សេចក្តីសង្ខេបហ្វាតវ៉ាប្រទេសអេហ្ស៊ីប

ហើយជនណាដែលម្តាយរបស់គេជាកុលសម្ព័ន្ធហាស្ហ៊ីម (មិនថាមកពីពូជពង្សហ្វាត្វីម៉ះហ៍ឬក្រៅពីហ្វាត្វីម៉ះហ៍ឡើយ) ប៉ុន្តែឪពុករបស់គេមិនមែនជាជនជាតិហាស្ហ៊ីមឬមុត្វលិបទេនោះគេមិនមានសិទ្ធិទទួលបានចំណែកពីមួយភាគប្រាំនៃទ្រព្យឃូមូសដូចដែលកូនចៅបាណូហាស្ហ៊ីមទទួលបានឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគេភ្ជាប់ពូជពង្សទៅកាន់ពួកគេជារួមនោះគេទទួលបាននូវកិត្តិយសពិសេសមួយកម្រិតដោយសារតែម្តាយរបស់គេស្ថិតក្នុងចំណោមពួកគេ។ ចំណែកកូនចៅនៃសាច់ញាតិវង្សត្រកូលពួកគេទទួលបាននូវចំណែកកិត្តិយសតាមលំដាប់ពូជពង្សដោយសារតែបុព្វបុរសរបស់ពួកគេប្រសើរជាងអ្នកដទៃ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយលក្ខណ៖ពិសេសទាំងនេះមិនតម្រូវឱ្យបុគ្គលម្នាក់មានភាពប្រសើរជាងអ្នកដទៃដោយសារតែពូជពង្សសុទ្ធសាធនោះឡើយប៉ុន្តែភាពប្រសើរជាងគ្នានៅចំពោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) គឺវាស់វែងដោយការកោតខ្លាច (តាកវ៉ា) ដូចដែលព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ក្រុមគ្រួសាររបស់លោកជននោះមិនមែនជាអ្នកការពារដ៏ជិតស្និទ្ធ (អ៊ូវ៉ាលីយ៉ា) របស់ខ្ញុំឡើយពិតប្រាកដណាស់អ្នកការពាររបស់ខ្ញុំគឺអល់ឡោះនិងបណ្តាអ្នកមានជំនឿដ៏កុសល»។ ដូច្នេះអ្នកណាដែលមានជំនឿនិងការកោតខ្លាចអល់ឡោះប្រសើរជាងនោះគេគឺប្រសើរជាងនៅចំពោះអល់ឡោះជាងអ្នកដែលមានកម្រិតទាបជាងគេលើរឿងនោះហើយគេគឺជាអ្នកដែលស័ក្តិសមបំផុតចំពោះរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ ﷺ ទោះបីជាអ្នកដទៃមានខ្សែស្រឡាយជិតស្និទ្ធជាងគេក៏ដោយដ្បិតចំណងមេត្រីភាពនៃជំនឿនិងសាសនាគឺធំធេងជាងចំណងសាច់ឈាមពូជពង្សហើយអល់ឡោះដឹងច្បាស់បំផុត។ ផ្នែក៖ នៅពេលដែលគូវិវាទទាំងសងខាងទាមទារចៅក្រមពីរផ្សេងគ្នា៖ គេត្រូវឆ្លើយតបយល់ព្រមចំពោះអ្នកដែលទាមទារចៅក្រមដែលមានយុត្តាធិការលើទីកន្លែងនៃទំនាស់ប្រសិនបើចៅក្រមទាំងពីរមានយុត្តិធម៌ដូចគ្នា។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើចៅក្រមទាំងពីរមានយុត្តាធិការរួមគ្នានោះគេត្រូវឆ្លើយតបចំពោះអ្នកដែលទាមទារចៅក្រមដែលនៅជិតជាងគេឬត្រូវចាប់ឆ្នោតរវាងអ្នកទាំងពីរឬត្រូវឆ្លើយតបយល់ព្រមតាមការទាមទាររបស់ដើមបណ្តឹង។ ទស្សន៖ទីបីនេះគឺជាការផ្តល់ហ្វាតវ៉ារបស់អ្នកប្រាជ្ញមួយក្រុមក្នុងសម័យកាលរបស់យើងខណ៖ដែលទស្សន៖ពីរដំបូងគឺជាទស្សន៖របស់អ្នកជំនាន់មុនដូច្នេះហើយនេះគឺជាបញ្ហាដែលមានការខ្វែងគំនិតគ្នា។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ សាលក្រមរបស់សត្រូវទៅលើសត្រូវរបស់ខ្លួនមិនមានសុពលភាពឡើយ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៦៤]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ប្រភពនិងដើមកំណើតនៃពាក្យស៊ូហ្វីសឹម(តាសាវវុហ្វ) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៦៤]

ហើយសាលក្រមរបស់សត្រូវទៅលើសត្រូវរបស់ខ្លួនគឺមិនមានសុពលភាពឡើយដូចគ្នានឹងការដែលការធ្វើសាក្សីរបស់គេប្រឆាំងនឹងសត្រូវមិនត្រូវបានទទួលយកដែរប៉ុន្តែពួកគេទាំងពីរត្រូវនាំរឿងក្តីទៅកាន់ចៅក្រមផ្សេងទៀត។ ផ្នែក៖ ពាក្យថា «ស៊ូហ្វីយ្យះហ៍» (ពួកស៊ូហ្វី) មិនមែនជាពាក្យល្បីល្បាញនៅក្នុងសម័យកាលបីសតវត្សដំបូងឡើយប៉ុន្តែវាទើបតែល្បីល្បាញនៅសម័យកាលក្រោយៗប៉ុណ្ណោះ។ មានការរាយការណ៍អំពីការនិយាយពាក្យនេះពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)អះម៉ាត់, អាពូស៊ូឡៃម៉ានអាល់ដារ៉នីនិងអ្នកដទៃទៀតហើយពីស៊ូហ្វយ៉ានអាល់ស៊ាវរីនិងត្រូវបានលើកឡើងពីលោកអាល់ហាសានអាល់បាស្រី។ ហើយពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាអំពីអត្ថន័យឫសគល់ដែលពាក្យនេះត្រូវបានភ្ជាប់ទៅរក៖ - មានការលើកឡើងថា៖ វាភ្ជាប់ទៅនឹងពួក «អះហ្លីស៊ូហ្វហ្វះហ៍» (អ្នកស្នាក់នៅរានហាលវិហារ) ប៉ុន្តែនេះជាការយល់ខុសពីព្រោះបើតាមក្បួនវេយ្យាករណ៍គេត្រូវហៅថា «ស៊ូហ្វហ្វីយ»។ - មានការលើកឡើងថា៖ វាភ្ជាប់ទៅនឹង «ជួរមុខ» (អាល់ស្វហ្វុលមូកុទ្ទាំ) នៅចំពោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ប៉ុន្តែនេះក៏ជាការយល់ខុសដែរពីព្រោះគេត្រូវហៅថា «ស្វហ្វហ្វីយ»។ - មានការលើកឡើងថា៖ វាភ្ជាប់ទៅនឹងភ្នំ «អាល់ស្វហ្វា» ប៉ុន្តែនេះជាការយល់ខុសពីព្រោះគេត្រូវហៅថា «ស្វហ្វាអ៊ីយ»។ - មានការលើកឡើងថា៖ វាភ្ជាប់ទៅនឹង «ភាពបរិសុទ្ធ» (អាល់ស្វាហ្វវ៉ះហ៍) នៃសត្វលោករបស់អល់ឡោះប៉ុន្តែនេះក៏ខុសដែរពីព្រោះគេត្រូវហៅថា «ស្វាហ្វាវីយ»។

