សេចក្តីសង្ខេបហ្វាតវ៉ាប្រទេសអេហ្ស៊ីប
សេចក្តីសង្ខេបហ្វាតវ៉ាប្រទេសអេហ្ស៊ីប
"អត្ថបទច្បាប់ឥស្លាម (ហ្វិក) បុរាណពីប្រភព Turath/OpenITI ដែលមានអត្ថបទភាសាអារ៉ាប់ពេញលេញ និងការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ ចំនួន 1,459 ជំពូក។"
ហើយការស្វែងរកចំណេះដឹងដែលជាកាតព្វកិច្ចដោយសារតែវាជាកាតព្វកិច្ចផ្ទាល់ខ្លួន (ហ្វើរឌូអាយិន) លើមនុស្សគ្រប់រូបឬដោយសារតែគេត្រូវការចម្លើយដោះស្រាយបញ្ហាសំខាន់ៗនៃឫសគល់សាសនាឬសាខាសាសនារបស់គេខណ៖ដែលគេរកមិនឃើញអ្នកចេះដឹងនៅក្នុងស្រុកភូមិរបស់គេដើម្បីឆ្លើយតបឬដោយសារតែវាជាកាតព្វកិច្ចរួម (ហ្វើរឌូគីហ្វាយ៉ះហ៍) ដែលគ្មានអ្នកណាក្រោកឈរអនុវត្តវានោះការធ្វើដំណើរចាកចេញទៅស្វែងរកចំណេះដឹងនោះគឺត្រូវបានអនុញ្ញាតទោះបីជាគ្មានការយល់ព្រមពីឪពុកម្តាយក៏ដោយពីព្រោះគ្មានការស្តាប់បង្គាប់ឪពុកម្តាយក្នុងការបោះបង់ចោលកាតព្វកិច្ចសាសនាឡើយ។ ផ្នែក៖ ហើយជនណាដែលនិយាយថា៖ អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មិនបានមានបន្ទូលទៅកាន់ព្យាការីមូសា ﵇ ដោយផ្ទាល់មាត់ឡើយនោះគេត្រូវតែបង្ហាញអត្ថបទគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានឱ្យគេបានដឹងប្រសិនបើគេនៅតែបដិសេធបន្ទាប់ពីបានដឹងហើយនោះគេត្រូវតែទាមទារឱ្យធ្វើការតައពះហ៍សារភាពកំហុសប្រសិនបើគេតައពះហ៍គឺរួចខ្លួនប៉ុន្តែប្រសិនបើគេមិនព្រមតައពះហ៍ទេនោះគេត្រូវទទួលទោសប្រហារជីវិតដ្បិតការកាត់កាលជាកាហ្វៀរគឺកើតឡើងបន្ទាប់ពីមានការពន្យល់បញ្ជាក់ភស្តុតាងច្បាស់លាស់ប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកឯបណ្តាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ដែលបានចេញហ្វាតវ៉ាឱ្យប្រហារជីវិតពួកជះហ៍មីយ៉ះហ៍ដែលបដិសេធការមើលឃើញអល់ឡោះនៅថ្ងៃបរលោកនិងនិយាយថាគួរអានជាអ្វីដែលត្រូវបានបង្កើតជាដើមនោះមានការលើកឡើងថា៖ ពួកគេបានបញ្ជាឱ្យសម្លាប់ដោយសារតែភាពកុហ្វរ៍របស់ពួកគេហើយមានការលើកឡើងថា៖ ដោយសារតែនៅពេលដែលពួកគេអំពាវនាវមនុស្សឱ្យទៅរកការបង្កើតថ្មីខុសឆ្គង (ពិឌអាហ៍) របស់ពួកគេពួកគេបាននាំមនុស្សឱ្យវង្វេងដូច្នេះពួកគេត្រូវទទួលទោសប្រហារជីវិតដើម្បីទប់ស្កាត់ការបំផ្លិចបំផ្លាញនៅលើផែនដីនិងដើម្បីការពារសាសនារបស់ប្រជាជនកុំឱ្យពួកគេនាំឱ្យវង្វេង។ ជារួមមកអ្នកជំនាន់មុន (ស៊ឹឡាហ្វ) និងបណ្តាអ៊ីម៉ាមនៃសហគមន៍ឥស្លាមបានឯកភាពគ្នាជាឯកច្ឆន្ទថាពួកជះហ៍មីយ៉ះហ៍ស្ថិតក្នុងចំណោមក្រុមបង្កើតថ្មីខុសឆ្គងដ៏អាក្រក់បំផុតរហូតដល់អ្នកប្រាជ្ញបានបណ្តេញពួកគេចេញពីចំណោម ៧២ ក្រុមនៃសហគមន៍ឥស្លាម។ ហើយស្ថិតក្នុងចំណោមពួកជះហ៍មីយ៉ះហ៍គឺពួកទស្សនវិទូនិងពួកមុះតាស្ហ៊ីឡះហ៍ដែលនិយាយថា៖ បន្ទូលរបស់អល់ឡោះជាអ្វីដែលត្រូវបានបង្កើត, អល់ឡោះនឹងមិនត្រូវបានមើលឃើញនៅថ្ងៃបរលោកឡើយ, និងអល់ឡោះមិនដាច់ស្រឡះពីសត្វលោករបស់ទ្រង់ឡើយដែលពាក្យសម្តីទាំងនេះតម្រូវឱ្យមានការលុបបំបាត់អត្ថិភាពនៃព្រះអាទិករ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ومن قال: إن الله لم يكلم
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការស្តាប់គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអាននិងការបដិសេធលើការស្តាប់ចម្រៀងបង្កើតថ្មី - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៤០៣]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
