សេចក្តីសង្ខេបហ្វាតវ៉ាប្រទេសអេហ្ស៊ីប
សេចក្តីសង្ខេបហ្វាតវ៉ាប្រទេសអេហ្ស៊ីប
"អត្ថបទច្បាប់ឥស្លាម (ហ្វិក) បុរាណពីប្រភព Turath/OpenITI ដែលមានអត្ថបទភាសាអារ៉ាប់ពេញលេញ និងការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ ចំនួន 1,459 ជំពូក។"
ផ្នែក៖ ប្រសិនបើគេស្បថលែងលះបីដងថាសាច់ញាតិណាម្នាក់របស់ភរិយាមិនត្រូវឡើងមកលើផ្ទះរបស់គេឡើយហើយសាច់ញាតិនោះបានឡើងមកក្នុងពេលដែលគេអវត្តមាន៖ ប្រសិនបើគេជឿជាក់ថានៅពេលគេស្បថពួកគេនឹងមិនហ៊ានឡើងមកដោយគេស្បថដោយគិតថាពួកគេជាអ្នកស្តាប់បង្គាប់គេប៉ុន្តែការពិតបែរជាផ្ទុយពីនេះនោះទស្សន៖ដែលជាក់ស្តែងជាងគេគឺគេមិនបំពានសម្បថឡើយពីព្រោះការពិចារណាលើចេតនាគឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏ត្រឹមត្រូវ។ ហើយប្រសិនបើគេស្បថលែងលះបីដងថាមិនរស់នៅក្នុងផ្ទះនេះឡើយហើយគេបាននិយាយថា៖ «អ៊ីនស្ហាអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) (ប្រសិនបើអល់ឡោះមានបំណង)» នោះគ្មានការបំពានសម្បថលើគេឡើយប្រសិនបើគេរស់នៅក្នុងផ្ទះនោះដែលនេះជាគោលជំហររបស់អាប៊ូហាណីហ្វះហ៍, សាហ្វ៊ីអ៊ី, អះម៉ាត់តាមទស្សន៖ល្បីល្បាញនិងជាទស្សន៖មួយនៅក្នុងសាលាម៉ាលីក។ ហើយប្រសិនបើគេបានស្បថហើយមានបុរសម្នាក់បាននិយាយទៅកាន់គេថា៖ «ចូរអ្នកនិយាយថាអ៊ីនស្ហាអល់ឡោះទៅ» គេក៏ឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំបានស្បថរួចហើយ» ហើយដើរហួសទៅបន្ទាប់មកបុរសនោះបាននិយាយម្តងទៀតថា៖ «ចូរអ្នកនិយាយថាអ៊ីនស្ហាអល់ឡោះទៅ» គេក៏បាននិយាយថា «អ៊ីនស្ហាអល់ឡោះ» នោះមានការខ្វែងគំនិតគ្នាយ៉ាងល្បីល្បាញនៅក្នុងសាលាអះម៉ាត់និងអ្នកដទៃ។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងសៀវភៅសាហ៊ីហ៍មានករណីស្រដៀងគ្នានេះដូចជាហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)របស់ព្យាការីស៊ូឡៃម៉ាន ﵇ ដែលលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «យប់នេះខ្ញុំនឹងរួមដំណេកជាមួយស្ត្រីកៅសិបនាក់ដែលម្នាក់ៗនឹងបង្កើតបានកូនប្រុសក្លាហានជិះសេះប្រយុទ្ធលើមាគ៌ារបស់អល់ឡោះ» ហើយមិត្តភក្តិរបស់លោកបានរំលឹកថា៖ «ចូរលោកមានប្រសាសន៍ថាអ៊ីនស្ហាអល់ឡោះទៅ» ប៉ុន្តែលោកមិនបានមានប្រសាសន៍ឡើយដូច្នេះប្រសិនបើលោកបានមានប្រសាសន៍នោះពួកគេច្បាស់ជាបានប្រយុទ្ធលើមាគ៌ារបស់អល់ឡោះទាំងអស់គ្នា។ ដូចគ្នានេះដែរចំពោះប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ នៅថ្ងៃរំដោះទីក្រុងម៉ាក្កះហ៍ថា៖ «មិនត្រូវកាប់ឆ្ការរុក្ខជាតិរបស់វាឡើយ» លោកអាប់បាសបានស្នើសុំថា៖ «លើកលែងតែស្មៅអៀទខៀរ (Idhkhir)» លោក ﷺ ក៏បានមានប្រសាសន៍បន្ទាប់មកថា៖ «លើកលែងតែស្មៅអៀទខៀរ»។ និងដំណើររឿងរបស់ឈ្លើយសឹកនៅបាឌើរដែលលោកអ៊ីប៊ិនម៉ាស្សអ៊ូដបានស្នើសុំការលើកលែងចំពោះស៊ូហៃលពិនបៃដាហើយព្យាការី ﷺ បាននៅស្ងៀមមួយសន្ទុះរួចមានប្រសាសន៍លើកលែង។ ដូច្នេះការលើកលែងដែលត្រូវខណ្ឌដោយពាក្យសម្តីបន្តិចបន្តួចគឺនៅតែមានសុពលភាព។ ហើយអល់ឡោះជាម្ចាស់ដឹងបំផុត។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وإذا حلف بالطلاق الثلاث