ហើយមានការលើកឡើងថា៖ វាភ្ជាប់ទៅនឹង «ស៊ូហ្វះហ៍ពិនមួរពិនអ័ដពិនត្វប៊ីខះហ៍» ដែលជាកុលសម្ព័ន្ធអារ៉ាប់មួយក្រុមធ្លាប់រស់នៅក្បែរទីក្រុងម៉ាក្កះហ៍កាលពីសម័យបុរាណដែលពួកអ្នកប្រតិបត្តិធម៌បានភ្ជាប់ខ្លួនទៅនឹងពួកគេហើយទស្សន៖នេះទោះបីជាត្រូវគ្នាតាមទម្រង់ពាក្យក្តីប៉ុន្តែវាទន់ខ្សោយណាស់ពីព្រោះពួកគេមិនមានភាពល្បីល្បាញឡើយហើយសហាវ៉ាត់តាប៊ីអ៊ិននិងអ្នកជំនាន់ក្រោយមិនធ្លាប់ស្គាល់រឿងនេះឡើយ។ ហើយមានការលើកឡើងថា៖ វាភ្ជាប់ទៅនឹង «ការស្លៀកពាក់រោមចៀម» (លុបស៊ុសស៊ូហ្វ) ដែលនេះជាទស្សន៖ដ៏ល្បីល្បាញនិងត្រឹមត្រូវដ្បិតដំបូងឡើយពួកស៊ូហ្វីបានលេចឡើងនៅទីក្រុងបាស្រ៉ាហើយអ្នកដែលបានសាងសង់មជ្ឈមណ្ឌលស៊ូហ្វី (ឌូវ៉ៃរ៉ោះហ៍) ដំបូងគេគឺជាសិស្សមួយចំនួនរបស់លោកអាប់ឌុលវ៉ាហ៊ីដពិនហ្សៃដដែលលោកអាប់ឌុលវ៉ាហ៊ីដគឺជាសិស្សរបស់លោកអាល់ហាសានអាល់បាស្រី។ ហើយអ្នកស្រុកបាស្រ៉ាមានការប្រតិបត្តិធម៌និងការលះបង់លោកីយ៍យ៉ាងជ្រុលហួសហេតុដែលមិនមាននៅក្នុងទីក្រុងដទៃឡើយរហូតដល់លោកអ៊ីពិនស៊ីរីនបានមានប្រសាសន៍ថា៖ (មាគ៌ារបស់ព្យាការីយើងគឺយើងស្រឡាញ់បំផុតហើយព្យាការីយើងធ្លាប់ស្លៀកពាក់ក្រណាត់កប្បាសនិងក្រណាត់ផ្សេងទៀត) លោកបានពោលបែបនេះនៅពេលដែលមានគេប្រាប់លោកថាមានមនុស្សមួយក្រុមចូលចិត្តស្លៀកពាក់រោមចៀមដើម្បីយកតម្រាប់តាមព្យាការីអ៊ីសា (ព្រះយេស៊ូ) ﵇។ រីឯការស្តាប់គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានហើយសន្លប់បាត់ស្មារតីឬស្លាប់នៅពេលស្តាប់ដូចដែលមានសេចក្តីរាយការណ៍អំពីលោកហ៊្សូរ៉រ៉ោះហ៍ពិនអោហ្វាចៅក្រមក្រុងបាស្រ៉ាដែលលោកបានឮអ្នកសូត្រអានអាយ៉ាត់៖ ﴿នៅពេលដែលត្រែត្រូវបានផ្លុំឡើង﴾ រួចលោកក៏បានដួលស្លាប់ភ្លាមៗ ហើយរឿងបែបនេះក៏ធ្លាប់កើតឡើងចំពោះលោកអាពូជូហៃរផងដែរនោះអ្នកប្រាជ្ញមួយក្រុមក្នុងចំណោមសហាវ៉ាត់និងតាប៊ីអ៊ិនបានជំទាស់នឹងរឿងនេះដោយយល់ថាវាជាការធ្វើពុតនិងការប្រឌិតដូចដែលលោកអ៊ីពិនស៊ីរីនបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «រង្វាស់រវាងពួកយើងនិងពួកអ្នកដែលដួលសន្លប់នៅពេលស្តាប់គួរអានគឺឱ្យម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេឡើងទៅអានលើកំពូលជញ្ជាំងប្រសិនបើគេធ្លាក់ចុះមកនោះគេជាមនុស្សស្មោះត្រង់ពិតមែន» ហើយអ្នកខ្លះបានជំទាស់នឹងរឿងនេះដោយសារតែយល់ឃើញថាវាជាការបង្កើតថ្មី (ពិឌអាហ៍) ដែលផ្ទុយពីមាគ៌ារបស់បណ្តាសហាវ៉ាត់។ ប៉ុន្តែទស្សន៖របស់អ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើន (ជុមហ៊ួរ) គឺ៖ ប្រសិនបើបុគ្គលម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេត្រូវបានគ្របសង្កត់ដោយអារម្មណ៍ពិតប្រាកដឥតមានចេតនាធ្វើពុតទេនោះមិនត្រូវបន្ទោសរូបគេឡើយទោះបីជាស្ថានភាពរបស់អ្នកដែលមានភាពរឹងមាំមានភាពពេញលេញប្រសើរជាងគេក៏ដោយ។ ហេតុនេះហើយនៅពេលដែលមានគេសួរអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)អះម៉ាត់អំពីរឿងនេះលោកបានឆ្លើយថា៖ គួរអានត្រូវបានគេសូត្រនៅចំពោះមុខលោកយ៉ះយ៉ាពិនសាអ៊ិតហើយលោកបានដួលសន្លប់ប្រសិនបើមាននរណាម្នាក់អាចទប់ទល់នឹងខ្លួនឯងបាននោះយ៉ះយ៉ាប្រាកដជាទប់បានហើយដ្បិតខ្ញុំមិនដែលឃើញនរណាម្នាក់មានបញ្ញាស្មារតីចាស់ទុំជាងគាត់ឡើយ។ ហើយមានការរាយការណ៍ថារឿងបែបនេះធ្លាប់បានកើតឡើងចំពោះអ៊ីម៉ាមអាល់ស្យាភិអ៊ីនិងលោកអាលីពិនអាល់ហ្វូឌយលពិនអ៊ិយ៉ាឌផងដែរ។ ជារួមមករឿងនេះបានកើតឡើងចំពោះមនុស្សជាច្រើនដែលគ្មានការសង្ស័យលើភាពស្មោះត្រង់របស់ពួកគេឡើយប៉ុន្តែស្ថានភាពរបស់បណ្តាសហាវ៉ាត់គឺជាអ្វីដែលត្រូវបានរៀបរាប់នៅក្នុងគម្ពីរគួរអានពោលគឺការញាប់ញ័រនៃដួងចិត្តទឹកភ្នែកហូរស្រក់និងការព្រឺរោមនៃស្បែក។ ដូច្នេះឋាន៖របស់មនុស្សមានបីកម្រិត៖ ១. ជនដែលបំពានលើខ្លួនឯងគឺជាអ្នកដែលមានចិត្តរឹងរូសមិនទន់ភ្លន់ចំពោះគួរអានឬការរំលឹកឡើយដែលជននេះមានភាពស្រដៀងនឹងពួកយូដា (ជ្វីហ្វ)។ ២. ស្ថានភាពរបស់អ្នកមានជំនឿដ៏កោតខ្លាចដែលមានភាពទន់ខ្សោយក្នុងការទ្រទ្រង់នូវអ្វីដែលមកប៉ះពាល់ដួងចិត្តរបស់គេដូច្នេះគេក៏ដួលសន្លប់ឬស្លាប់ដោយសារតែកម្លាំងនៃឥទ្ធិពលដែលចូលមកក្នុងចិត្តហើយប្រសិនបើគេមិនបានធ្វេសប្រហែសមិនបានបំពាននិងមិនមានបាបលើរឿងដែលកើតឡើងចំពោះគេទេនោះគេមិនត្រូវបានបន្ទោសឡើយ។ ៣. ជនដែលស្មារតីមិនបាត់បង់ខណ៖ពេលដែលគេទទួលបាននូវជំនឿដ៏ពេញលេញដូចពួកគេឬលើសពួកគេទៅទៀតនោះរូបគេគឺប្រសើរបំផុតជាងពួកគេទាំងអស់ហើយនេះគឺជាស្ថានភាពរបស់បណ្តាសហាវ៉ាត់ ﵃ និងជាស្ថានភាពរបស់ព្យាការីយើង ﷺ ដ្បិតលោកត្រូវបាននាំឡើងទៅកាន់ឋានសួគ៌ក្នុងរាត្រីឥស្ររ៉និងមិអ៍រ៉ចហើយលោកបានទតឃើញនូវអ្វីៗទាំងអស់ប៉ុន្តែលោកនៅតែមានស្មារតីរឹងមាំឥតមានប្រែប្រួលឡើយដូច្នេះស្ថានភាពរបស់លោកគឺពេញលេញជាងស្ថានភាពរបស់ព្យាការីមូសា ﵇ ដែលបានដួលសន្លប់នៅពេលដែលម្ចាស់របស់លោកបានបង្ហាញនូវពន្លឺទៅកាន់ភ្នំ។ ដូច្នេះមាគ៌ាដ៏ប្រសើរបំផុតគឺមាគ៌ារបស់ព្យាការី ﷺ និងបណ្តាសហាវ៉ាត់របស់លោក។ ហើយមានពួកមច្ឆិទិដ្ឋិ (ហ្សាណាឌីកះហ៍) មួយចំនួនបានភ្ជាប់ខ្លួនទៅនឹងពួកស៊ូហ្វីដូចជាអាល់ហាល់ឡាចជាដើមប៉ុន្តែគ្រូអាចារ្យធំៗនៃមាគ៌ានេះភាគច្រើនបានបដិសេធគេនិងបានបណ្តេញគេចេញពីមាគ៌ាដូចជាលោកអាល់ជូណៃដពិនមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ដែលជាមេដឹកនាំនៃក្រុមនេះនិងអ្នកដទៃទៀត។

ហើយមនុស្សបានខ្វែងគំនិតគ្នាអំពីមាគ៌ារបស់ពួកស៊ូហ្វី៖ ក្រុមមួយបានបន្ទោសនិងរិះគន់ពួកស៊ូហ្វីនិងតាសាវវុហ្វជារួមដោយពោលថាពួកគេជាពួកបង្កើតថ្មីខុសឆ្គង (ពិឌអាហ៍) ដែលចេញផុតពីស៊ុននះហ៍។ ចំណែកក្រុមមួយទៀតបានជ្រុលហួសហេតុដោយចាត់ទុកថាមាគ៌ារបស់ពួកគេគឺជាមាគ៌ាដ៏ប្រសើរបំផុត។ រីឯទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវគឺ៖ ពួកគេគឺជាអ្នកដែលខិតខំប្រឹងប្រែង (មុជតាហ៊ីឌីន) ក្នុងការគោរពប្រតិបត្តិចំពោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ដូច្នេះក្នុងចំណោមពួកគេមានទាំងអ្នកប្រព្រឹត្តខុសនិងអ្នកដែលមានការកោតខ្លាចអល់ឡោះ។ ហើយពួកស៊ូហ្វីបានក្លាយជាបីជំពូក៖ ១. ស៊ូហ្វីនៃការពិតជាក់ស្តែង (ស៊ូហ្វីយ៉ះតុលហាហ្កាអ៊ិក)៖ គឺជាអ្នកដែលយើងបានរៀបរាប់ពីគុណសម្បត្តិរបស់ពួកគេ។ ២. ស៊ូហ្វីនៃប្រាក់បៀវត្សរ៍និងមូលនិធិ (ស៊ូហ្វីយ៉ះតុលអើរ៉ាហ្សាក)៖ គឺជាអ្នកដែលត្រូវបានបង្កើតមូលនិធិវ៉ាហ្កាហ្វនិងអាគារស្នាក់នៅសម្រាប់ពួកគេដែលពួកគេមិនត្រូវបានទាមទារឱ្យមានលក្ខណ៖ជាអ្នកស្គាល់ការពិតកម្រិតខ្ពស់នោះឡើយ។ ៣. ស៊ូហ្វីនៃទម្រង់ខាងក្រៅ (ស៊ូហ្វីយ៉ះតុររូស៊ូម)៖ គឺជាអ្នកដែលគ្រាន់តែយកតម្រាប់តាមពួកគេខាងការស្លៀកពាក់និងចរិយាសម្បទាខាងក្រៅប៉ុណ្ណោះដែលពួកគេប្រៀបដូចជាអ្នកដែលគ្រាន់តែស្លៀកពាក់ដូចជាអ្នកប្រាជ្ញប៉ុណ្ណោះ។ រីឯឈ្មោះថា «ហ្វូកូរ៉ោះ» (ជនទុគ៌តក្រីក្រ) វិញគឺមានចែងនៅក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានហើយព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ជនទុគ៌តនៃសហគមន៍របស់ខ្ញុំនឹងចូលឋានសួគ៌មុនពួកអ្នកមានចំនួនកន្លះថ្ងៃ (ស្មើនឹងប្រាំរយឆ្នាំ)» ហើយជនទុគ៌តមានច្រើនប្រភេទ។ ហើយមនុស្សបានខ្វែងគំនិតគ្នាថា៖ តើមួយណាប្រសើរជាងរវាងជនក្រីក្រដែលអត់ធ្មត់ (អាល់ហ្វាគៀរ៉ុសស្វាពៀរ) ឬអ្នកមានដែលដឹងគុណ (អាល់ហ្គានីយ៉ុស្យាកៀរ)? ហើយទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវគឺ៖ អ្នកដែលប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមពួកគេទាំងពីរគឺអ្នកដែលមានការកោតខ្លាចអល់ឡោះ (តាកវ៉ា) ខ្លាំងជាងគេប្រសិនបើពួកគេមានការកោតខ្លាចស្មើគ្នានោះពួកគេមានឋាន៖ស្មើគ្នា។ ពិតប្រាកដណាស់ជនក្រីក្រចូលឋានសួគ៌មុនពួកអ្នកមានក៏ដោយសារតែការគិតគូរគណនាបញ្ជីកម្ម (ហ៊ីសាប) របស់ពួកគេមានភាពស្រាលជាងប៉ុន្តែនៅពេលដែលពួកអ្នកមានបានចូលឋានសួគ៌ហើយនោះម្នាក់ៗនឹងទទួលបានឋាន៖ទៅតាមកម្រិតនៃអំពើល្អនិងសកម្មភាពកុសលរៀងៗខ្លួន។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ក្រុមអាល់ក័ទើរីយ៉ះហ៍និងគោលការណ៍នៃការកាត់កាល(តាក់ហ្វៀរ)ចំពោះបុគ្គលជាក់លាក់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៦៨]

ផ្នែក៖ ពួកក័ទើរីយ៉ះហ៍មកពីក្រុមមុះតាស្ហ៊ីឡះហ៍និងអ្នកដទៃទៀតដែលមិនទទួលស្គាល់ថាអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាអ្នកបង្កើតនូវរាល់វត្ថុទាំងអស់ហើយមិនទទួលស្គាល់ថានូវអ្វីដែលអល់ឡោះមានចេតនាវានឹងកើតឡើងហើយអ្វីដែលទ្រង់គ្មានចេតនាវានឹងមិនកើតឡើងឡើយនោះនៅពេលដែលមានការនិយាយជារួមលើពួកគេថាពួកគេបានចាកចេញពីគោលជំនឿឯកភាពអល់ឡោះ (តាវហ៊ីដ (ការគោរពព្រះមួយអង្គ)) ក្នុងន័យថាពួកគេបានបដិសេធនូវវាសនាកំណត់ (ក្វាដារ) រឿងនេះមានការខ្វែងគំនិតគ្នាសូម្បីតែនៅក្នុងទស្សន៖របស់អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ម៉ាលិកអ៊ីម៉ាមអាល់ស្យាភិអ៊ីនិងអ៊ីម៉ាមអះម៉ាត់ក៏ដោយ។ ហើយបញ្ហានៃការកាត់កាលទម្លាក់កំហុសជាអ្នកគ្មានជំនឿ (តាក់ហ្វៀរ) ដោយសារតែការបដិសេធលក្ខណសម្បត្តិមួយចំនួនរបស់អល់ឡោះឬការបញ្ជាក់បញ្ជាក់លក្ខណសម្បត្តិនោះគឺមានការច្របូកច្របល់យ៉ាងខ្លាំង។ ហើយការបញ្ជាក់ការពិតជាក់លាក់លើបញ្ហានេះគឺ៖ បុគ្គលជាក់លាក់ណាម្នាក់ដែលជំនឿរបស់គេត្រូវបានបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ហើយគឺមិនត្រូវបានកាត់សេចក្តីថាគេជាអ្នកគ្មានជំនឿ (កាហ្វៀរ) ឡើយលុះត្រាតែមានភស្តុតាងច្បាស់លាស់ត្រូវបានបញ្ជាក់ដល់រូបគេដែលការប្រឆាំងនឹងភស្តុតាងនោះទើបនាំឱ្យគេក្លាយជាកាហ្វៀរបើទោះបីជាពាក្យសម្តីដែលគេបាននិយាយនោះតាមការពិតជាក់ស្តែងគឺជាពាក្យសម្តីកុហ្វរ៍ (គ្មានជំនឿ) ដែលការបដិសេធវាធ្វើឱ្យក្លាយជាកាហ្វៀរចំពោះអ្នកដែលដឹងថារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)បានមានប្រសាសន៍ក៏ដោយ។ ជាក់ស្តែងអ្នកជំនាន់មុន (ស៊ឹឡាហ្វ) មួយក្រុមធ្លាប់បានបដិសេធតួអក្សរមួយចំនួននៃគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានដោយសារតែពួកគេមិនបានដឹងថាវាជាផ្នែកនៃគួរអានប៉ុន្តែពួកគេមិនត្រូវបានកាត់កាលជាកាហ្វៀរឡើយ។ ហើយដោយផ្អែកលើចំណុចនេះហើយទើបបណ្តាអ្នកស្រាវជ្រាវបានបកស្រាយហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)អំពីបុរសដែលបានផ្តាំផ្ញើគ្រួសាររបស់គេថា៖ «នៅពេលដែលខ្ញុំស្លាប់ចូរពួកអ្នកដុតសពខ្ញុំឱ្យក្លាយជាផេះហើយយកទៅបាច» ដ្បិតបុរសនោះមិនបានដឹងច្បាស់ពីអនុភាពសមត្ថភាពរបស់អល់ឡោះក្នុងការប្រមូលរូបគេមកវិញឡើយប្រសិនបើគេធ្វើបែបនោះ។ ដូច្នេះមិនមែនរាល់អ្នកដែលមិនដឹងពីអ្វីមួយដែលរ៉សូលបានប្រាប់សុទ្ធតែត្រូវក្លាយជាកាហ្វៀរនោះឡើយ។ ហេតុនេះហើយបានជាអ្នកជំនាន់មុនបានមានប្រសាសន៍ថា៖ (អ្នកណាដែលនិយាយថា៖ គួរអានជាអ្វីដែលត្រូវបានបង្កើតនោះគេជាកាហ្វៀរ) និង (អ្នកណាដែលនិយាយថា៖ អល់ឡោះនឹងមិនត្រូវបានមើលឃើញនៅថ្ងៃបរលោកឡើយនោះគេជាកាហ្វៀរ) ប៉ុន្តែពួកគេមិនបានកាត់កាលបុគ្គលជាក់លាក់ដែលនិយាយពាក្យនោះថាជាកាហ្វៀរឡើយពីព្រោះការបញ្ជាក់សាលក្រមកាត់កាលជាកាហ្វៀរចំពោះបុគ្គលជាក់លាក់គឺត្រូវផ្អែកលើលក្ខខណ្ឌចាំបាច់ជាច្រើននិងការអវត្តមាននៃឧបសគ្គរារាំងផ្សេងៗ។ ដូច្នេះគេមិនត្រូវកាត់សេចក្តីថាបុគ្គលជាក់លាក់ណាម្នាក់ជាកាហ្វៀរឡើយលុះត្រាតែគេដឹងច្បាស់ថាបុគ្គលនោះជាពួកលាក់ពុត (មុណាភិក) ដោយសារតែភស្តុតាងព្យាការីត្រូវបានបញ្ជាក់ច្បាស់ដល់គេហើយគេបានប្រឆាំងនិងមិនព្រមទទួលយកប៉ុន្តែពាក្យសម្តីរបស់ពួកមុះតាស្ហ៊ីឡះហ៍និងអ្នកប្រហាក់ប្រហែលពួកគេនេះគឺពិតជាពាក្យសម្តីនៃការបង្កើតដៃគូ (ស្ហ៊ីរ៉ក់) ភាពគ្មានជំនឿ (កុហ្វរ៍) និងការវង្វេងវង្វាន់យ៉ាងពិតប្រាកដ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការបដិសេធលើហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ប្រឌិតពាក់ព័ន្ធនឹងអាប់ឌុរ៉ោះហ៍ម៉ានប៊ីនអោហ្វនិងការមើលឃើញអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៧០]

ផ្នែក៖ ជនណាដែលនិយាយថា៖ អាប់ឌុរ៉ោះហ៍ម៉ានប៊ីនអោហ្វ ﵁ នឹងមិនចូលឋានសួគ៌ឡើយលើកលែងតែដោយការវារប៉ុណ្ណោះហើយរូបគេនឹងចូលឋានសួគ៌ក្រោយបណ្តាសហាវ៉ាត់ដទៃទៀតហើយបានលើកឡើងថាលោកអាពូបាក្រ ﵁ ត្រូវបានរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ មានប្រសាសន៍ប្រាប់នៅរាត្រីឥស្ររ៉ថា៖ «ខ្ញុំបានឃើញម្ចាស់របស់ខ្ញុំដោយភ្នែកក្បាលរបស់ខ្ញុំ» ហើយបានមានប្រសាសន៍ប្រាប់លោកស្រីអាអ៊ីស្យះហ៍ ﵂ ថា៖ «ខ្ញុំបានឃើញទ្រង់ដោយភ្នែកបេះដូងរបស់ខ្ញុំ» នោះជនណាដែលអះអាងថាដំណឹងទាំងនេះគឺជាហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ត្រឹមត្រូវពិតប្រាកដ (ស្វហ៊ីហ៍) នោះគេគឺជាមនុស្សកុហកភូតភរនិងជាអ្នកប្រឌិតដោយការឯកភាពគ្នានៃបណ្តាអ្នកប្រាជ្ញជំនាញខាងហាឌីស! ផ្ទុយទៅវិញគេសមស្របនឹងទទួលបានការដាក់ទណ្ឌកម្មយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដ្បិតការនិយាយបំផ្លើសចំពោះរ៉សូលដោយគ្មានចំណេះដឹងតម្រូវឱ្យទទួលទោសធ្លាក់ក្នុងភ្លើងនរកហើយអ្នកណាដែលចេតនាកុហកលើរូបលោក ﷺ នោះមានទស្សន៖ពីរលើការកាត់កាលគេជាកាហ្វៀរនិងការសម្លាប់គេ។ ហើយគ្មាននរណាម្នាក់ធ្លាប់រាយការណ៍ឡើយថាលោក ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំបានឃើញម្ចាស់របស់ខ្ញុំដោយភ្នែកក្បាលរបស់ខ្ញុំ» មិនថាលោកអាពូបាក្រឬអ្នកផ្សេងឡើយហើយលោកស្រីអាអ៊ីស្យះហ៍ ﵂ ក៏មិនដែលបានរាយការណ៍អ្វីពីរឿងនេះពីព្យាការី ﷺ ដែរប៉ុន្តែនាងបានធ្វើការវិនិច្ឆ័យ (អ៊ិច្ចទីហាត) ដោយខ្លួនឯងដោយបានពោលថា៖ «អ្នកណាដែលនិយាយថាមូហាំម៉ាត់ (ﷺ)បានឃើញម្ចាស់របស់គាត់នោះគេពិតជាបានប្រឌិតពាក្យកុហកដ៏ធំធេងបំផុតចំពោះអល់ឡោះហើយ» ដោយនាងបានលើកភស្តុតាងពីបន្ទូលរបស់អល់ឡោះថា៖ ﴿ភ្នែកទាំងឡាយមិនអាចមើលឃើញទ្រង់ឡើយ﴾។ ហើយមានបញ្ជាក់នៅក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ស្វហ៊ីហ៍ពីលោកអ៊ីពិនអាបបាស ﵄ ថាលោក ﷺ បានឃើញទ្រង់ដោយបេះដូងរបស់លោកពីរដងហើយលោកអាពូហ្សើរអះក៏បាននិយាយដូចនេះដែរហើយនៅក្នុងគម្ពីរស្វហ៊ីហ៍មានហាឌីសថា៖ «ទ្រង់គឺជាពន្លឺតើឱ្យខ្ញុំមើលឃើញទ្រង់យ៉ាងដូចម្តេចកើត?»