ហើយមិនមែនរាល់អ្នកដែលប្រឆាំងនឹងអ្វីដែលត្រូវបានដឹងតាមរយ៖ហេតុផលបញ្ញាសុទ្ធតែជាកាហ្វៀរនោះឡើយហើយទោះបីជាគេត្រូវបានសន្មតថាបានបដិសេធចំណុចជាក់ស្តែងមួយចំនួននៃបញ្ញាក៏ដោយក៏គេមិនត្រូវកាត់សេចក្តីថាជាកាហ្វៀរឡើយលុះត្រាតែពាក្យសម្តីរបស់គេជាកុហ្វរ៍នៅក្នុងច្បាប់សាសនាផ្ទុយពីអ្នកដែលប្រឆាំងនឹងអ្វីដែលគេដឹងច្បាស់ថារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)បាននាំយកមកដ្បិតជននោះគឺជាកាហ្វៀរដោយគ្មានការខ្វែងគំនិតគ្នាឡើយ។ ហើយពាក្យថា «មុតាហាយយីស» (ស្ថិតក្នុងទីតាំងកំណត់) មិនមានចែងក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានស៊ុននះហ៍ឬពាក្យសម្តីរបស់អ្នកជំនាន់មុនឡើយដូច្នេះវាជាពាក្យបង្កើតថ្មីដែលត្រូវសាកសួរពីបំណងរបស់អ្នកនិយាយ៖ ប្រសិនបើគេមានន័យថាអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ស្ថិតនៅក្នុងសត្វលោកនោះវាជារឿងមិនពិតប៉ុន្តែប្រសិនបើគេមានន័យថាទ្រង់ដាច់ស្រឡះពីសត្វលោកនោះវាជាការពិត។ ផ្នែក៖ ការស្តាប់ដែលអល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់បានបញ្ជាគឺការស្តាប់គម្ពីរគួរអានដូចដែលអល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖ ﴿នៅពេលដែលអាយ៉ាត់ទាំងឡាយនៃម្ចាស់ដ៏មហាសប្បុរសត្រូវបានសូត្រឱ្យពួកគេស្តាប់ពួកគេបានដួលស៊ូជូតនិងយំសោក﴾, ﴿ហើយនៅពេលដែលគួរអានត្រូវបានសូត្រចូរពួកអ្នកស្តាប់ដោយយកចិត្តទុកដាក់និងនៅស្ងៀមស្ងាត់ដើម្បីឱ្យពួកអ្នកទទួលបានក្តីមេត្តាករុណា﴾ និងអាយ៉ាត់ជាច្រើនទៀត។ ហើយច្បាប់សាសនាបានកំណត់ឱ្យស្តាប់គួរអាននៅក្នុងការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ពេលយប់ (ម៉ាហ្គ្រិពនិងអ៊ីស្យា) ហើយការស្តាប់ដ៏ធំធេងបំផុតគឺនៅក្នុងការសឡាតពេលព្រឹកព្រលឹម (ហ្វាហ្សើរ) ដូចដែលទ្រង់មានបន្ទូលថា៖ ﴿ពិតប្រាកដណាស់ការសូត្រគួរអានពេលព្រឹកព្រលឹមតែងតែមានសាក្សីដឹងឮ (ពីបណ្តាម៉ាឡាអ៊ីកះហ៍) ជានិច្ច﴾។ ហើយវាជាការគួរឱ្យសរសើរ (មុស្តាហាប់) ក្នុងការស្តាប់គួរអានក្រៅពីការសឡាតដូចដែលមានបញ្ជាក់នៅក្នុងគម្ពីរស្វហ៊ីហ៍ដែលព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់លោកអ៊ីពិនម៉ាសអ៊ូតថា៖ «ចូរសូត្រគួរអានឱ្យខ្ញុំស្តាប់មើល» លោកអ៊ីពិនម៉ាសអ៊ូតសួរថា៖ ខ្ញុំសូត្រជូនលោកខណ៖ដែលគួរអានត្រូវបានបញ្ចុះមកលើលោកឬ? លោក ﷺ មានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ខ្ញុំចូលចិត្តស្តាប់វាពីអ្នកដទៃ» រួចលោកក៏បានសូត្រស៊ូរ៉ាត់ហ៍អាន់នីសារហូតដល់អាយ៉ាត់៖ ﴿តើវានឹងទៅជាយ៉ាងណានៅពេលដែលយើងនាំសាក្សីម្នាក់មកពីគ្រប់ប្រជាជាតិហើយយើងនាំអ្នកមកធ្វើជាសាក្សីលើពួកគេទាំងនេះ?﴾ ពេលនោះលោក ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ល្មមហើយ» ហើយលោកអ៊ីពិនម៉ាសអ៊ូតបានក្រឡេកមើលទៅក៏ឃើញព្រះនេត្រទាំងពីររបស់លោក ﷺ ហូរស្រក់ដោយទឹកភ្នែក។ រីឯការស្តាប់កំណាព្យចម្រៀងដើម្បីកែច្នៃដួងចិត្តនិងការជួបជុំគ្នាដើម្បីច្រៀងចម្រៀងឬការទះកំផ្លៀងដំបងលើស្បែកសត្វរហូតហុយធូលី (តាហ្កពreading) ឬការទះដៃជាដើមនោះការស្តាប់បែបនេះគឺជាការបង្កើតថ្មី (ពិឌអាហ៍) នៅក្នុងសាសនាឥស្លាមបន្ទាប់ពីការកន្លងផុតទៅនៃសម័យកាលបីសតវត្សដំបូងហើយបណ្តាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ធំៗបានស្អប់ខ្ពើមវាជាទីបំផុត។ អ៊ីម៉ាមអាល់ស្យាភិអ៊ីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំបានចាកចេញពីទីក្រុងបាកដាដដោយបន្សល់ទុកនូវរឿងមួយដែលពួកមច្ឆិទិដ្ឋិ (ហ្សាណាឌីកះហ៍) បានបង្កើតឡើងដែលពួកគេហៅថាតាហ្កពreading ដើម្បីរារាំងមនុស្សកុំឱ្យស្តាប់គួរអាន»។ ហើយនៅពេលដែលមានគេសួរអ៊ីម៉ាមអះម៉ាត់លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «វាជារឿងបង្កើតថ្មីខ្ញុំស្អប់ខ្ពើមវាកុំអង្គុយជាមួយពួកគេឡើយ»។ ដូច្នេះវាបានបញ្ជាក់ច្បាស់ថាវាជាការបង្កើតថ្មីខុសឆ្គង (ពិឌអាហ៍) ពីព្រោះសំឡេងភ្លេងនិងកំណាព្យស្នេហាទាំងនោះបានធ្វើឱ្យព្រលឹងវិញ្ញាណស្រវឹងវង្វេងដោយគ្មានបញ្ញាស្មារតីរារាំងមនុស្សពីការរំលឹកដល់អល់ឡោះនិងការសឡាតហើយធ្វើឱ្យគេបោះបង់ចោលនូវការស្តាប់គួរអាន។ ម្យ៉ាងទៀតអល់ឡោះបានមានបន្ទូលអំពីពួកអ្នកពហុទេវនិយមថា៖ ﴿ហើយការសឡាតរបស់ពួកគេនៅក្បែរវិហារកាកបះហ៍គ្មានអ្វីក្រៅពីការហួចនិងការទះដៃឡើយ﴾ ដូច្នេះអ្នកណាដែលយកការច្រៀងនិងការទះដៃធ្វើជាការគោរពសក្ការ៖ នោះគេពិតជាបានយកតម្រាប់តាមពួកអ្នកពហុទេវនិយម (មុស្ហរីគីន) ហើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
السماع الذي أمر الله به
ហើយមានពួកកុហកបោកប្រាស់មួយចំនួនបានធ្លាក់ក្នុងភាពមច្ឆិទិដ្ឋិដោយបានប្រឌិតរឿងរាយការណ៍ថាមានបុរសអារ៉ាប់ជនបទម្នាក់បានច្រៀងកំណាព្យស្នេហាថ្វាយព្យាការី ﷺ រួចព្យាការី ﷺ ក៏បានរំជួលចិត្តរាំរែករហូតដល់ធ្លាក់អាវរងារបស់លោកពីលើស្មាហើយបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មិនមែនជាមនុស្សថ្លៃថ្នូរឡើយអ្នកដែលមិនរំជួលចិត្តរាំរែកនៅពេលឮគេរំលឹកដល់គូស្នេហ៍របស់ខ្លួន»។ ហើយរឿងនេះគឺជាការប្រឌិតកុហកទាំងស្រុងដោយការឯកភាពគ្នានៃបណ្តាអ្នកប្រាជ្ញដែលដឹងច្បាស់ពីជីវប្រវត្តិ (ស៊ិរ៉ោះហ៍) ស៊ុននះហ៍និងចរិយាសម្បទារបស់រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ ដូចគ្នានឹងការដែលមនុស្សមួយចំនួនបានប្រឌិតកុហកថាពួកអះហ្លីស៊ូហ្វហ្វះហ៍ធ្លាប់បានចូលរួមប្រយុទ្ធជាមួយពួកអ្នកពហុទេវនិយមប្រឆាំងនឹងជនជាតិមូស្លីមដូច្នោះដែរ។ រឿងទាំងអស់នេះគឺជាការប្រឌិតកុហករបស់អ្នកដែលបានចាកចេញពីបញ្ជារបស់អល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ហើយត្រូវបានជឿតាមដោយក្រុមមនុស្សល្ងង់ខ្លៅមួយចំនួន។ រីឯការរាំរែកវិញអល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់មិនដែលបានបញ្ជាឡើយហើយគ្មានអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ណាម្នាក់ធ្លាប់បានបញ្ជាដែរផ្ទុយទៅវិញអល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយអ្នកកុំដើរនៅលើផែនដីដោយអំនួតរំជើបរំជួលឡើយ﴾ ហើយការរាំរែកគឺជាផ្នែកមួយនៃរឿងនោះ។ ហើយគ្មានសិទ្ធិឱ្យជនណាម្នាក់ប្រព្រឹត្តនូវអ្វីដែលធ្វើឱ្យខ្លួនស្រវឹងវង្វេងបាត់បង់ស្មារតីឡើយ។ ដូច្នេះអ្នកណាដែលជឿជាក់ស្មោះត្រង់ក្នុងស្ថានភាពរាំរែកទាំងនេះនោះគេគឺជាអ្នកបង្កើតថ្មីខុសឆ្គង (មុពតាឌិក) ដែលវង្វេងផ្លូវហើយអ្នកណាដែលកុហកធ្វើពុតនោះគេគឺជាមនុស្សលាក់ពុត (មុណាភិក) ដែលវង្វេងផ្លូវ។ លោកអាល់ជូណៃដបានមានប្រសាសន៍ថា៖ (អ្នកណាដែលផ្តល់កិត្តិយសដល់អ្នកបង្កើតថ្មីខុសឆ្គងនោះគេពិតជាបានជួយកម្ទេចសាសនាឥស្លាមហើយអ្នកណាដែលស្តីបន្ទោសរុញច្រានអ្នកបង្កើតថ្មីខុសឆ្គងអល់ឡោះនឹងបំពេញដួងចិត្តរបស់គេដោយសន្តិសុខនិងជំនឿ)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وأما الرقص؛ فلم يأمر الله به
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការឌូអា (ការអង្វរសុំព្រះ)សុំជំនួយពីអ្នកដទៃក្រៅពីអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៤០៦]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
ដូច្នេះការយកការរាំរែកមកធ្វើជាការគោរពសក្ការ៖ និងការស្វែងរកទ្វារនៃក្តីមេត្តាករុណាតាមរយ៖វាគឺជាប្រភេទនៃការគោរពសក្ការ៖របស់ពួកអ្នកបួសគ្រីស្ទានមិនមែនជាការគោរពសក្ការ៖របស់អ្នកកាន់សាសនាឥស្លាមនិងអ្នកមានជំនឿឡើយ។ ផ្នែក៖ ចំណែកឯការបួងសួងសុំពីអ្នកដទៃក្រៅពីអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) (ឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ) ហ្គយរុល់ឡោះ) និងការសុំជំនួយពីអ្នកដទៃក្រៅពីទ្រង់ (ឥស្ទិអាណះហ៍) គឺមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឡើយ។ បើទោះបីជាការសុំពរតាមរយ៖តំណែងរបស់រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (តាវ៉ាស់ស៊ុល) ត្រូវបានអនុញ្ញាតដោយគេអាចពោលថា៖ «ឱអល់ឡោះ! ពិតប្រាកដណាស់ខ្ញុំសូមបួងសួងសុំពីទ្រង់និងសូមពឹងពាក់តាមរយ៖ព្យាការីរបស់ទ្រង់ដែលជាព្យាការីនៃក្តីមេត្តាករុណាឱមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ឱរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! ពិតប្រាកដណាស់ខ្ញុំសូមពឹងពាក់តាមរយ៖លោកទៅកាន់ម្ចាស់របស់ខ្ញុំចំពោះតម្រូវការរបស់ខ្ញុំនេះដើម្បីឱ្យទ្រង់បំពេញវាសម្រាប់ខ្ញុំឱអល់ឡោះ! សូមទ្រង់ទទួលយកការជួយអន្តរាគមន៍របស់លោកសម្រាប់រូបខ្ញុំផងចុះ»។ ប៉ុន្តែមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យបុគ្គលណាម្នាក់ពោលថា៖ ឱរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! សូមលោកលើកលែងទោសឱ្យខ្ញុំ, សូមលោកមេត្តាខ្ញុំ, សូមលោកទទួលការតައពះហ៍របស់ខ្ញុំ, សូមលោកជួយខ្ញុំ, សូមលោកផ្តល់ជ័យជម្នះដល់ខ្ញុំឬសូមលោកស្រោចស្រង់ខ្ញុំ (អាហ្គិសនី) ឡើយ! ដ្បិតគ្មាននរណាម្នាក់ត្រូវបានគេបួងសួងសុំក្រៅពីអល់ឡោះឡើយហើយគ្មាននរណាម្នាក់ត្រូវបានគេគោរពសក្ការ៖ក្រៅពីអល់ឡោះតែមួយគត់ដែលគ្មានដៃគូឡើយស្របតាមបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖ ﴿ហើយពិតប្រាកដណាស់បណ្តាវិហារទាំងអស់គឺសម្រាប់អល់ឡោះដូច្នេះចូរពួកអ្នកកុំបួងសួងសុំនរណាម្នាក់រួមជាមួយអល់ឡោះឡើយ﴾។ ដូច្នេះគ្មានសិទ្ធិឱ្យជនណាម្នាក់បួងសួងសុំទេវតា (ម៉ាឡាអ៊ីកះហ៍) ឬបណ្តាព្យាការីឡើយចុះទម្រាំតែបណ្តាគ្រូអាចារ្យស្យេខទាំងឡាយតើអាចបួងសួងសុំយ៉ាងដូចម្តេចកើត?! ប៉ុន្តែកាតព្វកិច្ចសិទ្ធិចំពោះរ៉សូលគឺ៖ យើងត្រូវមានជំនឿលើលោកផ្តល់កិត្តិយសដល់លោកគោរពស្រឡាញ់លោកនិងដើរតាមលោកហើយលោកត្រូវតែជាទីស្រឡាញ់បំផុតសម្រាប់យើងជាងខ្លួនយើងគ្រួសារយើងទ្រព្យសម្បត្តិយើងនិងកូនចៅរបស់យើង។ ហើយបណ្តាអ្នកដឹកនាំរួមមានអ្នកប្រាជ្ញគ្រូអាចារ្យនិងថ្នាក់ដឹកនាំរដ្ឋសុទ្ធតែមានសិទ្ធិរៀងៗខ្លួនស្របតាមអ្វីដែលអល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់បានបញ្ជា។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وأما دعاء غير الله
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការស្បថនិងការពិតអំពីភ្នំលីបង់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៤០៨]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
ចំណែកឯការគោរពសក្ការ៖ ការសុំជំនួយនិងកិច្ចការទាំងឡាយដែលបន្តបន្ទាប់ពីរឿងនោះគឺជារបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)តែមួយគត់ ﴿ចំពោះទ្រង់តែមួយគត់ដែលពួកយើងគោរពសក្ការ៖ និងចំពោះទ្រង់តែមួយគត់ដែលពួកយើងសុំជំនួយ﴾។ ដូច្នេះគ្មានសិទ្ធិឱ្យជនណាម្នាក់ស្បថដោយយកជីវិតឪពុករបស់ខ្លួនជីវិតខ្លួនឯងជីវិតគ្រូអាចារ្យរបស់ខ្លួនផ្នូរសពក្បាលរបស់ខ្លួនក្បាលរបស់បុគ្គលណាម្នាក់គុណបំណាច់របស់ស្តេចឬស្បថដោយដាវឬស្បថដោយវត្ថុផ្សេងក្រៅពីអល់ឡោះឡើយ។ ផ្នែក៖ ហើយមិនមានភាពប្រសើរពិសិដ្ឋណាមួយនៅក្នុងភ្នំលីបង់និងភ្នំប្រហាក់ប្រហែលនោះឡើយហើយគ្មានអត្ថបទគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ណាមួយពីអល់ឡោះឬពីរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់បញ្ជាក់ពីរឿងនេះឡើយប៉ុន្តែវាគឺដូចជាភ្នំដទៃទៀតដែលអល់ឡោះ ﷻ បានបង្កើតឡើងដូច្នោះដែរ។ រីឯរឿងរ៉ាវដែលត្រូវបានលើកឡើងនៅក្នុងរឿងនិទានមួយចំនួនអំពីការជួបជុំជាមួយអ្នកប្រតិបត្តិធម៌មួយចំនួននៅលើភ្នំលីបង់ឬភ្នំអាល់លូខាមជាដើមគឺដោយសារតែកាលពីសម័យដើមទីកន្លែងទាំងនេះគឺជាបន្ទាយព្រំដែនការពារជាតិ (ស៊ូហ្គូរ) ដែលជនជាតិមូស្លីមបានឈរជើងយាមកាមដើម្បីធ្វើជីហាតប្រឆាំងនឹងសត្រូវដូចជាតំបន់ហ្កាហ្សា, អាស្កាឡាន, អាកកា, បេរូត, ភ្នំលីបង់, ទ្រីប៉ូលី, តារស៊ូសនិងតំបន់ផ្សេងទៀត។ ហើយអ្នកកុសលជំនាន់មុនតែងតែទៅកាន់បន្ទាយព្រំដែនទាំងនោះដើម្បីធ្វើជីហាតនិងឈរជើងយាមកាម (រីបាត) ក្នុងផ្លូវរបស់អល់ឡោះពីព្រោះការឈរជើងយាមកាមការពារព្រំដែនគឺប្រសើរជាងការស្នាក់នៅក្បែរវិហារនៅម៉ាក្កះហ៍និងម៉ាឌីណះហ៍ទៅទៀតដោយគ្មានការខ្វែងគំនិតគ្នាឡើយ។ ដូច្នេះហើយទើបអ្នកមានជំនឿដ៏កុសលជាច្រើនធ្លាប់បានឈរជើងនៅទីនោះដូចជាលោកអាល់អោវហ្សាអ៊ី, លោកអាពូអ៊ីសហាកអាល់ហ្វាហ្សារី, លោកអាប់ឌុលឡោះពិនអាល់មូពារ៉ក់, លោកអ៊ីព្រហ៊ីមពិនអាដហាំនិងអ្នកដទៃទៀត។ ដូច្នេះរាល់ការលើកឡើងអំពីភាពប្រសើរនៃទីកន្លែងទាំងនោះគឺដោយសារតែវាជាបន្ទាយព្រំដែនការពារជាតិមិនមែនដោយសារតែលក្ខណ៖ពិសិដ្ឋនៃដីភ្នំនោះឡើយ។ ចំណែកឯជំនឿរបស់មនុស្សល្ងង់ខ្លៅមួយចំនួនដែលជឿថាភ្នំលីបង់មានពួក «អាប់ដាលទាំងសែសិបនាក់» ជួបជុំគ្នានោះគឺជាភាពល្ងង់ខ្លៅនិងការវង្វេងវង្វាន់យ៉ាងពិតប្រាកដដ្បិតពួកអាប់ដាលទាំងសែសិបនាក់មិនដែលធ្លាប់បានជួបជុំគ្នានៅទីនោះឡើយហើយវាក៏មិនមែនជាច្បាប់សាសនាសម្រាប់ពួកគេដែរ។ ជំនឿនេះគឺប្រៀបដូចជាជំនឿរបស់ពួកល្ងង់ខ្លៅរ៉ាភីឌះហ៍ដែលជឿលើអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ដែលគ្មានកំហុស (អាល់អ៊ីម៉ាម៉ុលម៉ាក់ស៊ូម) ដែលពួកគេអះអាងថាលាក់ខ្លួនបាត់ពីភ្នែកមនុស្សប៉ុន្តែមានវត្តមានក្នុងទីក្រុងដែលតាមពិតវាជាមនុស្សដែលគ្មានវត្តមានសោះឡើយ។ ដូច្នេះអ្នកណាដែលភ្ជាប់សាសនារបស់ខ្លួនទៅនឹងរឿងដែលគ្មានប្រភពច្បាស់លាស់នោះគេស្ថិតក្នុងចំណោមពួកវង្វេងផ្លូវហើយ។ ហើយដូចគ្នានេះដែរគឺពាក្យសម្តីរបស់ពួកល្ងង់ខ្លៅដែលនិយាយថា៖ នៅទីនោះមានពួក «បុរសអាថ៌កំបាំង» (រីចាលុលហ្គយព) ដែលពាក្យនេះបានបោកប្រាស់មនុស្សជាច្រើននិងស៊ីទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គេដោយអយុត្តិធម៌។ ដ្បិតមិនដែលមាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអោវលីយ៉ារបស់អល់ឡោះដែលរូបរាងកាយរបស់គេបាត់ខ្លួនពីភ្នែករបស់មនុស្សទូទៅនោះឡើយ។ ហើយរឿងនិទានអំពីបុរសដែលមានរោមដុះពេញខ្លួនដូចសត្វពពែនោះគឺជារឿងមិនពិតឥតន័យទាល់តែសោះ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وليس في جبل لبنان
[ចំណងជើងផ្នែក៖ សច្ចភាពនៃអព្ភូតហេតុរបស់អោវលីយ៉ា(ការ៉ាម៉ាត) និងព្រំដែននៃភស្តុតាងសាសនា - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៤១០]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
ពិតមែនហើយជួនកាលនៅក្នុងចំណោមពួកអ្នកលះបង់លោកីយ៍ដែលវង្វេងផ្លូវមានអ្នកដែលបោះបង់ចោលស៊ុននះហ៍រហូតដល់រោមដុះវែងពេញរាងកាយដូច្នេះគេត្រូវតែបង្គាប់រូបគេឱ្យធ្វើតាមអ្វីដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)និងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់បានបញ្ជាដូចជាការកាត់តម្រឹមពុកមាត់, ការដកកោររោមក្រោមឃ្លៀកនិងការកោររោមកំបាំងហើយប្រសិនបើគេគិតថាមាគ៌ារបស់គេប្រសើរជាងមាគ៌ារបស់ព្យាការីមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ﷺ នោះគេគឺជាកាហ្វៀរ (អ្នកគ្មានជំនឿ)។ ដូច្នេះការឱនកាយគោរពចំពោះភ្នំនេះគឺជាភាពល្ងង់ខ្លៅនិងការវង្វេងវង្វាន់ហើយដូចគ្នានេះដែរការស្វែងរកពរជ័យ (តាបារ៉ុក) ពីផ្លែឈើដែលនាំមកពីភ្នំនោះគឺជាការបង្កើតថ្មីក្នុងសម័យអវិជ្ជា (ពិឌអាហ៍ចាហ៊ីលីយ៉ះហ៍) ដែលស្រដៀងនឹងភាពល្ងង់ខ្លៅរបស់ពួកគ្រីស្ទានពហុទេវនិយម។ ផ្នែក៖ ហើយអព្ភូតហេតុរបស់អោវលីយ៉ា (ការ៉ាម៉ាតុលអោវលីយ៉ា) គឺជាការពិតជាក់ស្តែងដោយការឯកភាពគ្នានៃបណ្តាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)នៃសាសនាឥស្លាមនិងអះហ្លូស៊ុននះហ៍វ៉ាល់ជះម៉ាអាហ៍ហើយគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានបានបញ្ជាក់ពីរឿងនេះនៅក្នុងកន្លែងជាច្រើនរួមទាំងហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ត្រឹមត្រូវស្វហ៊ីហ៍និងការរាយការណ៍ជាច្រើនតៗគ្នា (មុតាវ៉ាទីរ) ពីបណ្តាសហាវ៉ាត់តាប៊ីអ៊ិននិងអ្នកដទៃទៀត។ ហើយមានតែពួកបង្កើតថ្មីខុសឆ្គងមកពីពួកមុះតាស្ហ៊ីឡះហ៍និងពួកជះហ៍មីយ៉ះហ៍ប៉ុណ្ណោះដែលបដិសេធរឿងនេះ។ ប៉ុន្តែមនុស្សជាច្រើនដែលអះអាងថាខ្លួនមានការ៉ាម៉ាតឬត្រូវបានគេអះអាងឱ្យនោះគឺជារឿងកុហកឬជាការភាន់ច្រឡំ។ ម្យ៉ាងទៀតការ៉ាម៉ាតមិនបានបញ្ជាក់អំពីភាពគ្មានកំហុស (ឥស្មោះហ៍) របស់ម្ចាស់វានោះឡើយហើយក៏មិនតម្រូវឱ្យគេត្រូវតែដើរតាមរាល់អ្វីៗដែលគេនិយាយនោះដែរដ្បិតជួនកាលរឿងចម្លែកអស្ចារ្យខុសពីធម្មតា (ខរ៉ាគីក) អាចនឹងកើតឡើងពីពួកកាហ្វៀរផងដែរដូចដែលមានបញ្ជាក់អំពីដាច់ចាល (អាល់ដាច់ចាល) ថាគេអាចបញ្ជាមេឃឱ្យធ្លាក់ភ្លៀងនោះភ្លៀងនឹងធ្លាក់បញ្ជាផែនដីឱ្យដុះរុក្ខជាតិនោះវានឹងដុះហើយគេអាចសម្លាប់មនុស្សម្នាក់រួចធ្វើឱ្យរស់ឡើងវិញហើយកំណប់ទ្រព្យមាសប្រាក់នឹងដើរតាមពីក្រោយគេ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وكرامات الأولياء حق
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការព្យាបាលដោយដុំថ្មនិងការបដិសេធហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ប្រឌិតអំពីពួកអ្នកក្រីក្រ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៤១២]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
والعلاج بالحجارة
ហេតុដូច្នេះហើយបានជាបណ្តាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)នៃសាសនាបានឯកភាពគ្នាជាឯកច្ឆន្ទថាទោះបីជាបុរសម្នាក់អាចហោះហើរលើអាកាសឬដើរលើផ្ទៃទឹកបានក៏ដោយក៏មិនត្រូវចាញ់បោកគេឡើយរហូតទាល់តែគេពិនិត្យមើលការប្រកាន់ខ្ជាប់របស់គេទៅលើបទបញ្ជានិងការហាមឃាត់ដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)បានបញ្ជូនរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់ ﷺ មក។ ហើយការព្យាបាលឬលេងល្បិចដោយដុំថ្មប្រសិនបើវាមានផលប្រយោជន៍ដល់ការហ្វឹកហាត់ជីហាតនោះវាត្រូវបានអនុញ្ញាតប៉ុន្តែប្រសិនបើមិនដូច្នោះទេនោះវាជារឿងឥតប្រយោជន៍និងមិនត្រឹមត្រូវ (បាថិល)។ ហើយអ្វីដែលត្រូវបានរាយការណ៍ពីព្យាការីថា៖ «ចូរពួកអ្នកបង្កើតគុណបំណាច់ជាមួយពួកអ្នកក្រីក្រដ្បិតពួកគេនឹងមានអំណាចរដ្ឋាភិបាលដ៏ធំធេងនៅថ្ងៃបរលោក» គឺជាហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ប្រឌិតមិនពិត (បាថិល)។ ដ្បិតអំណាចនិងរង្វាន់នៅថ្ងៃបរលោកគឺសម្រាប់បណ្តាអ្នកកោតខ្លាចអល់ឡោះ (មុត្តាគីន) មិនថាពួកគេជាអ្នកក្រីក្រឬជាអ្នកមានឡើយ។ ដូច្នេះអ្នកណាដែលធ្វើល្អចំពោះអ្នកក្រីក្រអល់ឡោះនឹងប្រទានរង្វាន់បុណ្យដល់រូបគេចំពោះទង្វើនោះប៉ុន្តែអ្នកណាដែលធ្វើល្អចំពោះពួកគេដើម្បីរំពឹងការតបស្នងពីពួកគេនៅថ្ងៃបរលោកដូចជាការជួយដើម្បីរំពឹងការដឹងគុណនោះគេគ្មានរង្វាន់បុណ្យអ្វីនៅចំពោះអល់ឡោះឡើយ។ ចំណែកឯអ្វីដែលត្រូវបានរាយការណ៍ថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់នៅលើប្រដាប់ភេទនីមួយៗ គឺត្រូវបានកត់ត្រាឈ្មោះអ្នកដែលត្រូវរួមរស់ជាមួយវា» គឺគ្មានភាពត្រឹមត្រូវឡើយហើយមិនមែនជាបន្ទូលរបស់ព្យាការី ﷺ ឡើយប៉ុន្តែគ្មានការសង្ស័យឡើយថាអល់ឡោះបានកត់ត្រានូវរាល់អ្វីៗដែលសត្វលោកនឹងប្រព្រឹត្តមុនពេលដែលពួកគេបានធ្វើវាហើយរឿងនោះស្ថិតនៅចំពោះទ្រង់ហើយបណ្តាម៉ាឡាអ៊ីកះហ៍ក៏បានកត់ត្រានូវអ្វីដែលអ្នកបម្រើនឹងធ្វើមុនពេលដែលគេបានធ្វើវាផងដែរ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وما روي عنه
[ចំណងជើងផ្នែក៖ គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ស្ថាបនាសាក្សីនិងការវិនិច្ឆ័យដោយផ្អែកលើអក្សរសរសេរដៃ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៤១៧]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
كتاب الشهادات
[ចំណងជើងផ្នែក៖ នៅពេលដែលសាក្សីបានទទួលមរណភាពតើត្រូវវិនិច្ឆ័យដោយផ្អែកលើអក្សរសរសេរដៃរបស់គេដែរឬទេ? - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៤១៧]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
إذا مات الشاهد
[ចំណងជើងផ្នែក៖ នៅពេលដែលសាក្សីធ្វើសាក្សីលើការលើកលែងថ្លៃទឹកដោះ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៤១៧]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
إذا شهد شاهد
[ចំណងជើងផ្នែក៖ នៅពេលដែលសាក្សីលើការបំបៅដោះជាមនុស្សប្រកបដោយយុត្តិធម៌ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៤១៧]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وإذا كان الشاهد
គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ស្ថាបនាសាក្សី (គីតាបុលស្យាហាដាត) នៅពេលដែលសាក្សីម្នាក់បានទទួលមរណភាព៖ តើគេអាចកាត់សេចក្តីវិនិច្ឆ័យដោយផ្អែកលើអក្សរសរសេរដៃរបស់គេបានដែរឬទេ? រឿងនេះមានការខ្វែងគំនិតគ្នា៖ នៅក្នុងម៉ាឌហាប់ម៉ាលីគីគឺអាចកាត់សេចក្តីបានហើយនេះក៏ជាទស្សន៖មួយនៅក្នុងម៉ាឌហាប់របស់អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)អះម៉ាត់ផងដែរ។ នៅពេលដែលសាក្សីម្នាក់បានធ្វើសាក្សីថាស្ត្រីម្នាក់បានលើកលែងបំណុលថ្លៃទឹកដោះឱ្យប្តីរបស់នាង៖ នោះប្តីត្រូវស្បថហើយតុលាការត្រូវកាត់សេចក្តីឱ្យប្តីប្រសិនបើសាក្សីនោះស្ថិតក្នុងចំណោមសាក្សីដែលគួរឱ្យទុកចិត្ត។ ហើយនៅពេលដែលសាក្សីក្នុងរឿងបំបៅដោះកូនជាមនុស្សប្រកបដោយយុត្តិធម៌នោះពាក្យសម្តីរបស់គេត្រូវបានទទួលយកប៉ុន្តែការតម្រូវឱ្យគេស្បថគឺមានការខ្វែងគំនិតគ្នា។ ហើយត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកកាន់ម៉ាឌហាប់ស្យាភិអ៊ីធ្វើសាក្សីនៅចំពោះមុខចៅក្រមកាន់ម៉ាឌហាប់ម៉ាលីគីថា៖ នេះគឺជាអក្សរសរសេរដៃរបស់បុគ្គលនេះប្រសិនបើគេមានការជឿជាក់ច្បាស់លាស់ដោយគ្មានការសង្ស័យដោយដើរតាមបណ្តាអ៊ីម៉ាមដែលអនុញ្ញាតរឿងនេះនៅក្នុងបញ្ហាដែលទស្សន៖របស់អ្នកដែលគេធ្វើតាមមានហេតុផលត្រឹមត្រូវដោយមិនមែនជាការស្វែងរកផ្លូវកាត់ធូរស្រាល (រូខុស) ឡើយ។ នេះគឺជារឿងអនុញ្ញាតនៅក្នុងទស្សន៖ដ៏ល្បីល្បាញនៃម៉ាឌហាប់ទាំងបួនដ្បិតគ្មានកាតព្វកិច្ចលើបុគ្គលណាម្នាក់ត្រូវប្រកាន់ខ្ជាប់នូវម៉ាឌហាប់របស់បុគ្គលជាក់លាក់ណាមួយនៅក្នុងរាល់ច្បាប់សាសនាទាំងអស់ឡើយតាមទស្សន៖ច្បាស់លាស់របស់អ៊ីម៉ាមអាល់ស្យាភិអ៊ីនិងអ្នកដទៃទៀត។ ប៉ុន្តែកាលណាគេបានប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍ណាមួយគេត្រូវតែប្រកាន់ខ្ជាប់វាទាំងផលប្រយោជន៍សម្រាប់ខ្លួននិងផលវិបាកប្រឆាំងនឹងខ្លួនដូចជាអ្នកដែលយល់ឃើញថាអ្នកជិតខាងមានសិទ្ធិទិញមុនគេ (ស្យូហ្វអាហ៍) នោះគេត្រូវតែអនុវត្តតាមគោលការណ៍នោះទាំងពេលដែលគេជាអ្នកទាមទារនិងពេលដែលគេជាអ្នកត្រូវគេទាមទារ។ ចំណែកការដែលគេធ្វើតាមម៉ាឌហាប់មួយនៅពេលដែលខ្លួនជាអ្នកទាមទារផលប្រយោជន៍ហើយបែរជាទៅធ្វើតាមម៉ាឌហាប់ផ្សេងទៀតដែលបដិសេធសិទ្ធិនោះនៅពេលដែលខ្លួនជាអ្នកត្រូវគេទាមទារវិញនោះគឺជាទង្វើមិនអនុញ្ញាតឡើយដោយគ្មានការខ្វែងគំនិតគ្នា។ ហើយដូចគ្នានេះដែរការរត់តាមស្វែងរកតែការបន្ធូរបន្ថយធូរស្រាលគ្រប់កន្លែងគឺមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតជាដាច់ខាត។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ويجوز للشافعي
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការអនុវត្តសាលក្រមដោយផ្អែកលើការសរសេរដៃនិងការធ្វើសាក្សីលើរូបរាងនិងសំឡេង - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៤២០]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
والعمل بالخط مذهب قوي،
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការឯកភាពគ្នាក្នុងការធ្វើសាក្សីលើរូបរាងមនុស្សនិងការធ្វើសាក្សីលើសំឡេង - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៤២០]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
واتفقوا على أنه يجوز
ហើយការអនុវត្តសាលក្រមដោយផ្អែកលើអក្សរសរសេរដៃគឺជាទស្សន៖ដ៏រឹងមាំមួយផ្ទុយទៅវិញវាគឺជាទស្សន៖របស់អ្នកជំនាន់មុន (ស៊ឹឡាហ្វ) ភាគច្រើន។ ដូច្នេះប្រសិនបើបុរសម្នាក់បានឃើញលិខិតសរសេរដៃរបស់ឪពុកគេបញ្ជាក់អំពីសិទ្ធិរបស់ខ្លួនហើយគេដឹងច្បាស់ពីភាពស្មោះត្រង់របស់ឪពុកគេនោះគេត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យទាមទារសិទ្ធិនោះនិងស្បថលើរឿងនោះបាន។ ហើយបណ្តាអ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថាត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើសាក្សីលើបុគ្គលម្នាក់ប្រសិនបើគេស្គាល់រូបរាងមុខមាត់របស់គេបើទោះជាមានលទ្ធភាពនៃការភាន់ច្រឡំស្រដៀងគ្នាក៏ដោយ។ ហើយពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើការធ្វើសាក្សីដោយផ្អែកលើសំឡេងសុទ្ធសាធដោយមិនបានឃើញមុខអ្នកដែលត្រូវគេធ្វើសាក្សីដាក់បន្ទុក៖ អ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើន (ជុមហ៊ួរ) រួមមានអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ម៉ាលិកនិងអ៊ីម៉ាមអះម៉ាត់បានអនុញ្ញាតរឿងនេះហើយអ៊ីម៉ាមអាល់ស្យាភិអ៊ីបានអនុញ្ញាតនៅក្នុងករណីដែលមានការគ្រប់គ្រងចាប់ខ្លួនច្បាស់លាស់ (ដាប់ត្វះហ៍)។ ចំណែកការធ្វើសាក្សីលើអក្សរសរសេរដៃគឺស្ថិតនៅក្រោមកម្រិតនោះបន្តិចប៉ុន្តែវានៅតែជាភស្តុតាងដ៏រឹងមាំ។ ហើយរឿងរ៉ាវទាំងឡាយណាដែលធ្វើឱ្យខូចកិត្តិយសរបស់សាក្សីនិងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់យុត្តិធម៌និងសាសនារបស់គេនោះគេអាចធ្វើសាក្សីលើរឿងនោះបានប្រសិនបើសាក្សីបានដឹងរឿងនោះតាមរយ៖កិត្តិនាមល្បីល្បាញសាយភាយ (ឥស្ទិហ្វាឌវ៉ះហ៍) ហើយរឿងនោះនឹងក្លាយជាការបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះស្របតាមច្បាប់សាសនា។ អ្នកប្រាជ្ញបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថាសាក្សីត្រូវបានគេទម្លាក់យុត្តិធម៌ដោយសារតែអ្វីដែលគេបានឮដោយផ្ទាល់ពីមាត់របស់គេឬបានឃើញដោយផ្ទាល់ឬបានល្បីល្បាញសុះសាយអំពីគេហើយខ្ញុំមិនដែលដឹងថាមានការខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងចំណោមមនុស្សលើរឿងនេះឡើយដ្បិតជនជាតិមូស្លីមនៅក្នុងសម័យកាលរបស់យើងនេះសុទ្ធតែធ្វើសាក្សីលើបុគ្គលដូចជាលោកអ៊ូម៉ើរពិនអាប់ឌុលអាហ្ស៊ីសនិងលោកអាល់ហាសានអាល់បាស្រីថាជាមនុស្សប្រកបដោយយុត្តិធម៌និងប្រកាន់ខ្ជាប់សាសនាដោយពួកគេដឹងរឿងនោះតាមរយ៖តែកិត្តិនាមល្បីល្បាញសុះសាយប៉ុណ្ណោះ។ ហើយពួកគេធ្វើសាក្សីលើបុគ្គលដូចជាអាល់ហាជ្ជ៉ាចពិនយូសុហ្វ, អាល់មុខតារពិនអាពីអ៊ូបៃដ, អាំរពិនអ៊ូបៃដនិងហ្គៃឡានអាល់ក្វាដារីថាជាពួកបង្កើតថ្មីខុសឆ្គង (ពិឌអាហ៍) និងជាពួកទុច្ចរិតអយុត្តិធម៌ដោយដឹងតាមរយ៖កិត្តិនាមល្បីល្បាញសុះសាយដូចគ្នា។ នេះគឺនៅក្នុងករណីដែលគេត្រូវទាត់ចោលសក្ខីកម្មរបស់គេ។ ចំណែកប្រសិនបើគោលបំណងគឺដើម្បីការពារខ្លួនពីគ្រោះថ្នាក់របស់គេនោះគេអាចទទួលយកភស្តុតាងដែលទាបជាងនោះបានដូចដែលលោកអ៊ីពិនម៉ាសអ៊ូត ﵁ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរពួកអ្នកវាយតម្លៃមនុស្សតាមរយ៖មិត្តភក្តិជិតស្និទ្ធរបស់ពួកគេ»។ ហើយដំណឹងបានទៅដល់លោកអ៊ូម៉ើរ ﵁ ថាមានបុរសម្នាក់ដែលពួកយុវជនតែងតែទៅជួបជុំគ្នានៅក្បែរគេលោកអ៊ូម៉ើរក៏បានហាមឃាត់មិនឱ្យទៅអង្គុយជាមួយគេឡើយ។ ដូច្នេះប្រសិនបើបុរសម្នាក់មានការជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងអំពើអាក្រក់ជាមួយពួកមនុស្សអាក្រក់គេត្រូវតែប្រុងប្រយ័ត្ននិងដាស់តឿនឱ្យជៀសឆ្ងាយពីគេ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وما يجرح به الشاهد وغيره