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ទម្លាប់នៃការភ្ជាប់ពាក្យ «អ៊ីនស្ហាអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)» និងការសង្ស័យលើសម្បថ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១២៨៥]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وإذا حلف على يمين،
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការបង្ខិតបង្ខំដោយអយុត្តិធម៌ឱ្យស្បថលែងលះ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១២៨៥]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وإذا أكره على اليمين بغير حق؛
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការអះអាងរបស់អ្នកស្បថថាខ្លួនបាននិយាយពាក្យ «អ៊ីនស្ហាអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)» - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១២៨៥]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ولو قال: كنت قد استثنيت،
ហើយប្រសិនបើគេបានស្បថហើយគេជាមនុស្សដែលមានទម្លាប់ថារាល់ពេលស្បថតែងតែនិយាយពាក្យ «អ៊ីនស្ហាអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)» លើកលែងជានិច្ចបន្ទាប់មកមួយរយ៖ក្រោយមកគេមានការសង្ស័យថាតើគេបាននិយាយពាក្យលើកលែងតាមទម្លាប់របស់គេឬអត់? នោះទស្សន៖ដែលជាក់ស្តែងជាងគេគឺត្រូវចាត់ទុកស្របតាមទម្លាប់ទូទៅរបស់គេដោយសារតែការភ្ជាប់ករណីបុគ្គលទៅនឹងទម្លាប់ភាគច្រើនលើសលប់។ ហើយប្រសិនបើគេត្រូវបានគេបង្ខិតបង្ខំឱ្យស្បថដោយអយុត្តិធម៌ដូចជា៖ គេបានទិញទំនិញដោយជំពាក់ហើយបន្ទាប់ពីកិច្ចសន្យាបានជាប់កាតព្វកិច្ចអ្នកលក់បានគំរាមគេថា៖ ប្រសិនបើឯងមិនស្បថថានឹងសងប្រាក់នៅថ្ងៃនេះថ្ងៃនោះទេប្រពន្ធឯងនឹងត្រូវលែងលះបើមិនស្បថទេអញនឹងដកហូតទំនិញវិញនោះសម្បថនេះមិនជាប់កាតព្វកិច្ចឡើយហើយគ្មានការលែងលះធ្លាក់លើគេឡើយប្រសិនបើគេមិនបានសងប្រាក់នៅថ្ងៃនោះ។ ហើយប្រសិនបើអ្នកស្បថនិយាយថា៖ «កាលនោះខ្ញុំបាននិយាយពាក្យលើកលែងថាអ៊ីនស្ហាអល់ឡោះរួចហើយ» ប៉ុន្តែភាគីម្ខាងទៀតប្រកែកថា៖ «ឯងមិនបាននិយាយអ្វីទាំងអស់» នោះពាក្យសម្តីដែលត្រូវយកជាការគឺពាក្យសម្តីរបស់អ្នកស្បថពីព្រោះគេជាជនរងគ្រោះដោយអយុត្តិធម៌ហើយជនរងគ្រោះត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យប្រើពាក្យប្រៀបធៀបគេចវេះហើយពាក្យរបស់គេត្រូវយកជាការ។ ហើយប្រសិនបើគេនិយាយទៅកាន់ភរិយាថា៖ «ប្រសិនបើនាងចេញក្រៅផ្ទះដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីខ្ញុំនោះនាងនឹងត្រូវលែងលះ» នោះគឺមានន័យទូទៅគ្រប់ពេលទាំងអស់ពីព្រោះពាក្យថា «ចេញក្រៅ» គឺជាកិរិយាសព្ទមិនបញ្ជាក់ជាក់លាក់ (ណាគីរ៉ោះហ៍) នៅក្នុងបរិបទនៃលក្ខខណ្ឌដែលមានន័យគ្របដណ្តប់ទូទៅ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគេមានបំណងតែការចេញក្រៅម្តងជាក់លាក់ណាមួយដូចជាការចេញទៅទទួលអ្នកធ្វើបុណ្យហាជ្ជីនោះសម្បថត្រូវកាត់សេចក្តីកំណត់ត្រឹមតែករណីនោះប៉ុណ្ណោះពីព្រោះវាជាអ្វីដែលយល់បានតាមទំនៀមទម្លាប់នៃការសន្ទនារបស់មនុស្សទូទៅ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ولو قال: إن خرجت بغير إذني
[ចំណងជើងផ្នែក៖ កាតព្វកិច្ចរាយការណ៍អំពីការក្បត់ទំនុកចិត្តនិងការលែងលះរបស់អ្នកត្រូវអំពើអាបធ្មប់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១២៨៩]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
[ចំណងជើងផ្នែក៖ សម្បថដែលថៅកែឱ្យស្បថដើម្បីរាយការណ៍អំពីការលួចបន្លំ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១២៨៩]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ومن حلفه مخدومه أنه
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ច្បាប់ស្តីពីការលែងលះរបស់មនុស្សដែលត្រូវអំពើអាបធ្មប់រហូតដល់វង្វេងស្មារតី - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១២៨៩]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ومن سحر، فبلغ به السحر
ផ្នែក៖ ហើយអ្នកណាដែលថៅកែឬចៅហ្វាយនាយរបស់គេបានឱ្យគេស្បថថានៅពេលណាដែលគេឃើញនរណាម្នាក់ក្បត់ទំនុកចិត្តគេត្រូវតែប្រាប់ឱ្យដឹងហើយមាននរណាម្នាក់បានក្បត់ទំនុកចិត្តពិតមែនហើយប្រសិនបើចៅហ្វាយនាយដឹងគេនឹងទាមទារសិទ្ធិរបស់គេមកវិញឬដាក់ទណ្ឌកម្មសមស្របដោយគ្មានការរំលោភបំពាននោះអ្នកដែលបានដឹងរឿងនេះមានកាតព្វកិច្ចត្រូវតែប្រាប់និងផ្តល់ដំបូន្មានដល់ចៅហ្វាយនាយបើទោះបីជាចៅហ្វាយនាយមិនបានឱ្យគេស្បថក៏ដោយចុះទម្រាំនៅពេលដែលគេបានស្បថតើកាន់តែជាកាតព្វកិច្ចយ៉ាងណាទៅ?! ហើយគេមានបាបប្រសិនបើគេនៅស្ងៀមមិនផ្តល់ដំបូន្មាននេះ។ ហើយអ្នកណាដែលត្រូវអំពើអាបធ្មប់ (សៀហៀរ) រហូតដល់បាត់បង់ស្មារតីមិនដឹងថាខ្លួនកំពុងនិយាយអ្វីនោះការលែងលះរបស់គេគឺមិនធ្លាក់ជាការលែងលះឡើយ។ ហើយអ្នកណាដែលមានទ្រព្យផ្ញើទុក (វ៉ាឌីអាះហ៍) នៅនឹងខ្លួនហើយភរិយារបស់គេបានយកទ្រព្យនោះទៅប្រើប្រាស់បាត់ហើយម្ចាស់ទ្រព្យបានមកទាមទារយកទ្រព្យផ្ញើនោះប្តីក៏បានប្រាប់ភរិយាថា៖ «ចូរនាងយកទ្រព្យផ្ញើនោះឱ្យគេទៅ» ភរិយាក៏ឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំបានយកវាទៅចាយវាយអស់ហើយ» ប្តីក៏បានស្បថថានាងត្រូវតែយកទ្រព្យនោះឱ្យគេបើមិនដូច្នោះទេនាងនឹងត្រូវលែងលះហើយបុរសនោះមិនត្រូវចេញទៅវិញដោយគ្មានទ្រព្យផ្ញើឡើយដោយប្តីធ្លាប់បានឃើញទ្រព្យនោះនៅក្នុងផ្ទះប៉ុន្តែភរិយាមិនអាចរកទ្រព្យនោះមកឱ្យបានហើយបុរសនោះបានចេញទៅវិញដោយមិនបានទទួលទ្រព្យ៖ ដូច្នេះប្រសិនបើទ្រព្យផ្ញើនោះបានវិនាសបាត់បង់អស់ទៅហើយនោះគ្មានការបំពានសម្បថលើប្តីឡើយពីព្រោះរឿងដែលបានស្បថនោះជាអ្វីដែលមិនអាចធ្វើទៅបានហើយគេមិនបំពានសម្បថឡើយតាមទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវបំផុតហើយដោយសារតែគេស្បថដោយជឿជាក់ថាទ្រព្យនោះនៅមានប៉ុន្តែការពិតបែរជាផ្ទុយពីនេះដូច្នេះគ្មានការបំពានសម្បថឡើយក្នុងករណីបែបនេះ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ومن كانت عنده وديعة
[ចំណងជើងផ្នែក៖ សម្បថលើបរិមាណដីឥដ្ឋសម្រាប់ធ្វើការងារនិងទស្សន៖របស់អ្នកប្រាជ្ញ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១២៩២]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ومن رأى معجنة طين،
[ចំណងជើងផ្នែក៖ សម្បថលើភរិយាមិនឱ្យធ្វើអ្វីមួយដោយសារតែមូលហេតុជាក់លាក់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១២៩២]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وإذا حلف على زوجته
...មិនអាចរកទ្រព្យផ្ញើនោះមកឱ្យបានហើយបុរសនោះបានចេញទៅវិញដោយមិនបានទទួលទ្រព្យផ្ញើ៖ ដូច្នេះប្រសិនបើទ្រព្យផ្ញើនោះបានវិនាសបាត់បង់អស់ទៅហើយនោះគ្មានការបំពានសម្បថលើប្តីឡើយពីព្រោះរឿងដែលបានស្បថនោះជាអ្វីដែលមិនអាចធ្វើទៅបានហើយគេមិនបំពានសម្បថឡើយតាមទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវបំផុតរបស់អ្នកប្រាជ្ញទាំងពីរហើយដោយសារតែគេបានស្បថដោយជឿជាក់ថាទ្រព្យនោះនៅមានប៉ុន្តែការពិតបែរជាផ្ទុយពីនេះដូច្នេះគ្មានការបំពានសម្បថឡើយក្នុងករណីបែបនេះតាមទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវ។ ហើយអ្នកណាដែលឃើញថ្លុកដីឥដ្ឋសម្រាប់ធ្វើការងាររួចបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំសូមស្បថលែងលះដីឥដ្ឋនេះមិនគ្រប់គ្រាន់ឡើយ» ប៉ុន្តែដីឥដ្ឋនោះបែរជាគ្រប់គ្រាន់នោះគេមិនត្រូវត្រឡប់មកស្បថបែបនេះទៀតឡើយដ្បិតរឿងនេះមានការខ្វែងគំនិតគ្នាប៉ុន្តែទស្សន៖ដែលជាក់ស្តែងជាងគេគឺគេមិនបំពានសម្បថឡើយ។ ហើយប្រសិនបើគេស្បថលើភរិយារបស់គេថា៖ មិនឱ្យធ្វើរឿងអ្វីមួយឡើយហើយនាងមិនបានដឹងថាគេបានស្បថឬនាងបានដឹងដែរប៉ុន្តែបានភ្លេចភ្លាំងហើយនាងបានធ្វើវានោះគ្មានការបំពានសម្បថលើគេឡើយហើយប្តីមានសិទ្ធិជឿជាក់លើនាងប្រសិនបើនាងជាមនុស្សគួរឱ្យទុកចិត្តចំពោះគេ។ ហើយប្រសិនបើគេស្បថថា៖ មិនធ្វើរឿងអ្វីមួយដោយសារតែមូលហេតុជាក់លាក់ណាមួយបន្ទាប់មកមូលហេតុនោះបានរលាយបាត់ទៅឬគេត្រូវបានគេបង្ខិតបង្ខំឱ្យធ្វើរឿងនោះនោះគេមិនបំពានសម្បថឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើមូលហេតុនោះនៅតែមានហើយគេមានបំណងចង់ធ្វើរឿងនោះដូច្នេះគេបានលែងលះភរិយាដោយការលោះខ្លួន (ឃុលអិ៍) ត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់រួចហើយគេបានធ្វើរឿងនោះបន្ទាប់ពីនាងបានដាច់ស្រឡះពីគេនោះគេមិនបំពានសម្បថឡើយ។ ចំណែកឯប្រសិនបើការធ្វើឃុលអិ៍នោះគឺធ្វើឡើងគ្រាន់តែដើម្បីគេចវេះពីសម្បថប៉ុណ្ណោះនោះមានការខ្វែងគំនិតគ្នាយ៉ាងល្បីល្បាញហើយទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវគឺថាការធ្វើឃុលអិ៍ដើម្បីគេចវេះពីសម្បថមិនមានសុពលភាពឡើយដូចជាករណីអ្នករៀបការក្លែងបន្លំ (មូហាល់លីល) ដូច្នោះដែរពីព្រោះគោលបំណងរបស់គេមិនមែនជាការបែកបាក់គ្នានោះឡើយ។ ហើយតើការធ្វើឃុលអិ៍ដើម្បីគេចវេះពីសម្បថធ្លាក់ជាការលែងលះមួយដងដែលអាចត្រូវគ្នាវិញបានឬមិនធ្លាក់អ្វីសោះ? នៅក្នុងរឿងនេះមានការខ្វែងគំនិតគ្នាហើយទស្សន៖ដ៏រឹងមាំបំផុតគឺមិនធ្លាក់អ្វីទាំងអស់។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើមានអ្នកចេញហ្វាតវ៉ាបានចេញហ្វាតវ៉ាឱ្យគេហើយគេបានអនុវត្តដោយជឿជាក់ថាចំណងនរកបានដាច់ហើយគេមិនបំពានសម្បថនោះគេមិនបំពានសម្បថឡើយពីព្រោះគេមិនមានបំណងប្រឆាំងនឹងសម្បថរបស់ខ្លួនឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
إذا حلف: لا يفعل شيئا لسبب،
[ចំណងជើងផ្នែក៖ គ្មានកាតព្វកិច្ចស្តាប់បង្គាប់នរណាម្នាក់ដាច់ខាតឡើយក្រៅពីរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១២៩៥]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ولا يجب على أحد
[ចំណងជើងផ្នែក៖ សម្បថដោយពាក្យហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)មិនឱ្យចេញក្រៅផ្ទះនិងការចោទប្រកាន់លើការលួចប្រាក់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១២៩៥]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ومن حلف بالحرام ألا تخرج
ហើយអ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើនបានបញ្ជាក់ថា៖ សម្បថរបស់គេនៅតែមានសុពលភាពរួមមានម៉ាលីក, អាប៊ូហាណីហ្វះហ៍, អះម៉ាត់តាមទស្សន៖ល្បីល្បាញនិងសាហ្វ៊ីអ៊ីក្នុងទស្សន៖មួយរបស់លោក។ ហើយនៅក្នុងទស្សន៖មួយទៀត៖ សម្បថត្រូវបានរលត់ប្រសិនបើមានការបែកបាក់គ្នាយ៉ាងដាច់ស្រឡះរវាងគេនិងភរិយា។ ហើយអ្នកសុំការវិនិច្ឆ័យ (មូស្តាហ្វទី) ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យសុំការវិនិច្ឆ័យក្នុងបញ្ហាបែបនេះពីអ្នកប្រាជ្ញដែលចេញហ្វាតវ៉ាថាគ្មានការបំពានសម្បថលើគេឡើយ។ ហើយគ្មានកាតព្វកិច្ចលើបុគ្គលណាម្នាក់ត្រូវតែគោរពស្តាប់បង្គាប់នរណាម្នាក់ក្នុងគ្រប់កិច្ចការទាំងអស់ដែលគេបញ្ជាឡើយលើកលែងតែរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ តែមួយគត់។ ហើយប្រសិនបើអ្នកប្រាជ្ញដែលមានសិទ្ធិចេញហ្វាតវ៉ាបានចេញហ្វាតវ៉ាឱ្យគេនោះគេត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យអនុវត្តតាមហ្វាតវ៉ានោះបានទោះបីជាទស្សន៖នោះមិនស្របតាមអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ដែលខ្លួនប្រកាន់យកក៏ដោយហើយគេមិនមានកាតព្វកិច្ចត្រូវតែប្រកាន់ខ្ជាប់តាមទស្សន៖របស់អ៊ីម៉ាមជាក់លាក់ណាម្នាក់ក្នុងគ្រប់សម្បថទាំងអស់របស់ខ្លួនឡើយ។ ហើយអ្នកណាដែលស្បថដោយពាក្យហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)ថាមិនឱ្យស្ត្រីម្នាក់ចេញពីផ្ទះរបស់គេឡើយប៉ុន្តែនាងបានចេញនោះគោលជំហររបស់អះម៉ាត់គឺគ្មានការលែងលះធ្លាក់លើគេឡើយទោះបីជាគេមានបំណងលែងលះក៏ដោយប៉ុន្តែគេត្រូវតែលោះទោសសម្បថ (កាហ្វារ៉ាត់) តាមទស្សន៖មួយឬត្រូវលោះទោសហ្ស៊ីហារតាមទស្សន៖មួយទៀតហើយការលោះទោសសម្បថគឺច្បាស់លាស់ជាង។ ហើយប្រសិនបើគេចោទប្រកាន់ភរិយារបស់គេថា៖ «នាងបានលួចយកប្រាក់សុទ្ធ» ហើយនាងបានស្បថថានាងមិនបានយកឡើយប្តីក៏និយាយថា៖ «នាងត្រូវលែងលះបីដង» បន្ទាប់មកគេបានរកឃើញថានាងមិនបានយកអ្វីទាំងអស់ហើយប្តីចាំបានថាខ្លួនឯងជាអ្នកយកទៅទុកហើយកាលដែលគេនិយាយគេមានបំណងក្នុងចិត្តថា៖ នាងត្រូវលែងលះប្រសិនបើនាងពិតជាបានយកប្រាក់នោះមែននោះគ្មានការបំពានសម្បថលើគេឡើយ។ ហើយប្រសិនបើគេជឿជាក់ថានាងបានយកប្រាក់នោះហើយគេបានលែងលះនាងដោយសារតែរឿងនោះបន្ទាប់មកទើបដឹងច្បាស់ថានាងមិនបានយកនោះមានការខ្វែងគំនិតគ្នាហើយទស្សន៖ដែលជាក់ស្តែងជាងគេគឺមិនធ្លាក់ជាការលែងលះឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وإذا اتهم زوجته،
[ចំណងជើងផ្នែក៖ សម្បថដែលផ្អែកលើការជឿជាក់ថាមនុស្សម្នាក់នឹងមិនប្រឆាំង - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១២៩៩]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وإذا كان الحالف يعتقد
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការលែងលះដាច់ស្រឡះ (ព៉ាអៀន) ដោយគ្មានសំណង - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១២៩៩]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وإذا طلقها طلقة بائنة بلا عوض؛
[ចំណងជើងផ្នែក៖ សម្បថមិនរស់នៅក្នុងផ្ទះឪពុកនិងការស្នាក់នៅបណ្តោះអាសន្ន - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១២៩៩]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وإذا حلف: لا يسكن بيت أبيه،