។ ហើយនៅក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញមានអ្នកដែលបានសម្របសម្រួលរវាងសម្តីរបស់លោកស្រីអាអ៊ីស្យះហ៍និងសម្តីរបស់លោកអ៊ីពិនអាបបាសហើយមានអ្នកដែលចាត់ទុកថាវាជាបញ្ហាខ្វែងគំនិតគ្នា។ ហើយមិនដែលមានខ្សែស្រឡាយរាយការណ៍ត្រឹមត្រូវ (ស្វហ៊ីហ៍) ពីសហាវ៉ាត់ណាម្នាក់ដែលនិយាយថា «លោក ﷺ បានឃើញទ្រង់ដោយភ្នែកក្បាល» ឡើយប៉ុន្តែពួកគេនិយាយថា «លោកបានឃើញទ្រង់ដោយបេះដូង» ឬ «លោកបានឃើញទ្រង់» ដោយពាក្យទូទៅ។ ហើយបណ្តាមុមូស្លីមទាំងអស់បានឯកភាពគ្នាជាឯកច្ឆន្ទថាក្រៅពីព្យាការី ﷺ គឺគ្មាននរណាម្នាក់ធ្លាប់បានឃើញអល់ឡោះនៅក្នុងលោកីយ៍នេះឡើយដូចដែលពួកគេបានឯកភាពគ្នាថាអល់ឡោះនឹងត្រូវបានមើលឃើញនៅថ្ងៃបរលោកដោយភ្នែកជាក់ស្តែង។ ហើយហាឌីសដែលត្រូវបានលើកឡើងអំពីលោកអាប់ឌុរ៉ោះហ៍ម៉ានប៊ីនអោហ្វគឺជារឿងមិនពិតឥតន័យ (បាថិល) ត្រូវបានរាយការណ៍ដោយអាពូណូអៃមតាមរយ៖បុរសម្នាក់ដែលអ្នកប្រាជ្ញឯកភាពគ្នាថាត្រូវច្រានចោលការរាយការណ៍របស់គេ។ ផ្ទុយទៅវិញរឿងនេះគឺផ្ទុយទាំងស្រុងនឹងអត្ថបទគម្ពីរនិងការឯកភាពគ្នានៃអ្នកជំនាន់មុននិងបណ្តាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) ដ្បិតលោកអាប់ឌុរ៉ោះហ៍ម៉ានស្ថិតក្នុងចំណោមសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាប្រឹក្សា (ស្យូរ៉ា) ដែលជាមនុស្សដ៏ប្រសើរបំផុតនៃសហគមន៍នេះបន្ទាប់ពីលោកអាពូបាក្រនិងលោកអ៊ូម៉ើរដែលរួមមានលោកអ៊ូសម៉ានលោកអាលីលោកអាប់ឌុរ៉ោះហ៍ម៉ានលោកអាល់ហ៊្សូបៃរលោកត្វល់ហះហ៍និងលោកសាកអ៍ដ ﵃ ទាំងអស់គ្នាដែលលោកអ៊ូម៉ើរបានកំណត់ការជ្រើសរើសមេដឹកនាំក្នុងចំណោមពួកគេនិងបានបញ្ជាក់ថារ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានទទួលមរណភាពទៅដោយទ្រង់មានការពេញចិត្តចំពោះពួកគេទាំងអស់គ្នា។ បន្ទាប់មកពួកគេបានជ្រើសតាំងលោកអាប់ឌុរ៉ោះហ៍ម៉ានឱ្យជ្រើសរើសមេដឹកនាំសម្រាប់សហគមន៍ហើយពួកគេសុទ្ធតែពេញចិត្តនឹងការសម្រេចនោះ។ ដូច្នេះតើមនុស្សដែលមានឋាន៖ខ្ពង់ខ្ពស់ដល់ថ្នាក់នេះអាចនឹងត្រូវពន្យារពេលក្នុងការចូលឋានសួគ៌ឬត្រូវចូលឋានសួគ៌ដោយការវារយ៉ាងដូចម្តេចកើត?!

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការហាមឃាត់មិនឱ្យសុំទានចំពោះអ្នកដែលមានសមត្ថភាពរកស៊ីចិញ្ចឹមជីវិត - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៧២]

ហើយប្រសិនបើលោកអាប់ឌុរ៉ោះហ៍ម៉ានត្រូវចូលឋានសួគ៌ដោយការវារដោយសារតែទ្រព្យសម្បត្តិរបស់លោកមែននោះនោះបណ្តាសហាវ៉ាត់ដទៃទៀតដែលជាអ្នកមានទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្តម្ភក៏ត្រូវចូលឋានសួគ៌ដោយការវារដូចគ្នាដែរដូចជាលោកអ៊ូសម៉ាន, លោកត្វល់ហះហ៍, លោកអាល់ហ៊្សូបៃរ, លោកសាកអ៍ដពិនមូអាហrecord, លោកសាអ៍ដពិនអ៊ូបាដះហ៍និងលោកអ៊ូសៃដពិនហ៊ូឌយរជាដើម។ ផ្ទុយទៅវិញនៅក្នុងចំណោមបណ្តាព្យាការីក៏មានអ្នកដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនលើសលប់ផងដែរដូចជាព្យាការីអ៊ីព្រហ៊ីម, ព្យាការីដាវូដ, ព្យាការីស៊ូឡៃម៉ាននិងព្យាការីយូសុហ្វសូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ប្រទានពរជ័យលើពួកលោកទាំងអស់គ្នា។ ផ្នែក៖ ជនណាដែលមានសមត្ថភាពរកប្រាក់ចំណូលចិញ្ចឹមជីវិតបានប៉ុន្តែបែរជាទៅបរិភោគទ្រព្យទាន (ស្វដាកក់) របស់មនុស្សទូទៅនោះរូបគេត្រូវទទួលការបន្ទោសនិងរិះគន់ចំពោះទង្វើនោះដ្បិតព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ទ្រព្យទានមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យទទួលទានឡើយចំពោះអ្នកមានទ្រព្យសម្បត្តិឬចំពោះអ្នកដែលមានកម្លាំងមាំមួនអាចរកប្រាក់ចំណូលបាន»។ ចំណែកឯការដើរសុំទានពីមនុស្សខណ៖ពេលដែលខ្លួនមានសមត្ថភាពរកប្រាក់ចំណូលគឺជារឿងហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) (ខុសច្បាប់សាសនា) យ៉ាងដាច់ខាតដោយគ្មានការខ្វែងគំនិតគ្នាឡើយ។ ដូច្នេះអ្នកណាដែលធ្វើដំណើរទៅបំពេញបុណ្យហាជ្ជ (ការដើរយាងកាន់ម៉ាក្កះ) ដោយមានបំណងដើរសុំទានគេតាមផ្លូវខណ៖ពេលដែលគេមានលទ្ធភាពស្នាក់នៅផ្ទះដោយមិនបាច់ទៅនោះគេគឺជាអ្នកប្រព្រឹត្តអំពើបាប (អាស៊ី) ដ្បិតមានហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ជាងដប់ដែលបានបញ្ជាក់អំពីការហាមឃាត់យ៉ាងតឹងរ៉ឹងចំពោះការដើរសុំទានគេ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ នៅពេលមាននរណាម្នាក់ឈ្លានពានមកលើក្បួនដំណើរធម្មយាត្រា - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៧៥]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ នៅពេលដែលប្រទះឃើញមនុស្សស្រេកឃ្លាននៅក្នុងក្បួនដំណើរ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៧៥]

នៅពេលដែលមាននរណាម្នាក់ឈ្លានពានមកលើក្បួនដំណើរធម្មយាត្រា (រ៉ាកព) នៅតាមផ្លូវឬនៅក្នុងទីក្រុងម៉ាក្កះហ៍ហើយក្បួនដំណើរបានក្រោកឈរការពារខ្លួនពីពួកគេដូចជាការការពារខ្លួនពីចោរប្លន់ឈ្លានពាន (ស្វាអ៊ីល) នោះការចូលរួមការពារខ្លួនជាមួយក្បួនដំណើរគឺត្រូវបានអនុញ្ញាតផ្ទុយទៅវិញគឺវាជាកាតព្វកិច្ច (វ៉ាជីប) ក្នុងការរុញច្រានពួកឈ្លានពានទាំងនោះចេញពីក្បួនដំណើរ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើក្បួនដំណើរជាអ្នកឈ្លានពានលើអ្នកស្រុកម៉ាក្កះហ៍ឬអ្នកដទៃវិញនោះមិនត្រូវជួយពួកគេក្នុងអំពើបំពាននោះឡើយ។ ហើយប្រសិនបើគេប្រទះឃើញមនុស្សស្រេកទឹកឬឃ្លានអាហារនៅក្នុងក្បួនដំណើរនោះវាជាកាតព្វកិច្ចលើរូបគេត្រូវបរិច្ចាគនូវអ្វីដែលលើសពីតម្រូវការចាំបាច់ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គេ។ ចំណែកឯអ្វីដែលរូបគេផ្ទាល់នៅត្រូវការចាំបាច់គឺមិនតម្រូវឱ្យគេត្រូវបរិច្ចាគឡើយ។ ហើយប្រសិនបើគេប្រទះឃើញសពមនុស្សស្លាប់នោះមិនតម្រូវឱ្យគេត្រូវនៅបង្អង់យឺតយ៉ាវដើម្បីកប់សពនោះឡើយប្រសិនបើគេភ័យខ្លាចការដាច់ហ្វូងពីក្បួនដំណើរនោះ។ ហើយជនណាដែលសុំទានហើយលេចចេញនូវភាពស្មោះត្រង់និងភាពក្រីក្រពិតប្រាកដរបស់គេនោះវាជាកាតព្វកិច្ចត្រូវផ្តល់អាហារដល់រូបគេស្របតាមបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ថា៖ ﴿ហើយនៅក្នុងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេគឺមានចំណែកសិទ្ធិកំណត់ជាក់លាក់សម្រាប់អ្នកសុំទាននិងអ្នកទ័លក្រដែលមិនសុំគេ﴾។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើលេចចេញនូវការកុហកបោកប្រាស់របស់ពួកគេនោះមិនតម្រូវឱ្យផ្តល់ដល់ពួកគេឡើយហើយប្រសិនបើពួកគេសុំជារួមដោយមិនសំដៅលើបុគ្គលជាក់លាក់ណាម្នាក់ទេនោះក៏មិនតម្រូវឱ្យត្រូវតែផ្តល់ឱ្យដែរ។ ហើយប្រសិនបើពួកគេស្បថដាក់បន្ទុកលើមនុស្សទូទៅដោយមិនជាក់លាក់នោះកាតព្វកិច្ចនៃការបំពេញពាក្យស្បថរបស់អ្នកស្បថគឺត្រូវអនុវត្តចំពោះតែអ្នកដែលគេស្បថសំដៅជាក់លាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកពាក្យសម្តីរបស់អ្នកសុំដែលនិយាយថា៖ «ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់បុគ្គលនេះឬបុគ្គលនោះក្នុងចំណោមសត្វលោក» នោះវាមិនមានភាពពិសិដ្ឋអ្វីឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគេនិយាយថា៖ «សុំអ្វីមួយដើម្បីអល់ឡោះ» ឬ «ដើម្បីអល់ឡោះ» នោះគេត្រូវផ្តល់ឱ្យរូបគេដ្បិតនេះជាការសុំជំនួយមិនមែនជាការស្បថដាក់បន្ទុកឡើយ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការលុបលាងបាបកម្មដោយសារការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ប្រចាំថ្ងៃនិងការចៀសវាងបាបធំ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៧៧]

ផ្នែក៖ មានបញ្ជាក់នៅក្នុងសៀវភៅ «ស្វហ៊ីហ៍មុស៊្លីម» ថាលោក ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ទាំងប្រាំពេល, ការសឡាតថ្ងៃសុក្រមួយទៅកាន់ថ្ងៃសុក្រមួយទៀតនិងរ៉ាម៉ាដានមួយទៅកាន់រ៉ាម៉ាដានមួយទៀតគឺជាការលុបលាងបាបកម្មទាំងឡាយដែលកើតឡើងនៅចន្លោះពេលនោះដរាបណាអំពើបាបធំៗ (កាអ៍បះអៀរ) ត្រូវបានចៀសវាង»។ ហើយរឿងនេះគឺស្របគ្នានឹងបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាម្ចាស់ដែលថា៖ ﴿ប្រសិនបើពួកអ្នកចៀសវាងបាបធំៗដែលពួកអ្នកត្រូវបានហាមឃាត់យើងនឹងលុបលាងបាបកម្មតូចតាចទាំងឡាយរបស់ពួកអ្នកហើយយើងនឹងបញ្ចូលពួកអ្នកទៅកាន់កន្លែងដ៏ថ្លៃថ្នូរក្រៃលែង (ឋានសួគ៌)﴾ ដ្បិតអល់ឡោះ ﷻ បានសន្យាថាតាមរយ៖ការចៀសវាងបាបធំៗ ទ្រង់នឹងលុបលាងបាបតូចៗរបស់យើងនិងបញ្ចូលយើងទៅកាន់កន្លែងដ៏ថ្លៃថ្នូរ។ ហើយដូចគ្នានេះដែរគឺបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖ ﴿បណ្តាអ្នកដែលចៀសវាងបាបកម្មធំៗ និងអំពើអាក្រក់អាសអាភាសលើកលែងតែកំហុសឆ្គងបន្តិចបន្តួច (អាល់ឡាម៉ាម)﴾។ ហើយ «អាល់ឡាម៉ាម» គឺជាសកម្មភាពដំបូងៗនៃអំពើផិតក្បត់ដូចជាការលួចសម្លឹងមើល, ការប៉ះពាល់, ការលួចស្តាប់និងការដើរទៅរកវាដូចដែលមានបញ្ជាក់នៅក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ស្វហ៊ីហ៍ពីលោកអ៊ីពិនអាបបាស ﵄ ថាលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ខ្ញុំមិនដែលឃើញអ្វីដែលស្រដៀងនឹងឡាម៉ាមដូចអ្វីដែលលោកអាពូហ៊ូរ៉ៃរ៉ោះហ៍បានរាយការណ៍ពីព្យាការី ﷺ ថាលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់អល់ឡោះបានកំណត់ចំណែកនៃអំពើផិតក្បត់លើកូនចៅអាដាំដែលគេនឹងត្រូវជួបប្រទះវាជាមិនខាន៖ ភ្នែកទាំងពីរក៏ប្រព្រឹត្តផិតក្បត់ហើយការផិតក្បត់របស់វាគឺការសម្លឹងមើល, ត្រចៀកទាំងពីរក៏ប្រព្រឹត្តផិតក្បត់ហើយការផិតក្បត់របស់វាគឺការលួចស្តាប់, ដៃទាំងពីរក៏ប្រព្រឹត្តផិតក្បត់ហើយការផិតក្បត់របស់វាគឺការចាប់ប៉ះ, ជើងទាំងពីរក៏ប្រព្រឹត្តផិតក្បត់ហើយការផិតក្បត់របស់វាគឺការដើរទៅរកវា, ហើយបេះដូងគឺប្រាថ្នានិងឃ្លានចង់ហើយប្រដាប់ភេទគឺជាអ្នកបញ្ជាក់ការពិតលើរឿងនោះឬបដិសេធវា»។ ហើយអល់ឡោះបានហៅវាថា «ឡាម៉ាម» ពីព្រោះអ្នកបម្រើគ្រាន់តែឈានជើងទៅកៀកនឹងបាបធំប៉ុន្តែមិនបានប្រព្រឹត្តវាដល់ទីបញ្ចប់ឡើយ។ ហើយមានការលើកឡើងថា៖ «ឡាម៉ាម» គឺការដែលគេប្រព្រឹត្តបាបតូចមួយម្តងម្កាលដោយមិនបានតាំងចិត្តបន្តប្រព្រឹត្តវាជានិច្ចឡើយពីព្រោះអ្នកណាដែលតាំងចិត្តបន្តប្រព្រឹត្តបាបតូចជានិច្ចនោះបាបតូចនោះនឹងប្រែទៅជាបាបធំវិញដូចដែលមានចែងក្នុងគម្ពីរ «អាល់ទៀរមីហ្ស៊ី» ថា៖ «គ្មានបាបតូចណាមួយនៅជាបាបតូចឡើយប្រសិនបើមានការបន្តប្រព្រឹត្តវាជានិច្ចហើយគ្មានបាបធំណាមួយនៅជាបាបធំឡើយប្រសិនបើមានការសុំខមាទោស (ឥស្ទិហ្កហ្វារ)»។ ដូច្នេះទាំងគម្ពីរគួរអាននិងស៊ុននះហ៍សុទ្ធតែបានបញ្ជាក់ច្បាស់អំពីការលុបលាងបាបតូចៗចំពោះអ្នកដែលចៀសវាងបាបធំៗ ហើយរឿងនេះគឺគ្មានការសង្ស័យឡើយ។ បន្ទាប់មកមានអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនបានពោលថា៖ ន័យបញ្ច្រាសនៃរឿងនេះគឺបាបតូចៗមិនត្រូវបានលុបលាងឡើយលើកលែងតែក្រោមលក្ខខណ្ឌនេះដូច្នេះអ្នកណាដែលមិនបានចៀសវាងបាបធំទាំងអស់នោះបាបតូចណាមួយក៏មិនត្រូវបានលុបលាងពីគេដែរ។ ចំណែកពួកខាវ៉ារិចនិងពួកមុះតាស្ហ៊ីឡះហ៍បានជ្រុលហួសហេតុដោយពួកគេនិយាយថា៖ អ្នកណាដែលប្រព្រឹត្តបាបធំណាមួយគេត្រូវតែទទួលទណ្ឌកម្មជាដាច់ខាតហើយរាល់អំពើល្អទាំងអស់របស់គេនឹងត្រូវរលាយសាបសូន្យដោយសារតែបាបធំនោះហើយគេត្រូវតែស្ថិតនៅក្នុងភ្លើងនរកអស់កល្បជានិច្ចដោយមិនអាចចេញមកក្រៅតាមរយ៖ការជួយអន្តរាគមន៍ (ស្យាហ្វាអាហ៍) ឬតាមមធ្យោបាយផ្សេងបានឡើយ។ ហើយនេះគឺជាទស្សន៖ខុសឆ្គងឥតន័យ (បាថិល) ដោយការឯកភាពគ្នានៃបណ្តាសហាវ៉ាត់និងបណ្តាអ្នកកាន់ស៊ុននះហ៍ (អះហ្លូស៊ុននះហ៍) ទាំងអស់។ រីឯពួកមួរជីអះហ៍មកពីពួកស្យីអាហ៍និងពួកអាស្យអារីយ៉ះហ៍បានប្រឆាំងនឹងពួកមុះតាស្ហ៊ីឡះហ៍ដោយពួកគេនិយាយថា៖ យើងមិនកាត់សេចក្តីដាច់ខាតថាអ្នកមានជំនឿលើឯកភាពអល់ឡោះណាម្នាក់នឹងត្រូវទទួលទណ្ឌកម្មឡើយ។ ហើយនេះក៏ជាទស្សន៖ខុសឆ្គងផងដែរដ្បិតមានហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ជាច្រើនដែលត្រូវបានរាយការណ៍តៗគ្នាយ៉ាងច្រើនលើសលប់ (មុតាវ៉ាទីរ) បញ្ជាក់ថាអ្នកប្រព្រឹត្តបាបធំៗក្នុងចំណោមអ្នកមានជំនឿនឹងត្រូវចូលក្នុងភ្លើងនរកហើយបន្ទាប់មកពួកគេនឹងត្រូវបាននាំចេញមកក្រៅវិញតាមរយ៖ការជួយអន្តរាគមន៍របស់រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ ﷺ ហើយអ្នកជំនាន់មុននិងបណ្តាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)នៃសហគមន៍នេះសុទ្ធតែបានឯកភាពគ្នាលើអ្វីដែលបានចែងនៅក្នុងស៊ុននះហ៍។ ហើយជួនកាលអ្នកបម្រើម្នាក់បានធ្វើនូវអំពើល្អមួយចំនួនដែលអល់ឡោះបានលុបលាងបាបធំមួយចំនួនរបស់គេតាមរយ៖អំពើល្អនោះដូចដែលទ្រង់បានលើកលែងទោសដល់ស្ត្រីពេស្យាម្នាក់ដោយសារតែការដែលនាងបានដងទឹកឱ្យឆ្កែផឹកនិងដូចជាបន្ទូលរបស់ទ្រង់ទៅកាន់អ្នកចូលរួមសមរភូមិបាឌើរថា៖ «ចូរពួកអ្នកធ្វើនូវអ្វីដែលពួកអ្នកចង់ធ្វើចុះដ្បិតយើងបានលើកលែងទោសឱ្យពួកអ្នករួចហើយ»។ ប៉ុន្តែរឿងនេះមានភាពខុសប្លែកគ្នាទៅតាមប្រភេទនៃអំពើល្អនិងទំហំរបស់វានិងប្រភេទនៃបាបធំនិងទំហំរបស់វាដូច្នេះយើងមិនអាចកំណត់ជាក់លាក់នូវអំពើល្អណាមួយដែលអាចលុបលាងបាបធំទាំងអស់ក្រៅពីការតައពះហ៍ឡើយ។ ដូច្នេះអ្នកណាដែលបានប្រព្រឹត្តបាបធំហើយមិនបានតައពះហ៍សារភាពកំហុសឡើយប៉ុន្តែគេបានធ្វើនូវអំពើល្អដទៃទៀតនោះកិច្ចការរបស់គេត្រូវរង់ចាំការថ្លឹងថ្លែងនិងការប្រៀបធៀប ﴿ដូច្នេះជនណាដែលជញ្ជីងអំពើល្អរបស់គេមានទម្ងន់ធ្ងន់នោះគេនឹងរស់នៅក្នុងជីវិតដ៏ពេញចិត្តហើយជនណាដែលជញ្ជីងអំពើល្អរបស់គេស្រាលនោះកន្លែងស្នាក់នៅរបស់គេគឺជ្រោះជ្រៅនៃភ្លើងនរក (ហាវីយ៉ះហ៍)﴾។ ហេតុនេះហើយបានជាអ្នកប្រព្រឹត្តបាបធំស្ថិតក្នុងគ្រោះថ្នាក់ដរាបណាគេមិនទាន់បានតައពះហ៍ពីបាបនោះហើយនៅពេលដែលគេធ្វើអំពើល្អគេសង្ឃឹមថានឹងទទួលបានការលុបលាងបាបធំនោះដោយស្ថិតនៅចន្លោះការភ័យខ្លាចនិងក្តីសង្ឃឹម។ ហើយអំពើល្អតែមួយជួនកាលអាចផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងភាពស្មោះត្រង់និងជំនឿជាក់យ៉ាងមុតមាំដែលធ្វើឱ្យវាអាចលុបលាងបាបធំៗបានដូចជាហាឌីសអំពីម្ចាស់កាតតូចមួយ (ស្វាហ៊ីពុលពិត្វកក់) ដែលគេបានលាតត្រដាងបញ្ជីកត់ត្រាបាបចំនួន ៩៩ បញ្ជីសម្រាប់រូបគេដែលបញ្ជីនីមួយៗវែងដាច់កន្ទុយភ្នែករួចគេក៏បានយកកាតតូចមួយដែលមានសរសេរពាក្យថា «ឡាអ៊ីឡាហាអ៊ីលឡាល់ឡោះ» មកដាក់លើជញ្ជីងម្ខាងហើយបញ្ជីបាបទាំងអស់ត្រូវបានដាក់លើជញ្ជីងម្ខាងទៀតស្រាប់តែកាតតូចនោះមានទម្ងន់ធ្ងន់ជាងហើយបញ្ជីបាបទាំងអស់បានហោះផ្លោងឡើងលើដោយសារតែទំហំនៃជំនឿនិងការជឿជាក់យ៉ាងមុតមាំនៅក្នុងចិត្តរបស់គេ។ ប្រសិនបើមិនដូច្នោះទេប្រសិនបើរាល់អ្នកដែលពោលពាក្យនេះសុទ្ធតែត្រូវបានលុបលាងបាបកម្មទាំងអស់នោះគ្មានអ្នកមានជំនឿដែលប្រព្រឹត្តបាបធំណាម្នាក់ត្រូវចូលនរកឡើយដែលរឿងនេះផ្ទុយស្រឡះពីហាឌីសមុតាវ៉ាទីរទាំងឡាយ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ អ្វីដែលមាននៅក្នុងសៀវភៅរបស់អាពូហាមិដ(អាល់ហ្គាហ្សាលី) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៨០]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ជនណាដែលពោលទៅកាន់អ្នកដទៃថា៖ «អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ហ៊ូអាកបាលើអ្នក» - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៨០]

ដូចគ្នានេះដែរអំពើអាក្រក់ជួនកាលអាចផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងការមើលងាយនិងការបន្តប្រព្រឹត្តជានិច្ចដែលធ្វើឱ្យបាបនោះកាន់តែធំធេងឡើង។ ហេតុនេះហើយបានជាចាំបាច់ត្រូវផ្អាកការកាត់សេចក្តីលើបុគ្គលជាក់លាក់ដោយមិនត្រូវកាត់សេចក្តីដាច់ខាតថាគេត្រូវចូលឋានសួគ៌ឬចូលនរកឡើយលើកលែងតែមានការបញ្ជាក់ច្បាស់ពីអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ប៉ុន្តែយើងត្រូវសង្ឃឹមសម្រាប់អ្នកធ្វើល្អនិងភ័យខ្លាចសម្រាប់អ្នកធ្វើអាក្រក់។ ចំណែកអ្នកដែលអត្ថបទគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)បានបញ្ជាក់ច្បាស់នោះយើងត្រូវកាត់សេចក្តីដាច់ខាតសម្រាប់រូបគេ។ ហើយអ្វីដែលមាននៅក្នុងសៀវភៅរបស់អាពូហាមិដ (អាល់ហ្គាហ្សាលី) អំពីពាក្យសម្តីរបស់ពួកទស្សនវិទូបាត្វីនីយះហ៍ (ទស្សនវិទូអាថ៌កំបាំង) ដូចជាអ្វីដែលមាននៅក្នុងសៀវភៅ «អាល់ម៉ាឌនូនប៊ីហ៊ីអាឡាហ្គយរីអះហ្លីហ៊ី» និងសៀវភៅប្រហាក់ប្រហែលនោះអ្នកប្រាជ្ញដ៏ឆ្នើមមួយក្រុមបានមានប្រសាសន៍ថា៖ រឿងទាំងនោះគឺជាការប្រឌិតកុហកលើរូបលោកហើយក្រុមមួយទៀតបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ផ្ទុយទៅវិញលោកធ្លាប់បាននិយាយប៉ុន្តែក្រោយមកលោកបានវិលត្រឡប់កែប្រែនិងបោះបង់ចោលរឿងនោះវិញដ្បិតលោកបានប្រកាសយ៉ាងច្បាស់អំពីកុហ្វរ៍របស់ពួកទស្សនវិទូនៅក្នុងសៀវភៅ «តាហាហ៊្វុត» ហើយនៅចុងបញ្ចប់នៃជីវិតរបស់លោកលោកបានងាកមកសិក្សាគម្ពីរ «ស្វហ៊ីហ៍អាល់ពូខរី» និង «ស្វហ៊ីហ៍មុស៊្លីម» ហើយបានទទួលមរណភាពក្នុងស្ថានភាពដ៏ល្អប្រសើរបំផុតដូច្នេះហើយគេមិនត្រូវភ្ជាប់ពាក្យសម្តីខុសឆ្គងទាំងនោះទៅលើរូបលោកជារៀងរហូតឡើយ។ ហើយជនណាដែលពោលទៅកាន់អ្នកដទៃថា៖ «អល់ឡោះហ៊ូអាកបាលើអ្នក» នោះវាស្ថិតក្នុងជំពូកនៃការបួងសួងដាក់បណ្តាសាលើគេ។ ប្រសិនបើពាក្យនោះត្រូវបានពោលឡើងដោយអយុត្តិធម៌នោះគេគឺជាជនទន្ទ្រានបំពានដែលជនរងគ្រោះមានសិទ្ធិតបតវិញឬអាជ្ញាធរត្រូវដាក់ទណ្ឌកម្ម (តាកហ្សៀរ) លើរូបគេ។ ហើយគ្មានសិទ្ធិឱ្យជនណាម្នាក់យកគម្ពីរគួរអានទៅប្រើប្រាស់ខុសពីគោលបំណងដែលវាត្រូវបានបញ្ចុះមកឡើយ។ ហើយដោយផ្អែកលើចំណុចនេះហើយទើបអ្នកប្រាជ្ញបានបកស្រាយហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ដែលបានចែងថា៖ «គេមិនត្រូវយកគម្ពីររបស់អល់ឡោះមកប្រដូចឬនិយាយចំអកឡើយ» ពោលគឺមិនត្រូវយកវាទៅប្រដូចនឹងរឿងរ៉ាវលោកីយ៍ដើម្បីនិយាយលេងសើចឡើយដូចជាពាក្យសម្តីរបស់អ្នកដែលនិយាយទៅកាន់អ្នកដែលទើបតែមកដល់ថា៖ «អ្នកពិតជាបានមកដល់តាមការកំណត់ឱមូសា!» ឬការនិយាយនៅពេលឈ្លោះប្រកែកគ្នាថា៖ «តើនៅពេលណាការសន្យានេះនឹងមកដល់?» ឬ «អល់ឡោះធ្វើសាក្សីថាពួកគេគឺជាអ្នកកុហក» និងពាក្យប្រហាក់ប្រហែលនោះ។ បន្ទាប់មកប្រសិនបើពាក្យទាំងនេះត្រូវបានពោលឡើងក្នុងទម្រង់នៃការមើលងាយនិងចំអកដល់គួរអាននោះអ្នកនិយាយត្រូវក្លាយជាកាហ្វៀរ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើអាយ៉ាត់ត្រូវបានសូត្រឡើងនៅពេលមានសេចក្តីសម្រេចដែលអាយ៉ាត់នោះត្រូវបានបញ្ចុះមកសម្រាប់រឿងនោះឬសម្រាប់ច្បាប់ដែលសមស្របនឹងវានោះវាជាការល្អប្រសើរ។ ហើយស្ថិតក្នុងជំពូកនេះដែរគឺអ្វីដែលបណ្តាអ្នកច្បាប់បានបញ្ជាក់ពីច្បាប់ដែលបានមកពីក្បួនប្រៀបធៀប (ក្យាស) និងអ្វីដែលបណ្តាគ្រូអាចារ្យនិងអ្នកទូន្មានបានលើកឡើង។ ដូច្នេះប្រសិនបើបុរសម្នាក់ត្រូវបានគេបបួលឱ្យប្រព្រឹត្តអំពើបាបដែលគេធ្លាប់បានតައពះហ៍រួចហើយរួចគេក៏ពោលថា៖ ﴿ហើយមិនសមរម្យសម្រាប់ពួកយើងក្នុងការវិលត្រឡប់ទៅរកវាវិញឡើយលើកលែងតែអល់ឡោះជាម្ចាស់របស់យើងមានចេតនាប៉ុណ្ណោះ﴾ នោះវាជាការល្អប្រសើរ។ ហើយដូចគ្នានេះដែរប្រសិនបើគេពោលនៅពេលមានទុក្ខព្រួយថា៖ ﴿ពិតប្រាកដណាស់ខ្ញុំត្អូញត្អែរនូវទុក្ខសោកនិងការឈឺចាប់របស់ខ្ញុំទៅកាន់អល់ឡោះតែមួយគត់﴾ ដោយមានបំណងសូត្ររំលឹកគួរអានដើម្បីក្រើនរំលឹកក្នុងកាល៖ទេស៖ចាំបាច់នោះវាត្រូវបានអនុញ្ញាតដូចអ្វីដែលត្រូវបានពោលទៅកាន់លោកអាលីនៅក្នុងការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ថា៖ ﴿ប្រសិនបើអ្នកបង្កើតដៃគូអំពើល្អរបស់អ្នកនឹងត្រូវរលាយសាបសូន្យ﴾ រួចលោកអាលីក៏បានឆ្លើយតបវិញថា៖ ﴿ចូរអត់ធ្មត់ចុះដ្បិតការសន្យារបស់អល់ឡោះគឺជាការពិត﴾។ រឿងបែបនេះនិងរឿងប្រហាក់ប្រហែលនេះត្រូវបានអ្នកប្រាជ្ញអនុញ្ញាត។