិញនោះគាត់បានធ្វើអំពើល្អប្រសើរ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់ទទួលយកវាដោយមិនបានតបស្នងជាទ្រព្យសម្បត្តិទេនោះវាជាការអនុញ្ញាតក្នុងករណីមានតម្រូវការហើយគាត់ត្រូវទូអាបួងសួងសុំពរជ័យឱ្យអ្នកផ្ដល់នោះ។ ចំណែកឯអ្នកមានទ្រព្យសម្បត្តិវិញគឺគប្បីតបស្នងជាទ្រព្យសម្បត្តិដូចដែលមាននៅក្នុងហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ថា៖ «ជនណាដែលបានធ្វើអំពើល្អចំពោះអ្នកចូរអ្នកតបស្នងគេវិញចុះប្រសិនបើអ្នកគ្មានអ្វីនឹងតបស្នងទេចូរទូអាបួងសួងឱ្យគេរហូតដល់អ្នកដឹងច្បាស់ថាអ្នកបានតបស្នងគេរួចហើយ»។ ហើយប្រសិនបើមានការសម្រុះសម្រួលលើវត្ថុណាមួយដោយតម្លៃលើសពីតម្លៃពិតប្រាកដរបស់វានោះមានការខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងការសម្រុះសម្រួលថាតើតម្លៃបន្ថែមនេះមានកាតព្វកិច្ចចងភ្ជាប់ឬទេ។ ក្រុមអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនក្នុងចំណោមសិស្សរបស់សហ្វ៊ីអ៊ីនិងអះម៉ាត់ចាត់ទុកវាជាមោឃ៖ ខណ៖ដែលអាប៊ូហាណីហ្វះហ៍ចាត់ទុកថាត្រឹមត្រូវហើយនេះក៏ជាការប្រៀបធៀបស្របតាមទស្សន៖របស់អះម៉ាត់និងអ្នកដទៃទៀតដែរហើយវាជាទស្សន៖ត្រឹមត្រូវអ៊ិនស៊ាអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وإذا صالح عن شيء بأكثر من قيمته؛
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ភាពខុសគ្នារវាងទានសប្បុរសធម៌ (សadaqah) និងអំណោយ (Hadiyyah) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១១១៥]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ទានសប្បុរសធម៌គឺជាអ្វីដែលត្រូវបានផ្ដល់ជូនដើម្បីបុព្វហេតុអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១១១៥]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
الصدقة: ما يعطى لوجه الله
ផ្នែក៖ ទានសប្បុរសធម៌ (សadaqah)៖ គឺជាអ្វីដែលត្រូវបានផ្ដល់ជូនដើម្បីបុព្វហេតុអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ក្នុងគោលបំណងសាសនានិងជាការគោរពសក្ការ៖សុទ្ធសាធដោយមិនសំដៅលើបុគ្គលជាក់លាក់ណាមួយនិងមិនទាមទារការតបស្នងពីភាគីនោះឡើយប៉ុន្តែត្រូវយកទៅផ្ដល់តាមកន្លែងដែលសមស្របនឹងទានដូចជាជនក្រីក្រខ្វះខាតជាដើម។ ចំណែកឯអំណោយ (Hadiyyah) វិញ៖ គឺមានគោលបំណងលើកតម្កើងបុគ្គលជាក់លាក់ណាមួយមិនថាតាមរយ៖សេចក្តីស្រឡាញ់មិត្តភាពឬការស្នើសុំជំនួយនោះឡើយ។ ហេតុដូច្នេះហើយទើប «ព្យាការី ﷺ ធ្លាប់ទទួលយកអំណោយនិងផ្ដល់ការតបស្នងវិញ» ដើម្បីកុំឱ្យនរណាម្នាក់មានគុណលើលោកហើយក៏មិនបានបរិភោគកាកសំណល់របស់មនុស្សដែលពួកគេលាងសម្អាតបាបរបស់ពួកគេតាមរយ៖វាដែរពោលគឺទានសប្បុរសធម៌ហើយលោកមិនបរិភោគទានសប្បុរសធម៌ដោយសារហេតុផលនោះនិងហេតុផលផ្សេងទៀត។ នៅពេលដែលបញ្ហានេះត្រូវបានបញ្ជាក់ច្បាស់ហើយនោះទានសប្បុរសធម៌គឺប្រសើរជាងលើកលែងតែអំណោយនោះមានអត្ថន័យពិសេសដែលធ្វើឱ្យវាប្រសើរជាងទានដូចជា៖ ការជូនអំណោយដល់រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ ﷺ ដោយក្តីស្រឡាញ់ចំពោះលោកឬការជូនអំណោយដល់សាច់ញាតិដើម្បីភ្ជាប់ចំណងញាតិសន្តានឬជូនដល់បងប្អូនរួមជំនឿដើម្បីអល់ឡោះ ﷻ នោះអំណោយបែបនេះអាចនឹងប្រសើរជាងទានសប្បុរសធម៌។ ហើយទាសករដែលត្រូវបានទិញដោយទ្រព្យសម្បត្តិរបស់មូស្លីមដូចជាសេះនិងអាវុធដែលត្រូវបានទិញដោយទ្រព្យសម្បត្តិរបស់មូស្លីមឬត្រូវបានជូនជាអំណោយដល់ស្ដេចមូស្លីមទាំងអស់នោះសុទ្ធតែជាទ្រព្យសម្បត្តិរបស់...
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
والرقيق الذين يشترون بمال المسلمين؛
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ប្រសិនបើមិនទាន់បានកាន់កាប់អំណោយរហូតដល់ម្ចាស់អំណោយទទួលមរណភាព - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១១១៨]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
إذا لم يقبض الهبة حتى مات الواهب؛
[ចំណងជើងផ្នែក៖ អ្នកដែលបានប្រគល់អំណោយដល់កូនប្រុសរបស់ខ្លួន - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១១១៨]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ومن وهب لابنه هبة،
...បៃតុលម៉ាល់ (ឃ្លាំងទ្រព្យសាធារណ៖) ដូច្នេះប្រសិនបើអ្នកគ្រប់គ្រងបន្ទាប់បានចាត់ចែងលើពួកគេដោយការដោះលែងឬការផ្ដល់ឱ្យនោះវាស្ថិតក្នុងឋាន៖ដូចជាការចាត់ចែងរបស់អ្នកគ្រប់គ្រងមុនដែរពោលគឺការចាត់ចែងរបស់អ្នកគ្រប់គ្រងទីពីរបញ្ចូលជាធរមានដូចជាការចាត់ចែងរបស់អ្នកគ្រប់គ្រងទីមួយដូច្នោះដែរនេះជាមជ្ឈដ្ឋានរបស់បណ្ដាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ទាំងអស់។ ប្រសិនបើអ្នកទទួលអំណោយមិនទាន់បានកាន់កាប់អំណោយនោះរហូតដល់ម្ចាស់អំណោយទទួលមរណភាពនោះអំណោយនោះត្រូវបានចាត់ទុកជាមោឃ៖តាមទស្សន៖ល្បីល្បាញនៃបណ្ដាអ៊ីម៉ាមទាំងបួន។ ហើយប្រសិនបើគេបានកាន់កាប់វារួចហើយគឺមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតតាមទស្សន៖ត្រឹមត្រូវក្នុងការឱ្យកូនណាម្នាក់ទទួលបានតែឯងផ្ដាច់មុខនោះឡើយប៉ុន្តែត្រូវឱ្យកូននោះនិងបងប្អូនរបស់គេចូលរួមចែករំលែកស្មើៗគ្នា។ ដូចគ្នានេះដែរប្រសិនបើគាត់បានកត់ត្រាការជំពាក់ក្នុងទំនួលខុសត្រូវរបស់ខ្លួននូវចំនួនទឹកប្រាក់ដូចជា៖ មួយពាន់ឌីណារដោយមិនមានការប្រគល់ប្រាក់ជាក់ស្ដែងនោះវាជាកិច្ចសន្យាដែលត្រូវលុបចោល។ ហើយជនណាដែលបានប្រគល់អំណោយដល់កូនប្រុសរបស់ខ្លួនបន្ទាប់មកគាត់បានចាត់ចែងលើទ្រព្យនោះហើយអះអាងថាខ្លួនជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនោះវាមានន័យស្មើនឹងការដកហូតអំណោយមកវិញពីព្រោះគាត់បានធ្វើការទទួលស្គាល់នូវអ្វីដែលគាត់មានសិទ្ធិបង្កើតឡើងដោយស្របច្បាប់។ ហើយជនណាដែលមានបំណុលជំពាក់គេស្មើនឹងទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់របស់ខ្លួននោះគាត់គ្មានសិទ្ធិនៅក្នុងកំឡុងពេលជំងឺមរណ៖របស់ខ្លួនក្នុងការបរិច្ចាគជាអំណោយការលក់បញ្ចុះតម្លៃពិសេសឬការលើកលែងបំណុលនោះឡើយលើកលែងតែមានការអនុញ្ញាតពីម្ចាស់បំណុលប៉ុណ្ណោះ។ តាមពិតទៅពួកទាយាទគ្មានសិទ្ធិលើទ្រព្យកេរមរតកឡើយលុះត្រាតែបានសងបំណុលរួចរាល់សិន។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ومن عليه دين يستغرق ماله؛
ប្រសិនបើភរិយាបានលើកលែងថ្លៃបណ្ណាការ (ម៉ាហារ) ឱ្យស្វាមីរបស់នាងហើយបន្ទាប់មកស្វាមីបានលែងលះនាងតើនាងមានសិទ្ធិដកហូតការលើកលែងនោះមកវិញដែរឬទេប្រសិនបើស្វាមីមានលទ្ធភាព? ដោយហេតុថាការលើកលែងបែបនេះតាមទម្លាប់ធម្មតាមិនកើតឡើងទេលើកលែងតែក្នុងបំណងដើម្បីឱ្យស្វាមីរក្សានាងទុកជាភរិយាឬដោយសារការភ័យខ្លាចថាស្វាមីនឹងលែងលះនាងឬរៀបការប្រពន្ធផ្សេងលើនាងនិងហេតុផលស្រដៀងគ្នានេះ។ ចំពោះបញ្ហានេះមានទស្សន៖ពីរដែលជាសេចក្តីរាយការណ៍ពីរពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អះម៉ាត់។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើនាងបានលើកលែងដោយចិត្តជ្រះថ្លាសុទ្ធសាធឥតលក្ខខណ្ឌដូចជាការផ្ដួចផ្ដើមចេញពីចិត្តរបស់នាងផ្ទាល់ដោយគ្មានមូលហេតុបង្ខិតបង្ខំពីស្វាមីនិងគ្មានការទាមទារសំណងអ្វីទាំងអស់នោះនាងមិនអាចដកហូតមកវិញបានឡើយដោយឥតសង្ស័យ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وإذا أبرأت زوجها من صداقها،
[ចំណងជើងផ្នែក៖ គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ស្ដីពីរបួសស្នាមនិងការសងសឹកជីវិត (គីតាបអាល់ជីរ៉ាហ៍) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១១២៣]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
كتاب الجراح