ដូចគ្នានេះដែរប្រសិនបើមានដំណឹងលេចឮថានាងបានប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់ហើយប្តីបានលែងលះនាងដោយមានបំណងថានាងត្រូវលែងលះដោយសារតែអំពើដែលនាងបានប្រព្រឹត្តបន្ទាប់មកទើបដឹងច្បាស់ថានាងមិនបានប្រព្រឹត្តឡើយនោះគ្មានការបំពានសម្បថឡើយ។ ហើយប្រសិនបើគេមិនបានតាំងចិត្តបែបនោះទេប៉ុន្តែមូលហេតុនៃការលែងលះគឺរឿងនោះនោះមានការខ្វែងគំនិតគ្នាដូច្នេះត្រូវតែពិចារណាលើពាក្យសម្តីរបស់អ្នកស្បថចេតនារបស់គេនិងមូលហេតុនៃសម្បថរបស់គេ។ ហើយប្រសិនបើអ្នកស្បថជឿជាក់ថាអ្នកដែលខ្លួននិយាយជាមួយនឹងមិនប្រព្រឹត្តរឿងនោះឡើយដោយជឿជាក់ថាគេនឹងមិនប្រឆាំងនឹងសម្បថរបស់ខ្លួនហើយនឹងមិនធ្វើឱ្យខ្លួនបំពានសម្បថឡើយដោយសារតែអ្នកស្បថបានរៀបការជាមួយសាច់ញាតិរបស់គេហើយគេមិនចង់ឱ្យលែងលះនាងឡើយប៉ុន្តែគេបានប្រឆាំងនឹងសម្បថនោះហើយបានបង្ហាញឱ្យឃើញថាអ្នកស្បថបានយល់ច្រឡំលើរូបគេនោះមានការខ្វែងគំនិតគ្នានៅពេលដែលគេជឿជាក់លើលក្ខណ៖សម្បត្តិជាក់លាក់ណាមួយហើយបានស្បថដោយសារតែលក្ខណ៖សម្បត្តិនោះប៉ុន្តែការពិតបែរជាផ្ទុយពីនេះ។ ហើយទស្សន៖ដែលសមស្របបំផុតគឺមិនធ្លាក់ជាការលែងលះឡើយដូចជាករណីដែលគេជួបស្ត្រីម្នាក់ដោយគិតថានាងជាស្ត្រីដទៃរួចគេនិយាយថា៖ «នាងត្រូវលែងលះ» បន្ទាប់មកទើបដឹងថានាងជាភរិយារបស់ខ្លួននោះទស្សន៖ដែលជាក់ស្តែងជាងគេគឺគ្មានការលែងលះលើគេឡើយពីព្រោះការពិចារណាគឺផ្អែកលើអ្វីដែលគេមានបំណងហើយគេមានបំណងលើមនុស្សដែលមានលក្ខណ៖សម្បត្តិមិនមែនជាបុគ្គលជាក់លាក់នេះឡើយហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ដឹងបំផុត។ ហើយប្រសិនបើគេលែងលះនាងដោយពាក្យលែងលះដាច់ស្រឡះ (ព៉ាអៀន) ដោយគ្មានសំណងនោះមានការខ្វែងគំនិតគ្នា៖ អ្នកខ្លះថាធ្លាក់មួយដងដាច់ស្រឡះអ្នកខ្លះថាធ្លាក់មួយដងដែលអាចត្រូវគ្នាវិញបាន (រ៉ាជអៀ) ហើយអ្នកខ្លះថាធ្លាក់បីដង។ ប៉ុន្តែទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវគឺមិនធ្លាក់លើសពីមួយដងឡើយហើយការខ្វែងគំនិតគ្នានៅក្នុងសាលាអះម៉ាត់, ម៉ាលីកនិងសាហ្វ៊ីអ៊ីគឺធ្លាក់មួយដងដែលអាចត្រូវគ្នាវិញបានហើយអាប៊ូហាណីហ្វះហ៍ថាធ្លាក់មួយដងដាច់ស្រឡះ។ ហើយប្រសិនបើគេស្បថថា៖ មិនរស់នៅក្នុងផ្ទះឪពុករបស់ខ្លួនឡើយប៉ុន្តែគេបានទៅលេងនិងអង្គុយនៅទីនោះពីរបីថ្ងៃនោះគេមិនបំពានសម្បថឡើយពីព្រោះការទៅលេងមិនមែនជាការរស់នៅឡើយតាមការឯកភាពគ្នានៃបណ្តាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)។ ហើយការលែងលះរបស់មនុស្សស្រវឹងគឺមានការខ្វែងគំនិតគ្នារវាងអ៊ីម៉ាមអះម៉ាត់និងអ្នកដទៃប៉ុន្តែទស្សន៖ដែលសមស្របបំផុតជាមួយគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអាននិងស៊ុនnah គឺមិនធ្លាក់ជាការលែងលះឡើយ...
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وطلاق السكران فيه نزاع
[ចំណងជើងផ្នែក៖ សម្បថរួមបញ្ចូលគ្នាលើសកម្មភាពជាច្រើននិងការរលត់នៃសម្បថ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣០២]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل